Bản án 120/2021/DS-PT — Tranh chấp thừa kế quyền sử dụng đất

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TOÀ ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI HÀ NỘI

Với thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ toạ phiên toà: Ông Nguyễn Hải Thanh;

Các Thẩm phán:

Ông Nguyễn Xuân Điền;

Ông Đặng Văn Hưng.

Thư ký Toà án ghi biên bản phiên toà: Bà Vy Minh Huyền - Thư ký Toà án nhân dân cấp cao tại Hà Nội.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội tham gia phiên toà: Ông Đỗ Văn Hữu - Kiểm sát viên.

Ngày 15 tháng 11 năm 2021, tại trụ sở Toà án nhân dân cấp cao tại Hà Nội xét xử phúc thẩm công khai vụ án dân sự thụ lý số 108/2020/TLPT-DS ngày 26 tháng 3 năm 2020 về việc “Yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, kiện đòi tài sản và yêu cầu chia thừa kế”, do có kháng cáo của bị đơn, kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc đối với Bản án dân sự sơ thẩm số 13/2019/DS-ST ngày 15 tháng 11 năm 2019 của Tòa án nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 9217/2021/QĐ-PT ngày 27 tháng 10 năm 2021, giữa các đương sự:

1. Nguyên đơn: Bà Nguyễn Thị Ch, sinh năm 1948; địa chỉ: Xóm Giềng, thôn ĐĐ, xã TH, huyện LT, tỉnh Vĩnh Phúc. Vắng mặt.

Người đại diện theo ủy quyền của bà Ch: Anh Nguyễn Văn H, sinh năm 1980. Địa chỉ: Số 46, đường NTT, xã ĐT, thành phố VY, tỉnh Vĩnh Phúc (văn bản ủy quyền ngày 03/10/2020). Có mặt.

2. Bị đơn:

2.1. Ông Nguyễn Văn N (tức L), sinh năm 1963. Vắng mặt.

Người đại diện theo ủy quyền của ông N: Luật sư Trần Văn L - Văn phòng luật sư số 1 Vĩnh Phúc; địa chỉ: Số 32A, đường NT, phường LB, thành phố Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc. Có mặt.

2.2. Bà Nguyễn Thị L, sinh năm 1956 (chị bà Ch). Có mặt.

Cùng địa chỉ: Thôn PD, xã BD, huyện VT, tỉnh Vĩnh Phúc. Có mặt.

3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

- Bà Nguyễn Thị B, sinh năm1960. Có mặt.

- Anh Nguyễn Văn C, sinh năm 1978. Vắng mặt.

- Anh Nguyễn Văn C1, sinh năm 1981. Vắng mặt.

- Chị Nguyễn Thị Ph, sinh năm 1984. Vắng mặt.

- Anh Nguyễn Văn B, sinh năm 1988. Vắng mặt.

Cùng có địa chỉ: Thôn PD, xã BD, huyện VT, tỉnh Vĩnh Phúc;

Người đại diện theo ủy quyền của anh C, chị Ph, anh B: Bà Nguyễn Thị L (là mẹ - tham gia tố tụng với tư cách bị đơn), sinh năm 1956 (văn bản ủy quyền ngày 06/5/2019). Có mặt

- Bà Trần Thị Ng sinh năm 1965. Vắng mặt.

- Chị Nguyễn Thị Thu Ng1 sinh năm 1987. Vắng mặt.

- Anh Nguyễn Ngọc A sinh năm 1989. Vắng mặt.

Cùng có địa chỉ: Thôn PD, xã BD, huyện VT, tỉnh Vĩnh Phúc.

Người đại diện theo ủy quyền của bà Ng,chị Ng1, anh Ngọc Anh: Luật sư Trần Văn L - Văn phòng luật sư số 1 Vĩnh Phúc; địa chỉ: Số 32A, đường NT, phường LB, thành phố VY, tỉnh Vĩnh Phúc (văn bản ủy quyền ngày 13/10/2020). Có mặt.

- Ủy ban nhân dân huyện VT, tỉnh Vĩnh Phúc;

Người đại diện theo ủy quyền: Ông Nguyễn Bình K - Phó chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện VT. Vắng mặt.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Tại đơn khởi kiện và các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn bà Nguyễn Thị Ch trình bày:

Cụ Nguyễn Văn T (chết năm 1982) và cụ Nguyễn Thị Đ (chết năm 1987) là vợ chồng và là chủ sử dụng hợp pháp đối với diện tích đất 280m2 ở thôn PD, xã BD, huyện VT, tĩnh Vĩnh Phúc. Hai cụ sinh được 02 người con chung là bà Nguyễn Thị Ch và Nguyễn Thị L. Năm 1959, cụ T lấy cụ Nguyễn Thị N làm vợ 2 (chết năm 2005) sinh thêm được 01 người con chung là bà Nguyễn Thị B. Cả gia đình cùng chung sống với nhau một nhà. Trước khi chết cả 03 cụ đều không để lại di chúc.

Trên thửa đất của các cụ trước kia có một ngôi nhà 03 gian lợp lá. Khoảng năm 2000, do nhà xuống cấp không thể ở được nên bà L, bà B và bà Ch đã góp tiền để xây dựng lại một ngôi nhà 03 gian nhỏ để cụ Nguyễn Thị N (mẹ ruột bà B) quản lý và sử dụng đến khi cụ N chết. Từ đó đến nay, ngôi nhà được dùng làm nơi thờ cúng tổ tiên, bà L và bà B (sống cùng thôn PD) chịu trách nhiệm trông coi ngôi nhà.

Năm 2017, ông Nguyễn Văn N (tức L) là cháu họ, gọi cụ T là bác ruột cầm theo 01 Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên ông N đến thửa đất mà bà L và bà B đang quản lý, sử dụng đòi chia ranh giới. Bà Ch tìm hiểu và được biết thửa đất của cụ T và cụ Đ để lại đã được chia 1/2 cho ông N, chia 1/2 cho bà L, đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông N, bà L mà bà Ch không hề biết.

Bà Ch đã khởi kiện và đề nghị Tòa án nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc giải quyết các yêu cầu:

+ Hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 200b, tờ bản đồ số 10, diện tích 140m2 mang tên hộ ông Nguyễn Văn N và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất số 200a, tờ bản đồ số 10, diện tích 140m2 đều có địa chỉ tại thôn PD, xã BD, huyện VT, tỉnh Vĩnh Phúc mang tên hộ bà Nguyễn Thị L.

+ Buộc ông N phải trả lại tài sản của cụ T, cụ Đ cho các đồng thừa kế (bà L, bà Ch, bà B).

+ Chia di sản thừa kế của cụ Nguyễn Văn T và cụ Nguyễn Thị Đ theo quy định của pháp luật.

* Ông Nguyễn Văn N là bị đơn và là người đại diện theo ủy quyền của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan (tại cấp sơ thẩm), gồm: Bà Trần Thị Ng, chị Nguyễn Thị Thu Ng1 và anh Nguyễn Ngọc A và người đại diện theo ủy quyền của ông N là ông Trần Văn L trình bày: Cụ cố Nguyễn Văn C và cụ Nguyễn Thị C sinh được 07 người con, trong đó có 03 người con trai là cụ Nguyễn Văn T1, cụ Nguyễn Văn T (bố bà Ch) và cụ Nguyễn Văn Q (bố ông N). Về mối quan hệ gia đình, giữa bà L, bà Ch, bà B như bà Ch trình bày là đúng.

Về nguồn gốc thửa đất đang tranh chấp là do các cụ để lại. Trước khi cụ T chết, vì không có con trai nên cụ đã nói với họ hàng và vợ con sẽ giao cho ông N đảm nhận việc lo ma chay, thờ cúng các cụ, đồng thời giao cho ông N toàn quyền sử dụng thửa đất đang tranh chấp có diện tích 280m2 tại thôn PD, xã BD, huyện VT nhưng không lập thành văn bản.

Cụ T và cụ Đ đã chết và đều không để lại di chúc, cụ N đã được Ủy ban nhân dân huyện VT cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với thửa đất đang tranh chấp. Thực hiện di nguyện của cụ T, sau khi cụ Đ chết ông N là người đứng ra làm ma chay, các bà Ch, Lư, Bền cũng có tham gia đóng góp. Sau khi cụ N chết, bà B và 02 bà (Chung, Lư) đứng ra làm ma chay cho cụ N, ông N không tham gia do lúc còn sống cụ N không yêu cầu ông N làm ma chay cho cụ. Từ khi cụ T và cụ Đ chết đến nay, ông N là người đứng ra làm giỗ cho các cụ. Việc làm giỗ có họ hàng cùng biết.

Năm 1997, cụ N làm đơn tách đất cho ông N và bà L, được ông Nghiêm Xuân S là trưởng thôn và ông Nguyễn Văn H (hiện đang sinh sống ở thôn Tứ Kỳ, xã BD) - Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã BD xác nhận; người thực hiện là ông Nghiêm Văn H (hiện đang sống ở thôn PD) - cán bộ địa chính. Ngày 24/6/2003, Ủy ban nhân dân huyện VT đã cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số W206522 cho hộ gia đình ông N. Ông Nguyễn Văn X (chồng bà L) là người mang giấy chứng nhận quyền sử dụng đất về cho ông N. Hộ gia đình ông N thời điểm đó gồm có ông N và vợ là bà Ng, hai con là Nguyễn Thị Thu Ng1 và Nguyễn Ngọc A. Thời điểm cấp đất, các bà Ch, Lư, Bền đều ở địa phương nên đều biết việc ông N và bà L được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích 140m2 thuộc thửa đất đang tranh chấp và không ai có ý kiến gì.

Năm 2017 bà L đã khởi kiện Ủy ban nhân dân huyện VT về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông N. Sau đó bà L rút đơn. Đối với thửa đất đang tranh chấp đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông N hiện nay chưa xây dựng công trình gì trên đất.

Ông N không đồng ý với các yêu cầu khởi kiện của bà Ch và đề nghị Tòa án không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Ch.

* Bà Nguyễn Thị L là bị đơn (đồng thời là người đại diện theo ủy quyền của những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan gồm anh Nguyễn Văn C, chị Nguyễn Thị Ph và anh Nguyễn Văn B) trình bày: Mối quan hệ gia đình và nguồn gốc diện tích đất 280m2 tại thôn PD, xã BD, huyện VT do cụ T và cụ Đ tạo lập như bà Ch trình bày là đúng. Khoảng năm 1977 bà L lấy chồng ở cùng thôn PD, xã BD, huyện VT và sống chung cùng gia đình nhà chồng. Trước đó khoảng 6,7 năm bà Ch đi lấy chồng và sống chung cùng gia đình nhà chồng ở huyện LT, tỉnh Vĩnh Phúc. Năm 1980 bà B lấy chồng ở cùng thôn PD và sống chung cùng gia đình nhà chồng. Năm 1982 cụ T chết, năm 1987 cụ Đ chết, cả hai cụ không để lại di chúc. Sau khi hai cụ chết và các bà đều đi lấy chồng chỉ mình cụ N sinh sống tại thửa đất. Ban đầu trên thửa đất có nhà 03 gian lợp lá, khoảng năm 1986 nhà 03 gian lợp lá bị đổ, cụ N cùng ba chị em bà làm lại nhà 03 gian xây gạch lợp ngói cho cụ N ở (hiện nằm trên phần đất bà L đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất). Cụ N quản lý, sử dụng thửa đất đến năm 2005 thì chết và không để lại di chúc. Từ đó đến nay ngôi nhà đóng cửa, chỉ đến ngày giỗ, ngày tết thì các bà mới về để dọp dẹp, thắp hương, thờ cúng các cụ.

Khoảng năm 2017, ông Nguyễn Văn N (tức L), là con của cụ Nguyễn Văn Quốc (em trai ruột cụ T, đã chết) và bà Nguyễn Thị Th (hiện đang sống cùng anh trai ông N là ông Nguyễn Văn La ở cùng thôn) đã gọi bà đến Ủy ban nhân dân xã BD để chia thửa đất 280m2 nêu trên. Khi đến Ủy ban nhân dân xã BD làm việc, bà trình bày về việc làm thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là do chồng bà và ông N làm, còn bà B, bà Ch không biết. Bà không biết lý do tại sao thửa đất đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đứng tên bà và ông N, chỉ biết rằng trước khi chồng bà là ông Nguyễn Văn X (chết năm 2009) có thông báo cho bà là ông đã làm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích đất 140m2 nằm trong thửa đất đang tranh chấp mang tên bà, diện tích đất 140m2 còn lại mang tên ông N. Ông N cho rằng cụ N cho ông và cho bà một nửa diện tích đất tuy nhiên bà không nhất trí việc chia đất cho ông N vì còn hai chị em gái (bà Ch, bà B) của bà không được hưởng tài sản gì. Sau đó bà đã thông báo cho bà Ch, bà B biết nội dung sự việc.

Bà đã từng khởi kiện Ủy ban nhân dân huyện VT về việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông N vào năm 2017 nhưng sau đó bà rút đơn vì kết quả giám định chữ ký trong hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đúng là chữ ký của bà. Nay bà Ch khởi kiện, bà đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Nguyễn Thị B trình bày: Về mối quan hệ gia đình và nguồn gốc thửa đất tranh chấp như bà Ch và bà L trình bày là đúng. Bà B xác định từ khi các cụ còn sống cho đến khi chết chỉ có 03 chị em bà trông nom, chôn cất. Ông N không tham gia và không liên quan gì đến gia đình bà. Đối với thửa đất có diện tích 280m2 ở thôn PD là tài sản của bố mẹ bà để lại, bà đề nghị Tòa án chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Ch và chia di sản thừa kế là thửa đất cùng toàn bộ tài sản trên đất cho 03 chị em bà.

- Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan, anh Nguyễn Văn C trình bày: Xác nhận các nội dung bà Nguyễn Thị L trình bày là đúng. Anh đề nghị Tòa án giải quyết việc khởi kiện của bà Ch theo quy định của pháp luật.

- Người đại diện theo ủy quyền của Ủy ban nhân dân huyện VT là ông Nguyễn Bình Khiêm trình bày:

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có số seri A066352 do Ủy ban nhân dân huyện VL cấp ngày 18/01/1990 tại thửa số 200 tờ bản đồ số 10, diện tích 280m2 (đất thổ cư 200m2, đất vườn 80m2) đứng tên cụ Nguyễn Thị N tại thôn PD, xã BD, huyện Vĩnh Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc.

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số W206523 do Ủy ban nhân dân huyện VT cấp ngày 24/06/2003 tại thửa 200a, tờ bản đồ số 10, diện tích 140m2 (trong đó đất ở 100m2, đất vườn 40m2) cho bà Nguyễn Thị L tại thôn PD, xã BD, huyện VT, tỉnh Vĩnh Phúc.

Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất W206522 ngày 24/6/2003 do Ủy ban nhân dân huyện VT cấp tại thửa 200b, tờ bản đồ số 10, diện tích 140 m2 (trong đó đất ở 100 m2, đất vườn 40 m2) cho (hộ) ông Nguyễn Văn N tại thôn PD, xã BD, huyện VT, tỉnh Vĩnh Phúc.

Hồ sơ cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có:

- Đơn xin chuyển quyền đất thổ cư ngày 20/05/2003 của bà Nguyễn Thị N cho con trai là ông Nguyễn Văn N và con gái là bà Nguyễn Thị L có xác nhận của Ủy ban nhân dân xã BD ngày 01/6/2003;

- Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất của bà Nguyễn Thị N chuyển nhượng cho con trai là ông Nguyễn Văn N có xác nhận của Ủy ban nhân dân xã BD, xác nhận của cơ quan địa chính, Ủy ban nhân dân huyện ngày 20/06/2003;

- Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất của bà Nguyễn Thị N chuyển nhượng cho con gái là Nguyễn Thị L có xác nhận của cơ quan địa chính, Ủy ban nhân dân huyện ngày 20/06/2003;

- Sơ đồ thửa đất có xác nhận của cán bộ địa chính, Ủy ban nhân dân xã BD;

- 02 tờ khai lệ phí trước bạ nhà đất ngày 23/6/2003;

- 02 tờ khai thuế nộp thuế chuyển nhượng quyền sử dụng đất, có xác nhận của Chi cục thuế huyện VT ngày 23/6/2003;

- Biên lai thu tiền lệ phí trước bạ số 005845.

Về căn cứ pháp lý: Căn cứ Luật Đất đai năm 1993; căn cứ vào Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Đất đai năm 1998 và năm 2001; căn cứ vào Nghị định số 17/1999/NĐ-CP ngày 29/03/1999 của Chính phủ về thủ tục chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế quyền sử dụng đất và thế chấp góp vốn bằng giá trị quyền sử dụng đất. Căn cứ Nghị định 79/2001/NĐ-CP ngày 01/11/2001 của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 17/1999/NĐ-CP ngày 29/3/1999; căn cứ vào hồ sơ lưu trữ, đối chiếu với quy định của pháp luật, việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất thổ cư của bà Nguyễn Thị N cho con gái là Nguyễn Thị L và ông Nguyễn Văn N năm 2003 là đúng quy định của pháp luật tại thời điểm Bộ luật dân sự năm 1995, Luật đất đai năm 1993 và các văn bản hướng dẫn thi hành có hiệu lực.

Vì vậy, Ủy ban nhân dân huyện VT Ủy ban nhân dân huyện VT đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 13/2019/DS-ST ngày 15/11/2019, Tòa án nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc đã quyết định:

Áp dụng các Điều 163, 166, 649, 650, 651, 654 Bộ luật Dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án:

1. Không chấp nhận yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số W206523 do Ủy ban nhân dân huyện VT cấp ngày 24/06/2003 tại thửa 200a, tờ bản đồ số 10, diện tích 140m2 (trong đó đất ở 100 m2, đất vườn 40 m2) mang tên bà Nguyễn Thị L tại thôn PD, xã BD, huyện VT, tỉnh Vĩnh Phúc và không chấp nhận yêu cầu hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số W206522 do Ủy ban nhân dân huyện VT cấp ngày 24/6/2003 tại thửa 200b, tờ bản đồ số 10, diện tích 140 m2 (trong đó đất ở 100 m2, đất vườn 40 m2) mang tên ông Nguyễn Văn N tại thôn PD, xã BD, huyện VT, tỉnh Vĩnh Phúc.

2. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện đòi tài sản và chia thừa kế của nguyên đơn bà Nguyễn Thị Ch.

- Buộc ông Nguyễn Văn N (tức L) phải thanh toán giá trị tài sản cho bà Nguyễn Thị Ch là 240.504.000đ (hai trăm bốn mươi triệu, năm trăm, linh tư nghìn đồng) và thanh toán giá trị tài sản cho bà Nguyễn Thị B là 118.758.000đ (một trăm mười tám triệu, bảy trăm, năm mươi tám nghìn đồng).

- Buộc bà Nguyễn Thị L phải thanh toán kỷ phần thừa kế cho bà Nguyễn Thị B số tiền 121.746.000đ (một trăm hai mươi mốt triệu, bảy trăm, bốn mươi sáu nghìn đồng).

- Bà Nguyễn Thị L được quyền sử dụng thửa đất số 200a, tờ bản đồ số 10, diện tích 140 m2 (diện tích đo đạc thực tế là 146 m2) có địa chỉ tại thôn PD, xã BD, huyện VT, tỉnh Vĩnh Phúc đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên hộ bà Nguyễn Thị L. Hiện trạng theo hình vẽ ABFE trong đó AB = 15,24m; BF = 10,03m; FE = 14,96m; EA = 9,36m (có sơ đồ kèm theo). Ngoài ra bà L được quyền sở hữu đối với các công trình và cây cối lâm lộc có trên phần diện tích đất được hưởng.

- Ông Nguyễn Văn N (tức L) được quyền sử dụng thửa đất số 200b, tờ bản đồ số 10, diện tích 140 m2 (diện tích đo đạc thực tế là 146 m2) có địa chỉ tại thôn PD, xã BD, huyện VT, tỉnh Vĩnh Phúc đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất mang tên hộ ông Nguyễn Văn N. Hiện trạng đất theo hình vẽ EFCD trong đó EF = 14,96 m; FC = 10,36m; CD = 14,68m; DE = 9,36m (có sơ đồ kèm theo). Ngoài ra ông N được quyền sở hữu đối với các cây cối lâm lộc có trên phần diện tích đất được hưởng.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về chi phí tố tụng, án phí và thông báo quyền kháng cáo của các đương sự theo quy định của pháp luật.

- Ngày 26/11/2019, bị đơn là ông Nguyễn Văn N (tức L) kháng cáo một phần bản án sơ thẩm. Đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm bác yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị Ch; không buộc ông N (L) phải có nghĩa vụ thanh toán số tiền 360.000.000 đồng cho các đồng thừa kế.

- Ngày 02/12/2019, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc có Quyết định kháng nghị số 1639/QĐKNPT-VKS-DS xác định: Bản án sơ thẩm nhận định hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa cụ N với ông N (Lết), giữa cụ N với bà L chỉ có hiệu lực đối với phần di sản của cụ N mà không xem xét đến việc bà B đã đồng ý với cụ N về việc tặng cho quyền sử dụng đất, không xem xét đến quan điểm của bà L khi giải quyết vụ án là đánh giá tài liệu, chứng cứ không đầy đủ, thiếu toàn diện, làm ảnh hưởng tới quyền lợi của đương sự. Từ việc xác định quan hệ tranh chấp, đánh giá tài liệu, chứng cứ không đúng dẫn đến quyết định về nghĩa vụ chịu án phí, lệ phí buộc các đương sự phải chịu không phù hợp với quy định của pháp luật. Đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

- Đại diện nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện. Người kháng cáo giữ nguyên yêu cầu kháng cáo. Các đương sự không cung cấp thêm chứng cứ, tài liệu nào mới, không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội giữ nguyên quyết định kháng nghị của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Vĩnh Phúc và có quan điểm: Cụ T, cụ Đ và cụ N sinh sống với nhau, là quan hệ hôn nhân thực tế, do là quan hệ hôn nhân thực tế nên đây là tài sản chung của cả 3 cụ. Về quyền định đoạt tài sản: Cụ T, cụ Đ chết không để lại di chúc. Cụ N tự định đoạt toàn bộ tài sản trong khi chưa có ý kiến của các đồng thừa kế là không đúng. Đề nghị Hội đồng xét xử sửa bản án sơ thẩm, xem xét việc được hưởng di sản thừa kế của bà B, xem xét lại việc bà L từ chối nhận di sản của cụ N.