Bản án 117/2025/DS-PT — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

- Theo nội dung đơn khởi kiện ghi ngày 07/5/2024, đơn khởi kiện bổ sung ngày 06/6/2024 của bà Nguyễn Thị P, lời trình bày tại các bản tự khai và trong quá trình tham gia tố tụng tại giai đoạn sơ thẩm của ông Nguyễn Thế T, người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn, thì:

Do có mối quan hệ quen biết nên vào ngày 23/6/2022 bà Nguyễn Thị P có cho ông Nguyễn Tiến Q vay số tiền 500.000.000đ, mục đích vay để bổ sung vốn giải quyết công việc, khi vay có bà T1 là mẹ của ông Q ký xác nhận và đồng ý trả, ông Q cam kết trả số tiền trên cho bà P trong thời gian sớm nhất. Quá thời hạn trả nợ ông Q và bà T1 không trả khoản tiền trên nên nay bà P có đơn khởi kiện yêu cầu Tòa án buộc ông Q và bà T1 có nghĩa vụ trả cho bà số tiền nợ gốc là 500.000.000đ và tiền lãi trong hạn từ ngày 23/6/2022 đến ngày 28/12/2023, lãi suất 20%/năm (tương đương 1,66%/tháng) x 19 tháng = 157.700.000đ. Lãi quá hạn tính từ ngày 29/12/2023 đến ngày xét xử sơ thẩm (ngày 06/01/2025) là 30%/năm (tương đương 2,5%/tháng) x 12 tháng = 150.000.000đ. Tổng cộng hai khoản gốc và lãi buộc ông Q, bà T1 phải trả là 807.000.000đ. Qua nhiều lần chuyển khoản ông Q mới trả được cho bà số tiền 68.300.000đ. Bà P đồng ý trừ số tiền ông Q, bà T1 đã trả vào tiền lãi. Số tiền còn lại bà P yêu cầu bà T1 và ông Q phải trả là: 807.000.000đ - 68.300.000đ = 738.700.000đ.

- Ông Nguyễn Tiến Q thừa nhận có vay của bà P số tiền nói trên, mục đích vay để bổ sung thêm vốn làm ăn, lãi suất theo thỏa thuận, thời hạn vay không có, chỉ thỏa thuận trả lại trong thời gian sớm nhất. Từ tháng 9/2022 đến nay ông đã chuyển khoản và trả tiền mặt cho bà P số tiền 83.300.000đ (trong đó chuyển khoản 68.300.000đ, trả tiền mặt 15.000.000đ). Khi trả tiền mặt có ông Đinh Văn T2 làm chứng. Ngày 27/11/2023 bà P yêu cầu ông đưa giấy vay tiền cho bà T1 (mẹ của ông) ký xác nhận việc vay tiền nên ông đã viết phía sau giấy vay tiền và đưa cho bà T1 ký. Nay bà P khởi kiện yêu cầu ông và bà T1 trả số tiền gốc và lãi là 738.700.000đ thì ông đồng ý trả 416.700.000đ tiền gốc và lãi suất tính 10%/năm kể từ ngày 03/01/2024 (ngày hai bên thỏa thuận tính lãi). Đối với khoản vay trên không liên quan đến bà T1, bà T1 không nhận tiền, sau khi ông đưa giấy thì bà T1 ký vào ngày 27/11/2023. Do vậy ông không đồng ý với yêu cầu của nguyên đơn buộc bà T1 có trách nhiệm liên đới cùng với ông trả số tiền trên cho bà P.

- Theo lời trình bày của bà Vũ Thị T1 thì: Ngày 23/6/2022 con trai bà là ông Q có vay của bà P số tiền 500.000.000đ. Đến ngày 27/11/2023 ông Q viết “Tôi Vũ Thị T1 xác nhận con tôi có vay của cô P, tôi và con tôi có trách nhiệm trả”. Bà không biết giấy anh Q đưa cho bà là giấy tờ nhận nợ, lúc này bà không đọc do mắt kém. Thực tế bà không biết bà P là ai và việc vay tiền giữa con bà và bà P diễn ra như thế nào. Bà không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

- Theo lời trình bày của ông Đinh Văn T2, người làm chứng, thì: Ông có biết việc bà P cho ông Q vay số tiền 500.000.000đ qua hình thức chuyển khoản. Việc ông Q trình bày đã trả cho bà P số tiền 15.000.000đ tiền mặt thì ông không chứng kiến; đề nghị Tòa án xét xử vắng mặt ông.

Tòa án đã tiến hành hòa giải nhưng không thành.

Tại Bản án số 01/2025/DS - ST ngày 06/01/2025; Tòa án nhân dân thành phố Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng (nay là Tòa án nhân dân khu vực 4 – Lâm Đồng) đã xử:

1/ Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Nguyễn Thị P về việc “Tranh chấp hợp đồng Dân sự vay tài sản”. Buộc ông Nguyễn Tiến Q có nghĩa vụ trả cho bà Nguyễn Thị P số tiền 481.500.000đ.

2/ Không chấp nhận một phần yêu cầu của bà P về việc yêu cầu bà Vũ Thị T1 có nghĩa vụ cùng ông Nguyễn Tiến Q trả nợ cho bà P.

Không chấp nhận một phần yêu cầu của bà Nguyễn Thị P đối với số tiền lãi 257.200.000đ.

Ngoài ra, Bản án còn tuyên về án phí, quyền kháng cáo và trách nhiệm thi hành án của các đương sự.

Ngày 14/01/2025 bà Nguyễn Thị P kháng cáo một phần Bản án sơ thẩm, đề nghị cấp phúc thẩm xem xét lại tiền lãi và buộc bà Vũ Thị T1 có trách nhiệm liên đới cùng với ông Q trả nợ cho bà.

Tại phiên tòa,

Bà Nguyễn Thị P, ông Nguyễn Thế T, người đại diện theo ủy quyền của bà P, vẫn giữ nguyên kháng cáo; đề nghị cấp phúc thẩm giải quyết buộc đồng bị đơn trả 500.000.000đ tiền gốc và 200.000.000đ tiền lãi.

Ông Nguyễn Tiến Q không đồng ý với kháng cáo của nguyên đơn, đề nghị giữ nguyên Bản án sơ thẩm.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Lâm Đồng phát biểu về việc tuân theo pháp luật trong quá trình giải quyết vụ án của Thẩm phán, Hội đồng xét xử và các đương sự tại giai đoạn phúc thẩm cũng như phiên tòa hôm nay: đã chấp hành đúng quy định của Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015. Về nội dung: Đề nghị chấp nhận kháng cáo của bà Nguyễn Thị P, sửa Bản án sơ thẩm về việc buộc bà Vũ Thị T1 cùng có trách nhiệm với ông Q trả nợ cho bà P và tính lãi theo mức lãi suất 20%/năm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Như vậy việc ông Q vay tiền của bà P là có xảy ra trong thực tế, được các bên đương sự thừa nhận. Tuy nhiên, việc Tòa án cấp sơ thẩm xác định ông Q phải có trách nhiệm trả nợ cho bà P và nhận định bà T1 không liên quan đến số tiền vay này nên không buộc bà T1 cùng có trách nhiệm trả nợ cùng với ông Q là không có căn cứ. Bởi lẽ, theo giấy xác nhận ngày 27/11/2023 bà T1 xác nhận nội dung “Tôi Vũ Thị T1 xác nhận con tôi Nguyễn Tiến Q có vay cô Nguyễn Thị P. Tôi và con tôi có trách nhiệm trả”. Bà T1 cho rằng bà có xác nhận ông Q vay tiền của bà P, bà và ông Q cùng có trách nhiệm trả nợ. Tuy nhiên bà không biết giấy mà ông Q đưa cho bà ký là giấy nhận nợ, bà cũng không đọc do mắt kém, thực tế bà không biết bà P là ai và không biết việc ông Q vay tiền của bà P như thế nào, tuy nhiên bà T1 không xuất trình được chứng cứ chứng minh, đồng thời tại thời điểm này thì chính ông Q là người đưa giấy nợ cho bà T1 xác nhận cùng đồng ý trả nợ; trong khi đó nội dung của các tin nhắn giữa ông Q và bà P (BL 58-59) thể hiện: “nói mẹ thương cô tính cách nhanh giùm cô, cô hết chịu nổi”...Q nhắn: “Thật cô, giờ con cũng cố gắng từng khoản sao cho hợp lý, chứ áp lực này không biết con trụ được không”. “Cô đợi con lo chúc khoản anh B con gửi lại cô liền cô nhá”, “Cô sợ con khó lấy, không dễ đâu con, con và mẹ tính đường khác đi”, “Dạ, để con làm việc với anh ấy....”. Do đó cần buộc bà T1 và ông Q cùng có trách nhiệm liên đới trả nợ cho bà P là có căn cứ, đúng quy định của pháp luật.

Do việc thỏa thuận lãi suất giữa các bên là cao so với quy định của pháp luật nên cần điều chỉnh lại theo mức lãi suất là 20%/năm là phù hợp. Sau khi Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết vụ án, nguyên đơn có đơn kháng cáo do vậy cần tính lãi từ ngày nguyên đơn cho vay đến ngày xét xử phúc thẩm là có căn cứ.

Như vậy, tiền lãi mà bị đơn phải chịu được tính như sau: 500.000.000đ x 20%/năm x 03 năm 24 ngày = 306.606.700đ;

Sau khi trừ số tiền mà bị đơn đã trả trước đó là 68.300.000đ (chuyển khoản) và 15.000.000đ (tiền mặt) là 83.300.000đ thì bị đơn còn phải trả là 223.306.700đ. Nguyên đơn chỉ yêu cầu đồng bị đơn phải trả 200.000.000đ là có lợi cho các đồng bị đơn.

Bà Vũ Thị T1, ông Nguyễn Tiến Q phải chịu án phí Dân sự sơ thẩm đối với số tiền phải trả cho bà P là 32.000.000đ (20.000.000đ + 300.000.000đ x 4%).

Do yêu cầu khởi kiện và kháng cáo được chấp nhận nên bà Nguyễn Thị P không phải chịu án phí Dân sự sơ thẩm và án phí Dân sự phúc thẩm.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ khoản 2 Điều 308 Bộ luật Tố tụng Dân sự năm 2015;

- Căn cứ các Điều 335, 336, 370, 466, 468, 470 Bộ luật Dân sự năm 2015;

- Căn cứ khoản 2 Điều 26, khoản 2 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

Chấp nhận kháng cáo của bà Nguyễn Thị P, sửa Bản án Dân sự sơ thẩm số 01/2025/DS - ST ngày 06/01/2025 của Tòa án nhân dân thành phố Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng (nay là Tòa án nhân dân khu vực 4 – Lâm Đồng).

Tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện “Tranh chấp hợp đồng Dân sự vay tài sản” của bà Nguyễn Thị P đối với ông Nguyễn Tiến Q và bà Vũ Thị T1.

Buộc bà Vũ Thị T1 và ông Nguyễn Tiến Q có trách nhiệm liên đới trả cho bà Nguyễn Thị P số tiền 700.000.000đ {(bảy trăm triệu đồng), trong đó tiền gốc là 500.000.000đ (năm trăm triệu đồng), tiền lãi là 200.000.000đ (hai trăm triệu đồng)}.

2. Về án phí:

- Án phí sơ thẩm: Buộc ông Nguyễn Tiến Q, bà Vũ Thị T1 phải chịu 32.000.000đ án phí Dân sự sơ thẩm.

Bà Nguyễn Thị P không phải chịu án phí Dân sự sơ thẩm; bà P được nhận lại số tiền 16.000.000đ tạm ứng án phí Dân sự sơ thẩm đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0006410 ngày 13/6/2024 của Chi cục Thi hành án Dân sự thành phố Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng (nay là Phòng Thi hành án Dân sự khu vực 4 - Lâm Đồng) (ông Nguyễn Thế T nộp thay).

- Án phí phúc thẩm: Bà Nguyễn Thị P không phải chịu án phí Dân sự phúc thẩm; bà P được nhận lại số tiền 300.000đ tạm ứng án phí Dân sự phúc thẩm đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0006246 ngày 14/01/2025 của Chi cục Thi hành án Dân sự thành phố Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng (nay là Phòng Thi hành án Dân sự khu vực 4 - Lâm Đồng) (ông Nguyễn Thế T nộp thay).

3. Về nghĩa vụ thi hành án:

Kể từ ngày Bản án có hiệu lực pháp luật và kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 357, Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

Trường hợp Bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo các quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và Điều 9 Luật Thi hành án Dân sự, thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án Dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.