Bản án 115/2022/DS-ST — Tranh chấp về hụi, họ, biêu, phường

[1] Về quan hệ pháp luật tranh chấp và thẩm quyền giải quyết của Tòa án: Về quan hệ pháp luật tranh chấp được xác định là “Tranh chấp hụi” theo quy định tại Điều 471 Bộ luật dân sự. Do các đương sự đều có nơi cư trú tại huyện Trần Văn Thời, nên Tòa án có thẩm quyền giải quyết vụ án là Tòa án nhân dân huyện Trần Văn Thời theo quy định tại khoản 3 Điều 26; điểm a khoản 1 Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[2] Bà H và chồng là ông Huỳnh Văn M làm chủ hụi có mở các dây hụi: Dây hụi 1.000.000đ, khui ngày 10/02/2019 âl gồm 43 chân, bà L chơi 01 chân, hiện hụi chưa mãn (tháng 11/2022 mãn). Dây hụi 1.000.000 đồng, khui ngày 25/5/2019 âl, gồm 28 chân, bà L chơi 01 chân, hiện hụi đã mãn. Hai dây hụi này bà H, ông M làm chủ hụi và bà L có tham gia là thực tế có xãy ra được các bên thừa nhận.

[3] Bà H cho rằng các dây hụi bà L tham gia đã hốt và chưa đóng tiền hụi chết cụ thể sau:

[4] Bà L thống nhất với trình bày của bà H về việc bà tham gia hụi cũng như thời gian bà hốt hụi như bà H trình bày là đúng. Tuy nhiên thời gian bà đóng hụi chết như bà H trình bày là chưa đúng cụ thể: Dây hụi khui ngày 10/02/2019, hụi 43 chân, sau đó đóng lại được 17 lần với số tiền 17.000.000 đồng, còn nợ lại 8.000.000 đồng và phải đóng 13 lần đến khi hụi mãn, số tiền 13.000.000 đồng, tổng cộng dây hụi này bà còn nợ lại 21.000.000 đồng. Dây hụi khui ngày 25/5/2019 âl, hụi 28 chân, bà hốt được số tiền 16.100.000 đồng sau khi đã trừ tiền hoa hồng. Sau đó đóng lại được 19 lần với số tiền 19.000.000 đồng, còn nợ lại 9.000.000 đồng, tổng cộng dây hụi này bà còn nợ lại 9.000.000 đồng. Tổng cộng hai dây hụi bà còn nợ lại bà H số tiền 30.000.000 đồng.

[5] Hội đồng xét xử thấy rằng, việc bà L tham gia các dây hụi do bà H, ông M mở và đã hốt hụi như bà H trình bày được các đương sự thống nhất đây là những tình tiết, sự kiện không phải chứng minh theo quy định tại khoản 2 Điều 92 Bộ luật tố tụng dân sự.

[6] Việc bà L thiếu tiền hụi chết chưa đóng cho bà H là thực tế có xãy ra được bà L thừa nhận. Nhưng số kỳ hụi chết phía bà L còn phải đóng cho bà H hai bên chưa thống nhất. Bà H xác định trong quá trình chơi hụi bà L đóng hụi chết cho bà không đầy đủ, có tháng đóng, tháng không, có thời gian bà L bỏ đi, bà có lập danh sách hụi viên, giấy giao kèo hụi để theo dõi các hụi viên đóng hụi, bà chỉ cung cấp cho Tòa án bản phô tô danh sách hội viên và giấy giao kèo hụi. Việc đi gom hụi có lúc bà đi gom, có lúc bà giao cho chồng bà đi gom. Đối với bà L cho rằng khi bà đóng tiền hụi cho bà H thì bà cũng có theo dõi bằng cách ghi ra giấy, khi bà đóng hụi chết không yêu cầu phía bà H ký nhận tiền hụi. Bà L xác định khi hụi viên đóng hụi sống cũng như hụi chết thì chủ hụi không có ký nhận tiền hụi mà do chủ hụi tự theo dõi.

[7] Xét thấy bà H, ông M khởi kiện cho rằng bà L thiếu tiền hụi chết số tiền 39.000.000 đồng, tại phiên tòa yêu cầu 43.400.000 đồng, nhưng bà L xác định đã đóng hụi chết cho bà H chỉ còn thiếu 30.000.000 đồng. Như vậy, căn cứ vào khoản 1 Điều 91 Bộ luật Tố tụng dân sự nghĩa vụ chứng minh bà L thiếu tiền hụi chết bà H, ông M thuộc về bà H, ông M, nhưng bà H, ông M không đưa ra được chứng cứ chứng minh số tiền hụi chết bà L thiếu. Việc theo dõi số tiền hụi chết bà L còn phải đóng của bà H lúc thì 39.000.000 đồng, lúc thì 43.400.000 đồng, dây hụi ngày 25/5/2019 âl có lúc bà cho rằng 29 chân, có lúc 28 chân. Thấy rằng, việc theo dõi tiền hụi của bà H là không chính xác, lời trình bày không thống nhất, việc theo dõi của bà H là do bà tự ghi và tự theo dõi. Việc gom hụi chết của các hụi viên do bà tự theo dõi, khi mãn hụi cũng không có chốt hụi đối với hụi viên, trong quá trình gom hụi thì bà L có đóng hụi nhiều lần nhưng bà không theo dõi cụ thể từng lần.

[8] Việc bà H, ông M là chủ hụi nhưng không theo dõi hụi cụ thể từng dây hụi là lỗi của bà H, ông M. Do đó lời trình bày của bà H, ông M yêu cầu bà L trả tổng số tiền hụi thiếu là 39.000.000 đồng là không có căn cứ. Đối với đơn yêu cầu ngày 16/01/2021 và tại phiên tòa, bà H yêu cầu bà L trả số tiền 43.400.000 đồng là sau khi Tòa án mở phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải và tại phiên tòa bà H yêu cầu số tiền trên là vượt quá yêu cầu khởi kiện ban đầu nên Hội đồng xét xử không xem xét. Đối với việc chấp nhận trình bày của bà L còn thiếu bà H, ông M 31.000.000 đồng nhưng tại phiên tòa bà cho rằng có nhờ người em đóng cho bà H 1.000.000 đồng nên bà chỉ còn nợ bà H 30.000.000 đồng nhưng bà cũng không đưa ra được tài liệu, giấy tờ gì để chứng minh nên số tiền bà L còn nợ bà H là 31.000.000 đồng là có cơ sở. Do bà L đã hốt hụi và chủ hụi đã giao đầy đủ tiền lĩnh hụi cho bà L nên bà L phải có trách nhiệm đóng hụi cho chủ hụi, do đó chấp nhận một phần yêu cầu của bà bà H, ông M yêu cầu bà L trả số tiền hụi chưa đóng số tiền 31.000.000 đồng, không chấp nhận một phần yêu cầu của bà H, ông M yêu cầu bà L trả số tiền hụi thiếu là 8.000.000 đồng là phù hợp Điều 16, 24 Nghị định 19/2019/NĐ-CP ngày 19/02/2019 của Chính phủ quy định về họ, hụi, biêu, phường.

[9] Án phí sơ thẩm: Do không chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà H, ông M nên bà H, ông M phải chịu án phí sơ thẩm 8.000.000 đồng x 5% = 400.000 đồng; bị đơn bà Trần Thị L phải chịu án phí sơ thẩm 31.000.000 đồng x 5% = 1.550.000 đồng theo quy định điểm b khoản 1 Điều 24; khoản 4 Điều 26 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.