Bản án 122/2024/DS-PT — Tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất

[1] Về tố tụng:

[1.1] Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân huyện Phú Giáo, tỉnh Bình Dương kháng nghị trong thời hạn luật định nên Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương thụ lý theo quy định của pháp luật.

[1.2] Bị đơn đã được triệu tập hợp lệ bằng hình thức niêm yết công khai tại địa chỉ nơi cư trú nhưng vắng mặt nên căn cứ Điều 296 Bộ luật Tố tụng dân sự Tòa án xét xử vắng mặt bị đơn.

[2] Về nội dung vụ án:

[2.1] Ngày 23/7/2005, Công ty T nhận chuyển nhượng của bà Nguyễn Thị Hồng C quyền sử dụng đất diện tích 102.402m2 t a lạc tại xã P, huyện P, tỉnh Bình Dương, theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số phát hành H 133042, số vào sổ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất 0068/QSDĐ/Phước Sang vào tháng 12/1996 do Ủy ban nhân dân huyện Đ cấp cho hộ bà Nguyễn Thị Hồng C với giá 1.330.000.000 đồng và đã thanh toán hết tiền cho bà C. Việc chuyển nhượng có lập Hợp đồng mua bán đề ngày 23/7/2005, nhưng chưa được công chứng, chứng thực theo quy định của pháp luật, Công ty T chưa nhận đất. Trước đó vào ngày 04/01/2001, bà C đã nhập thửa đất này vào thửa số 132, tờ bản đồ số 21 có tổng diện tích 206.772m2 và đã được Ủy ban nhân dân huyện P cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 0024/QSDĐ/PG ngày 19/11/2001. Ngày 23/6/2005, bà C thế chấp toàn bộ quyền sử dụng đất này cho Ngân hàng Thương mại Cổ phần S để vay 2.000.000.000 đồng. Như vậy, tại thời điểm bà Nguyễn Thị Hồng C chuyển nhượng cho Công ty T quyền sử dụng đất diện tích 102.402m2 t a lạc tại xã P, huyện P, tỉnh Bình Dương thì quyền sử dụng đất này đã thế chấp cho Ngân hàng Thương mại Cổ phần S nhưng không có ý kiến của ngân hàng, việc chuyển nhượng tài sản đang thế chấp làm ảnh hưởng đến quyền lợi của bên nhận thế chấp, là vi phạm điều cấm của pháp luật nên giao dịch này không phát sinh hiệu lực.

[2.2] Xét kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân huyện Phú Giáo yêu cầu hủy bản án sơ thẩm chuyển hồ sơ cho Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh B giải quyết tin báo tố giác tội phạm. Xét thấy, quá trình tố tụng tại cấp sơ thẩm, Tòa án đã yêu cầu các cơ quan hữu quan cung cấp tài liệu chứng cứ liên quan đến việc thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, điều kiện chuyển nhượng đất, việc thụ lý vụ án hình sự liên quan đến hành vi gian dối của bà Nguyễn Thị Hồng C, cụ thể: Ủy ban nhân huyện P xác định không còn lưu trữ hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có số vào sổ 0068/QSDĐ/Phước Sang do Ủy ban nhân dân huyện Đ cấp tháng 12/1996 cho hộ bà Nguyễn Thị Hồng C (do bị thất lạc) và không cung cấp được cho Tòa án quyết định thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nói trên. Bản chính Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có số vào sổ 0068/QSDĐ/Phước Sang hiện nguyên đơn đang quản lý, nguyên đơn đã giao nộp giấy chứng nhận bản sao, có công chứng cho Tòa án. Đối với thửa đất 132, tờ bản đồ 21, theo Giấy chứng chận quyền sử dụng đất số 00224QSDĐ/PG ngày 19/11/2001 do Ủy ban nhân dân huyện P cấp cho bà Nguyễn Thị Hồng C được thực hiện theo quy trình địa chính chính quy, Điều 2, Điều 36, Điều 73 Luật Đất đai năm 1993, khoản 11 Điều 1 của Luật Đất đai được sửa đổi năm 2001. Như vậy, Ủy ban nhân dân huyện P không thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có số vào sổ 0068/QSDĐ/Phước Sang do Ủy ban nhân dân huyện Đ cấp tháng 12/1996 cho hộ bà Nguyễn Thị Hồng C. Do đó, chưa có căn cứ để xác định chứng cứ nguyên đơn nộp cho Tòa án là giả mạo, không ai tố cáo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do nguyên đơn giao nộp là giả mạo. Tòa án cấp sơ thẩm cũng đã có công văn gửi Công an huyện P, Công an thành phố H, các cơ quan này xác định không thụ lý vụ án hình sự liên quan phần đất mà nguyên đơn nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất của bị đơn. Như vậy, các chứng cứ liên quan đến quyền sử dụng đất mà nguyên đơn và bị đơn thỏa thuận theo Hợp đồng mua bán đề ngày 23/7/2055 Tòa án sơ thẩm đã thu thập đầy đủ.

[2.3] Tại Công văn số 816/UBND-NC ngày 12/7/2023 của Ủy ban nhân dân huyện P xác định: việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thửa 132, tờ bản đồ 21, theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 00224QSDĐ/PG ngày 19/11/2001 cho hộ bà Nguyễn Thị Hồng C được thực hiện theo quy trình địa chính chính quy. hi Ủy ban nhân dân huyện cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thửa 132, tờ bản đồ 21, số vào sổ cấp GCN 00224QSDĐ/PG ngày 19/11/2001 cho hộ bà Nguyễn Thị Hồng C thì phải ban hành Quyết định thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có số vào sổ 0068/QSDĐ/Phước Sang do Ủy ban nhân dân huyện Đ cấp tháng 12/1996 cho hộ bà Nguyễn Thị Hồng C nhưng Ủy ban nhân dân huyện P không cung cấp được quyết định thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất này, không cung cấp được văn bản xác nhận có giao quyết định thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có số vào sổ 0068/QSDĐ/Phước Sang do Ủy ban nhân dân huyện Đ cấp tháng 12/1996 cho hộ bà Nguyễn Thị Hồng C hay chưa. Căn cứ hồ sơ địa chính lưu tại Ủy ban nhân dân xã P chỉ thể hiện danh sách cá nhân, hộ gia đình thu hồi giấy chứng nhận trong đó có Giấy chứng nhận số 0068 nhưng không thể hiện là đã thu hồi hay chưa. Như vậy, đối với phần đất 102.402m2 tại xã P, huyện P, tỉnh Bình Dương thì bà C được quyền sử dụng hợp pháp theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có số vào sổ 0068/QSDĐ/Phước Sang do Ủy ban nhân dân huyện Đ cấp tháng 12/1996 cho hộ bà Nguyễn Thị Hồng C. Mặc dù quyền sử dụng đất theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có số vào sổ 0068/QSDĐ/Phước Sang đất mà bà Nguyễn Thị Hồng C đang đứng tên đã được hợp thửa thành thửa 132 theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ 00224QSDĐ/PG trên thực tế là đúng của bà Nguyễn Thị Hồng C, nên đối tượng của hợp đồng mua bán ngày 23/7/2005 giữa nguyên đơn và bị đơn ký là không sai. Việc sai sót về quy trình thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là lỗi của cơ quan cấp giấy, nên không làm mất đi quyền sử dụng hợp pháp của người sử dụng đất, cũng như các quyền về tài sản khác.

[2.4] Theo biên bản xác minh ngày 16/9/2005 của Ủy ban nhân dân xã P, huyện P thể hiện Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có số H133042 do Ủy ban nhân dân huyện Đ (nay là huyện P) cấp cấp tháng 12/1996 cho bà Nguyễn Thị Hồng C sử dụng là giấy thật và hiện bà C cho em sử dụng trồng mỳ chưa sang nhượng, mua bán cho ai và hiện vẫn do bà C đứng tên. Như vậy tại thời điểm bà C chuyển nhượng cho Công ty T thì bà C cũng đang sử dụng đất.

[2.5] Mặt khác, tại Công văn số 108 CV/CSĐT(ĐTTH) ngày 27/11/2022 của Công an huyện P xác định rõ: Công an huyện P đang thu lý vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản do bị can Nguyễn Thị Hồng C thực hiện. Quá trình điều tra, Công an huyện P không thụ lý vụ án liên quan đến thửa đất có diện tích 102.402m2, đo đạc thực tế 94.486,3m2 thuộc một phần thửa 132, tờ bản đồ 21 t a lạc tại ấp Đ, xã P, huyện P, tỉnh Bình Dương được Ủy ban nhân dân huyện P cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 0068/QSDĐ/Phước Sang cho hộ bà Nguyễn Thị Hồng C.

[2.6] Quyền sử dụng đất theo Hợp đồng mua bán được ký kết ngày 23/7/2005 giữa Công ty T với bà Nguyễn Thị Hồng C hiện nay thuộc một phần thửa đất 132, tờ bản đồ 21 (phần đất diện tích 9.4486,3m2, thuộc một phần thửa 132, tờ bản đồ 21) đang được Cục Thi hành án dân sự tỉnh Bình Dương kê biên theo Quyết định thi hành án theo đơn yêu cầu số 71/QĐ-THA ngày 09/10/2009 để thi hành các khoản nợ mà bà C phải thanh toán cho Ngân hàng Thương mại cổ phần S theo bản án số 14/2009/ DTM-ST ngày 25/8/2009 của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Dương nên Công ty T yêu cầu bà C hoàn trả lại tiền và bồi thương do giao dịch dân sự vô hiệu là có căn cứ.

[2.7] Xét yêu cầu của đương sự và lỗi của các bên làm cho hợp đồng vô hiệu, Tòa án cấp sơ thẩm căn cứ vào các tài liệu chứng cứ nguyên đơn cung cấp, các tài liệu thu thập được, nhận định đánh giá về lỗi của các bên và chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là có căn cứ.