Bản án 1187/2024/HS-PT — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Viện S – K – C Thành phố Hồ Chí Minh (sau đây gọi tắt là Viện S), là đơn vị sự nghiệp công lập được thành lập theo Quyết định số 2222/QĐ-BYT ngày 18/6/2003 của Bộ Y tế.

Lê Thành Đ giữ chức vụ Viện trưởng, Bí thư Ban chấp hành Đảng bộ Viện S là người chịu trách nhiệm trước pháp luật và trước Bộ trưởng Bộ Y tế về quản lý, chỉ đạo, điều hành chung mọi hoạt động của Viện S; trực tiếp chỉ đạo các nhiệm vụ lớn, quan trọng thuộc chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Viện S. Nguyễn Văn H giữ chức vụ: Phó Viện trưởng phụ trách kinh tế, kiêm Kế toán trưởng; Đảng ủy viên. Võ Thị H1 là Thủ quỹ. Nguyễn Thị Y là Trưởng phòng Phòng Kế hoạch – Tổng hợp.

Theo Giấy phép số 01/BYT-GPHĐ ngày 12/9/2014 và Giấy phép số 01/BYT-GPHĐ ngày 26/5/2022 do Bộ Y tế cấp thì Viện S có một Phòng khám bệnh chuyên khoa Ký sinh trung, được phép hoạt động dịch vụ khám chữa bệnh từ thứ Hai đến Chủ nhật, thời gian làm việc hằng ngày 24/24 giờ. Từ năm 2014 đến tháng 7/2018, Viện S chỉ triển khai khám chữa bệnh từ Thứ 2 đến Thứ 6 hàng tuần. Từ tháng 7/2018, Lê Thành Đ đã tổ chức nhiều cuộc họp với Ban lãnh đạo, lãnh đạo các khoa, phòng của Viện S, thống nhất chủ trương tổ chức thực hiện Phòng khám bệnh chuyên khoa ký sinh trung làm việc thêm ngày Thứ bảy và Chủ nhật với mục đích công khai là tăng thu nhập, cải thiện đời sống cho cán bộ, viên chức của Viện và tạo nguồn tiền để chi tiêu theo Quy chế chi tiêu nội bộ.

Doanh thu khám chữa bệnh từ thứ Hai đến thứ Sáu hàng tuần thì vẫn nộp vào Kho bạc Nhà nước (Quận 5) để kê khai, nộp các khoản thuế theo quy định của pháp luật, còn doanh thu của các ngày thứ Bảy và Chủ nhật thì Lê Thành Đ đã bàn bạc, chỉ đạo riêng cho Nguyễn Văn H tìm phương án tách riêng không nộp và để ngoài sổ sách kế toán.

Để thực hiện việc quản lý hai nguồn doanh thu trên, Nguyễn Văn H đã chỉ đạo mở thêm một phần mềm kế toán khác. Do đó, từ năm 2018, Viện S sử dụng hai hệ thống sổ sách, phầm mềm kế toán: một hệ thống sổ sách và phần mềm kế toán chính thức (Phần mềm tên MISA Mimosa.NET2020TM có biểu tượng màu xanh dương) dung để cung cấp cho cơ quan chức năng và một hệ thống sổ sách, phần mềm kế toán không chính thức (Phần mềm tên MISA Mimosa.NET2019TM có biểu tượng màu đỏ) dung để quản lý, theo dõi các khoản tiền để ngoài sổ sách và chi sai quy định, không có chứng từ để thanh quyết toán.

Nguyễn Văn H trực tiếp phân công chị Nguyễn Thị Khánh L là kế toán phụ trách nguồn thu, chi dịch vụ Phòng tài chính kế toán quản lý nguồn tiền thu được từ hoạt động khám chữa bệnh ngày thứ Bảy, Chủ nhật. Đến tháng 09/2019, chị Linh nghỉ việc thì H phân công chị Đoàn Thị Yến L1 là kế toán tiếp tục thực hiện công việc mà Khánh L giao lại. Đến tháng 03/2021, chị Yến L1 nghỉ thai sản nên H phân công chị Nguyễn Thị Ngọc C kế toán tiếp tục thực hiện công việc trên. Ngoài ra, H còn phân công 02 kế toán dịch vụ khác là chị Nguyễn Thị Kim T và chị Nguyễn Lê Anh P thực hiện việc lập một số phiếu chi từ nguồn thu thứ Bảy, Chủ nhật này.

Nguyễn Văn H trực tiếp phân công Võ Thị H1 là Thủ quỹ quản lý, theo dõi thu, chi tiền mặt nguồn tiền thu được từ phòng khám chữa bệnh ngày thứ Bảy, Chủ nhật, lập sổ quỹ tiền mặt và thực chi khi có chứng từ phê duyệt nguồn chi của lãnh đạo Viện S, đồng thời lưu trữ toàn bộ chứng từ chi sai quy định để theo dõi, đối chiếu nguồn doanh thu nêu trên.

Từ tháng 7/2021, Viện S được Bộ Y tế cho phép thực hiện xét nghiệm Covid tại trụ sở Viện và xét nghiệm lưu động nên Đồng và H đã chỉ đạo chị Nguyễn Thị Ngọc C là nhân viên kế toán dịch vụ thực hiện việc trích chuyển một phần doanh thu từ dịch vụ xét nghiệm Covid vào tài khoản ngân hàng để chi tiêu riêng cho Viện S mà không nộp vào Kho bạc nhà nước để hạch toán thu theo quy định.

Lê Thành Đ duyệt chứng từ nguồn thu phòng khám các ngày thứ Bảy, Chủ nhật và nguồn trích từ doanh thu xét nghiệm, đồng thời là người quyết định nguồn chi. Nguyễn Văn H và Võ Thị H1 thực hiện việc chi tiền theo chỉ đạo của Lê Thành Đồng.

Kết quả điều tra xác định: Từ tháng 8/2018 đến năm 2022, tổng thu từ nguồn khám chữa bệnh ngày thứ Bảy, Chủ nhật của Viện S là 11.557.948.130 đồng và chứng từ chi thể hiện đã chi hết số tiền này; số tiền thu dịch vụ xét nghiệm Covid19 không nộp về Kho bạc nhà nước mà để sử dụng chi là 1.153.775.831 đồng. Trong đó có chi tiền thu nhập tăng thêm cho các cán bộ, viên chức của Viện S với từng mức độ, vị trí công tác. Cá nhân Lê Thành Đ nhận hưởng 100.329.925 đồng, Nguyễn Văn H nhận hưởng 46.011.951 đồng, Võ Thị H1 nhận hưởng 88.102.018 đồng. Qua những tài liệu và 93 bộ chứng từ thể hiện nội dung chi cho các đoàn thanh tra, kiểm toán, mua quà biếu, chi bồi dưỡng cho các cá nhân có quan hệ với Viện S tổng số tiền 5.660.819.600 đồng nhưng kết quả điều tra không có căn cứ xác định các cá nhân đã nhận tiền theo chứng từ chi.

Ngoài ra, mặc du mặt bằng khuôn viên của Viện S chưa được Bộ Y Tế cho phép Viện S khai thác dưới hình thức cho thuê, nhưng Lê Thành Đ vẫn ký hợp đồng cho Cửa hàng mắt kính A Châu (do ông Đặng Tiến D làm đại diện) thuê một phần mặt bằng khuôn viên tại địa chỉ số 685 Trần Hưng Đạo, Phường X, Quận X, Thành phố Hồ Chí Minh làm mở tiệm kinh doanh mặt hàng mắt kính từ tháng 01/2021 đến tháng 01/2023.

Để hợp thức hóa, Lê Thành Đ chỉ đạo Nguyễn Thị Y là Trưởng phòng hành chính tổng hợp kiêm Chủ tịch công đoàn của Viện S soạn thảo hợp đồng cho thuê mặt bằng dưới hình thức là “Hợp đồng giao khoán công việc”, theo đó Viện S cho Cửa hàng mắt kính A Châu thuê mặt bằng với giá 40.000.000 đồng/tháng (đã bao gồm cả tiền điện, nước không được sử dụng vượt quá 5.000.000 đồng/tháng). Theo hợp đồng, số tiền thu được sẽ do Ban chấp hành Công đoàn Viện S phụ trách thu, sau đó nộp về Phòng tài chính kế toán theo chỉ đạo của ông Đ. Thực tế, Nguyễn Thị Y là người trực tiếp nhận tiền hàng tháng để nộp về Phòng tài chính kế toán. Sau khi ký hợp đồng, trong Quý I/2021, Y nhiều lần nhắc ông D nộp tiền thuê mặt bằng, nhưng ông D lấy lý do cửa hàng mới mở và còn đang phải sửa chữa mặt bằng nên lượng khách ít, đề nghị Y báo cáo lãnh đạo giảm giá cho thuê mặt bằng. Y nói ông D liên hệ trực tiếp với Lê Thành Đ. Sau khi ông D đã thống nhất được với ông Đ giảm từ 40.000.000 đồng/tháng xuống còn 30.000.000 đồng/tháng (gồm 25.000.000 đồng tiền cho thuê + 5.000.000 đồng điền nước) thì Y được chỉ đạo thu 30.000.000 đồng/tháng đã bao gồm cả tiền điện nước.

Ngày 16/4/2021, ông D đóng 120.000.000 đồng tiền thuê mặt bằng mắt kính từ tháng 01/2021 đến tháng 4/2021 (30.000.000 đồng một tháng). Sau khi nhận tiền, Y sử dụng bản hợp đồng cũ (có giá thuê 40.000.000 đồng/tháng), gỡ bỏ trang 1, soạn lại trang số 1 mới, sửa lại giá thuê là 25.000.000 đồng/tháng, ghim lại cung với mặt sau của hợp đồng đã được Lê Thành Đ và ông D ký trước đó đưa cho ông Đ bút phê vào trang số 1, sau đó đưa về Văn thư của Viện Sốt Rét đóng dấu, sau đó Y tự dung bút chì điền số hợp đồng và ngày ký hợp đồng và lưu tại phòng làm việc của Y. Ngày 20/4/2021, Y đem bản photocopy Hợp đồng cho chị Nguyễn Thị Ngọc C là nhân viên kế toán Phòng tài chính kế toán. Chị C lập phiếu thu tiền với nội dung “Nộp doanh thu tiền cho thuê mặt bằng kinh doanh kính thuốc từ tháng 01-04/2021” số tiền 100.000.000 đồng. Sau khi có phiếu thu, Y nộp số tiền 100.000.000 đồng cho Võ Thị H1 là Thủ quỹ. Số tiền còn lại là 20.000.000 đồng Y chiếm hưởng.

Ngày 10/05/2021, Y nhận được đơn của ông D xin giảm giá cho thuê mặt bằng từ 25.000.000 đồng xuống còn 20.000.000 đồng/tháng, có bút phê của ông Đ giao “Ban chấp hành Công đoàn giải quyết”. Do đó, trong các tháng 5 và 6/2021 Y thu của ông D 25.000.000 đồng/tháng (gồm thêm 5.000.000 đồng/tháng tiền điện, nước), nhưng Y chỉ đóng cho Thủ quỹ 20.000.000 đồng/tháng. Khi Kế toán và Thủ quỹ hỏi Y sao nộp ít hơn các tháng trước thì Y nói do dịch Covid nên Cửa hàng không buôn bán được và xin giảm giá, nhưng Y không đưa đơn xin giảm giá thuê của ông D cho phòng tài chính kế toán lưu giữ. Qua đó, Y chiếm hưởng 10.000.000 đồng.

Từ tháng 7/2021 đến tháng 10/2021 do dịch bung phát nên cửa hàng mắt kính không hoạt động, Viện cũng đã thống nhất không thu tiền từ việc cho thuê mặt bằng cửa hàng kính thuốc.

Từ tháng 11/2021 đến tháng 01/2023, ông D trả tiền thuê mặt bằng qua hình thức chuyển khoản trực tiếp mỗi tháng 25.000.000 đồng vào tài khoản của Y. Y không nộp cho Kế toán tiền thuê của tháng 11/2021, còn các tháng sau thì chỉ nộp cho Kế toán 20.000.000 đồng/tháng. Qua đó, Y chiếm hưởng 95.000.000 đồng.

Như vậy, từ năm 2021 đến tháng 01/2023, tổng doanh thu phát sinh có được khi cho thuê tiệm kính thuốc là 545.000.000 đồng. Y đã nộp cho Phòng tài chính kế toán 420.000.000 đồng, chiếm đoạt 125.000.000 đồng. Số tiền cho thuê mặt bằng từ tháng 01 đến tháng 6/2021 là 140.000.000 đồng đã không được hạch toán vào doanh thu để tính thuế mà gộp chung với nguồn thu khám chữa bệnh ngày thứ 7, Chủ nhật.

Quá trình điều tra, Y khai sau khi nhận tiền cho thuê mặt bằng, có đưa cho Lê Thành Đ mỗi tháng 5.000.000 đồng, tổng cộng Y đã đưa cho Đ 105.000.000 đồng nhưng Đ không thừa nhận.

Sau khi sự việc bị phát giác, gia đình Lê Thành Đ đã nộp số tiền 2.000.000.000 đồng vào tài khoản tạm giữ của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Thành phố Hồ Chí Minh giúp Lê Thành Đ khắc phục hậu quả. Nguyễn Thị Y đã nộp lại toàn bộ số tiền chiếm hưởng là 125.000.000 đồng vào tài khoản tạm giữ của Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Thành phố Hồ Chí Minh. Võ Thị H1 đã nộp số tiền 30.000.000 đồng vào tài khoản tạm giữ của Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an Thành phố Hồ Chí Minh để góp phần khắc phục hậu quả chung của vụ án. Gia đình Nguyễn Văn H đã nộp số tiền 5.000.000 đồng tại Cục Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh.

Tại Bản án hình sự sơ thẩm số 334/2024/HS-ST ngày 17/7/2024, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh quyết định (tóm tắt):

1. Căn cứ khoản 3, khoản 4 Điều 356; các điểm b, s, v khoản 1, khoản 2 Điều 51; khoản 1 Điều 54; điểm g khoản 1 Điều 52; Điều 38 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, xử phạt Lê Thành Đ 07 (bảy) năm 06 (sáu) tháng tù về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”. Thời hạn tù tính từ ngày bắt tạm giam (15/3/2023).

Cấm Lê Thành Đ đảm nhiệm chức vụ quản lý kinh tế trong thời hạn 01 (một) năm kể từ khi chấp hành án xong.

2. Căn cứ khoản 3, khoản 4 Điều 356; các điểm s, v khoản 1, khoản 2 Điều 51; khoản 1 Điều 54; điểm g khoản 1 Điều 52; Điều 58; Điều 38 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, xử phạt Nguyễn Văn H 09 (chín) năm tù về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”. Thời hạn tù tính từ ngày bắt tạm giam (15/3/2023).

Cấm Nguyễn Văn H đảm nhiệm chức vụ quản lý kinh tế trong thời hạn 01 (một) năm kể từ khi chấp hành án xong.

3. Căn cứ khoản 3, khoản 4 Điều 356; điểm b, s, v khoản 1, khoản 2 Điều 51; khoản 1 Điều 54; điểm g khoản 1 Điều 52; Điều 58; Điều 38 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, xử phạt Võ Thị H1 07 (bảy) năm tù về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”. Thời hạn tù tính từ ngày bắt bị cáo chấp hành án.

Cấm Võ Thị H1 đảm nhiệm chức vụ quản lý kinh tế trong thời hạn 02 (hai) năm kể từ khi chấp hành án xong.

4. Căn cứ điểm d khoản 2, khoản 5 Điều 353; các điểm b, s, v khoản 1, khoản 2 Điều 51; khoản 1 Điều 54; điểm g khoản 1 Điều 52; Điều 38 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, xử phạt Nguyễn Thị Y 03 (ba) năm tù về tội “Tham ô tài sản”. Thời hạn tù tính từ ngày đi chấp hành án.

Cấm Nguyễn Thị Y đảm nhiệm chức vụ quản lý kinh tế trong thời hạn 02 (hai) năm kể từ khi chấp hành án xong.

Căn cứ Điều 46, Điều 48 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017; Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015:

- Buộc Lê Thành Đ và Nguyễn Văn H phải liên đới bồi thường cho Viện S – K – C Thành phố Hồ Chí Minh số tiền 5.660.819.600 (năm tỷ sáu trăm sáu mươi triệu tám trăm mười chín nghìn sáu trăm) đồng, trừ đi số tiền bị cáo Võ Thị H1 đã tự nguyện nộp 30.000.000 (ba mươi triệu) đồng, chia theo phần mỗi bị cáo còn phải bồi thường là 2.815.409.800 (hai tỷ tám trăm mười lăm triệu bốn trăm lẻ chín nghìn tám trăm) đồng, cụ thể:

+ Khấu trừ số tiền 2.000.000.000 (hai tỷ) đồng gia đình Lê Thành Đ đã nộp để khắc phục hậu quả theo Giấy nộp tiền vào tài khoản Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an Thành phố Hồ Chí Minh số 39490905977500000 ngày 03/8/2023 tại Kho bạc Nhà nước Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh, Lê Thành Đ còn phải bồi thường cho Viện S – K – C Thành phố Hồ Chí Minh số tiền 815.409.800 (tám trăm mười lăm triệu bốn trăm lẻ chín nghìn tám trăm) đồng;

+ Khấu trừ số tiền 5.000.000 (năm triệu) đồng gia đình Nguyễn Văn H đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0005448 ngày 05/7/2024 của Cục Thi hành án Dân sự Thành phố Hồ Chí Minh, Nguyễn Văn H còn phải bồi thường cho Viện S – K – C Thành phố Hồ Chí Minh số tiền 2.810.409.800 (hai tỷ tám trăm mười triệu bốn trăm lẻ chín nghìn tám trăm) đồng.

- Nguyễn Thị Y phải bồi thường cho Viện S – K – C Thành phố Hồ Chí Minh số tiền 125.000.000 (một trăm hai mươi lăm triệu) đồng. Khấu trừ số tiền 125.000.000 (một trăm hai mươi lăm triệu) đồng Nguyễn Thị Y đã nộp theo Giấy nộp tiền vào tài khoản Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an Thành phố Hồ Chí Minh số 39490905977500000 ngày 02/8/2023 tại Kho bạc Nhà nước Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh, xác định Nguyễn Thị Y đã bồi thường xong.

- Ghi nhận việc Võ Thị H1 tự nguyện nộp 30.000.000 (ba mươi triệu) đồng để bồi thường cho Viện S – K – C Thành phố Hồ Chí Minh theo Giấy nộp tiền vào tài khoản Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an Thành phố Hồ Chí Minh số 39490905977500000 ngày 08/3/2024 tại Kho bạc Nhà nước Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh.

(Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về xử lý vật chứng, về án phí sơ thẩm và tuyên quyền kháng cáo cho bị cáo).

Ngày 22/7/2024, Nguyễn Thị Y có đơn kháng cáo cho rằng phạm tội lần đầu do thiếu suy nghĩ, bản thân có nhân thân tốt, có quá trình làm việc, cống hiến hơn hai chục năm cho Viện S, đã nộp lại toàn bộ số tiền chiếm hưởng, bản thân đang là lao động chính chăm sóc cha mẹ già bệnh tật, xin được hưởng án treo và miễn hình phạt bổ sung.

Ngày 26/7/2024, Nguyễn Văn H có đơn kháng cáo cho rằng mức hình phạt 9 năm tu là quá nặng, xin được giảm hình phạt.

Ngày 29/7/2024, Võ Thị H1 có đơn kháng cáo cho rằng bị cáo phạm tội do làm theo sự chỉ đạo của cấp trên, vai trò giúp sức không đáng kể, không có động cơ vụ lợi, có nhiều tình tiết giảm nhẹ, nên xin được giảm hình phạt và hưởng án treo.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Các bị cáo Nguyễn Văn H, Võ Thị H1, Nguyễn Thị Y thừa nhận hành vi phạm tội như Tòa án cấp sơ thẩm đã xét xử, giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.

Luật sư bào chữa cho bị cáo H đề nghị Hội đồng xét xử xem xét làm rõ khoản tiền Tòa án cấp sơ thẩm buộc bị cáo H phải bồi thường có trung với khoản tiền mà Viện S có văn bản thu hồi công nợ (tiền tạm ứng) từ các cá nhân, trong đó có Nguyễn Văn H với số tiền trên 800.000.000 đồng hay không. Ngoài ra, đề nghị Hội đồng xét xử xem xét bị cáo H có vai trò thấp hơn bị cáo Lê Thành Đ, chịu sự chỉ đạo trực tiếp của Đ nhưng lại chịu mức án cao hơn bị cáo Đ là quá nặng; bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ, trước khi xét xử phúc thẩm đã nộp lại số tiền hơn 41.000.000 đồng, cộng với số tiền 5.000.000 đồng đã nộp trước khi xét xử sơ thẩm là toàn bộ số tiền bị cáo được nhận hưởng để khắc phục hậu quả, hoàn cảnh bản thân và gia đình của bị cáo có nhiều khó khăn, nên đề nghị giảm cho bị cáo một phần hình phạt để bị cáo sớm cải tạo trở về hòa nhập cộng đồng.

Luật sư bào chữa cho bị cáo H1 trình bày quan điểm bào chữa: Tòa án cấp sơ thẩm chưa phân hóa vai trò phạm tội của từng bị cáo. Trong vụ án này, bị cáo H1 phạm tội với vai trò giúp sức mờ nhạt, phụ thuộc hoàn toàn vào sự chỉ đạo của cấp trên, không có động cơ vụ lợi. Bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ quy định tại các điểm b, s, v khoản 1 và khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự; bị cáo nhận hưởng tổng số tiền hơn 88.000.000 đồng là tiền công bị cáo đi làm thêm thứ Bảy, Chủ nhật, tuy không bị buộc phải nộp lại nhưng bị cáo đã tự nguyện nộp lại 30.000.000 đồng trước khi xét xử sơ thẩm, trước khi xét xử phúc thẩm đã nộp thêm hơn 58.000.000 đồng, là toàn bộ số tiền bị cáo nhận hưởng, để góp phần khắc phục một phần hậu quả của vụ án. Do đó, đề nghị Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm áp dụng thêm cho bị cáo H1 khoản 2 Điều 54 Bộ luật Hình sự, Điều 5 Nghị quyết số 03/2020/HĐTP ngày 30/12/2020 và Nghị quyết số 02/2018/HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, giảm hình phạt cho bị cáo và cho bị cáo được hưởng án treo.

Luật sư bào chữa cho bị cáo Y trình bày quan điểm bào chữa: Tòa án cấp sơ thẩm chưa xem xét đến nguyên nhân phạm tội của bị cáo. Bị cáo giữ lại một phần tiền thu được từ hoạt động cho thuê mặt bằng tiệm kính thuốc là theo sự chỉ đạo của Viện trưởng Lê Thành Đ, để chi tiêu nội bộ, nhưng quá trình điều tra thì Lê Thành Đ không nhớ đã sử dụng khoản tiền giữ lại, nên bị cáo Y mới phải chịu trách nhiệm về số tiền 125.000.000 đồng. Tuy nhiên, trước khi vụ án được khởi tố, Nguyễn Thị Y đã chủ động nộp lại toàn bộ số tiền này. Ngoài ra, trong quá trình công tác, bị cáo có nhiều thành tích nhưng chưa được Tòa án cấp sơ thẩm xem xét, vận dụng cho bị cáo, nay bị cáo nộp kèm theo Đơn đề ngày 15/11/2024. Do đó, đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng các điểm b, s, v khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự và Nghị quyết số 02/2018/HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao, cho bị cáo được hưởng án treo và miễn hình phạt bổ sung cho bị cáo, để bị cáo tiếp tục được làm việc tại Viện S.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa phát biểu quan điểm:

Tại phiên tòa phúc thẩm, các bị cáo Nguyễn Văn H, Võ Thị H1 và Nguyễn Thị Y đều khai nhận hành vi phạm tội đúng như Tòa án cấp sơ thẩm đã xác định, chỉ xin được giảm nhẹ hình phạt, trong đó bị cáo H1 và bị cáo Y xin được hưởng án treo. Các bị cáo H1, Y có tình tiết tăng nặng là “Phạm tội từ 02 lần trở lên” nên thuộc trường hợp không cho hưởng án treo. Do đó đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của bị cáo H1 và bị cáo Y xin hưởng án treo.

Xét tại phiên tòa phúc thẩm, các bị cáo đều xuất trình được chứng cứ chứa đựng tình tiết mới để làm căn cứ cho yêu cầu kháng cáo. Do đó, đề nghị Hội đồng xét xử giảm cho bị cáo H một phần hình phạt, từ 1 đến 2 năm tu; giảm cho bị cáo H1 một phần hình phạt, từ 1 đến 2 năm tu; đối với bị cáo Lê Thành Đ tuy không kháng cáo nhưng sau khi xét xử sơ thẩm đã nộp thêm số tiền trên 800.000.000 đồng là đủ phần trách nhiệm bồi thường cho Viện S và đã nộp xong án phí sơ thẩm, nên đề nghị Hội đồng xét xử xem xét, đánh giá trong quá trình nghị án; đối với bị cáo Y cũng có một số tình tiết giảm nhẹ mới, nên cũng đề nghị Hội đồng xét xử xem xét, đánh giá trong quá trình nghị án.

Lời nói sau cung: Các bị cáo Nguyễn Văn H, Võ Thị H1 và Nguyễn Thị Y đều mong Hội đồng xét xử xem xét đến nguyên nhân, hoàn cảnh phạm tội, các bị cáo không vụ lợi, có nhiều tình tiết giảm nhẹ, nên đề nghị chấp nhận kháng cáo của các bị cáo, giảm hình phạt cho các bị cáo, thể hiện sự khoan hồng của pháp luật; bị cáo H1 và bị cáo Y xin được hưởng án treo.

Căn cứ vào các chứng cứ và tài liệu đã được điều tra, thu thập, thẩm tra tại phiên tòa, kết quả tranh luận tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện chứng cứ, ý kiến của Kiểm sát viên, của các bị cáo, quan điểm bào chữa của các luật sư, sau khi nghị án Hội đồng xét xử nhận định như sau:

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Các bị cáo Nguyễn Văn H, Võ Thị H1 và Nguyễn Thị Y có chung các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự là: thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, có nhân thân tốt, quá trình công tác đã có nhiều công lao, thành tích và được tặng thưởng danh hiệu, bằng khen, giấy khen…., nhưng cũng cung có chung tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự là: “Phạm tội từ hai lần trơ lên”. Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm áp dụng cho các bị cáo hưởng các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại các điểm s, v khoản 1 và khoản 2 Điều 51, đồng thời buộc các bị cáo phải chịu tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự quy định tại điểm g khoản 1 Điều 52 của Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 là có căn cứ. Trong quá trình Tòa án cấp phúc thẩm chuẩn bị xét xử vụ án và tại phiên tòa phúc thẩm hôm nay, các bị cáo cung cấp thêm một số chứng cứ chứa đựng tình tiết mới, làm căn cứ cho yêu cầu kháng cáo. Do đó, ngoài việc xem xét, đánh giá các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án, Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm xem xét, đánh giá các chứng cứ mới này, vừa để cá thể hóa hình phạt đối với từng bị cáo đồng thời cũng là giải quyết yêu cầu kháng cáo của các bị cáo.

Ngoài các tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự đã được Tòa án cấp sơ thẩm áp dụng, ở cấp phúc thẩm, bị cáo xuất trình biên lai của Cục Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh thể hiện đã tự nguyện nộp thêm được số tiền 58.102.018 đồng để khắc phục hậu quả của vụ án. Ngoài ra, tại Văn bản số 633/VSR-TCHC ngày 21/11/2024 của Viện S và Văn bản số 29/CĐCS ngày 20/11/2024 của Công đoàn cơ sở của Viện S đều đề nghị Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm xem xét quá trình công tác, hoàn cảnh gia đình và tình trạng bệnh tật hiện tại của bị cáo, từ đó giảm cho bị cáo một phần hình phạt. Xét trong thời gian xảy ra vụ án, bị cáo H1 đã nhận hưởng số tiền 88.102.018 đồng. Đây là số tiền bị cáo được chia thu nhập tăng thêm và tiền làm thêm ngày thứ Bảy, Chủ nhật, không bị cơ quan tiến hành tố tụng buộc phải nộp lại. Tuy nhiên, trước khi Tòa án cấp sơ thẩm xét xử vụ án, Võ Thị H1 đã chủ động nộp lại số tiền 30.000.000 đồng; trong thời gian Tòa án cấp phúc thẩm chuẩn bị xét xử vụ án, Võ Thị H1 tiếp tục nộp thêm số tiền 58.102.018 đồng. Bị cáo không bị buộc bồi thường thiệt hại cho Viện S, nhưng đã tự nguyện nộp lại toàn bộ số tiền nhận hưởng, điều này vừa thể hiện sự ăn năn hối cải của bị cáo, vừa là sự tự nguyện góp phần khắc phục một phần hậu quả của vụ án. Thêm nữa, xét khi phạm tội bị cáo là Thủ quỹ của Viện S, chịu sự lãnh đạo, chỉ đạo của Phó viện trưởng Nguyễn Văn H và Viện trưởng Lê Thành Đ, thực hiện việc chi tiền theo chỉ đạo của Nguyễn Văn H, nên bị cáo có vai trò thấp hơn Nguyễn Văn H, Lê Thành Đ. Bị cáo phạm tội không có động cơ vụ lợi. Tòa án cấp sơ thẩm chưa đánh giá đúng tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội và vai trò của bị cáo trong vụ án nên đã xử phạt Võ Thị H1 07 (bảy) năm tu, chỉ ít hơn mức án của Lê Thành Đ 06 (sáu) tháng tu là không hợp lý. Bị cáo kháng cáo xin được hưởng án treo. Tuy nhiên, bị cáo phạm tội với tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự là “Phạm tội từ hai lần trơ lên”, theo quy định tại khoản 5 Điều 3 của Nghị quyết số 02/VBHN-TANDTC ngày 07/9/2022 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao thì thuộc trường hợp không được cho hưởng án treo. Do đó, Hội đồng xét xử cấp phúc thẩm chỉ có thể cho bị cáo H1 được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm b khoản 1 và khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự, xét giảm cho Võ Thị H1 một phần hình phạt, thể hiện sự khoan hồng của luật pháp và đảm bảo lẽ công bằng.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ điểm b khoản 1 Điều 355, Điều 345, Điều 357 của Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015; Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

Chấp nhận kháng cáo của Nguyễn Văn H; chấp nhận một phần kháng cáo của Võ Thị H1; chấp nhận một phần kháng cáo của Nguyễn Thị Y, sửa Bản án hình sự sơ thẩm số 344/2024/HS-ST ngày 17/7/2024 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh:

1. Tuyên bố: Lê Thành Đ, Nguyễn Văn H, Võ Thị H1 phạm tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”; Nguyễn Thị Y phạm tội “Tham ô tài sản”.

1.1. Căn cứ khoản 3 Điều 356; các điểm b, s, v khoản 1, khoản 2 Điều 51; khoản 1 Điều 54; điểm g khoản 1 Điều 52; Điều 38 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, xử phạt Lê Thành Đ 6 (sáu) năm 6 (sáu) tháng tu về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”. Thời hạn tu tính từ ngày bắt tạm giam (15/3/2023).

1.2. Căn cứ khoản 3 Điều 356; các điểm b, s, v khoản 1, khoản 2 Điều 51; khoản 1 Điều 54; điểm g khoản 1 Điều 52; Điều 58; Điều 38 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, xử phạt Nguyễn Văn H 8 (tám) năm tu về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”. Thời hạn tu tính từ ngày bắt tạm giam (15/3/2023).

1.3. Căn cứ khoản 3 Điều 356; các điểm b, s, v khoản 1, khoản 2 Điều 51; khoản 1 Điều 54; điểm g khoản 1 Điều 52; Điều 58; Điều 38 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, xử phạt Võ Thị H1 5 (năm) năm tu về tội “Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ”. Thời hạn tu tính từ ngày bắt bị cáo chấp hành án.

1.4. Căn cứ điểm d khoản 2, khoản 5 Điều 353; các điểm b, s, v khoản 1, khoản 2 Điều 51; khoản 1 Điều 54; điểm g khoản 1 Điều 52; Điều 38 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017, xử phạt Nguyễn Thị Y 2 (hai) năm tu về tội “Tham ô tài sản”. Thời hạn tu tính từ ngày đi chấp hành án.

Cấm Nguyễn Thị Y đảm nhiệm chức vụ quản lý kinh tế trong thời hạn 02 (hai) năm kể từ khi chấp hành án xong.

2. Căn cứ Điều 46, Điều 48 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017; Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015:

2.1. Buộc Lê Thành Đ và Nguyễn Văn H phải liên đới bồi thường cho Viện S – K – C Thành phố Hồ Chí Minh số tiền 5.660.819.600 (năm tỷ sáu trăm sáu mươi triệu tám trăm mười chín nghìn sáu trăm) đồng, trừ đi số tiền bị cáo Võ Thị H1 đã tự nguyện nộp 30.000.000 (ba mươi triệu) đồng, chia theo phần mỗi bị cáo còn phải bồi thường là 2.815.409.800 (hai tỷ tám trăm mười lăm triệu bốn trăm lẻ chín nghìn tám trăm) đồng, chia phần cụ thể:

+ Khấu trừ số tiền 2.000.000.000 (hai tỷ) đồng gia đình Lê Thành Đ đã nộp để khắc phục hậu quả theo Giấy nộp tiền vào tài khoản Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an Thành phố Hồ Chí Minh số 39490905977500000 ngày 03/8/2023 tại Kho bạc Nhà nước Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh và số tiền 815.409.800 anh Lê Đăng Minh nộp thay theo Biên lai thu tiền số 0013600 ngày 17/10/2024 của Cục Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh, xác định Lê Thành Đ đã bồi thường cho Viện S – K – C Thành phố Hồ Chí Minh đủ số tiền 2.815.409.800 (hai tỷ tám trăm mười lăm triệu bốn trăm lẻ chín nghìn tám trăm) đồng theo phần chia từ trách nhiệm liên đới với Nguyễn Văn H;

+ Khấu trừ số tiền 5.000.000 (năm triệu) đồng gia đình Nguyễn Văn H đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0005448 ngày 05/7/2024 của Cục Thi hành án Dân sự Thành phố Hồ Chí Minh, số tiền 41.011.951 đồng bà Nguyễn Ngọc Hân nộp thay theo Biên lai số 0069348 ngày 27/11/2024 và số tiền 58.102.018 đồng Võ Thị H1 đã tự nguyện nộp theo Biên lai thu tiền số 0069453 ngày 11/12/2024 của Cục Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh, Nguyễn Văn H còn phải bồi thường cho Viện S – K – C Thành phố Hồ Chí Minh số tiền 2.711.295.831 (hai tỷ bảy trăm mười một triệu hai trăm chín mươi lăm nghìn tám trăm ba mươi mốt) đồng theo phần chia từ trách nhiệm liên đới với Lê Thành Đ.

2.2. Nguyễn Thị Y phải bồi thường cho Viện S – K – C Thành phố Hồ Chí Minh số tiền 125.000.000 (một trăm hai mươi lăm triệu) đồng. Khấu trừ số tiền 125.000.000 (một trăm hai mươi lăm triệu) đồng Nguyễn Thị Y đã nộp theo Giấy nộp tiền vào tài khoản Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an Thành phố Hồ Chí Minh số 39490905977500000 ngày 02/8/2023 tại Kho bạc Nhà nước Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh, xác định Nguyễn Thị Y đã bồi thường xong.

2.3. Ghi nhận việc Võ Thị H1 tự nguyện nộp thêm số tiền 58.102.018 đồng theo Biên lai thu tiền số 0069453 ngày 11/12/2024 của Cục Thi hành án dân sự Thành phố Hồ Chí Minh, cộng với số tiền 30.000.000 (ba mươi triệu) đã nộp theo Giấy nộp tiền vào tài khoản Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an Thành phố Hồ Chí Minh số 39490905977500000 ngày 08/3/2024 tại Kho bạc Nhà nước Quận 10, Thành phố Hồ Chí Minh, tổng cộng là 88.102.018 đồng, để bồi thường cho Viện S – K – C Thành phố Hồ Chí Minh.

3. Các quyết định khác của bản án sơ thẩm về hình phạt bổ sung đối với Lê Thành Đ, Nguyễn Văn H, Võ Thị H1, về xử lý vật chứng, án phí sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

4. Về án phí hình sự phúc thẩm: Nguyễn Văn H, Võ Thị H1 và Nguyễn Thị Y không phải chịu án phí hình sự phúc thẩm.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM