Bản án 12/2026/HCPT — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện của bà Nguyễn Thị Kh và lời khai của người đại diện ủy quyền trình bày như sau:

Bà Nguyễn Thị Kh ở tại Đội 10, thôn Nghĩa, xã Hồng Sơn, Hà Nội. Vào khoảng tháng 6/2024 có một số cá nhân trong thôn đã tiến hành dựng cổng trào lấy tên là “ Khu thánh Phi Líp Phê- Gia Cô Bê ”, cổng trào được xây dựng trên đất công, đường giao thông nơi ngã tư giao nhau và có biển báo giao thông nguy hiểm, được đặt sát với nhà bà. Khi bắt đầu xây dựng cổng trào thì bà Kh đã có đơn gửi UBND xã Xuy Xá( nay là xã Hồng Sơn) yêu cầu xử lý hành vi vi phạm theo quy định của pháp luật. Bà Khung cho rằng việc xây dựng cổng trào này tiềm ẩn nhiều rủi ro mất an toàn đến tính mạng sức khỏe, tài sản đi lại của gia đình bà Kh nói riêng và mọi người tham gia giao thông nói chung. Bà Kh đã nhiều lần có đơn yêu cầu UBND xã cưỡng chế tháo dỡ mà không giải quyết.

Ngày 15/5/2025 UBND xã Xuy Xá, thành phố Hà Nội( nay là UBND xã Hồng Sơn, thành phố Hà Nội ban hành Thông báo số 38/TB-UBND về việc trả lời đơn kiến nghị của bà Kh, theo đó có nội dung: “ …. Xét thấy việc xây dựng cổng chào là nguyện vọng chính của đa số hộ dân giáo khu và nhân dân thôn Nghĩa, với mục đích nhằm nhận diện khu dân cư, tạo cảnh quan khu vực nông thôn, trang trí và treo các khẩu hiệu phục vụ sự kiện, ngày lễ hội của địa phương và các ngày lễ trọng của giáo dân công giáo; hưởng ứng phong trào “ Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” gắn với xây dựng nông thôn mới nâng cao trên địa bàn xã Xuy Xá. Trước đó, trên địa bàn thôn Nghĩa có 8/10 giáo khu đã dựng cổng chào tương tự, nhân dân đều đồng tình ủng hộ.

….. Nội dung đơn kiến nghị của công dân là không có cơ sở để giải quyết”.

Ngày 07/08/2025 UBND xã Hồng Sơn, thành phố Hà Nội ban hành Thông báo số 26/TB-UBND ngày 07/08/2025 có nội dung:

“… Ngày 15/05/2025 của UBND xã Xuy Xá, thành phố Hà Nội ban hành Thông báo số 38/TB-UBND về việc trả lời đơn kiến nghị của công dân Nguyễn Thị Kh.

Qua rà soát nội dung Đơn kiến nghị ghi ngày 16/7/2025 của bà Nguyễn Thị Kh gửi UBND xã Hồng Sơn có nội dung trùng với nội dung đơn ghi ngày 17/4/2025 bà Khung đã gửi UBND xã Xuy Xá (cũ). Nội dung đơn đề nghị đã được UBND xã Xuy Xá giải quyết và đã ban hành Thông báo số 38/TB-UBND ngày 15/5/2025”.

Ngày 03/09/2025 bà Nguyễn Thị Kh khởi kiện đến Tòa án nhân dân khu vực 12- Hà Nội yêu cầu tòa án giải quyết:

- Hủy Thông báo số 38/TB-UBND ngày 15/05/2025 của UBND xã Hồng Sơn, Hà Nội;

- Hủy Thông báo số 26/TB-UBND ngày 07/08/2025 của UBND xã Hồng Sơn, Hà Nội;

- Buộc UBND xã Hồng Sơn, tiến hành cưỡng chế tháo dỡ cổng chào xây dựng trái quy định.

Ngày 08/12/2025, bà Nguyễn Thị Kh khởi kiện bổ sung: Buộc Chủ tịch UBND xã Hồng Sơn xử phạt vi phạm hành chính các cá nhân đã xây dựng cổng chào.

Ý kiến của người bị kiện: Thực hiện kết luận nội dung tố cáo đối với UBND xã Xuy Xá, UBND xã đã chủ trì, phối hợp với các cơ sở thôn Nghĩa tổ chức họp lấy ý kiến của nhân dân thôn Nghĩa, ý kiến của các đoàn thể, chính trị trong xã thống nhất phương án đề nghị giữ lại cổng chào của giáo khu. UBND xã Hồng Sơn cho rằng Thông báo số 38/TB-UBND ngày 15/05/2025 của UBND xã Hồng Sơn, thành phố Hà Nội; Thông báo số 26/TB-UBND ngày 07/08/2025 của UBND xã Hồng Sơn, thành phố Hà Nội không phải là Quyết định hành hính hay hành vi hành chính bị kiện, đề nghị Tòa án giữ nguyên hai thông báo trên.

Bản án hành chính sơ thẩm số 05/2026/HCST ngày 28/04/2026 của Tòa án Khu vực 12- Hà Nội đã xử và quyết định:

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị Kh và đình chỉ giải

quyết vụ án hành chính thụ lý số 03/2026/TLST- HC ngày 14/10/2025 về việc khởi kiện quyết định hành chính về xây dựng đối với yêu cầu:

Hủy Thông báo số 38/TB-UBND ngày 15/05/2025 của UBND xã Xuy Xá( nay là xã Hồng Sơn,) thành phố Hà Nội về việc trả lời đơn kiến nghị đề ngày 17/4/2025 của công dân Nguyễn Thị Kh;

Hủy Thông báo số 26/TB-UBND ngày 07/08/2025 của UBND xã Hồng Sơn, thành phố Hà Nội về việc trả lời đơn kiến nghị của bà Nguyễn Thị Khung;

Buộc Chủ tịch UBND xã Hồng Sơn xử phạt vi phạm hành chính các cá nhân xây dựng

cổng chào và cưỡng chế, tháo dỡ cổng chào khu Thánh Phi Líp Phê, Gia Cô Bê.

Ngoài ra bản án còn tuyên về án phí và quyền kháng cáo của các bên đương sự.

Không đồng ý với bản án, ngày 07/05/2026, bà Nguyễn Thị Kh kháng cáo toàn bộ bản án.

Tại phiên tòa phúc thẩm: Ông Trần Trần Quang Bách đại diện ủy quyền cho bà Nguyễn Thị Kh vẫn giữ yêu cầu kháng cáo của bà Nguyễn Thị Kh và vẫn giữ yêu cầu khởi kiện, yêu cầu kháng cáo yêu cầu hủy hai thông báo trên và yêu cầu UBND xã Tiến hành cưỡng chế tháo dỡ cổng chào.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội trình bày:

Người kháng cáo có đơn kháng cáo trong hạn là kháng cáo hợp lệ.

Tuy nhiên bà Khung là người cao tuổi, thuộc trường hợp miễn án phí, cấp sơ thẩm thu tạm ứng án phí và buộc bà khung phải chịu án phí do yêu cầu không được chấp nhạn là chưa đúng.

Tòa án nhân dân khu vực 12 đáng lẽ trả lại đơn khởi kiện ngay từ ban đầu, tuy nhiên lại thụ lý vụ án. Khi giải quyết vụ án nhận định là không phải đối tượng khởi kiện thì cũng không ra Quyết định đình chỉ giải quyết vụ mà lại xử để bác yêu cầu và đình chỉ giải quyết vụ án là không chính xác.

Cấp sơ thẩm đưa thiếu Chủ tịch UBND xã vào tham gia tố tụng, tuy nhiên tại cấp phúc thẩm, Chủ tịch UBND xã Hồng Sơn đồng ý vào tham gia tố tụng tại cấp phúc thẩm và có ý kiến đồng ý với bản án sơ thẩm và xin xử vắng mặt. Xét thấy việc bổ sung người tham gia tố tụng là đảm bảo quyền và lợi ích cho người bị kiện. Cấp sơ thẩm cần rút kinh nghiệm.

Sau khi tóm tắt nội dung đã đề nghị HĐXX sửa bản án sơ thẩm theo hướng đình chỉ giải quyết vụ án vì các yêu cầu khởi kiện không phải là đối tượng khởi kiện.

Trả lại án phí cho bà Nguyễn Thị Kh vì là người cao tuổi.

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra công khai tại phiên tòa; căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, ý kiến của các đương sự, kiểm sát viên và người tham gia tố tụng khác.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

[1]. Về tố tụng:

- Bà Nguyễn Thị Kh - người kháng cáo có đơn kháng cáo trong hạn là kháng cáo hợp lệ theo Điều 205, 206 Luật Tố tụng hành chính.

- Bà Nguyễn Thị Kh khởi kiện yêu cầu Chủ tịch UBND xã Hồng Sơn cưỡng chế, tháo dỡ công trình cổng chào, yêu cầu Chủ tịch UBND xã xử phạt hành chính các đối tượng xây dựng trái phép. Do đó cấp sơ thẩm không đưa Chủ tịch UBND xã Hồng Sơn vào tham gia tố tụng với tư cách là người bị kiện là có thiếu sót cần rút kinh nghiệm. Tại cấp phúc thẩm, Chủ tịch UBND xã Hồng Sơn đồng ý tham gia luôn và không có ý kiến gì về việc tham gia tố tụng tại cấp sơ thẩm, nên cấp phúc thẩm đưa Chủ tịch UBND xã Hồng Sơn vào tham gia tố tụng với tư cách là người bị kiện trong vụ án, trong trường hợp này không nhất thiết phải hủy án sơ thẩm vẫn đảm bảo quyền và nghĩa vụ tố tụng của Chủ tịch UBND xã. Cấp sơ thẩm cần rút kinh nghiệm.

- Cấp sơ thẩm cần rút kinh nghiệm về cách tuyên án. Nếu đã nhận định thuộc trường hợp đình chỉ vụ án, thì đình chỉ luôn mà không tuyên án có nội dung không chấp nhận yêu cẩu khởi kiện và đình chỉ giải quyết vụ án là cách tuyên chưa đúng, cần rút kinh nghiệm.

- Ông Đặng Minh Đức đại diện theo ủy quyền của Chủ tịch và UBND xã Hồng Sơn có đơn xin xử vắng mặt. Căn cứ Điều 157 Luật tố tụng hành chính, Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vắng mặt là có căn cứ.

[2] Xét yêu cầu kháng cáo của bà Nguyễn Thị Kh: Bà Kh kháng cáo toàn bộ bản án yêu cầu:

Hủy Thông báo số 38/TB-UBND ngày 15/05/2025 của UBND xã Xuy Xá( nay là xã Hồng Sơn,) thành phố Hà Nội về việc trả lời đơn kiến nghị đề ngày 17/4/2025 của công dân Nguyễn Thị Kh;

Hủy Thông báo số 26/TB-UBND ngày 07/08/2025 của UBND xã Hồng Sơn, thành phố Hà Nội về việc trả lời đơn kiến nghị của bà Nguyễn Thị Kh;

Buộc Chủ tịch UBND xã Hồng Sơn xử phạt vi phạm hành chính các cá nhân xây dựng

cổng chào và cưỡng chế, tháo dỡ cổng chào khu Thánh Phi Líp Phê, Gia Cô Bê.

Xét thấy :

Cổng chào Phi Líp Phê, Gia Cô Bê tại Đội 10 thôn Nghĩa có vị trí xây dựng trên đất công do UBND xã Hồng Sơn, thành phố Hà Nội quản lý, không xâm chiếm vào đất của gia đình bà Nguyễn Thị Kh và do tập thể nhân dân thôn Nghĩa làm.

Việc bà Kh yêu cầu Chủ tịch UBND xã ra Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối tượng đã xây dựng cổng chào, tuy nhiên bà Khung không xác định cụ thể ai là người làm. Đồng thời bà Kh yêu cầu UBND xã Hồng Sơn cưỡng chế tháo dỡ công trình vi phạm trên đất công.

Trên cơ sở đơn yêu cầu của bà Kh, UBND xã Xuy Xá và UBND xã Hồng Sơn đã ban

hành Thông báo số 38/TB-UBND và Thông báo số 26/TB-UBND có nội dung trả lời đơn kiến nghị của bà Kh có nội dung: “Đơn kiến nghị của công dân là không có cơ sở để giải quyết”, nội dung của hai thông báo này không làm phát sinh, thay đổi, hạn chế, chấm dứt quyền và lợi ích của bà Nguyễn Thị Kh, không phát sinh nghĩa vụ ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của bà Nguyễn Thị Kh. Do đó Thông báo số 38/TB-UBND và Thông báo số 26/TB-UBND không phải là Quyết định hành chính bị kiện vì không thỏa mãn các yếu tố theo quy định tại Điều 3 Luật tố tụng hành chính.

Từ các phân tích trên, Hội đồng xét xử đình chỉ giải quyết vụ án do xác định yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị Khung như trên không phải là quyết định hành chính, hành vi hành chính thuộc đối tượng khởi kiện vụ án hành chính.

Trả lại đơn khởi kiện cho bà Kh và các tài liệu chứng cứ nếu bà Kh có yêu cầu.

Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bà Kh, sửa án sơ thẩm về cách tuyên án, bổ sung người tham gia tố tụng.

[3]. Về án phí phúc thẩm: Căn cứ Luật người cao tuổi, bà Nguyễn Thị Kh là

người cao tuổi có đơn xin miễn án phí nên được miễn án phí theo quy định tại Điều 11, 12 Nghị Quyết 326/NQ-UBTVQH về án phí, lệ phí tòa án.

Trả lại 300.000 đồng tạm ứng án phí phúc thẩm cho bà Kh.

Trả lại 300.000 đồng tạm ứng án phí sơ thẩm cho bà Kh.

Vì các lẽ trên;

Căn cứ điểm h Điều 143, 144, khoản 1, 2 Điều 241, khoản 1 Điều 349 Luật tố

tụng hành chính; Luật người cao tuổi; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH ngày 30/12/2016 về án phí, lệ phí Tòa án.

QUYẾT ĐỊNH:

Bác kháng cáo của bà Nguyễn Thị Kh, sửa Bản án hành chính sơ thẩm số

05/2026/HCST ngày 28/04/2026 của Tòa án Khu vực 12- Hà Nội về cách tuyên án.

Đình chỉ giải quyết vụ án hành chính thụ lý số 03/2026/TLST-HC ngày

14/10/2025 của Tòa án Khu vực 12- Hà Nội vì xác định Thông báo số 38/TB-UBND ngày 15/05/2025 của UBND xã Xuy Xá( nay là xã Hồng Sơn,) thành phố Hà Nội về việc trả lời đơn kiến nghị đề ngày 17/4/2025 của công dân Nguyễn Thị Kh;

Thông báo số 26/TB-UBND ngày 07/08/2025 của UBND xã Hồng Sơn, thành phố Hà

Nội về việc trả lời đơn kiến nghị của bà Nguyễn Thị Kh không phải là quyết định hành chính, hành vi hành chính thuộc đối tượng khởi kiện theo quy định tại Điều 3 Luật tố tụng hành chính.

2. Về án phí phúc thẩm: Trả lại 300.000 đồng tạm ứng án phí phúc thẩm cho bà

Nguyễn Thị Kh theo BL số 0010931 ngày 07/05/2026 tại Thi hành án dân sự thành phố Hà Nội.

Trả lại 300.000 đồng tạm ứng án phí sơ thẩm cho bà Nguyễn Thị Kh theo BL

số 0011691 ngày 14/10/2025 tại Thi hành án dân sự thành phố Hà Nội.

Bản án có hiệu lực pháp luật từ ngày tuyên án.