Bản án 112/2023/DS-ST — Tranh chấp về hụi, họ, biêu, phường

[1] Về tố tụng:

[1.1] Bà Nguyễn Thị L và bà Nguyễn Thị Kim N hiện đang cư trú trên địa bàn huyện C, giữa bà L, bà N có quan hệ góp hụi, nên Hội đồng xét xử thống nhất quan hệ tranh chấp để giải quyết vụ án là “tranh chấp về Hợp đồng góp hụi” theo quy định tại khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35 và điểm a khoản 1 Điều 39, khoản 1 Điều 40 Bộ luật Tố tụng dân sự, nên thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân huyện Chợ Mới.

[1.2] Về sự vắng mặt của đương sự: Ông Phan Văn T1 đã được Tòa án triệu tập hợp lệ, nhưng vẫn vắng mặt tại phiên tòa không có lý do, nên Hội đồng xét xử căn cứ Điều 227 Bộ luật Tố tụng dân sự xét xử vắng mặt ông T2.

[2] Về nội dung: [2.1] Giữa bà Nguyễn Thị L và bà Nguyễn Thị Kim N có quan hệ góp hụi (họ) theo đó bà N là chủ hụi, bà L là hụi viên. Quá trình giải quyết vụ án cả bà L và người đại diện theo ủy quyền của bà L khẳng định đã chầu hụi với cho bà N, mặc dù tại sổ hụi ghi tên “Út Hiền”; điều này cũng phù hợp với lời khai của các đương sự khác trong các vụ án đã có yêu cầu khởi kiện tại Tòa án như bà T1, bà L. Theo quy định tại Điều 471 Bộ luật Dân sự; Điều 15, 18 Nghị định số 19/2019/NĐ-CP ngày 19/02/2019 của Chính phủ, thì chủ hụi phải có nghĩa vụ thanh toán số tiền hụi còn thiếu cho hụi viên, nên việc bà L yêu cầu bà N phải có nghĩa vụ thanh toán là phù hợp quy định tại các Điều 351, 352, 357 Bộ luật Dân sự. Trong quá trình giải quyết vụ án, Tòa án đã tống đạt các văn bản tố tụng cho bà N phù hợp quy định pháp luật tố tụng, nhưng bà N không có ý kiến, đối với yêu cầu khởi kiện của bà L, như vậy việc bà N không có ý kiến là đã từ bỏ quyền, nghĩa vụ tố tụng của mình. Do vậy, có cơ sở xác định việc bà L yêu cầu khởi kiện buộc bà N phải có nghĩa vụ thanh toán số tiền còn nợ hụi của dây hụi ngày 01/2/2021 âm lịch, tài liệu chứng cứ là sổ hụi đã được đối chiếu với bản chính, nên có cơ sở chấp nhận yêu cầu của bà L, buộc bà N phải có nghĩa vụ thanh toán số tiền còn nợ hụi là 84.400.000 đồng. [2.2] Về yêu cầu tính lãi: Do tại sổ hụi, các bên không thỏa thuận về lãi, nên đây là khoản tiền không có thỏa thuận về lãi suất theo quy định pháp luật dân sự, tại khoản 1 Điều 5 và khoản 2 Điều 6 Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP quy định, thì tiền lãi được xác định như sau: tiền lãi trên nợ gốc quá hạn chưa trả = (nợ gốc quá hạn chưa trả) x (lãi suất theo quy định tại khoản 2 Điều 468 …. tại thời điểm trả nợ) x (thời gian chậm trả nợ gốc); thời điểm trả nợ được hướng dẫn tại các điều 3,4,5 Nghị quyết này là thời điểm xét xử sơ thẩm…. Do khoản tiền hụi, các bên không có thỏa thuận về lãi, không xác định ngày trả nợ, nhưng bà L có yêu cầu tính lãi kể từ thời điểm nộp đơn khởi kiện ngày 25/02/2023 là phù hợp với quy định tại khoản 3 Điều 6 Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 và phù hợp quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự, nên việc xác định thời điểm trả nợ là ngày xét xử, thời điểm bắt đầu tính lãi là từ ngày 25/02/2023. Do vậy, bà L yêu cầu tính lãi từ ngày 25/02/2023 là có căn cứ, tại phiên tòa bà L và người đại diện thống nhất tính số ngày tính lãi làm tròn là 04 tháng, là có lợi cho bị đơn, nên bà N phải chịu khoản lãi trên số tiền 84.400.000 đồng x 20%/năm x 4 tháng (làm tròn) = 5.627.792 đồng. Do đó, tổng số tiền bà N phải có nghĩa vụ trả cho bà L là: 90.027.792 đồng (gồm tiền gốc: 84.400.000 đồng, tiền lãi trên nợ gốc: 5.627.792 đồng). Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành án xong, bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

[2.3] Về trách nhiệm liên đới: Theo quy định tại Điều 25, 27, 30 Luật Hôn nhân và gia đình, thì vợ chồng phải có nghĩa vụ liên đới đối với giao dịch do một bên thực hiện, nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình. Tuy nhiên, theo văn bản số 537/CV-UBND ngày 16/6/2023 của Ủy ban nhân dân xã N, huyện C xác định “Kết quả tra cứu sổ đăng ký kết hôn lưu tại Ủy ban nhân dân xã N, huyện C không tìm thấy thông tin đăng ký kết hôn của ông Phan Văn T1 với bà Nguyễn Thị Kim N”, theo các tài liệu chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án, thể hiện ông T1, bà N có đứng tên chung tại các tài sản là quyền sử dụng đất, nhưng đó không phải là tài liệu xác định ông T1, bà N là có quan hệ vợ chồng theo quy định của Luật hôn nhân và gia đình. Tại phiên tòa, đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn cho rằng, việc ông T1, bà N có đăng ký tài sản, có chung sống với nhau, ông T1 đi góp hụi giúp bà L, nên phải có nghĩa vụ liên đới, nhưng tại Điều 288, 289 Bộ luật Dân sự quy định: Nghĩa vụ liên đới là nghĩa vụ do nhiều người cùng phải thực hiện và bên có quyền có thể yêu cầu bất cứ ai trong số những người có nghĩa vụ phải thực hiện tòa bộ nghĩa vụ ... nghĩa vụ đối với nhiều người có quyền liên đới là nghĩa vụ mà theo đó mỗi người trong số những người có quyền đều có thể yêu cầu bên có nghĩa vụ thực hiện toàn bộ nghĩa vụ. Như vậy, bà L xác định việc chầu hụi là chầu cho bà N, bà N là người kêu hụi, ông T1 không có văn bản nào thể hiện ký xác nhận hụi cho bà L, nên việc bà L yêu cầu ông T1 phải thực hiện liên đới với bà N thanh toán là không có cơ sở, nên không chấp nhận.

[3] Về án dân sự sơ thẩm:

[4] Về quyền kháng cáo: Theo quy định tại Điều 271, 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự các đương sự có quyền kháng cáo Bản án, quyết định của Tòa án.