Bản án 12/2023/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Từ năm 2018 đến tháng 5/2022, Đặng Tài C có xảy ra mâu thuẫn về việc tranh chấp khai thác quế, thả trâu phát hại hoa màu, trộm cắp gia súc và các đồ dùng sinh hoạt của 04 hộ gia đình: Phùng Kim P, Đặng Thị L, Triệu Thị N và Đặng Thị P1 là những người ở cùng thôn và đã được chính quyền địa phương đứng ra giải quyết, tuy nhiên Đặng Tài C vẫn bực tức và có ý định trả thù.

Khoảng 05 giờ, ngày 12/6/2022, Đặng Tài C nảy sinh ý định giết chết 04 hộ gia đình 13 nhân khẩu gồm các gia đình Đặng Thị Lý, Triệu Tòn Nhi, hộ gia đình ông Phùng Kim Phúc, Triệu Thị Ghến và cháu Phùng Thị Mai Hằng (sinh năm 2009) và Phùng Xuân Hoà (sinh năm 2012), hộ gia đình Đặng Thị Pham, Đặng Nguyên Thọ và cháu Đặng Việt Anh (sinh năm 2014) và hộ gia đình Triệu Thị Náy, Đặng Tòn Nhỉ và cháu Đặng Quý Minh (sinh năm 2013) và Đặng Thị Tú Uyên (sinh năm 2020), nên C đi ra bể nước của gia đình lấy một chai vỏ nhựa màu xanh bên trong chứa khoảng 1/5 dung tích thuốc trừ cỏ màu xanh để trên mặt bê tông bể nước rồi mang vào chỗ bếp đun của gia đình. C lấy một ít tro bếp để vào nắp vung xoong bằng kim loại đổ toàn bộ số thuốc trừ cỏ vào nắp vung xoong, sau đó C lấy 01chiếc chậu nhựa màu xanh đổi thêm một ít nước vào trong châu rồi đổ toàn bộ số tro bếp với thuốc trừ cỏ vào trong chậu trộn đều lên, đồng thời C lấy hai con dao cũ đã hoen rỉ cho vào trong chậu nhựa ngâm cùng tro bếp và thuốc trừ cỏ để làm tăng độ độc tố lên. Tiếp đó C lấy 04 lọ nhựa gồm: 01 lọ nhựa màu xanh đựng thuốc diệt cỏ trước đó; 01lọ nhựa nhãn hiệu nutriboss; 01 lọ nhựa màu trắng (loại đựng nước lọc) và 01 lọ nhựa màu đỏ (loại đựng tương ớt Chin su) đổ thuốc trừ cỏ trong chậu nước vào các lọ nhựa. C cho 04 lọ nhựa đựng trên vào 01 túi vải rồi treo lên gần lối ra vào cửa bếp. Đến khoảng 09 giờ sáng ngày 12/6/2022, khi thấy các hộ gia đình trên đi làm nương, C lấy túi vải đựng 04 lọ nhựa và 01 con dao đi lên đầu nguồn lấy nước sinh hoạt của các hộ gia đình. Tại đây, C lấy lọ nhựa vỏ màu xanh từ trong túi vải ra, mở nắp đặt miệng lọ nhựa hướng lên phía thượng nguồn để nước chảy vào trong lọ nhựa rồi chảy vào ống dẫn nước sinh hoạt của hộ gia đình bà Đặng Thị Lý; lấy lọ nhựa màu trắng có chữ "Nutiboss" mở nắp ra đặt vào đầu ống dẫn nước sinh hoạt của hộ gia đình bà Triệu Thị Náy rồ lấy đất, đá và lá cây chèn, lấp lên để tránh bị phát hiện; Tiếp đó C lấy lọ nhựa màu đỏ nhãn hiệu (Chin su) ra đổ toàn bộ chất dung dịch chứa thuốc trừ cỏ và tro bếp vào hố hứng nước sinh hoạt của hộ gia đình ông Phùng Kim Phúc. Sau khi đổ xong, C tìm ống dẫn nước sinh hoạt của hộ gia đình bà Đặng Thị Pham nhưng không tìm thấy, nên đi về. Trên đường về C phát hiện ống dẫn nước sinh hoạt của hộ gia đình bà Đặng Thị Pham dẫn từ trên sườn đồi xuống, nên đi đến dùng con dao mang theo chặt đứt đoạn ống dẫn nước của hộ gia đình bà Pham rồi chặt một đoạn vầu dùng để hứng nước từ khe suối vào ống dẫn nước của hộ gia đình bà Pham, rồi lấy lọ nhựa màu trắng bên trong có chứa dung dịch thuốc trừ cỏ và tro bếp ra mở nắp đặt vào đầu ống dẫn nước của hộ gia đình bà Pham rồi chèn đất, đá xung quanh rồi đi về nhà.

Đến khoảng 17 giờ cùng ngày, bà Đặng Thị Lý đi làm về không thấy nước chảy về nhà nên đã lên khu vực đầu nguồn dẫn nước kiểm tra thì phát hiện các chai nước dìm ở đầu nguồn nước của các hộ gia đình nên thông báo cho các hộ gia đình. Do nghi ngờ có người đầu độc thuốc trừ cỏ vào nguồn nước sinh hoạt nên các hộ gia đình trên đã xả toàn bộ số nước hứng được trong ngày, thau rửa bể và téc chứa nước. Đến sáng ngày 13/6/2022, ông Phúc đã đến Công an xã Nậm Tha, huyện B trình báo sự việc trên và giao nộp 03 lọ nhựa. Sau đó, Công an xã Nậm Tha, huyện B yêu cầu Đặng Tài C lên làm việc, quá trình đấu tranh C đã khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình.

Tại bản Giám định về độc chất số 3852 ngày 28/06/2021 của Viện khoa học hình sự Bộ công an kết luận: Trong các mẫu nước giử giám định ký hiệu M1 - 1, 2, 3, 4, 5 và 8; Mẫu đất ký hiệu 1, 2, 3 và 4 ; Mẫu tạp chất ký hiệu M3, 6 và 7 gửi giám định đều tìm thấy Gilufosinate. Nồng độ Gilufosinate, trong các mẫu nước cụ thể như sau:

Mẫu M1 (nước) nồng độ 7,49 (mg/ lít), Mẫu 1 (nước) nồng độ 0,024 (mg/ lít), Mẫu 2 (nước) nồng độ 0,019 (mg/ lít), Mẫu 3 (nước) nồng độ 0,021 (mg/ lít), Mẫu 4 (nước) nồng độ 0,015 (mg/ lít), Mẫu 5 (nước) nồng độ 0,021 (mg/ lít), Mẫu 8 (nước) nồng độ 0,016 (mg/ lít).

Gilufosinate là thuốc trừ cỏ không chọn lọc, có liều gây chết người trung bình (LD 50). Đối với Cột qua đường miệng: 416 – 431 mg/kg thể trọng là chất độc hại đối với con người. Hiện tại chưa thấy có tài liệu khoa học nào công bố liều độc, liều gây chết cụ thể của Gilufosinate đối với cơ thể con người.

Trong mẫu nước ký hiệu M2; các mẫu máu và nước tiểu ghi thu của Phùng Kim Phúc, Triệu Thị Ghến, Phùng Thị Mai Hằng và Đặng Thị Lý gửi giám định đều không tìm thấy Gilufosinate và các chất độc khác: Xyanua; thuộc diệt Cột (các muốt phốt phua, nhóm chống đông máu, floaxetat); Hóa chất bảo vệ thực vật (thuốc trừ sâu, diệt cỏ); các loại alkaloid độc của lá ngón, mã tiền, ô đầu và phụ tử.

Tại bản kết luận Giám định Pháp y về tâm thần số 48 ngày 05/07/2022 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Miền núi phía Bắc kết luận: Đặng Tài C bị bệnh Rối loạn loạn thần do rượu – F 10.5 (Theo phân loại bệnh Quốc tế lần thứ 10 năm 1992 về các rối loạn tâm thần và hành vi)

Trước thời điểm thực hiện hành vi phạm tội (từ ngày 5/6/2022 đến ngày 12/6/2022) Đặng Tài C bị bệnh Rối loạn loạn thần do rượu, hạn chế khả năng nhận thức, hạn chế khả năng điều khiển hành vi.

Tại thời điểm thực hiện hành vi phạm tội ngày 12/6/2022, Đặng Tài C bị bệnh Rối loạn loạn thần do rượu, hạn chế khả năng nhận thức, hạn chế khả năng điều khiển hành vi. Hiện tại Đặng Tài C bị bệnh Rối loạn loạn thần do rượu, hạn chế khả năng nhận thức, hạn chế khả năng điều khiển hành vi.

Bản cáo trạng số 59/CT-VKS-P2 ngày 14/11/2022 và Công văn số 14/VKS-P2 ngày 10/01/2023 của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lào Cai đã truy tố bị cáo Đặng Tài C về tội ‘Giết người” theo điểm a, b, n khoản 1 Điều 123 Bộ luật hình sự.

Tại phiên tòa sơ thẩm:

Bị cáo Đặng Tài C đã khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội và xin Hội đồng xét xử giảm nhẹ hình phạt.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lào Cai trình bày ý kiến: Giữ nguyên nội dung cáo trạng. Đề nghị Hội đồng xét xử tuyên bố bị cáo Đặng Tài C phạm tội “Giết người”. Áp dụng điểm a, b, n khoản 1 Điều 123; điểm q, s khoản 1 Điều 51, Điều 15, Điều 57 Bộ luật hình sự. Xử phạt bị cáo Đặng Tài C từ 16 năm đến 18 năm tù.

Người bào chữa cho bị cáo trình bày ý kiến: Nhất trí với quan điểm của Viện kiểm sát về tội danh và điều luật áp dụng. Về hình phạt, đề nghị áp dụng điểm a, b, n khoản 1 Điều 123; điểm q, s khoản 1 Điều 51, Điều 15, Điều 57 Bộ luật hình sự. Xử phạt bị cáo Đặng Tài C mức án dưới 20 năm tù.

Bị hại ông Phùng Kim Phúc đề nghị Hội đồng xét xử xử phạt bị cáo theo quy định của pháp luật và không yêu cầu bị cáo phải bồi thường thiệt hại.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra, xét hỏi, tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Tại phiên tòa bị cáo đã khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội, lời khai nhận tội của bị cáo phù hợp với lời khai của bị cáo trong quá trình điều tra, lời khai của các bị hại, người làm chứng, kết luận giám định và các chứng cứ, tài liệu khác có trong hồ sơ vụ án. Vì vậy, có đủ cơ sở khẳng định:

Do có mẫu thuẫn trong việc tranh chấp khai thác quế, thả trâu phát hại hoa màu, trộm cắp gia súc và các đồ dùng sinh hoạt từ trước nên ngày 12/06/2022. Đặng Tài C đã dùng thuốc trừ cỏ trộn với tro bếp đổ vào đầu nguồn nước sinh hoạt, mục đích để giết chết những người trong các hộ gia đình gồm: Hộ gia đình chị Đặng Thị Lý, ông Phùng Kim Phúc, chị Triệu Thị Náy và chị Đặng Thị Pham. Trong các hộ gia đình trên có cháu Phùng Thị Mai Hằng (sinh năm 2009), Phùng Xuân Hoà (sinh năm 2012), Đặng Việt Anh (sinh năm 2014), Đặng Quý Minh (sinh năm 2013) và Đặng Thị Tú Uyên (sinh năm 2020) đều dưới 16 tuổi.

Hành vi của bị cáo Đặng Tài C đã cấu thành tội “Giết người” với tình tiết định khung là “Giết hai người trở lên”, “giết người dưới 16 tuổi”, “bằng phương pháp có khả năng làm chết nhiều người” và “vì động cơ đê hèn”. Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lào Cai truy tố Đặng Tài C về tội “Giết người” theo quy định tại điểm a, b, n khoản 1 Điều 123 của Bộ luật hình sự chưa phù hợp với hành vi phạm tội của bị cáo. Vì vậy, Hội đồng xét xử xét thấy, cần xử phạt bị cáo về tội “Giết người” theo quy định tại điểm a, b, l, q Khoản 1 Điều 123 Bộ luật hình sự là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật.

Điều 13 Bộ luật Hình sự quy định: “Người phạm tội trong tình trạng mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình do dùng rượu, bia hoặc chất kích thích mạnh khác, thì vẫn phải chịu trách nhiệm hình sự”.

Tại bản kết luận Giám định Pháp y về tâm thần số 48 ngày 05/07/2022 của Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Miền núi phía Bắc kết luận: Tại thời điểm thực hiện hành vi phạm tội ngày 12/6/2022, Đặng Tài C bị bệnh Rối loạn loạn thần do rượu, hạn chế khả năng nhận thức, hạn chế khả năng điều khiển hành vi.

Theo kết luận giám định nêu trên, tại thời điểm phạm tội bị cáo Đặng Tài C bị hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Nguyên nhân là do bị cáo sử dụng rượu trong thời gian dài dẫn đến bệnh rối loạn loạn thần do rượu. Căn cứ theo quy định tại Điều 13 Bộ luật hình sự, bị cáo Đặng Tài C phải chịu trách nhiệm hình sự đối với hành vi phạm tội của mình.

Hành vi phạm tội của bị cáo Đặng Tài C là đặc biệt nghiêm trọng, trực tiếp xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe của con người là khách thể được pháp luật bảo vệ, gây mất trật tự trị an ở địa phương. Do đó phải xử lý bị cáo thật nghiêm khắc trước pháp luật và có hình phạt tương xứng với tính chất và mức độ phạm tội của bị cáo nhằm giáo dục, cải tạo đối với bị cáo và răn đe, phòng ngừa tội phạm Cng.

Tuy nhiên, bị cáo có nhân thân tốt, chưa có tiền án, tiền sự, không phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự. Trong quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; bị cáo bị bệnh rối loạn loạn thần do rượu, dẫn đến hạn chế khả năng nhận thức, khả năng điều khiển hành vi. Vì vậy, cần áp dụng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm q, s khoản 1 Điều 51 Bộ luật hình sự để giảm nhẹ một phần hình phạt cho bị cáo.

Ngoài ra, hành vi phạm tội của bị cáo thuộc trường hợp phạm tội chưa đạt (hậu quả tử vong chưa xảy ra). Vì vậy cần áp dụng quy định về quyết định hình phạt trong trường hợp phạm tội chưa đạt để quyết định mức hình phạt đối với bị cáo.

[5 ] Về trách nhiệm dân sự:

Trong quá trình điều tra và tại phiên tòa, các bị hại không yêu cầu bị cáo bồi thường thiệt hại. Vì vậy, Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết là phù hợp.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH

Tuyên bố bị cáo Đặng Tài C phạm tội “Giết người”

Áp dụng điểm a, b, l, q khoản 1 Điều 123; điểm q, s khoản 1 Điều 51, Điều 15, Điều 57 Bộ luật hình sự. Xử phạt bị cáo Đặng Tài C 18 (mười tám) năm tù. Thời hạn chấp hành hình phạt tù tính từ ngày 22/7/2022.

Về án phí: Căn cứ khoản 2 Điều 136 Bộ luật Tố tụng Hình sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016: Buộc bị cáo Đặng Tài C phải chịu 200.000 đồng (Hai trăm nghìn đồng) tiền án phí hình sự sơ thẩm.

Bị cáo, bị hại có mặt tại phiên tòa được quyền kháng cáo bản án hình sự sơ thẩm trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án.

Các bị hại vắng mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án hình sự sơ thẩm trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án.

“Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, 7a và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại điều 30 Luật Thi hành án dân sự”.