Bản án 116/2026/HC-PT — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo Bản án sơ thẩm, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

- Người khởi kiện là bà Nguyễn Thị Hồng B trình bày:

Ngày 26/01/1995, bà Nguyễn Thị Hồng B được Ủy ban nhân dân huyện B cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng 04 thửa đất gồm: Một phần thửa đất số 2073 có diện tích 3000/5264m2; thửa đất số 2920 có diện tích 1091m2; thửa đất số 2919 có diện tích 371m2; một phần thửa đất số 2916 có diện tích 700/945m2. Đất có nguồn gốc do cụ Huỳnh Thị M tặng cho con là bà B.

Ngày 24/3/2020, bà B phát hiện vợ chồng người chị ruột của mình là bà Nguyễn Thị Hồng X và ông Huỳnh Ngọc T1 cho người chặt cây lâu năm, ủi đất, làm đường bao quanh diện tích 700m2 đất thuộc một phần thửa đất 2916, đồng thời biết được diện tích đất trên cũng được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng cho ông X, bà T1 ngày 15/7/1993. Tại Biên bản hòa giải tranh chấp đất đai ngày 25/12/2020 của Ủy ban nhân dân xã T, ông T1 xác nhận phần diện tích 700m2 được cấp theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày 15/7/1993 là cấp nhầm với diện tích đã cấp cho bà B, ông T1, cam kết trong thời hạn một tuần sẽ vận động bà X giao nộp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất để điều chỉnh lại cho đúng thực tế. Ngày 01/11/2021, ông T1, bà X đồng ý giao cho bà B bản chính Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp ngày 04/12/2017.

Ngày 17/01/2021, bà B làm đơn đề nghị thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gửi Sở Tài nguyên và Môi trường Thành phố T4 đề nghị thu hồi, hủy bỏ một phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 0806051 ngày 04/12/2017 do Văn phòng Đăng ký đất đai Thành phố H cấp cho ông T1, bà X nhưng sau đó không nhận được trả lời.

Ngày 28/01/2021, bà B tiếp tục khiếu nại với nội dung: Phần diện tích 700m2 trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp ngày 15/7/1993, thuộc thửa đất số 2916, tờ bản đồ số 3 có cấp nhầm với phần diện tích đất đã cấp cho bà Nguyễn Thị Hồng B và yêu cầu tiến hành thu hồi, hủy bỏ một phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 0806051 ngày 04/12/2017 cấp cho ông Huỳnh Ngọc T1, bà Nguyễn Thị Hồng X. Tháng 4/2021, bà B nhận được Công văn số 264/TrD-TTr đề ngày 23/02/2021 của Sở Tài nguyên và Môi trường Thành phố T4 có nội dung trả lại đơn khiếu nại và hướng dẫn khởi kiện tại Tòa án nhân dân.

Vì vậy, bà B khởi kiện yêu cầu: Hủy một phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CI 003953, số vào sổ cấp giấy chứng nhận: CS06051 do Sở Tài nguyên và Môi trường Thành phố T4 cấp ngày 04/12/2017 cho ông T1, bà X đối với một phần đất tại tờ bản đồ số 66, thửa đất số 692, có diện tích 700m2 (tổng diện tích thửa 692 là 939,9m2) và hủy một phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 1086/QSDĐ/1993 do Ủy ban nhân dân huyện B, Thành phố Hồ Chí Minh cấp ngày 15/7/1993 cho ông T1, bà X (số thửa 2916, tờ bản đồ số 3, diện tích 945m2).

- Người bị kiện trình bày:

Theo Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 1086/QSDĐ/1993 ngày 15/7/1993 do Ủy ban nhân dân huyện B cấp cho hộ ông Huỳnh Ngọc T1, trong đó có thửa 2915, diện tích: 4165m2, loại đất: 2L, tờ bản đồ số 03 (tài liệu chỉnh lý 1992), thuộc bộ địa chính xã T. Trải qua biến động thửa 2915, tờ bản đồ số 03 (tài liệu chỉnh lý 1992) đã thay đổi diện tích sử dụng là 2000m2.

Đến ngày 24/10/2017, ông Huỳnh Ngọc T1 và bà Nguyễn Thị Hồng X nộp hồ sơ nhận tặng cho quyền sử dụng đất và đề nghị cấp lại, cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất số công chứng 007103, quyển số 08/2017/HĐGD-CCAL ngày 12/8/2017 tại Văn phòng C và đã được Sở Tài nguyên và Môi trường Thành phố T4 cấp Giấy chứng nhận số CS06051 ngày 04/12/2017 thuộc thửa 691, 692, 693, tờ bản đồ số 66 (tài liệu BĐĐC), diện tích 3997,9m2 (trong đó thửa 691 cấp đổi từ thửa 2915 tờ bản đồ số 03 tài liệu chỉnh lý 1992, diện tích 2123m2) cho ông Huỳnh Ngọc T1 và bà Nguyễn Thị Hồng X.

Ngày 11/4/2025, Ủy ban nhân dân xã T ban hành Công văn số 1500/UBND xác định: Qua rà soát hồ sơ lưu trữ hiện có và kết quả làm việc ngày 10/4/2025, hiện trạng một phần thửa đất số 2916, tờ bản đồ số 03 bộ địa chính xã T hiện nay do bà Nguyễn Thị Hồng B đang trực tiếp sử dụng diện tích 700m2; đồng thời, theo Tờ cam kết do ông Huỳnh Văn T2, bà Nguyễn Thị Hồng X lập ngày 23/8/2022 được Văn phòng C chứng thực, số chứng thực 002308, quyển số 08-SCT/CK, ĐC với nội dung: “Nay, chúng tôi Huỳnh Ngọc T1 và bà Nguyễn Thị Hồng X tự nguyện giảm 700m2 đối với một phần đất tại tờ bản đồ số 66, thửa đất 692, có diện tích 700m2 (tổng diện tích thửa 692 là 939,9m2) vì trùng với Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số A424695, số vào sổ QSDĐ/38/QĐUB cấp ngày 26/01/1995 được Ủy ban nhân dân huyện B cấp cho bà Nguyễn Thị Hồng B tại thửa 2916, tờ bản đồ số 3, diện tích 700m2 nay thuộc tờ bản đồ số 66, một phần thửa 692. Chúng tôi đồng ý và xin cam kết phần diện tích giảm, không thắc mắc và khiếu nại gì từ nay về sau”.

Căn cứ vào quy định pháp luật và thực tế sử dụng đất, Sở T4; Ủy ban nhân dân huyện B cùng đề nghị Tòa án tuyên hủy Giấy chứng nhận số CS06051 ngày 04/12/2017 đã cấp cho ông T1, bà X vì lý do ông T1, bà X tự nguyện giảm 700m2 đối với một phần đất tại tờ bản đồ số 66 thuộc thửa đất 692.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan có yêu cầu độc lập là ông Huỳnh Ngọc T1, bà Nguyễn Thị Hồng X trình bày:

Về nguồn gốc đất, sau khi rã tập đoàn, gia đình ông T1 được địa phương cấp đất theo sổ nhân khẩu và được Ủy ban nhân dân huyện B cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ 1086/QSDĐ/1993 ngày 15/7/1993 trong đó có đất số 2916, tờ bản đồ số 3, diện tích 945m2 nên bà B kê khai nguồn gốc đất do mẹ cho là không đúng; đơn viết tay của cụ M cho bà B đất là giả tạo, không phải sự thật. Thực tế, diện tích đất này do ông T1, bà X cho bà Bạch M1 để canh tác. Mặc dù đất đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng cho ông T1, bà X nhưng vẫn tiếp tục cấp cho bà B là không đúng pháp luật. Vì vậy, ông T1 và bà X đề nghị Tòa án xét xử bác yêu cầu khởi kiện của bà B.

Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 181/2025/HC-ST ngày 22 tháng 5 năm 2025, Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh quyết định:

1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị Hồng B:

Hủy một phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CS06051 ngày 04/12/2017 do Sở Tài nguyên và Môi trường Thành phố T4 cấp đổi cho ông Huỳnh Ngọc T1 và bà Nguyễn Thị Hồng X đối với phần đất 700m2 thuộc thửa số 692, tờ bản đồ số 66 (tổng diện tích thửa 692 là 939,9m2).

2. Đình chỉ đối với yêu cầu hủy một phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ 1086/QSDĐ/1993 ngày 15/7/1993 của Ủy ban nhân dân huyện B cấp cho hộ ông Huỳnh Ngọc T1 đối với thửa đất số 2916, tờ bản đồ số 3 (tài liệu chỉnh lý 1992), diện tích 700/945m2 bộ địa chính xã T, huyện B.

3. Bác yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Huỳnh Ngọc T1 và bà Nguyễn Thị Hồng X về việc yêu cầu hủy một phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số A 424695 ngày 26/01/1995, số vào sổ QSDĐ/38/QĐUB do Ủy ban nhân dân huyện B cấp cho bà Nguyễn Thị Hồng B đối với một phần thửa đất số 2916, tờ bản đồ số 3 (tài liệu chỉnh lý 1992) diện tích 700/945m2 bộ địa chính xã T.

Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về án phí và quyền kháng cáo theo quy định pháp luật.

Ngày 30 tháng 5 năm 2025, bà Nguyễn Thị Hồng X do ông Nguyễn Phan Tâm A đại diện kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm, bà Nguyễn Thị Hồng X do ông Nguyễn Phan Tâm A đại diện giữ nguyên kháng cáo, đề nghị Tòa án cấp phúc thẩm hủy toàn bộ bản án sơ thẩm, chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm xét xử sơ thẩm lại.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bà Nguyễn Thị Hồng X trình bày:

Tòa án cấp sơ thẩm thụ lý đơn khởi kiện của bà B từ năm 2021 nhưng ông T1, bà X không nhận được thông báo thụ lý vụ án, chỉ đến khi ông X, bà T1 nộp đơn yêu cầu cấp lại giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vào năm 2023 mới biết vụ án đang được Tòa án giải quyết là vi phạm Điều 126 Luật Tố tụng hành chính. Thời điểm thụ lý vụ án là năm 2021 nhưng đến năm 2025 Tòa án mới đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm là vi phạm thời hạn xét xử theo quy định tại Điều 130 Luật Tố tụng hành chính.

Chứng cứ thể hiện: Bà X được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 1993 nhưng đến năm 1995 bà B mới được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Quá trình đăng ký, kê khai, bà X khai rất rõ về nguồn gốc, quá trình sử dụng đất; còn bà B thì khai đất có nguồn gốc do cụ M cho với chứng cứ xuất trình là Giấy tặng cho đất ngày 22/10/1992. Tuy nhiên, chữ ký trong giấy tặng cho này có dấu hiệu không phải là chữ ký của cụ M mà do ngụy tạo; trong quá trình giải quyết vụ án, ông T1 không ký vào biên bản tống đạt ngày 26/4/2022. Vì vậy, cần phải tiến hành giám định chữ ký của cụ M và ông T1 tại 02 tài liệu trên. Quá trình xác minh thu thập chứng cứ, nếu có dấu hiệu của việc làm giả hồ sơ tài liệu cấp khống giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà B thì phải tạm đình chỉ giải quyết vụ án để chuyển hồ sơ vụ án cho cơ quan có thẩm quyền xử lý.

Với những vi phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng và việc thu thập tài liệu chứng cứ chưa đầy đủ như đã nêu trên thì việc hủy bản án sơ thẩm là cần thiết nhằm đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp của các bên đương sự trong vụ án. Vì vậy, đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm hủy toàn bộ bản án sơ thẩm, giao hồ sơ về cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết sơ thẩm lại theo đúng quy định pháp luật.

Người đại diện theo ủy quyền của bà Nguyễn Thị Hồng X và ông Huỳnh Ngọc T1 trình bày:

Các ông thống nhất với quan điểm của Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bà X.

Người đại diện theo ủy quyền của bà Nguyễn Thị Hồng B trình bày:

Đất có nguồn gốc do cụ M tặng cho các con là bà B và bà X, theo đó bà B được chia 700m2, còn bà X được chia 250m2 trên cùng một thửa đất. Sau khi phân chia, các bên sử dụng ổn định cho đến ngày phát sinh tranh chấp. Trong quá trình tranh chấp, ông T1 và bà X thừa nhận giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã bị cấp trùng lên phần diện tích bà B đang sử dụng nên đã lập Tờ cam kết trả lại đất cho bà B. Vì vậy, có đủ cơ sở pháp lý khẳng định phần diện tích 700m2 đất thuộc quyền sử dụng hợp pháp của bà B, Tòa án cấp sơ thẩm xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà B là đúng. Đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của bà X và giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Bà Nguyễn Thị Hồng B trình bày:

Bà thống nhất với quan điểm trình bày của Người đại diện theo ủy quyền.

Đại diện Viện Công tố và Kiểm sát xét xử phúc thẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu quan điểm về việc giải quyết vụ án:

Về tố tụng: Hội đồng xét xử đã thực hiện đúng theo quy định pháp luật; những người tham gia tố tụng chấp hành đúng quyền, nghĩa vụ theo quy định của Luật Tố tụng hành chính.

Về nội dung: Tại Tờ cam kết do ông T1, bà X lập ngày 23/8/2022 được Văn phòng C chứng thực có nội dung: “Nay, chúng tôi Huỳnh Ngọc T1 và bà Nguyễn Thị Hồng X tự nguyện giảm 700m2 đối với một phần đất tại tờ bản đồ số 66, thửa đất 692, có diện tích 700m2 (tổng diện tích thửa 692 là 939,9m2) vì trùng với Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số A424695, số vào sổ QSDĐ/38/QĐUB cấp ngày 26/01/1995 được Ủy ban nhân dân huyện B cấp cho bà Nguyễn Thị Hồng B tại thửa 2916 tờ bản đồ số 3, diện tích 700m2 nay thuộc tờ bản đồ số 66, một phần thửa 692. Chúng tôi đồng ý và xin cam kết phần diện tích giảm, không thắc mắc và khiếu nại gì từ nay về sau”.

Như vậy, việc ông T1 và bà X thừa nhận diện tích đất nêu trên thuộc quyền sử dụng của bà B cùng với thực tế sử dụng đất của bà B cho thấy việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông T1, bà Xuân T3 với phần diện tích đất của bà B là sự thật. Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm đã xét xử chấp nhận yêu cầu của Người khởi kiện, đồng thời bác yêu cầu độc lập của bà X là phù với các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án. Đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được xem xét tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên toà, Tòa án nhận định:

Ngày 24/10/2017, ông T1 và bà X nộp hồ sơ nhận tặng cho quyền sử dụng đất và đề nghị cấp lại, cấp đổi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất số công chứng 007103, quyển số 08/2017/HĐGD-CCAL ngày 12/8/2017 tại Văn phòng C và đã được Sở Tài nguyên và Môi trường Thành phố T4 cấp Giấy chứng nhận số CS06051 ngày 04/12/2017 thuộc thửa 691, 692, 693, tờ bản đồ số 66 (tài liệu BĐĐC), diện tích 3.997,9m2 (trong đó thửa 691 cấp đổi từ thửa 2915 tờ bản đồ số 03 tài liệu chỉnh lý 1992, diện tích 2.123m2) cho ông T1, bà X.

Trong giai đoạn xét xử sơ thẩm, Ủy ban nhân dân huyện B khẳng định quy trình cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà B được thực hiện đúng trình tự, thủ tục luật định, có niêm yết công khai các thửa, diện tích đất được cấp; trong đó, diện tích 700/945m2 thuộc thửa đất 2916 đã được niêm yết công khai tại Ủy ban nhân dân xã T nhưng không bị cá nhân, tổ chức nào khiếu nại, kể cả ông T1, bà X.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ vào khoản 1 Điều 241 Luật Tố tụng hành chính.

Không chấp nhận kháng cáo của bà Nguyễn Thị Hồng X do ông Nguyễn Phan Tâm A đại diện; giữ nguyên Bản án hành chính sơ thẩm số 181/2025/HC-ST ngày 22 tháng 5 năm 2025 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh .

- Áp dụng: Luật Đất đai năm 1993, 2013; Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ và Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án.

- Tuyên xử:

1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị Hồng B: Hủy một phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số CS06051 ngày 04/12/2017 do Sở Tài nguyên và Môi trường Thành phố T4 cấp đổi cho ông Huỳnh Ngọc T1 và bà Nguyễn Thị Hồng X đối với phần đất 700m2 thuộc thửa số 692, tờ bản đồ số 66 (tổng diện tích thửa 692 là 939,9m2).

2. Đình chỉ đối với yêu cầu hủy một phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ 1086/QSDĐ/1993 ngày 15/7/1993 của Ủy ban nhân dân huyện B cấp cho hộ ông Huỳnh Ngọc T1 đối với thửa đất số 2916, tờ bản đồ số 3 (tài liệu chỉnh lý 1992), diện tích 700/945m2 bộ địa chính xã T, huyện B.

3. Bác yêu cầu độc lập của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là ông Huỳnh Ngọc T1 và bà Nguyễn Thị Hồng X đề nghị hủy một phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số A 424695 ngày 26/01/1995, số vào sổ QSDĐ/38/QĐUB do Ủy ban nhân dân huyện B cấp cho bà Nguyễn Thị Hồng B đối với một phần thửa đất số 2916, tờ bản đồ số 3 (tài liệu chỉnh lý 1992) diện tích 700/945m2 bộ địa chính xã T.

4. Về án phí:

4.1. Án phí hành chính sơ thẩm: Sở Tài nguyên và Môi trường Thành phố T4 (nay là Sở Nông nghiệp và Môi trường Thành phố T4) phải chịu 300.000 đồng. Ông Huỳnh Ngọc T1 và bà Nguyễn Thị Hồng X được miễn.

4.2. Án phí hành chính phúc thẩm: Bà Nguyễn Thị Hồng X được miễn.

- Các quyết định khác của Bản án hành chính sơ thẩm số 181/2025/HC-ST ngày 22 tháng 5 năm 2025 của Tòa án nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

- Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.