Bản án 12/2019/HNGĐ-ST — Tranh chấp về nuôi con, chia tài sản của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn hoặc hủy kết hôn trái pháp luật

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo Đơn khởi kiện ngày 16-4-2019, Tờ tự khai ngày 14-6-2019 và tại phiên tòa sơ thẩm, nguyên đơn Trƣơng Thị Cẩm L trình bày: Năm 1999, chị L và anh D yêu thương nhau, được hai bên gia đình đồng ý và tổ chức đám cưới cho chị L và anh D về chung sống với nhau, chị L và anh D chung sống đến nay không có đăng ký kết hôn. Trong thời gian chung sống chị L và anh D có 02 con chung tên Phạm Thị Mai T, sinh ngày 15-3-2000 và Phạm Thị Như H, sinh ngày 03-10-2006. Hiện nay T đã thành niên và đang đi làm công nhân ở Bình Dương, H thì còn đi học và hiện đang sống chung với chị L. Chị L và anh D chung sống hạnh phúc đến năm 2017 thì bất đầu nảy sinh nhiều mâu thuẫn, nguyên nhân do anh D thường hay nhậu nhẹt dẫn đến say xỉn, từ đó anh D không quan tâm chăm sóc gì cho chị L và các con. Ngoài ra thì mỗi lần anh D say xỉn, khi được chị L khuyên can thì anh D lại mắng chửi xúc phạm đến nhân phẩm của chị L làm chị L bị tổn thương rất lớn về tinh thần, vậy nên chị L đã ly thân với anh D từ tháng 02-2018 đến nay, trong thời gian ly thân thì chị L và anh D cũng không hàn gắn lại được tình cảm. Nay chị L khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết những vấn đề sau:

- Về hôn nhân: Yêu cầu được ly hôn với anh Phạm D.

- Về con chung: Con chung Phạm Thị Mai T, sinh ngày 15-3-2000 hiện nay đã thành niên và có khả năng lao động nên chị L không yêu cầu Tòa án giải quyết. Chị L yêu cầu được tiếp tục trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chung tên Phạm Thị Như H, sinh ngày 03-10-2006, không yêu cầu anh D cấp dưỡng nuôi con. Anh D có quyền, nghĩa vụ thăm nom Phạm Thị Như H mà không ai được cản trở.

- Về tài sản chung và nợ chung: Không yêu cầu Tòa án giải quyết.

Theo trình bày trong Văn bản ý kiến ngày 14-6-2019 của bị đơn Phạm D: Năm 1999, anh D và chị L yêu thương nhau, được hai bên gia đình đồng ý và tổ chức đám cưới cho anh D và chị L về chung sống với nhau, anh D và chị L chung sống đến nay không có đăng ký kết hôn. Trong thời gian chung sống anh D và chị L có 02 con chung tên Phạm Thị Mai T, sinh ngày 15-3-2000 và Phạm Thị Như H, sinh ngày 03-10-2006. Hiện nay T đã thành niên và đang đi làm công nhân ở Bình Dương, H thì còn đi học và hiện đang sống chung với chị L. Anh D và chị L chung sống hạnh phúc đến năm 2017 thì vợ chồng lục đục cự cãi, đến tháng 02-2018 thì ly thân cho đến nay, trong thời gian ly thân thì anh D và chị L cũng không hàn gắn lại được tình cảm. Nay qua yêu cầu của chị L thì anh D có ý kiến như sau:

- Về hôn nhân: Đồng ý ly hôn với chị Trương Thị Cẩm L.

- Về con chung: Con chung Phạm Thị Mai T, sinh ngày 15-3-2000 hiện nay đã thành niên và có khả năng lao động nên anh D không yêu cầu Tòa án giải quyết. Anh D đồng ý tự nguyện giao con chung tên Phạm Thị Như H, sinh ngày 03-10-2006 cho chị L được tiếp tục trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục, anh D không tự nguyện cấp dưỡng nuôi con. Anh D có quyền, nghĩa vụ thăm nom Phạm Thị Như H mà không ai được cản trở.

- Về tài sản chung và nợ chung: Không yêu cầu Tòa án giải quyết.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ trong hồ sơ vụ án đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Khoản 1 Điều 9 Luật Hôn nhân và gia đình quy định:

“Việc kết hôn phải được đăng ký và do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện theo quy định của Luật này và pháp luật về hộ tịch.

Việc kết hôn không được đăng ký theo quy định tại khoản này thì không có giá trị pháp lý”.

Đồng thời khoản 2 Điều 53 Luật Hôn nhân và gia đình quy định:

“Trong trường hợp không đăng ký kết hôn mà có yêu cầu ly hôn thì Tòa án thụ lý và tuyên bố không công nhận quan hệ vợ chồng theo quy định tại khoản 1 Điều 14 của Luật này; nếu có yêu cầu về con và tài sản thì giải quyết theo quy định tại Điều 15 và Điều 16 của Luật này”.

Chị L và anh D có đủ điều kiện kết hôn nhưng chỉ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn nên không làm phát sinh quyền, nghĩa vụ giữa vợ và chồng. Mặc dù chị L và anh D thống nhất ly hôn, nhưng hôn nhân của chị L và anh D không hợp pháp, do đó không công nhận quan hệ hôn nhân giữa chị L và anh D là vợ chồng theo quy định tại Điều 9, Điều 14 và Điều 53 Luật Hôn nhân và gia đình.

Về cấp dưỡng nuôi con chung: Chị L không yêu cầu cấp dưỡng, anh D không tự nguyện cấp dưỡng nên không xem xét giải quyết.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào các điều 9, 14, 15, 51, 53, 81, 82, 83 Luật Hôn nhân và gia đình; các điều 28, 35, 39, 144, 147, 227, 228, 271 Bộ luật Tố tụng dân sự; điểm a khoản 5 Điều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1. Về hôn nhân: Tuyên bố không công nhận quan hệ hôn nhân giữa chị Trương Thị Cẩm L và anh Phạm D là quan hệ vợ chồng.

2. Về con chung: Công nhận sự tự nguyện thỏa thuận giữa chị Trương Thị Cẩm L và anh Phạm D, chị Trương Thị Cẩm L được tiếp tục trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chung tên Phạm Thị Như H, sinh ngày 03-10-2006 (hiện cháu H đang sống chung với chị L và nguyện vọng của cháu H là muốn được sống chung với chị L), anh Phạm D có quyền, nghĩa vụ thăm nom Phạm Thị Như H mà không ai được cản trở. Đối với con chung tên Phạm Thị Mai T, sinh ngày 15-3-2000, hiện nay đã thành niên và có khả năng lao động, chị L và anh D đều không yêu cầu Tòa án giải quyết nên không xem xét giải quyết.

Về cấp dưỡng nuôi con chung: Chị Trương Thị Cẩm L không yêu cầu cấp dưỡng, anh Phạm D không tự nguyện cấp dưỡng nên không xem xét giải quyết.

3. Về tài sản chung và nợ chung: Chị Trương Thị Cẩm L và anh Phạm D đều không yêu cầu Tòa án giải quyết nên không xem xét giải quyết.

4. Về nghĩa vụ chịu án phí dân sự sơ thẩm đối với vụ án hôn nhân và gia đình:

Chị Trương Thị Cẩm L phải chịu 300.000 đồng tiền án phí, nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp là 300.000 đồng theo biên lai thu số: BH/2017/0008019 ngày 23-4-2019 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Tân Hồng, tỉnh Đồng Tháp, chị Trương Thị Cẩm L đã nộp đủ tiền án phí .

Anh Phạm D không phải chịu án phí.

5. Đương sự có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án (Ngày 15-8-2019). Riêng bị đơn Phạm D vắng mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết theo quy định của pháp luật.

6. Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.