Bản án 123/2025/DS-PT — Y/c tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH KHÁNH HÒA

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Lê Thị Hạng.

Các Thẩm phán: Ông Nguyễn Văn Thanh

Ông Trần Minh Thật

- Thư ký phiên tòa: Bà Phạm Thị Như Quỳnh - Thư ký Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Khánh Hòa tham gia phiên tòa: Ông Bùi Hồng Nam - Kiểm sát viên.

Ngày 28 tháng 8 năm 2025, tại trụ sở Tòa án nhân dân tỉnh Khánh Hòa xét xử phúc thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số: 71/2025/DS-PT ngày 28 tháng 3 năm 2025 về việc: “Yêu cầu tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu”.

Do bản án dân sự sơ thẩm số: 103/2024/DS-ST ngày 16 tháng 9 năm 2024 của Tòa án nhân dân thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hoà (nay là Tòa án nhân dân khu vực 1 – Khánh Hòa) bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số: 136/2025/QĐ-PT ngày 04/7/2025, Quyết định tạm ngừng phiên tòa 29/2025/QĐPT-DS ngày 23/7/2025; Thông báo mở lại phiên tòa số 29/TB-DS ngày 14/8/2025 giữa các đương sự:

- Nguyên đơn: Ông Nguyễn Ngọc K, sinh năm 1973; địa chỉ: Lô C ô C B, phường V, thành phố N (nay là phường B), tỉnh Khánh Hòa. (Ông K là người khuyết tật theo Giấy xác nhận khuyết tật được UBND phường V cấp năm 2019). Có mặt

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho nguyên đơn: Bà Nguyễn Thị Thanh T – Trợ giúp viên pháp lý của Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước tỉnh K. Có mặt

- Bị đơn: Các bà Nguyễn Thị Đ, sinh năm 1948; Nguyễn Thị Trúc C, sinh năm 1978; Trần Thị Trúc L, sinh năm 2001; cùng địa chỉ: Lô C ô C B, phường V, thành phố N (nay là phường B), tỉnh Khánh Hòa. (Bà Đ có đơn xin xét xử vắng mặt; các bà C và L vắng mặt).

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Ông Hồ Văn H, sinh năm 1966; địa chỉ: B lô A N, xã P, thành phố N (nay là phường N), tỉnh Khánh Hòa.

Người đại diện theo ủy quyền của ông H: Bà Vũ Thị A; địa chỉ: A L, phường P, thành phố N (nay là phường N), tỉnh Khánh Hòa. (Giấy ủy quyền lập ngày 16/7/2020). Có mặt

2. Văn phòng C1. Người đại diện theo pháp luật: Bà Phạm Thị Mỹ P; địa chỉ: F H, phường L (nay là phường N), tỉnh Khánh Hòa. Có đề nghị vắng mặt.

3. Ông Ngô Ngọc T1 – Công chứng viên Văn phòng C1; địa chỉ: F H, phường L (nay là phường N), tỉnh Khánh Hòa. Có đề nghị vắng mặt.

4. Bà Nguyễn Thị Trần H1, sinh năm 1977 và ông Nguyễn Ngọc Đài D, sinh năm 2005; địa chỉ: Lô C ô C B, phường B, tỉnh Khánh Hòa. Có đơn xin xét xử vắng mặt.

- Người kháng cáo: Bị đơn bà Nguyễn Thị Đ và người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan ông Hồ Văn H.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

- Theo đơn khởi kiện, bản tự khai, biên bản hòa giải và tại phiên tòa nguyên đơn trình bày:

Thửa đất số Lô số 36 – Ô 30, tờ bản đồ: khu vực Đ - KDC Đ; địa chỉ: Lô C

- ô số C đường B, khu T - KDC Đ, V, N, Khánh Hòa được Ủy ban nhân dân thành phố N cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất ngày 11/8/2014 cho hộ bà Nguyễn Thị Đ. Nên đây là tài sản thuộc quyền sở hữu, sử dụng của hộ gia đình ông K do mẹ ông là bà Nguyễn Thị Đ đại diện đứng tên. Ông K, vợ và các con cùng các bà Nguyễn Thị Đ, Nguyễn Thị Trúc C, Trần Thị Trúc L đang cùng ở trong nhà đất này và có quyền, nghĩa vụ ngang nhau. Nhưng ngày 11/12/2018, bà Nguyễn Thị Đ, Nguyễn Thị Trúc C, và Trần Thị Trúc L đã ký Hợp đồng ủy quyền cho ông Hồ Văn H có nội dung ủy quyền giao cho ông H được quyền chuyển nhượng nhà đất, quyết định về giá chuyển nhượng, nhận tiền chuyển nhượng với thời hạn ủy quyền là 20 năm và được Văn phòng C1 chứng nhận số 26014 ngày 11/12/2018, quyển số 12 TP/CCSCC/HĐGD do công chứng viên Ngô Ngọc T1 thực hiện công chứng.

Ông nhận thấy Hợp đồng ủy quyền công chứng nêu trên là trái pháp luật, đã xâm phạm quyền và lợi hợp pháp của thành viên trong hộ gia đình đã và đang sống tại nhà đất nói trên, vi phạm quy định về định đoạt tài sản chung của hộ gia đình theo quy định của Bộ luật dân sự, Luật Đất đai và Luật Nhà ở. Do đó, ông khởi kiện đề nghị Tòa án tuyên bố Hợp đồng ủy quyền được Văn phòng C1 chứng nhận ngày 11/12/2018, số 26014, quyển số 12 TP/CC-SCC/HĐGD là vô hiệu.

- Theo bản tự khai, quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa phúc thẩm ngày 23/7/2025 bị đơn bà Nguyễn Thị Đ trình bày: Bà thống nhất đồng ý theo nội dung và yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Ngọc K. Vì nhà đất được cấp là cho cả hộ gia đình bà chỉ đứng tên đại diện cho hộ, ông K là con trai của bà, từ khi được cấp đất trên vợ chồng ông K vẫn sinh sống cùng bà; 11/12/2018 con gái Trúc L có đề nghị bà đến phòng công chứng ký giấy tờ, do lớn tuổi và không am hiểu pháp luật bà không đọc nội dung mà chỉ biết ký tên vào các giấy tờ. Đây là tài sản chung của hộ gia đình bà nên bà đề nghị Tòa án tuyên bố văn bản công chứng số 26014 ngày 11/12/2018 về việc ủy quyền là vô hiệu và yêu cầu ông H phải trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (bản chính) cho hộ gia đình bà.

- Bị đơn bà Nguyễn Thị Trúc C và bà Trần Thị Trúc L vắng mặt

- Đại diện theo pháp luật của Văn phòng C1 và ông Ngô Ngọc T1 – công chứng viên trình bày: Hai bên giao kết Hợp đồng đều có năng lực hành vi dân sự đầy đủ và không thuộc trường hợp bị cấm giao dịch; không bị lừa dối hay ép buộc. Vì thế Công chứng viên văn phòng C1 đã thụ lý, soạn thảo và ký công chứng hợp đồng ủy quyền được giao kết giữa hộ bà Nguyễn Thị Đ và ông Hồ Văn H nói trên là hoàn toàn có cơ sở, đúng quy định của pháp luật. Vì tại thời điểm các bên yêu cầu công chứng, theo sổ hộ khẩu mà người yêu cầu công chứng cung cấp thì trong hộ không có tên ông Nguyễn Ngọc K. Các bên đương sự tham gia công chứng có đầy đủ nhận thức, năng lực hành vi; giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là chứng thư pháp lý để Nhà nước xác nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở nên chủ sở dụng đất được quyền ủy quyền cho người khác được toàn quyền quản lý, sử dụng và định đoạt. Mặt khác, hợp đồng ủy quyền mà công chứng viên văn phòng C1 đã chứng nhận nói trên không vi phạm điều cấm của luật, không trái với đạo đức xã hội. Do đó, không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Đồng thời xin được vắng mặt tại tất cả các phiên hòa giải, đối chất, xét xử vụ án giai đoạn sơ thẩm, phúc thẩm và giám đốc thẩm (nếu có).

- Người đại diện theo ủy quyền của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: bà Vũ Thị A trình bày: Đề nghị quý Tòa xem xét và bác bỏ toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông K.

- Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị Trần H1 và ông Nguyễn Ngọc Đài D trình bày: Đồng ý với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, vì chúng tôi là các thành viên trong hộ và hiện đang sinh sống tại nhà ở lô C ô C đường B, phường B, tỉnh Khánh Hòa; Việc các bà Nguyễn Thị Đ, Nguyễn Thị Trúc C, Trần Thị Trúc L tự ý ký ủy quyền cho ông H được toàn quyền định đoạt đối với lô đất nêu trên đã ảnh hưởng đến quyền lợi hợp pháp của chúng tôi. Do đó, đề nghị Tòa tuyên hủy hợp đồng ủy quyền mà các bà Nguyễn Thị Đ, Nguyễn Thị Trúc C, Trần Thị Trúc L đã ký với ông Hồ Văn H được văn phòng C1 công chứng.

Bản án sơ thẩm số 103/2024/DS-ST ngày 16 tháng 9 năm 2024 của Tòa án nhân dân thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hoà (nay là Tòa án nhân dân khu vực 1 – Khánh Hòa) đã quyết định: Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc “Yêu cầu tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu”. Tuyên bố văn bản Công chứng số 26014 ngày 11/12/2018, quyển số 12 TP/CCSCC/HĐGD vô hiệu. Ngoài ra bản án dân sự sơ thẩm còn tuyên về án phí, trách nhiệm chậm thi hành và quyền kháng cáo theo quy định.

Ngày 24 và 25/9/2024, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan ông Hồ Văn H và người đại diện theo ủy quyền có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.

Ngày 06/12/2024, bị đơn bà Nguyễn Thị Đ kháng cáo một phần bản án sơ thẩm đề nghị sửa bản án sơ thẩm tuyên buộc ông Hồ Văn H trả lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (bản chính) cho hộ gia đình của bà.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

- Đại diện theo ủy quyền của người có quyền lợi nghĩa vu liên quan trình bày: Không đồng ý tuyên bố hợp đồng ủy quyền là vô hiệu bởi các lý do: Hợp đồng ủy quyền mà các bên ký kết hoàn toàn trên cơ sở tự nguyện; các bên có đầy đủ năng lực hành vi dân sự; nội dung ký kết không vi phạm điều cấm của pháp luật; ông H khi nhận ủy quyền cho đến nay đã thực hiện đúng phạm vi được ủy quyền nên không có căn cứ tuyên bố hợp đồng ủy quyền vô hiệu. Tại thời điểm ký kết hợp đồng, sổ hộ khẩu của hộ bà Nguyễn Thị Đ chỉ có các bà Nguyễn Thị Đ, Trúc C, Trúc L; Ông K và gia đình của ông K ở một nơi khác không liên quan gì đến Lô 36 ô 30 này; bà Đ là người chủ sử dụng đất được Nhà nước cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nên bà Đ và các bà Trúc C, Trúc L cùng trong hộ có quyền ủy quyền cho người khác. Việc ủy quyền này không xâm phạm đến quyền và lợi ích hợp pháp của ông K. Do đó, hợp đồng ủy quyền đã ký kết giữa các bên là không vô hiệu.

- Nguyên đơn ông Nguyễn Ngọc K trình bày: vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, đề nghị Hội đồng xét xử giữ nguyên bản án sơ thẩm.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Khánh Hòa phát biểu: Việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán trong quá trình giải quyết vụ án, của Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa đều thực hiện đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Về nội dung: Đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận kháng cáo của bị đơn và không chấp nhận kháng cáo của người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan. Do đó, căn cứ khoản 2 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự, sửa bản án sơ thẩm tuyên buộc ông Hồ Văn H phải trả lại cho hộ gia đình bà Nguyễn Thị Đ giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Về án phí: Bị đơn được miễn án phí dân sự phúc thẩm. Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.