Bản án 111/2024/HS-ST — Hình sự

[1] Về hành vi và quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra Công an Quận 6, Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân Quận 6, Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo; bị hại; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án; người làm chứng không có người nào có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó, các hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, của người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[2] Tại phiên tòa, bị hại Phan Thị Minh Tr và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến vụ án vắng mặt. Tuy nhiên, xét thấy sự vắng mặt của những người này không ảnh hưởng, không gây trở ngại gì đến việc giải quyết vụ án, do đó Hội đồng xét xử vẫn tiến hành xét xử vụ án theo quy định tại Điều 292 của Bộ luật tố tụng hình sự.

[3] Đối chiếu lời khai của bị cáo Lê Tấn H tại phiên tòa với Khám nghiệm hiện trường ngày 09/4/2024 và Thực nghiệm điều tra ngày 12/4/2024 của Công an Quận 6 (kèm bản ảnh); Biên bản tạm giữ tài sản, đồ vật, tài liệu; Kết luận định giá tài sản số: 47/KL-HĐĐGTS ngày 09/8/2024 của Hội đồng định giá tài sản thường xuyên trong tố tụng hình sự Quận 6; Chứng thư giám định số: 00289/N1.24/TD ngày 17/6/2024 của Trung tâm kỹ thuật tiêu chuẩn đo lường chất lượng 3; lời khai của bị hại Phan Thị Minh Tr và của người làm chứng Phan Thị Mỹ Dung, Võ Thị Thanh Trang tại Cơ quan điều tra cùng những tài liệu, chứng cứ, lời khai khác có trong hồ sơ, Hội đồng xét xử có đủ cơ sở kết luận:

[3.1] Bị cáo Lê Tấn H đã dùng xe gắn máy biển số 59D1-866.00 (nhãn hiệu Honda, số loại Blade, dung tích 109, số máy: JA36E-0754745, số khung: RLHJA3659KY011363) làm phương tiện để cướp giật của bà Phan Thị Minh Tr 01 sợi dây chuyền bằng kim loại màu trắng (có mặt dây chuyền hình bông hoa), loại vàng 18K, có trọng lượng 1,1632 lượng tại trước nhà số 820/38 đường H, Phường M, Quận F vào sáng ngày 09/4/2024. Hành vi của bị cáo là táo bạo, liều lĩnh, thực hiện giữa ban ngày, tại nơi đông người. Hành vi này không những đã trực tiếp xâm phạm đến tài sản của người khác, được pháp luật bảo vệ và gây ảnh hưởng xấu đến trật tự, trị an xã hội mà còn có thể dẫn đến tai nạn giao thông, gây hậu quả khó lường cho tính mạng, sức khỏe của bị hại, của những người tham gia lưu thông nơi bị cáo thực hiện hành vi phạm tội. Và thời điểm thực hiện hành vi chiếm đoạt, sợi dây chuyền vàng của bà Tr trị giá 62.812.000 đồng. Do đó, Viện kiểm sát nhân dân Quận 6 truy tố bị cáo về tội «Cướp giật tài sản» thuộc các trường hợp «tài sản bị chiếm đoạt trị giá từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng», «Dùng thủ đoạn nguy hiểm» theo quy định tại điểm c, điểm d khoản 2 Điều 171 của Bộ luật hình sự năm 2015 được sửa đổi, bổ sung năm 2017 (gọi tắt là Bộ luật hình sự năm 2015), là có căn cứ, đúng người, đúng tội, đúng quy định pháp luật.

[3.2] Mặt khác, bị cáo Lê Tấn H đã 03 lần bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xóa án tích. Nay bị cáo lại thực hiện hành vi phạm tội do cố ý là tái phạm nguy hiểm. Do đó, ngoài hành vi phạm tội nêu trên, bị cáo còn phạm tội «Cướp giật tài sản» thuộc trường hợp «Tái phạm nguy hiểm» theo quy định tại điểm i khoản 2 Điều 171 của Bộ luật hình sự năm 2015, đúng như Viện kiểm sát đã truy tố.

[3.3] Bị cáo Lê Tấn H là người đã trưởng thành, bị cáo hoàn toàn có đủ khả năng nhận thức được hành vi dùng xe mô tô làm phương tiện để cướp giật tài sản của người khác rồi nhanh chóng vọt xe tẩu thoát là hành vi nguy hiểm cho xã hội và được quy định trong Bộ luật hình sự, nhưng do tham lam, lười lao động, chỉ vì muốn có tiền tiêu xài mà bị cáo đã bất chấp pháp luật, cố tình thực hiện hành vi phạm tội nêu trên, mặc cho hậu quả xảy ra như thế nào, nên bị cáo phải chịu trách nhiệm hình sự về hành vi phạm tội của mình.

[4] Xét tính chất, mức độ, hành vi phạm tội của bị cáo Lê Tấn H là rất nghiêm trọng. Mặt khác, cướp giật tài sản từ lâu đã trở thành vấn nạn nhức nhối, trở thành nỗi ám ảnh của không ít người dân, gây bức xúc trong dư luận, do đó Hội đồng xét xử thấy cần phạt bị cáo một mức án thật nghiêm khắc tương xứng, thể hiện sự nghiêm minh của pháp luật, nhằm đảm bảo tính răn đe, giáo dục đối với bị cáo và để phòng ngừa chung, góp phần vào công tác đấu tranh, phòng chống tội phạm trong tình hình hiện nay, nhất là các tội phạm về xâm phạm sở hữu. Tuy nhiên, xét bị cáo tại Cơ quan điều tra cũng như tại phiên tòa đều có thái độ thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, nên Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ một phần trách nhiệm hình sự đối với bị cáo khi lượng hình theo quy định tại điểm s khoản 1 Điều 51 của Bộ luật hình sự năm 2015.

[5] Mặc dù tài sản đã được thu hồi trả bị hại, nhưng xét hành vi phạm tội của bị cáo Lê Tấn H đã hoàn thành, việc bị phát hiện bắt giữ là hoàn toàn ngoài ý muốn của bị cáo. Và như đã phân tích, hành vi phạm tội của bị cáo thuộc trường hợp rất nghiêm trọng, hành vi phạm tội này không những đã trực tiếp xâm phạm đến tài sản của người khác, được pháp luật bảo vệ mà còn gây ra những thiệt hại phi vật chất cho xã hội (gây ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh, trật tự, trị an xã hội; gây tổn thất về tinh thần cho bị hại), do đó Hội đồng xét xử không xem xét cho bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự theo quy định tại điểm h khoản 1 Điều 51 của Bộ luật hình sự năm 2015.

[6] Những nhận định trên cũng là căn cứ để chấp nhận quan điểm luận tội của đại diện Viện kiểm sát tại phiên tòa.

[7] Về hình phạt bổ sung: Theo quy định tại khoản 5 Điều 171 của Bộ luật hình sự năm 2015, bị cáo Lê Tấn H còn có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng. Tuy nhiên, theo các tài liệu, chứng cứ và lời khai của bị cáo tại phiên tòa cho thấy bị cáo không có việc làm, không có thu nhập, điều kiện kinh tế khó khăn. Vì vậy Hội đồng xét xử quyết định không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền đối với bị cáo.

[8] Việc bồi thường thiệt hại: Cơ quan điều tra đã xử lý trả sợi dây chuyền (gồm 01 đoạn dây kim loại màu trắng dài khoảng 10cm, 01 đoạn dây kim loại màu trắng dài khoảng 41cm); 01 mặt dây chuyền màu trắng (kiểu vuông bông hoa 8 cánh, đính hạt phía trước); 01 hóa đơn của tiệm vàng Kim Sen 10 cho bà Phan Thị Minh Tr. Tại phiên tòa, bà Tr vắng mặt, nhưng tại Cơ quan điều tra bà Tr không yêu cầu bồi thường (theo Biên bản ghi lời khai ngày 04/11/2024 và Biên bản về việc trả lại tài sản, đồ vật, tài liệu của Công an Quận 6 ngày 27/7/2027 - BL154, 205), do đó Hội đồng xét xử không xem xét.

[9] Việc xử lý vật chứng:

[9.1] Phương tiện mà bị cáo Lê Tấn H dùng vào việc phạm tội là 01 chiếc xe gắn máy màu xanh đen, biển số 59D1-866.00 (bị cáo khai mượn của một người tên Đen không rõ lai lịch và xe không có giấy tờ). Theo Kết luận giám định số: 2663/KL-KTHS ngày 27/5/2024 của Phòng kỹ thuật hình sự Công an Thành phố Hồ Chí Minh (BL136) và Phiếu trả lời xác minh ngày 16/4/2024 của Công an Quận 6 (BL137) thì chiếc xe này có biển số là 59N3-236.23, số máy: JA36E-0754745, số khung: RLHJA3659KY011363 (loại xe hai bánh từ 50-175cm3, nhãn hiệu Honda, số loại Blade, sơn màu Trắng Đen, dung tích 109), do ông Nguyễn Đức T1 đứng tên chủ xe. Quá trình điều tra, ông T1 khai khoảng tháng 10/2023, con ông tên Nguyễn Đức H lấy xe đi làm và để tại địa chỉ C6/5 đường V, xã B, huyện BC thì bị mất (do bận việc nên ông T1 không đến cơ quan công an trình báo - BL55, 56). Xét thấy chiếc xe gắn máy trên có liên quan đến vụ trộm cắp tài sản xảy ra trên địa bàn xã B, huyện BC, nên Hội đồng xét xử chấp nhận đề nghị của Viện kiểm sát là giao chiếc xe lại cho Công an Quận 6 giữ để điều tra, làm rõ xử lý sau theo quy định của pháp luật.

[9.2] Riêng biển số xe 59D1-866.00, theo Phiếu trả lời xác minh ngày 16/4/2024 của Công an Quận 6 (BL139) là biển số của chiếc xe gắn máy có số khung RLHJA3125EY010437, số máy JA31E0076676 (loại xe hai bánh từ 50-175cm3, nhãn hiệu Honda, số loại Wave RSX, màu Vàng đen, dung tích 109) do ông Nguyễn Đình T2, thường trú tại 262B đường G, phường T, quận TP, Thành phố Hồ Chí Minh đứng tên chủ xe, nhưng qua xác minh tại Công an phường T được biết ông T2 đã bỏ địa phương đi đâu không rõ từ năm 2021 (BL194). Xét biển số 59D1-866.00 không phải là biển số của chiếc xe đang bị tạm giữ. Mặt khác, Cơ quan điều tra cũng chưa thực hiện việc trưng cầu giám định để xác định biển số này là thật hay giả, do đó Hội đồng xét xử chấp nhận đề nghị của Viện kiểm sát là giao biển số 59D1-866.00 lại cho Công an Quận 6 xử lý theo quy định pháp luật.

[9.3] Đối với 01 áo sơ mi tay dài, sọc caro; 01 quần Jean dài màu xanh; 01 nón bảo hiểm màu đen; 01 đôi dép nhựa màu đỏ đen (bị cáo Lê Tấn H mặc lúc giật tài sản), là vật không có giá trị hoặc không sử dụng được, nên Hội đồng xét xử tịch thu tiêu hủy theo quy định tại điểm c khoản 2 Điều 106 của Bộ luật tố tụng hình sự.

[9.4] Đối với chiếc xe gắn máy hiệu KWA, biển số 51K4-8800 (số khung RMMWCHLMM51206440, số máy VZS152FMH206440) và 01 chiếc điện thoại di động hiệu Samsung (bên trong có 01 sim điện thoại số thuê bao 0708316059) thu giữ của ông Lê Hồng Q, Cơ quan điều tra xác định là tài sản hợp pháp của ông Q (ông Q khai mua chiếc xe này từ bà Hồ Hồng Th vào ngày 20/02/2024 với giá 1.000.000 đồng, nhưng chưa làm thủ tục sang tên - phù hợp lời khai bà Th tại Cơ quan điều tra - BL49), nên đã xử lý trả lại ông Q (theo Biên bản về việc trả lại tài sản, đồ vật, tài liệu ngày 20/6/2024 của Công an Quận 6 - BL149), do đó Hội đồng xét xử không đề cập xử lý.

[9.5] Đối với 01 USB (chứa file dữ liệu ghi lại hình ảnh liên quan đến việc Lê Tấn H giật tài sản vào ngày 09/4/2024) do bà Lâm Nguyễn Như U cung cấp và 01 đĩa DVD (chứa file dữ liệu ghi âm, ghi hình quá trình ghi lời khai, hỏi cung Lê Tấn H) đã được niêm phong (BL195), là chứng cứ lưu hồ sơ, do đó Hội đồng xét xử không đề cập xử lý.

[10] Đối với ông Lê Hồng Q (người có hành vi chở bị cáo Lê Tấn H đến hẻm 208 đường B, Phường N, Quận F). Quá trình điều tra và tại phiên tòa, Viện kiểm sát xác định ông Q không liên quan gì đến hành vi phạm tội của Lê Tấn H, nên không xem xét trách nhiệm pháp lý. Còn người tên Đẹt, do bị cáo khai không rõ nhân thân lai lịch, nên không có cơ sở điều tra làm rõ, do đó Hội đồng xét xử không đề cập xử lý.

[11] Về án phí: Bị cáo Lê Tấn H phải chịu án phí hình sự sơ thẩm theo quy định tại khoản 2 Điều 135 của Bộ luật tố tụng hình sự và điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.