Bản án 113/2023/HS-ST — Hình sự

[1] Trong quá trình điều tra và truy tố, Cơ quan điều tra Công an thành phố Hải Phòng, Công an quận Ngô Quyền, Điều tra viên, Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hải Phòng, Viện Kiểm sát nhân dân quận Ngô Quyền, Kiểm sát viên đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình điều tra, truy tố và tại phiên tòa, bị cáo không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định tố tụng của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó, các hành vi tố tụng, quyết định tố tụng của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[2] Về hành vi, quyết định tố tụng của Tòa án nhân dân quận Ngô Quyền, Thẩm phán chủ tọa phiên tòa: Tại phiên tòa, bị hại là ông Nguyễn Tuấn H đã chết năm 2004 (Trích lục khai tử số 43/TLKT-BS, ngày 12-6-2023 của UBND phường Đồng Quốc Bình). Qua xác minh thì gia đình anh H có đăng ký nhân khẩu thường trú tại địa chỉ: Số 21, Đ25, phường Đ, quận N, Hải Phòng; vắng mặt tại địa phương, hiện ở đâu, làm gì không rõ. Do vậy không xác định được người đại diện hợp pháp của bị hại để tham gia tố tụng tại phiên tòa; bị cáo và Kiểm sát viên đều đề nghị Hội đồng xét xử tiến hành xét xử vụ án theo quy định của pháp luật và việc vắng mặt của người đại diện hợp pháp của bị hại không gây trở ngại cho việc xét xử. Căn cứ vào các điều 292 và 293 Bộ luật Tố tụng hình sự, Hội đồng xét xử xét xử vắng mặt đối với người đại diện hợp pháp của bị hại.

[3] Về tội danh: Lời khai của bị cáo tại phiên toà phù hợp với lời khai của bị cáo tại Cơ quan điều tra, phù hợp với lời khai của Vũ Trọng Ph đã bị xét xử trước đó, phù hợp với lời khai của người bị hại và các tài liệu chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án, nên đã có đủ cơ sở kết luận: Tối ngày 15-02-1992, Đặng Hữu Th và Vũ Trọng Ph đã bàn bạc thống nhất mỗi người dùng một khẩu súng sắt loại đồ chơi của trẻ em để đe dọa anh Nguyễn Tuấn H và chị D (bạn gái của anh H) làm họ hoảng sợ và lâm vào tình trạng tê liệt về ý chí, không thể kháng cự được, các bị cáo đã chiếm đoạt chiếc xe đạp mini Nhật 2 gióng, trị giá khoảng 1.800.000 đồng của anh H tại khu vực cầu thang số 1, lô Đ7, tập thể phường Đồng Quốc Bình, quận Ngô Quyền, thành phố Hải Phòng. Nên hành vi nêu trên của bị cáo Đặng Hữu Th đã đủ yếu tố cấu thành tội “Cướp tài sản”, được quy định tại Điều 168 của Bộ luật Hình sự.

[4] Về tình tiết tăng nặng định khung hình phạt: Bị cáo Th đã cùng Vũ Trọng Ph dùng hai khẩu súng sắt để đe dọa, làm cho bị hại hoảng sợ và lâm vào tình trạng tê liệt về ý chí, không thể kháng cự được. Thực tế bị hại không thể xác định được đó là súng thật hay chỉ là những khẩu súng đồ chơi của trẻ em. Thực tế là hành vi của bị cáo Th và Vũ Trọng Ph đã làm cho bị hại bị tê liệt về ý chí, không thể kháng cự được và bị cáo Th cùng Vũ Trọng Ph đã thực hiện việc chiếm đoạt tài sản của bị hại. Mặt khác, nhân thân bị cáo Th đã có một tiền án về tội rất nghiêm trọng như đã nêu trong phần căn cước của bị cáo, lần này bị cáo phạm tội rất nghiêm trọng nên bị cáo phải chịu các tình tiết tăng nặng định khung hình phạt “Sử dụng vũ khí...” và “Tái phạm nguy hiểm” quy định tại các điểm d, h khoản 2 Điều 168 của Bộ luật Hình sự.

[5] Do vậy Cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân quận Ngô Quyền đã truy tố bị cáo Đặng Hữu Th về tội “Cướp tài sản”, theo điểm d, h khoản 2 Điều 168 Bộ luật Hình sự là có căn cứ và đúng pháp luật.

[6] Hành vi phạm tội của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, đã trực tiếp xâm hại đến quyền sở hữu về tài sản của công dân được pháp luật bảo vệ; gây mất trật tự trị an xã hội nên cần phải xử lý nghiêm, cách ly bị cáo khỏi xã hội một thời gian để cải tạo, giáo dục đối với bị cáo và phòng ngừa chung.

[7] Về tình tiết giảm nhẹ: Trong quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo Th thành khẩn khai báo; bị cáo có bố đẻ, ông nội và ông ngoại là người có công với cách mạng nên cần áp dụng cho bị cáo được hưởng các tình tiết giảm nhẹ theo quy định tại điểm s khoản 1 và khoản 2 Điều 51 Bộ luật Hình sự.

[8] Về tình tiết tăng nặng: Bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 52 Bộ luật Hình sự.

[9] Trong vụ án này, bị cáo Th cùng Vũ Trọng Ph đã bàn bạc cùng nhau thực hiện hành vi dùng vũ lực uy hiếp tinh thần để chiếm đoạt tài sản của người khác. Cụ thể, bị cáo Th là người trực tiếp uy hiếp tinh thần của bị hại (anh H); Vũ Trọng Ph là người trực tiếp uy hiếp tinh thần của chị D (bạn gái anh H) và là người trực tiếp lấy tài sản là chiếc xe đạp mini hai gióng nên đánh giá tính chất và mức độ hành vi phạm tội của bị cáo Th là ngang bằng với Vũ Trọng Ph đã bị xét xử trước đó với hình phạt 12 năm tù, là mức khởi điểm của khung hình phạt (cụ thể: Khoản 3 Điều 151 Bộ luật Hình sự năm 1985 quy định khung hình phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, tù chung thân hoặc tử hình).

[10] Tính đến thời điểm bị cáo Th bị bắt giữ thì Bộ luật Hình sự năm 2017 đã có hiệu lực pháp luật nên để đảm bảo nguyên tắc có lợi cho bị cáo do chính sách pháp luật của Nhà nước có sự thay đổi thì hành vi phạm tội của bị cáo Th chỉ bị truy tố theo khoản 2 Điều 168 Bộ luật Hình sự năm 2017 có khung hình phạt tù từ 7 năm đến 15 năm. Do vậy hình phạt áp dụng đối với bị cáo Th cao hơn mức khởi điểm của khung hình phạt là thỏa đáng.

[11] Tại Bản án hình sự Phúc thẩm số 379/HS-PT ngày 11-4-1991 của Tòa Phúc thẩm - Tòa án nhân dân Tối cao đã xử phạt bị cáo Th 03 năm tù về tội Hiếp dâm. Bị cáo chưa thi hành hình phạt tù của bản án này, do vậy cần tổng hợp với hình phạt của bản án xét xử lần này để buộc bị cáo phải chấp hành hình phạt chung của hai bản án theo quy định tại Điều 56 Bộ luật Hình sự. Khi thi hành án bị cáo được trừ 32 (Ba mươi hai) ngày bị tạm giam, tạm giữ theo Bản án hình sự Phúc thẩm số 379/HS-PT ngày 11-4-1991 của Tòa Phúc thẩm - Tòa án nhân dân Tối cao (từ ngày 10-02-1990 đến ngày 14-3-1990).

[12] Về hình phạt bổ sung: Theo quy định tại khoản 6 Điều 168 của Bộ luật Hình sự thì bị cáo còn có thể bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng. Xét bị cáo là người không có việc làm và thu nhập ổn định, không xác định được bị cáo có tài sản riêng nên miễn áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền.

[13] Về trách nhiệm bồi thường thiệt hại dân sự: Tài sản mà bị cáo Th cùng Vũ Trọng Ph đã chiếm đoạt của bị hại là chiếc xe đạp mini Nhật 2 gióng, màu xanh ngọc đã được thu hồi trả lại cho bị hại và đã được xử lý tại Bản án số 98/STHS ngày 23-4-1992 của Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng khi xét xử đối với Vũ Trọng Ph. Qua điều tra đã xác định bị hại (anh Nguyễn Tuấn H) đã chết năm 2004, hộ gia đình anh H có đăng ký nhân khẩu thường trú tại địa chỉ: 21, Đ25, phường Đ, quận N, Hải Phòng, vắng mặt tại địa phương, hiện ở đâu, làm gì không rõ. Do vậy trường hợp sau này phát sinh tranh chấp về bồi thường thiệt hại giữa người đại diện hợp pháp của bị hại đối với bị cáo Th sẽ được giải quyết bằng vụ việc khác theo thủ tục tố tụng dân sự.

[14] Về án phí: Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30-12-2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án; bị cáo Đặng Hữu Th phải chịu 200.000 đồng án phí hình sự sơ thẩm.