Bản án 118/2022/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

[1] Về sự vắng mặt của đương sự: Bà C đã được triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai nhưng vẫn vắng mặt, nên Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vụ án vắng mặt đương sự là phù hợp với quy định tại khoản 2 Điều 227 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Về quan hệ tranh chấp và thẩm quyền: Ông D yêu cầu bà C trả số tiền nợ, nên Hội đồng xét xử xác định quan hệ tranh chấp giữa các đương sự là “Tranh chấp đòi lại tài sản” theo quy định tại khoản 3 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự. Bị đơn có nơi cư trú tại phường 6, thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang, nên thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Mỹ Tho, tỉnh Tiền Giang, theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[3] Ông D khởi kiện yêu cầu bà C trả tiền nợ vay là 35.000 đô la Úc. Chứng cứ chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của ông D là Giấy xác nhận điện chuyển tiền ngày 18/3/2013 do ông D cung cấp thể hiện ông D có chuyển cho bà C số tiền 35.000 đô la Úc. Tuy nhiên nội dung của giấy chuyển tiền không thể hiện mục đích của việc chuyển tiền là cho vay như ông D trình bày. Do đó, không có cơ sở xác định giữa ông D và bà C xác lập hợp đồng vay tài sản theo quy định tại Điều 471 của Bộ luật Dân sự năm 2005 mà chỉ xác định bà C có nhận của ông D số tiền 35.000 đô la Úc.

[4] Quá trình thu thập chứng cứ, Tòa án đã tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng cho bà C tuy nhiên bà C không đến tham dự phiên tòa và cũng không gửi văn bản trình bày ý kiến đối với yêu cầu của ông D. Căn cứ Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự, bà C phải chịu hậu quả của việc không chứng minh. Do đó Hội đồng xét xử xác định bà C còn nợ ông D số tiền là 35.000 đô la Úc.

[5] Trong vụ án này, giao dịch chuyển tiền giữa ông D với bà C chỉ đủ cơ sở xác định là giao dịch chuyển tiền một chiều theo quy định tại khoản 7 Điều 4 của Pháp lệnh Ngoại hối. Điều 22 Pháp lệnh Ngoại hối quy định: “Trên lãnh thổ Việt Nam, mọi giao dịch, thanh toán, niêm yết, quảng cáo, báo giá, định giá, ghi giá trong hợp đồng, thỏa thuận và các hình thức tương tự khác của người cư trú, người không cư trú không được thực hiện bằng ngoại hối, trừ các trường hợp được phép theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam”. Do đó, giao dịch giữa ông D và bà C là vô hiệu theo quy định tại Điều 128 của Bộ luật Dân sự năm 2005.

[6] Về hậu quả pháp lý của giao dịch vô hiệu: Theo quy định tại Điều 137 của Bộ luật Dân sự năm 2005 thì Giao dịch dân sự vô hiệu không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên kể từ thời điểm giao dịch được xác lập. Các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận. Bà C có nghĩa vụ trả lại cho ông D số tiền 35.000 đô la Úc được quy thành tiền Việt Nam đồng tại thời điểm xét xử là 555.975.000 đồng (15.885 đồng/1 đô la Úc). Tại phiên tòa, người đại diện theo ủy quyền của ông D xác định ông D yêu cầu đòi 35.000 đô la Úc và quy thành tiền VNĐ theo tỷ giá tại thời điểm xét xử. Do đó, yêu cầu khởi kiện của ông D là có cơ sở nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[7] Các bên không có thỏa thuận về việc trả lãi chậm trả đối với số tiền nợ gốc. Do đó, lãi chậm trả đối với tiền nợ gốc sau khi xét xử được tính kể từ ngày ông D có đơn yêu cầu thi hành án, theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 của Bộ luật Dân sự.

[8] Xét yêu cầu trả tiền lãi: Ông D rút lại yêu cầu khởi kiện đối với yêu cầu tính lãi. Việc rút yêu cầu của nguyên đơn là tự nguyện, phù hợp với quy định của pháp luật nên Hội đồng xét xử chấp nhận và đình chỉ đối với phần yêu cầu này.

[9] Về án phí: Do yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn được chấp nhận nên bị đơn phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo quy định tại khoản 1 Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự và khoản 2 Điều 26 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

[10] Về quyền kháng cáo đối với bản án: Các đương sự được quyền kháng cáo bản án theo quy định của pháp luật.