Bản án 124/2025/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng đặt cọc

[1] Về tố tụng: Anh Lê Văn T, sinh năm 1991; nơi đăng ký thường trú: Thôn H, xã P, huyện C, tỉnh Hải Dương (nay là xã M, thành phố Hải Phòng); nơi ở hiện nay (do đương sự cung cấp): Bu-S, Hàn Quốc nên vụ án thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân tỉnh Hải Dương. Ngày 01/7/2025 Toà án nhân dân tỉnh Hải Dương hợp nhất với Toà án nhân dân thành phố Hải Phòng, nên thẩm quyền giải quyết vụ án thuộc Toà án nhân dân thành phố Hải Phòng. Tại phiên tòa nguyên đơn, người đại diện theo uỷ quyền của nguyên đơn có mặt; bị đơn vắng mặt lần thứ hai. Căn cứ Điều 227 và Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vụ án theo quy định của pháp luật.

[2] Về nội dung:

[2.1]. Về số tiền gốc: Anh Trần Ngọc Đ giao cho anh Lê Văn T số tiền 510.000.000đ, việc giao nhận tiền được lập thành văn bản ghi “Giao nhận tiền” ngày 06/11/2021. Do không có mẫu chữ ký để đối chiếu và căn cứ vào nội dung đơn yêu cầu thu thập tài liệu chứng cứ của người đại diện theo uỷ quyền của nguyên đơn cung cấp: Anh Đ đã giao nộp bản gốc giấy giao tiền cho Tòa án nhân dân thành phố Hải Dương (nay là Tòa án nhân dân khu vực 8) đang được lưu trong hồ sơ vụ án dân sự thụ lý số 01/2024/TLST-DS ngày 25/01/2024. Tại kết luận giám định số 2395/KL-KTHS ngày 05/9/2025 của Phòng K1 Công an thành phố H kết luận: Chữ ký, chữ viết mang tên Lê Văn T dưới mục đại diện bên A trên hợp đồng đặt cọc (tại mặt trước) so với chữ ký, chữ viết mang tên Lê Văn T dưới mục "Bên A" trên Giấy giao tiền (tại mặt sau) của mẫu cần giám định ký hiệu A là cùng một người ký, viết ra. Với những căn cứ trên xác định việc giao tiền giữa anh Đ và anh T là có thật. Mục đích việc giao tiền là để đặt cọc cho việc thực hiện giao dịch chuyển nhượng quyền sử dụng đất ở, thửa đất LK16 (01 lốt) ôm sát đường T, khu dân cư thương mại và chợ sản phẩm đồ gỗ mỹ nghệ Đông Giao. Anh Tú hẹn giao quyền sử dụng đất vào ngày 30/12/2022. Hai bên thỏa thuận nếu trường hợp không thực hiện được thì anh T sẽ hoàn trả lại số tiền 510.000.000 đồng và tiền lãi theo lãi suất ngân hàng từ ngày 06/11/2021. HĐXX xét thấy các bên đều có đầy đủ năng lực hành vi dân sự, tự nguyện ký kết vào giấy giao nhận tiền (mặt sau của hợp đồng đặt cọc) nên giao dịch này có hiệu lực. Tuy nhiên đến ngày hẹn, anh T không thực hiện được nghĩa vụ của người nhận tiền đặt cọc. Vì vậy, yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc đòi lại số tiền gốc đã đặt cọc là 510.000.000 đồng là có căn cứ chấp nhận, phù hợp với quy định của Điều 166, 328 của Bộ luật dân sự.

[2.3] Đối với yêu cầu trả tiền lãi. HĐXX xét thấy: Trong văn bản thoả thuận giữa hai bên chỉ thoả thuận nội dung về thời điểm tính tiền lãi theo lãi suất ngân hàng mà không thoả thuận về lãi suất cụ thể, nên HĐXX căn cứ quy định tại Điều 357 và Điều 468 của Bộ luật dân sự xác định lãi suất trong giao dịch là 10%/1 năm, tính từ thời điểm ngày 06/11/2021 đến ngày xét xử ngày 29/9/2025 là 1.423 ngày. Cụ thể số tiền là (510.000.000đ x 10%/365)=139.726đ x 1423 ngày = 198.830.098đ (làm tròn là: 198.830.000 đồng). Buộc anh T phải có trách nhiệm trả anh Đ số tiền lãi như trên.

[2.4] Từ phân tích trên, HĐXX buộc bị đơn anh Lê Văn T phải trả cho nguyên đơn anh Trần Ngọc Đ tổng số tiền là: 510.000.000đ (tiền gốc) + 198.830.000đ (tiền lãi tính đến thời điểm xét xử) = 708.830.000đ (bảy trăm linh tám triệu tám trăm ba mươi nghìn đồng).

[3] Trong vụ án này, nguyên đơn anh Trần Ngọc Đ và người đại diện theo uỷ quyền của nguyên đơn là ông Trần Quốc C có đơn khiếu nại: Cho rằng Toà án phải tiến hành thu thập tài liệu chứng cứ để xác định địa chỉ của anh Lê Văn T là ở thành phố B, Hàn Quốc và tiến thành uỷ thác tư pháp để giải quyết vụ án. Toà án căn cứ tài liệu, chứng cứ do nguyên đơn anh Trần Ngọc Đ cung cấp là Công văn số 304/QLXNC ngày 22/01/2025 của Phòng Q, Công an tỉnh H trả lời với nội dung: "Trường hợp anh Lê Văn T, có thông tin nhân thân như trên, lần gần nhất xuất cảnh ngày 05/3/2024 qua Sân bay Nội bài, không có thông tin nhập cảnh của lần xuất cảnh này". Với nội dung công văn trên chỉ xác định được việc bị đơn anh Lê Văn T đã xuất cảnh đi nước ngoài mà không xác định được địa chỉ nước xuất cảnh đến và địa chỉ cụ thể của anh T tại nước ngoài. Tại biên bản lấy lời khai ngày 08/8/2025 người đại diện theo uỷ quyền của Nguyên đơn cũng chỉ cung cấp nội dung bị đơn Lê Văn T sinh sống và làm việc tại thành phố B, Hàn Quốc mà không cung cấp thêm bất cứ tài liệu chứng cứ nào thể hiện địa chỉ cụ thể của bị đơn. Do không xác định được địa chỉ cụ thể của bị đơn ở nước ngoài nên Toà án không thể tiến hành ủy thác tư pháp, tuy nhiên Tòa án cũng đã tiến hành thủ tục niêm yết công khai các văn bản tố tụng và đưa vụ án ra xét xử theo thủ tục chung.

[4] Tại phiên tòa, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn đề nghị HĐXX kiến nghị với các cơ quan có thẩm quyền xử lý đối với hành vi của tổ chức, cá nhân đã cho anh T đi nước ngoài trong khi vẫn còn nghĩa vụ chưa thực hiện đối với anh Đ. HĐXX xét thấy yêu cầu trên không thuộc thẩm quyền giải quyết của HĐXX nên không xem xét giải quyết.

[5] Về án phí: Yêu cầu của nguyên đơn được Toà án chấp nhận nên không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm; bị đơn anh Lê Văn T phải chịu án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch với tổng số tiền là: 708.830.000đ (20.000.000đ + (4% x 308.830.000đ)) = 32.353.200đ (làm tròn là: 32.353.000 đồng), theo quy định tại Điều 147 của Bộ luật tố tụng dân sự; khoản 2 Điều 26 của Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.