Bản án 12/2026/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

[1] Về quan hệ pháp luật và thẩm quyền: Bà Lê Thị H khởi kiện yêu cầu anh Hoàng Văn Th phải trả số tiền nợ gốc và số tiền lãi theo giấy biên nhận vay tiền đề ngày 09/3/2020 nên xác định quan hệ pháp luật tranh chấp là tranh chấp hợp đồng vay tài sản. Bị đơn anh Hoàng Văn Th cư trú tại Thôn SN, xã TS, tỉnh Lạng Sơn, theo quy định tại khoản 3 Điều 26, Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự, vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân khu vực 4 - Lạng Sơn.

[2] Theo đơn khởi kiện bà Lê Thị H khởi kiện vợ chồng anh Hoàng Văn Th và chị Hoàng Thị T. Quá trình giải quyết vụ án, bà Lê Thị H đã có đơn xin rút một phần yêu cầu khởi kiện đối với chị Hoàng Thị T, chỉ yêu cầu anh Hoàng Văn Th trả số tiền đã vay. Xét thấy, việc nguyên đơn rút một phần yêu cầu khởi kiện là hoàn toàn tự nguyện, theo quy định tại Điều 244 Bộ luật Tố tụng dân sự cần chấp nhận và đình chỉ việc xét xử đối với chị Hoàng Thị T.

[3] Về thủ tục tố tụng: Tại phiên tòa bị đơn chị Hoàng Thị T đã được Tòa án triệu tập hợp lệ nhưng vắng mặt không có lý do. Tuy nhiên do nguyên đơn đã rút yêu cầu khởi kiện đối với chị Hoàng Thị T, Hội đồng xét xử vẫn tiếp tục xét xử.

[4] Về nội dung: bà Lê Thị H giao nộp cho Tòa án 01 giấy biên nhận vay tiền đề ngày 09/3/2020 có nội dung anh Hoàng Văn Th vay của bà Lê Thị H số tiền 40.000.000 đồng, không thỏa thuận về lãi lãi suất, thời hạn thanh toán là ngày 09/5/2020, có chữ ký, chữ viết bên vay tiền là Hoàng Văn Th. Qúa trình giải quyết vụ án, bà Lê Thị H và anh Hoàng Văn Th đều thống nhất năm 2020, bà Lê Thị H cho anh Hoàng Văn Th vay tiền mặt, ngoài khoản vay này, giữa hai bên không còn khoản vay nào khác và đến nay anh Hoàng Văn Th chưa trả bất cứ khoản tiền nào bà Lê Thị H. Như vậy có căn cứ để xác định giữa anh Hoàng Văn Th và và Lê Thị H có tồn tại quan hệ vay mượn tiền của nhau. Tuy nhiên các bên có mâu thuẫn với nhau về số tiền vay, cụ thể: bà Lê Thị H cho rằng anh Hoàng Văn Th vay số tiền 40.000.000 đồng theo nội dung của giấy biên nhận vay tiền đề ngày 09/3/2020; bị đơn anh Hoàng Văn Th thừa nhận có được ký giấy vay tiền với bà Lê Thị H nhưng số tiền thực tế vay là 10.000.000 đồng, lãi suất là 900.000 đồng/tháng (thỏa thuận bằng miệng), tính cả gốc và lãi đến tháng 06/2026 là 77.500.000 đồng. Tuy nhiên anh Hoàng Văn Th không cung cấp được tài liệu chứng cứ chứng minh phần trình bày nêu trên. Ngoài ra, lời khai của anh Hoàng Văn Th có sự mâu thuẫn nhau, khi thì anh cho rằng anh ký vào “giấy trắng”, khi thì lại cho rằng “không được đọc cái nội dung bà Hạnh điền trong giấy”, tại phiên lại khẳng định được ký trong mục BÊN VAY TIỀN nhưng cho rằng “giấy mẫu in sẵn chưa điền nội dung”. Tại biên bản hòa giải ngày 01/7/2026, anh Hoàng Văn Th trình bày, đề nghị giám định chữ ký, chữ viết của anh tại mục BÊN VAY TIỀN tại giấy “biên nhận vay tiền” ngày 09/3/2020 mà nguyên đơn bà Lê Thị H cung cấp, tuy nhiên anh không biết chi phí giám định bao nhiêu nên sẽ xem xét sau. Ngày 02/7/2026, Tòa án đã ban hành thông báo hướng dẫn anh Hoàng Văn Th thực thủ tục yêu cầu Tòa án trưng cầu giám định. Tuy nhiên khi hết thời hạn thông báo, phía bị đơn không thực hiện các thủ tục để trưng cầu giám định chữ ký, chữ viết.

[5] Tại thời điểm giao kết hợp đồng, bà Lê Thị H và anh Hoàng Văn Th có đầy đủ năng lực hành vi dân sự tại thời điểm các bên giao kết Hợp đồng nên hoàn toàn hiểu và xác định được hậu quả của việc ký kết giấy biên nhận vay tiền. Khi tham gia giao kết Hợp đồng các bên đã được ký kết trên cơ sở tự định đoạt, thỏa thuận, mục đích và nội dung thỏa thuận phù hợp với đạo đức xã hội, không vi phạm điều cấm của pháp luật, không có dấu hiệu bị lừa dối, đe dọa, cưỡng ép.

[6] Từ những phân tích nêu trên, thấy rằng, ngày 09/3/2020 bị đơn anh Hoàng Văn Th đã vay của bà số tiền 40.000.000 đồng, đến nay bị đơn anh Hoàng Văn Th đã vi phạm nghĩa vụ trả tiền quy định. Căn cứ Điều 466 Bộ luật dân sự, có cơ sở chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Lê Thị H về việc yêu cầu bị đơn anh Hoàng Văn Th có trách nhiệm trả số tiền nợ gốc là 40.000.000 đồng.

[7] Về yêu cầu trả lãi: Nguyên đơn yêu cầu bị đơn trả lãi theo giấy biên nhận vay tiền, thời điểm tính lãi từ 10/5/2020 đến ngày 09/6/2026 theo quy định của pháp luật. Hiện tại bị đơn chưa thanh toán số tiền nợ gốc, vì vậy nguyên đơn yêu cầu tính lãi đối với số tiền nợ gốc là có cơ sở chấp nhận. Căn cứ theo quy định tại Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015 và Điều 2, Điều 5 Nghị quyết 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của pháp luật về lãi, lãi suất, phạt vi phạm mức lãi suất thì tiền lãi trên nợ gốc quá hạn theo mức lãi suất 10% trên số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả nợ gốc (ngày 10/5/2020), cụ thể: Từ 10/5/2020 đến 09/6/2026 là 2.221 ngày x 40.000.000 đồng x 10% : 365 ngày = 24.340.000 đồng (làm tròn số).

[8] Đối với ý kiến của bị đơn cho rằng, sau khi ký giấy biên nhận vay tiền, số tiền thực tế được nhận là 10.000.000 đồng, lãi suất là 900.000 đồng/tháng nên anh đồng ý trả nợ cho bà Hạnh nhưng số tiền gốc và lãi đã trình bày, tổng cả gốc và lãi là 77.500.000 đồng (vượt quá lãi suất do pháp luật quy định) hoặc trả số tiền gốc 40.000.000 đồng và không tính lãi thì anh sẽ trả dần 3.000.000 đồng/tháng cho đến khi trả hết nợ. Tuy nhiên phía nguyên đơn không đồng ý và đề nghị giải quyết theo đúng yêu cầu khởi kiện do đó cần xem xét trong yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

[9] Đối với giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BR 894565 đứng tên ông Hoàng Văn Phắn do Ủy ban nhân dân huyện Hữu Lũng cấp ngày 02/12/2013, để thừa kế cho bà Phan Thị Bích theo hồ sơ số 2709.TK.001 theo nguyên đơn trình bày là do bị đơn mang đến khi vay tiền để làm tin và không làm thủ tục đăng ký thế chấp, hợp đồng bảo đảm tài sản cho khoản vay; quá trình giải quyết vụ án bị đơn không có yêu cầu phản tố và trình bày giấy chứng nhận quyền sử dụng đất này để quên ở nhà bà Lê Thị H và đề nghị trả lại. Nguyên đơn tự nguyện trả lại cho anh Hoàng Văn Th khi bản án có hiệu lực pháp luật.

[10]Về án phí: Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Lê Thị H được chấp nhận toàn bộ nên bị đơn anh Hoàng Văn Th phải chịu toàn bộ tiền án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch theo quy định tại khoản 1 Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Trả lại bà Lê Thị H số tiền đã nộp tạm ứng án phí là 1.750.000 đồng.

[11] Đối với ý kiến của đại diện Viện kiểm sát về đề nghị giải quyết nội dung vụ án: Đại diện Viện kiểm sát đã đưa ra được các nhận định, đánh giá chứng cứ, căn cứ chứng minh phù hợp với đường lối, định hướng giải quyết vụ án của Hội đồng xét xử nêu trên nên Hội đồng xét xử chấp nhận. Riêng đối với số tiền lãi, Hội đồng xét xử sẽ xem xét theo quy định của pháp luật.

[12] Các đương sự có quyền kháng cáo bản án theo quy định tại Điều 271, Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự.