Bản án 12/2023/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện; đơn khởi kiện bổ sung và các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, có đại diện ủy quyền cho nguyên đơn là bà Thạch Thị B trình bày: Bà Thạch Thị S có thửa đất số 354, diện tích 280m2, tờ bản đồ số 11, loại đất LNK, do bà S kê khai đăng ký theo tƣ liệu đo đạc năm 1991, tọa lạc ấp A, xã H, huyện C, tỉnh Trà Vinh nhƣng chƣa đƣợc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Nguồn gốc của thửa đất trên là của ông Thạch M đứng tên trong sổ bộ trƣớc năm 1975; ông M để lại đất cho con ruột tên bà Thạch Thị G; bà G để lại đất cho con ruột là Thạch Thị Z; sau cùng là bà Z để lại đất trên cho con bà S (đất chƣa đƣợc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng). Ông M trƣớc đây sống ở A, xã H nhƣng đã chết từ lúc đất nƣớc chƣa giải phóng nên không có làm giấy chứng tử; những ngƣời biết đƣợc mối quan hệ họ hàng của bà S với ông M cũng đã chết nên hiện nay bà S không có gì để chứng minh ông M là họ hàng của gia đình bà S nhƣ đã nêu trên.

Bà S cũng không nhớ thời gian nào, ông Thạch G là em của bà T có đến hỏi bà S mƣợn phần đất tranh chấp để cất tiệm tạp hóa đƣợc khoảng 2 - 3 năm, việc này không có làm giấy tờ và cũng không có ai chứng kiến.

Đến năm 2017, khi bà S làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thì bà Thạch Thị T là ngƣời đang sử dụng đất liền kề đứng ra ngăn cản và lấn chiếm phần đất của bà S. Trƣớc đây, bà S có khởi kiện yêu cầu buộc bà Thạch Thị T trả lại cho bà S phần đất đã lấn chiếm chiều ngang 8m, chiều dài 38m, diện tích tranh chấp là 280m2 thuộc thửa 354, tờ bản đồ số 11 diện tích là 280m2 tọa lạc ấp A, xã H, huyện C, tỉnh Trà Vinh và yêu cầu bà Thạch Thị T phải di dời các cây trồng có trên đất đi nơi khác. Tuy nhiên, qua kết quả khảo sát đo đạc phần đất tranh chấp tăng thêm 44m2 đất thuộc thửa 354, tờ bản đồ số 11. Do đó, bà S có đơn khởi kiện bổ sung phần diện tích tăng thêm 44m2. Quá trình Tòa án giải quyết vụ án con bà T là ông Trần Văn Y đã tự ý xây dựng một căn nhà tiền chế có một phần nhà nằm trên đất tranh chấp và láng phần sân xi măng từ trƣớc cửa nhà ra tới lộ thuộc đất tranh chấp. Bà S thống nhất với kích thƣớc, diện tích của sơ đồ khu đất tranh chấp do Văn phòng đăng ký đất đai - Chi nhánh huyện C cung cấp cho Tòa án kèm theo công văn số 429/CV-VP.ĐKĐĐ ngày 09/10/2017 nên không yêu cầu cung cấp bản sơ đồ mới. Đồng thời, bà S thống nhất theo kết quả thẩm định và định giá ngày 28 tháng 12 năm 2021. Ngoài những ngƣời làm chứng do bà S yêu cầu Tòa án tiến hành xác minh xong thì bà S không yêu cầu Tòa án thu thập chứng cứ và xác minh thêm ai khác.

Nay bà S yêu cầu hộ bà T phải trả cho bà S phần đất theo kết quả khảo sát thực tế là 324m2 đất thuộc thửa 354, tờ bản đồ số 11, loại đất LNK. Đồng thời, yêu cầu bà Thạch Thị T phải di dời các cây trồng và yêu cầu bà T cùng ông Y tháo dở di dời một phần của nhà tiền chế và sân xi măng thuộc đất tranh chấp đi nơi khác để trả đất cho bà S.

Theo các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, có đại diện theo ủy quyền của bị đơn là ông Trần Văn Y trình bày: Bà T thống nhất phần đất đang tranh chấp có diện tích theo kết quả khảo sát thực tế là 324m2 đất thuộc thửa 354, tờ bản đồ số 11, loại đất LNK, tọa lạc ấp A, xã H, huyện C, tỉnh Trà Vinh. Nguồn gốc đất tranh chấp trƣớc đây là của mẹ bà T là bà Thạch Thị Ơ nhận sang nhƣợng của ông Nguyễn Văn V vào ngày 30 tháng 3 năm 1982. Khi sang nhƣợng đất có làm giấy “Tờ chiết bán đất giồng” ghi ngày 30/3/1982 do bà Ơ có giữ bản gốc, còn bên ông Tám V có giữ bản gốc hay không thì bà T không biết. Tuy nhiên, ông Trƣơng Quốc Tr (cháu ông V) có cung cấp cho Tòa án bản photo “Tờ chiết bán đất giồng” ghi ngày 30/3/1982. Sau đó, bà Ơ tặng cho lại bà T phần đất này và bà T ở trên đất từ khi lập gia đình khoảng năm 1983 cho đến nay. Trƣớc đây khi Tòa án giải quyết gia đình bà T không tìm đƣợc bản gốc để cung cấp cho Tòa nhƣng gia đình vẫn tiếp tục tiềm kiếm đến ngày xét xử sơ thẩm vào ngày 03/12/2021 giấy mới tìm đƣợc và phía bà T cung cấp cho Hội đồng xét xử tại phiên tòa. Vì thời gian quá lâu “Tờ chiết bán đất giồng” ghi ngày 30/3/1982 đã bị mối mọt ăn rách hết một phần, không còn nguyên vẹn.

Về quá trình sử dụng đất, vào năm 1983 bà Thạch Thị Ơ kê khai đăng ký; năm 2005 bà T và chồng là ông Trần Văn Đ kê khai đăng ký nhƣng chƣa đƣợc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đây là đất của bà T đƣợc bà Ơ tặng cho nên đã trực tiếp canh tác liên tục từ năm 1983 đến nay; còn bà S không có canh tác hay đầu tƣ gì trên phần đất. Đặc điểm của thửa đất trên là đất giồng cát nên đất bằng phẳng, gia đình chỉ sử dụng trồng cây trên đất chứ không có bỏ công tôn tạo trên đất. Trên đất tranh chấp có trồng các loại cây trồng nhƣ biên bản thẩm định, định giá vào ngày 12/9/2017 thể hiện và bà T cũng thống nhất kết quả thẩm định, định giá trên. Tuy nhiên, đƣờng đi vô nhà đất bị thấp nên khi trời mƣa sẽ bị chũng nƣớc, khó đi nên vào tháng 02 năm 2021 bà T có đỗ cát sang lấp hết hai xe khoảng 10 khối cát. Bà T thống nhất với kích thƣớc diện tích của sơ đồ khảo sát định giá thửa đất tranh chấp do Văn phòng đăng ký đất đai chi nhánh huyện C cung cấp cho Tòa án theo công văn số 429/CV-VP.ĐKĐĐ ngày 09/10/2017 nên không yêu cầu cung cấp sơ đồ khảo sát mới. Đồng thời, bà T thống nhất theo kết quả thẩm định và định giá ngày 28 tháng 12 năm 2021. Tuy nhiên, trong quá trình giải quyết do bà T nghỉ rằng đây là đất của bà T đã cho phép ông Trần Văn Y cất nhà tiền chế mở làm tiệm massa nên có một phần của nhà tiền chế và sân xi măng từ cửa ra tối lộ nằm trên đất tranh chấp.

Nay bà S yêu cầu bà T phải trả lại diện tích 324m2 đất thuộc thửa 354, tờ bản đồ số 11; phải di dời các cây trồng có trên đất đi nơi khác; yêu cầu bà T và anh Bảy tháo dở di dời một phần của nhà tiền chế và sân xi măng ra khởi đất tranh chấp thì bà T không đồng ý. Vì đất này là của mẹ bà T sang nhƣợng của ông Tám V và gia đình bà T đã canh tác, sử dụng từ xƣa đến nay. Đồng thời, bà T yêu cầu Tòa án công nhận quyền sử đất của thửa đất trên theo kết quả khảo sát cho bà T.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Thạch Thị Ư, ông Thạch Th, bà Thạch Thị Ô, ông Thạch H, bà Thạch Thị Som A, ông Thạch I có người đại diện theo ủy quyền là bà Thạch Thị B trình bày: Bà Ƣ, ông Th, bà Ô, ông Hƣa, bà Som A, ông I cùng thống nhất theo ý kiến của nguyên đơn.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Thạch Thị S, bà Thạch Thị Ph, bà Thạch Thị Q, ông Thạch G, bà Thạch Thị C, bà Thạch Thị R, ông Thạch N và ông Trần Văn K có người đại diện theo ủy quyền là ông Trần Văn Y trình bày: Bà S, bà Thạch Thị Ph, bà Thạch Thị Q, ông Thạch G, bà Thạch Thị C, bà Thạch Thị R, ông Thạch N cùng thống nhất theo ý kiến của bị đơn và cùng đồng ý giao thửa đất trên cho bà T đƣợc quyền quản lý, sử dụng. Riêng ông G có ý kiến nhƣ sau: Năm 1995, ông có cất quán để bán tạp hóa trên phần đất mà bà S và bà T hiện nay đang tranh chấp, đƣợc khoảng 5 năm, khi cất quán ông không có xin phép bà S, đây là của mẹ ông mua nên ông cất tiệm bán. Nay ông đồng ý giao phần đất này lại cho bà T, ông không có yêu cầu gì trong vụ việc này vì đất này mẹ ông là bà Ơ đã cho bà T.

Theo các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan ông Trần Văn Y trình bày: Thống nhất với lời trình bày cùng yêu cầu của bà T và không có yêu cầu gì thêm.

Tại bản án dân sự sơ thẩm số: 07/2022/DS-ST ngày 28-7-2022 của Tòa án nhân dân huyện C đã căn cứ vào các Điều 26, 35, 39, 147, 165, 227, 228 khoản 1 Điều 273 Bộ luật tố tụng dân sự; các Điều 221; 223 và Điều 236 Bộ luật dân sự; Căn cứ Điều 166, 179, 202, 203 Luật đất đai; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của UBTVQH quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Thạch Thị S yêu cầu bà Thạch Thị T di dời các cây trồng; yêu cầu bà T cùng ông Y tháo dở di dời một phần của nhà tiền chế và sân xi măng thuộc đất tranh chấp đi nơi khác để trả lại cho bà Thạch Thị S thửa 354, tờ bản đồ số 11 (tƣ liệu đo đạc năm 1991) phần đất diện tích 280m2 theo khảo sát thực tế diện tích 324m2, đất chƣa đƣợc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng, tọa lạc ấp A, xã H, huyện C, tỉnh Trà Vinh.

Công nhận thửa 354, tờ bản đồ số 11 (tƣ liệu đo đạc năm 1991) phần đất diện tích 280m2 theo khảo sát thực tế diện tích 324m2, đất chƣa đƣợc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng, tọa lạc ấp A, xã H, huyện C, tỉnh Trà Vinh cho bà Thạch Thị T cùng các tài sản có trên đất.

Diện tích đất 324m2 (ký hiệu là A) có tứ cận nhƣ sau:

- Tây giáp đƣờng đất có kích thƣớc 10,0m;

- Đông giáp thửa 103 có kích thƣớc 5,85m;

- Nam giáp phần còn lại thửa 107 có chiều dài 40,02m;

- Bắc giáp lộ nhựa có kích thƣớc 2 đoạn là 23,3m và 15,2m.

(Có sơ đồ minh họa thửa đất kèm theo).

Bà Thạch Thị T có nghĩa vụ liên hệ cơ quan có thẩm quyền làm thủ tục để đƣợc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng diện tích 324m2 nêu trên.

Ngoài ra, bản án còn tuyên về nghĩa vụ chịu án phí; chi phí thẩm định, định giá; quyền kháng cáo và thi hành án theo quy định pháp luật.

Ngày 10/8/2022, bà Thạch Thị S làm đơn kháng cáo yêu cầu Tòa án nhân dân cấp phúc thẩm giải quyết chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà, công nhận cho bà phần diện tích đất 324m2 thuộc thửa 354.

Tại phiên tòa phúc thẩm hôm nay, ngƣời đại diện hợp pháp cho nguyên đơn bà Thạch Thị B vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và giữ nguyên đơn kháng cáo. Các đƣơng sự không thỏa thuận đƣợc với nhau về việc giải quyết vụ án và không bổ sung thêm tài liệu, chứng cứ mới.

Quan điểm của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bà Thạch Thị S cho rằng: Việc kháng cáo của nguyên đơn là phù hợp với quy định của pháp luật, vì trong quá trình sử dụng đã chứng minh đƣợc ngƣời thân thích là Thạch M đƣợc Sở Tài nguyên & Môi trƣờng cung cấp nguồn gốc đất tranh chấp là do ông Thạch M đã sử dụng kê khai từ trƣớc năm 1975, sau đó lại cho con cháu tiếp tục sử dụng; tại biên bản hòa giải ngày 12/6/2017 của Ủy ban xã H, huyện C, tỉnh Trà Vinh bà Thạch Thị T trình bày thống nhất cho bà Thạch Thị S đo đạc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và xin thỏa thuận sang nhƣợng lại đất của bà S. Vì vậy đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện và yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn.

Quan điểm của người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bà Thạch Thị T cho rằng: Bản án sơ thẩm của Tòa án nhân dân huyện C, tỉnh Trà Vinh giải quyết là phù hợp với quy định pháp luật. Thông qua Tờ chiết bán đất giồng giữa bà Ơ và ông Nguyễn Văn V và thực tế gia đình bà Thạch Thị T đã sử dụng ổn định phần đất tranh chấp từ năm 1982 cho đến phát sinh khi tranh chấp năm 2017 là đã trên 35 năm nên là sở hữu ngay tình theo quy định tại Điều 316 Bộ luật dân sự. Vì vậy, đề nghị Hội đồng xét xử giữ nguyên án sơ thẩm.

Ý kiến của Vị đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Trà Vinh:

Đơn kháng cáo của ông bà Thạch Thị S còn trong hạn luật định, cần đƣợc xem xét theo thủ tục phúc thẩm.

Về tố tụng: Thẩm phán thụ lý vụ án và Hội đồng xét xử phúc thẩm đã tuân thủ trình tự thủ tục tố tụng theo quy định của pháp luật.

Về nội dung vụ án: Căn cứ theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án cũng nhƣ diễn biến tại phiên toà hôm nay nhận thấy việc bà Thạch Thị S yêu cầu bà T trả lại thửa đất số 354, diện tích thực đo 324m2, yêu cầu di dời toàn bộ tài sản trên đất là không có cơ sở chấp nhận. Đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn, căn cứ khoản 1 Điều 308 BLTTDS năm 2015, giữ nguyên bản án sơ thẩm số 07/2022/DS-ST ngày 28/7/2022 của Tòa án nhân dân huyện C, tỉnh Trà Vinh.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Do đó, không có căn cứ chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Thạch Thị S buộc bà Thạch Thị T di dời toàn bộ cây trồng, một phần căn nhà tiền chế và sân láng xi măng để trả lại đất diện tích 280m2 theo khảo sát thực tế diện tích 324m2 thuộc thửa 354, đất tọa lạc ấp A, xã H, huyện C, tỉnh Trà Vinh.

Tại phiên tòa hôm nay ngƣời đại diện hợp pháp nguyên đơn cho rằng vào năm 2017 bà Thạch Thị T có thừa nhận phần đất này của bà Thạch Thị S xét thấy tại biên bản hòa giải ngày 12/6/2017 tại Ủy ban xã H, huyện C, tỉnh Trà Vinh Hội đồng hòa giải cung khuyên hai bên thỏa thuận với nhau. Tuy bà Thạch Thị T chấp nhận theo yêu cầu của bà S nhƣng sau đó phía gia đình của bà Thạch Thị T không đồng ý từ đó dẫn đến tranh chấp cho đến nay. Căn cứ vào biên bản hòa giải tại xã H là chƣa có căn cứ vững chắc để công nhận phần đất cho bà S theo đề nghị của ngƣời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho nguyên đơn. Vì vậy, Hội đồng xét xử không có cơ sở chấp nhận theo yêu cầu kháng cáo của bà Thạch Thị S.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào Khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự; các Điều 221; 223 và Điều 236 Bộ luật dân sự; Căn cứ Điều 166, 179, 202, 203 Luật đất đai; Nghị quyết số 326/2016/PL-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thƣờng vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án.

Không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bà Thạch Thị S.

Giữ nguyên Bản án sơ thẩm số 07/2022/DS-ST ngày 28 tháng 7 năm 2022 của Toà án nhân dân huyện C, tỉnh Trà Vinh.

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Thạch Thị S yêu cầu bà Thạch Thị T di dời các cây trồng; yêu cầu bà T cùng ông Y tháo dở di dời một phần của nhà tiền chế và sân xi măng thuộc đất tranh chấp đi nơi khác để trả lại cho bà Thạch Thị S thửa 354, tờ bản đồ số 11 (tƣ liệu đo đạc năm 1991) phần đất diện tích 280m2 theo khảo sát thực tế diện tích 324m2, đất chƣa đƣợc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng, tọa lạc ấp A, xã H, huyện C, tỉnh Trà Vinh.

Công nhận thửa 354, tờ bản đồ số 11 (tƣ liệu đo đạc năm 1991) phần đất diện tích 280m2 theo khảo sát thực tế diện tích 324m2, đất chƣa đƣợc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng, tọa lạc ấp A, xã H, huyện C, tỉnh Trà Vinh cho bà Thạch Thị T cùng các tài sản có trên đất.

Diện tích đất 324m2 (ký hiệu là A) có tứ cận nhƣ sau:

- Tây giáp đƣờng đất có kích thƣớc 10,0m;

- Đông giáp thửa 103 có kích thƣớc 5,85m;

- Nam giáp phần còn lại thửa 107 có chiều dài 40,02m;

- Bắc giáp lộ nhựa có kích thƣớc 2 đoạn là 23,3m và 15,2m.

(Có sơ đồ minh họa thửa đất kèm theo).

Về án phí dân sự phúc thẩm: Bà Thạch Thị S không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.

Các phần quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, không bị kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ khi hết hạn kháng cáo, kháng nghị.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM