Bản án 12/2022/QĐST-DS: Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên…

Tóm tắt 30 giây — tóm lược tự động từ nội dung bản án, chỉ mang tính tham khảo

Tranh chấp gì? Y/c tuyên bố hoặc hủy bỏ quyết định tuyên bố một người mất năng lực hành vi dân sự, bị hạn chế năng lực hành vi dân sự hoặc có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi — án dân sự — "Châu Thị Thanh V yêu cầu tuyên bố hạn chế khó khăn trong nhận thức, điều khiển hành vi"
Tòa quyết gì? Chấp nhận yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà Châu Thị Thanh V.
Căn cứ chính? Điều 12 NGHỊ QUYẾT SỐ 326/2016/NQ-UBTVQH14 QUY ĐỊNH VỀ MỨC THU, MIỄN…; Điều 149 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 23 Bộ luật Dân sự

TÒA ÁN NHÂN DÂN
THỊ XÃ HOÀI NHƠN
TỈNH BÌNH ĐỊNH

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

Số: 12/2022/QĐST- DS

Hoài Nhơn, ngày 28 tháng 4 năm 2022

QUYẾT ĐỊNH

SƠ THẨM GIẢI QUYẾT VIỆC DÂN SỰ

V/v: Tuyên bố người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi

TÒA ÁN NHÂN DÂN THỊ XÃ HOÀI NHƠN, TỈNH BÌNH ĐỊNH

Thành phần giải quyết việc dân sự gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên họp: Ông Ngô Văn Thành.

Thư ký phiên họp: Bà Phan Thị Thúy Diễm - Thư ký Tòa án nhân dân thị xã Hoài Nhơn.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thị xã Hoài Nhơn tham gia phiên họp: Bà Nguyễn Trường Minh Lý - Kiểm sát viên.

Ngày 28 tháng 4 năm 2022, tại Trụ sở Tòa án nhân dân thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định, mở phiên họp sơ thẩm công khai giải quyết việc dân sự thụ lý số: 09/2022/TLST-DS ngày 17 tháng 02 năm 2022, về việc “Yêu cầu tuyên bố người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi”, theo Quyết định mở phiên họp sơ thẩm giải quyết việc dân sự số: 129/2022/QĐST-DS ngày 14 tháng 4 năm 2021, gồm những người tham gia tố tụng sau đây:

- Người yêu cầu giải quyết việc dân sự:

Bà Châu Thị Thanh V, sinh năm 1959, có mặt.

Địa chỉ: Khu phố Đ, phường H, thị xã Hoài N, tỉnh B.

* Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

- Ông Lê Văn H, sinh năm 1955; địa chỉ: Số 95/3 Trần D, phường An X, thành phố Tam K, tỉnh Quảng N, vắng mặt.

- Cháu Lê Hoàng Mỹ K, sinh ngày 21/11/2007 và Lê Trung K, sinh ngày 06/01/2012; địa chỉ: Khu phố Đ, phường H, thị xã Hoài N, tỉnh B.

Đại diện hợp pháp của cháu M và cháu K: Chị Nguyễn Thị Ngọc Y, sinh năm 1987; địa chỉ: Khu phố Hòa Tr 1, phường X, thị xã Hoài N, tỉnh B, vắng mặt.

(Ông Hùng và chị Yến có đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt).

NỘI DUNG VIỆC DÂN SỰ:

- Tại đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự, bản tự khai và tại phiên họp người yêu cầu bà Châu Thị Thanh V trình bày:

Anh Lê Hoàng V, sinh năm 1983; địa chỉ: Khu phố Đ, phường H, thị xã Hoài N, tỉnh B là con của bà V. Từ khi sinh ra, anh V phát triển bình thường, đến năm 2001, anh V bắt đầu có những biểu hiện bất thường như: đêm ngủ ít, không tiếp xúc với mọi người, nói nhảm, nghe tiếng chửi bên tai, lo sợ người nhà bỏ thuốc độc vào thức ăn; la hét, đập phá đồ đạt trong nhà, dọn dẹp các bảng hiệu ngoài đường, không mặc quần áo đi lang thang ngoài đường; ăn uống thất thường, vệ sinh cá nhân kém. Gia đình có đưa anh V đến khám và điều trị tại Bệnh Viện Tâm thần Bình Định với chẩn đoán “Tâm thần phân liệt”.

Ngày 11/9/2019, anh Vĩnh được Ủy ban nhân dân xã T (nay là phường T) cấp Giấy xác nhận khuyết tật, dạng khuyết tật: Thần kinh, tâm thần; mức độ đặc biệt nặng và đang được hưởng trợ cấp xã hội hàng tháng.

Ngày 15/12/2021, Trung tâm giám định pháp y tâm thần khu vực miền trung kết luận về tình trạng sức khỏe tâm thần của anh V:

+ Về y học: Tâm thần phân liệt thể không biệt định, tiến triển từng giai đoạn với thiếu sót ổn định (F20.32);

+ Về năng lực hành vi dân sự: Khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

Do đó, để tiến hành thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất có liên quan đến anh V, bà V yêu cầu Tòa án nhân dân thị xã Hoài N tuyên bố anh V là người khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

- Tại đơn xin giải quyết vắng mặt đề ngày 28/3/2022, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Lê Văn H trình bày: Anh Lê Hoàng V là con trai của ông H, anh V bị bệnh mất trí nhớ và không làm chủ được hành vi. Ngoài ra, ông H không bổ sung ý kiến hoặc yêu cầu gì thêm.

- Tại bản khai đề ngày 28/3/2022, đại diện hợp pháp của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan chị Nguyễn Thị Ngọc Y trình bày: Trước đây chị Y và anh V là vợ chồng, từ khi về sống cùng anh V thì anh V có biểu hiện khó khăn trong nhận thức và điều khiển hành vi. Nay, chị và anh V đã ly hôn, chị Y đi làm ăn xa, hai cháu Lê Hoàng Mỹ K và Lê Trung K hiện đang được bà V chăm sóc, nuôi dưỡng. Chị Y không bổ sung yêu cầu gì thêm.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân thị xã Hoài Nhơn tham gia phiên họp phát biểu:

Về thủ tục tố tụng: Quá trình thụ lý đơn yêu cầu giải quyết việc dân sự và tại phiên họp Thẩm phán, Thư ký đã tiến hành đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự trong việc giải quyết đơn yêu cầu. Đồng thời, người yêu cầu, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trong việc dân sự được thực hiện các quyền và chấp hành đúng các quy định của pháp luật về tố tụng.

Về thời hạn xét đơn yêu cầu: Việc dân sự thụ lý từ ngày 17/02/2022, đến ngày 28/4/2022, Tòa án nhân dân thị xã Hoài Nhơn mở phiên họp là quá thời hạn xét đơn yêu cầu.

Về nội dung: Căn cứ kết luận giám định pháp y Tâm thần số 1093/ KLGĐYC ngày 15/12/2021 của Trung tâm pháp y Tâm thần khu vực miền Trung kết luận:

+ Về y học: Tâm thần phân liệt thể không biệt định, tiến triển từng giai đoạn với thiếu sót ổn định (F20.32);

+ Về năng lực hành vi dân sự: Khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

Đề nghị Toà án nhân dân thị xã Hoài Nhơn áp dụng Điều 369, Điều 376 Điều 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015 và khoản 1 Điều 23 Bộ luật dân sự năm 2015: Chấp nhận đơn yêu cầu của bà Châu Thị Thanh V về việc yêu cầu tuyên bố anh Lê Hoàng V, sinh năm 1983 là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Chỉ định bà Châu Thị Thanh V làm người giám hộ cho anh Lê Hoàng V.

Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Châu Thị Thanh V phải chịu theo quy định của pháp luật, nhưng, bà V thuộc diện người cao tuổi nên được miễn.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ việc dân sự được thẩm tra tại phiên họp; ý kiến của các đương sự và đại diện Viện kiểm sát tại phiên họp, Tòa án nhân dân thị xã Hoài Nhơn nhận định:

[1] Về tố tụng: Bà Châu Thị Thanh V yêu cầu tuyên bố anh Lê Hoàng V có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi là việc dân sự thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án theo quy định tại khoản 1 Điều 27 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Anh V có nơi cư trú tại khu phố Đ, phường H, thị xã Hoài N, tỉnh B nên căn cứ vào điểm a khoản 2 Điều 35 và điểm a khoản 2 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự, yêu cầu trên thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án nhân dân thị xã Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định.

Về nội dung: Anh Lê Hoàng V là con bà Châu Thị Thanh V. Từ khi sinh ra, anh V phát triển bình thường, đến năm 2001, anh V bắt đầu có những biểu hiện bất thường như: đêm ngủ ít, không tiếp xúc với mọi người, nói nhảm, nghe tiếng chửi bên tai, lo sợ người nhà bỏ thuốc độc vào thức ăn; la hét, đập phá đồ đạt trong nhà, dọn dẹp các bảng hiệu ngoài đường, không mặc quần áo đi lang thang ngoài đường; ăn uống thất thường, vệ sinh cá nhân kém. Gia đình có đưa anh V đến khám và điều trị tại Bệnh Viện Tâm thần Bình Định với chẩn đoán “Tâm thần phân liệt”. Theo Kết luận giám định pháp y tâm thần khu vực miền Trung số 1093/KLGĐYC ngày 15/12/2021 đã kết luận anh Lê Hoàng V có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi. Nay, để tiến hành thủ tục chuyển nhượng quyền sử dụng đất có liên quan đến anh V, bà V yêu cầu Tòa án nhân dân thị xã Hoài Nhơn tuyên bố anh V là người khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi. Những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan không có yêu cầu gì khác.

Xét yêu cầu của đương sự:

Căn cứ vào kết luận giám định pháp y tâm thần số 1093/KLGĐYC ngày 15/12/2021 của Trung tâm pháp y Tâm thần khu vực miền Trung kết luận anh Lê Hoàng V, sinh năm 1983 như sau:

- Về y học: Tâm thần phân liệt thể không biệt định, tiến triển từng giai đoạn với thiếu sót ổn định (F20.32);

- Về năng lực hành vi dân sự: Khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

Như vậy, đối chiếu kết luận giám định pháp y tâm thần, lời khai của người yêu cầu và những người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có đủ cơ sở để xác định anh Lê Hoàng V có khó khăn trong nhận thức và làm chủ hành vi theo quy định tại khoản 1 Điều 23 Bộ luật dân sự năm 2015. Do đó, yêu cầu của bà V là có căn cứ chấp nhận.

[2.2 ] Về chỉ định người giám hộ cho anh V: Tòa xét thấy bà Châu Thị Thanh V là mẹ ruột của anh V, hiện anh V đang sinh sống cùng bà V, bà V có đầy đủ điều kiện của cá nhân làm người giám hộ theo quy định của pháp luật dân sự. Vì vậy, Tòa án chỉ định bà Châu Thị Thanh V là người giám hộ cho anh Lê Hoàng V để thực hiện việc chăm sóc, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của anh V theo quy định tại khoản 4 Điều 54 của Bộ luật dân sự. Nghĩa vụ và quyền của người giám hộ được quy định tại Điều 57 và Điều 58 của Bộ luật dân sự.

Phát biểu của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thị xã Hoài Nhơn phù hợp với nhận định của Tòa nên chấp nhận.

Về lệ phí giải quyết việc dân sự: Bà Châu Thị Thanh V thuộc diện người cao tuổi nên được miễn.

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 1 Điều 27, điểm a khoản 2 Điều 35, điểm a khoản 2 Điều 39, khoản 1 Điều 149, Điều 367, Điều 369, Điều 370, Điều 371, Điều 372, Điều 376, Điều 378 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

Căn cứ khoản 1 Điều 23, khoản 1 Điều 46, điểm d khoản 1 Điều 47, Điều 48, Điều 49, khoản 4 Điều 54, Điều 57, Điều 58, Điều 59 của Bộ luật Dân sự;

Căn cứ khoản 1 Điều 37 và điểm đ khoản 2 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận yêu cầu giải quyết việc dân sự của bà Châu Thị Thanh V.

Tuyên bố anh Lê Hoàng V, sinh năm 1983; nơi đăng ký hộ khẩu thường trú: Khu phố Đ, phường H, thị xã Hoài N, tỉnh B là người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

2. Chỉ định bà Châu Thị Thanh V là người giám hộ cho anh Lê Hoàng V.

- Xác định bà V có nghĩa vụ: Chăm sóc, bảo đảm việc điều trị bệnh cũng như bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của anh V, đại diện cho anh V trong các giao dịch dân sự, quản lý tài sản của anh V (nếu có); bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của anh V.

- Xác định bà V có quyền: Sử dụng tài sản của anh V (nếu có) để chăm sóc, chi dùng cho những nhu cầu thiết yếu của anh V; được thanh toán các chi phí hợp lý cho việc quản lý tài sản của người được giám hộ, đồng thời đại diện cho anh V trong việc xác lập thực hiện giao dịch dân sự và thực hiện các quyền khác theo quy định của pháp luật nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của anh V.

3. Về lệ phí sơ thẩm giải quyết việc dân sự: Bà Châu Thị Thanh V được miễn.

4. Quyền kháng cáo, kháng nghị: Đương sự có mặt tại phiên họp có quyền kháng cáo quyết định này trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày Tòa án ra quyết định; đương sự vắng mặt tại phiên họp thì thời hạn kháng cáo là 10 ngày tính từ ngày nhận được quyết định hoặc quyết định được thông báo, niêm yết hợp lệ; Viện kiểm sát nhân dân cùng cấp có quyền kháng nghị Quyết định này trong thời hạn 10 ngày, Viện kiểm sát nhân dân cấp trên trực tiếp có quyền kháng nghị trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày Tòa án ra Quyết định để Tòa án cấp trên giải quyết phúc thẩm.