Bản án 106/2026/DS-ST — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

1/ Theo đơn khởi kiện lập ngày 07/05/2025, quá trình tố tụng cũng như tại phiên tòa nguyên đơn bà Nguyễn Thị T trình bày:

Nguyên bà có hai thửa đất số 260 và 261, tổng diện tích khoảng 10.000m2 đất tọa lạc khóm G, phường A, thị xã N, tỉnh Sóc Trăng nay là khu vực 7, phường N, thành phố Cần Thơ. Đất này của cha mẹ chồng bà cho lại vợ chồng bà năm 1982, vợ chồng bà sử dụng và đến khi chồng bà ông Trần Văn S1 chết năm 2016 thì bà tiếp tục sử dụng đến nay, các thửa đất bà quản lý vẫn chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng (QSD) đất.

Hai thửa đất này của bà có giáp ranh với đất của vợ chồng ông Trần Văn H (đã chết) và bà Lê Thị L, từ trước đến nay đất giữa hai bên có cái đìa do gia đình bà thuê người đào làm ranh. Tuy nhiên, sau đó vợ chồng ông H và bà L đào đất lấp cái đìa và lấn chiếm dần dần nên hiện nay chỉ còn lại một đoạn của cái đìa. Bà L đã chiếm đất và trồng cây tràm, cây xoài, cây dừa trên phần đất lấn chiếm, vợ chồng ông H và bà L lấn chiếm đất của bà hai đoạn gồm đoạn thứ nhất chiều ngang 05m, chiều dài 35m, đoạn thứ hai chiều ngang 01m, chiều dài 40m. Vợ chồng bà L chỉ mới bắt đầu sử dụng phần đất lấn chiếm của gia đình bà từ năm 2017 đến nay, hai bên phát sinh mẫu thuẫn khi bên gia đình bà L đốn cây trên đất tranh chấp.

Bà đã nhiều lần yêu cầu vợ chồng ông H và bà L phải trả lại đất cho bà nhưng họ không đồng ý, hiện nay bà phát hiện vợ chồng ông H đã làm thủ tục cấp giấy chứng nhận QSD đất đứng tên luôn phần đất lấn chiếm của bà, do đó hiện nay phần đất lấn chiếm của bà thuộc thửa đất số 28, tờ bản đồ số 80. Bà có làm đơn gửi đến Ủy ban nhân dân phường A tổ chức hòa giài cho bà nhưng bà L không đến.

Theo đơn khởi kiện ngày 07/05/2025 bà T yêu cầu bà L và gia đình bà L phải chặt cây và di dời các cây trồng, trả lại phần đất đã lấn chiếm của bà với diện tích đoạn thứ nhất có chiều ngang 05m, chiều dài 35m; đoạn thứ hai chiều ngang 01m, chiều dài 40m thuộc thửa đất số 28, tờ bản đồ số 80, đất tọa lạc Khu vực 7, phường N, thành phố Cần Thơ. Tại phiên tòa bà thống nhất diện tích tranh chấp theo diện tích đo đạc thực tế là 206,2m2 thuộc thửa đất số 28, tờ bản đồ số 80, đất tọa lạc Khu vực 7, phường N, thành phố Cần Thơ.

2/ Quá trình tố tụng cũng như tại phiên tòa bị đơn bà Lê Thị L trình bày như sau:

Giữa bà và ông Trần Văn H có tám người con, Tòa án đã đưa 07 người con của bà vào tham gia tố tụng, còn một người con nữa là Trần Thị Thúy L1 cũng đang sinh sống tại khu vực 7, phường N nhưng cháu L1 cũng không có liên quan gì, đất tranh chấp hiện nay do bà sử dụng một mình. Bà đề nghị Tòa án không đưa cháu L1 vào tham gia tố tụng.

Năm 1994 gia đình bà đã được Nhà nước cấp giấy chứng nhận QSD đất tại thửa đất đang tranh chấp. Đến năm 2017 chồng bà là ông Trần Văn H mới cấp đổi lại phần đất thửa đất số 28, tờ bản đồ số 80, đất tọa lạc Khu vực 7, phường N, thành phố Cần Thơ hiện nay, diện tích đất được cấp là 1.585,1m2. Phần đất của gia đình bà thì được sử dụng từ năm 1985 cho đến nay, phía gia đình bà T không có ngăn cản. Đến năm 2024 thì bên bà T có đốn một cây tràm trên đất tranh chấp hiện nay, cây tràm này của gia đình bà, thì bà có nói với bà T là tràm bà trồng sao lại đốn thì bà T nói tràm của bà T. Sau đó không lâu gia đình bà có đốn cây tràm trên đất tranh chấp để cho con bà cất nhà thì bà T đến ngăn cản và cự cãi, hai bên lời qua tiếng lại rồi khi bà bơm cát lên cất nhà cũng bên bà T đến có việc xảy ra cự cãi. Phía cây trồng trên đất tranh chấp đều do vợ chồng bà trồng, kể cả bụi tre, bên gia đình bà T không có trồng bụi tre và cũng chưa từng sử dụng bụi tre như bà T trình bày. Bà thống nhất việc thẩm định, đo đạc, định giá phần đất tranh chấp. Ranh đất giữa gia đình bà và gia đình bà T trước đây có hàng trúc, sau đó bà phá bỏ hàng trúc, chứ không có cái đìa như bà T nói, bà cũng không có đẩy đất để lắp cái đìa lấn chiếm đất gì của gia đình bà T, đất gia đình bà là đất vườn, còn đất gia đình bà T là đất ruộng, do bà T hàng năm làm ruộng cứ đào bờ nên đến nay nói gia đình bà lấn chiếm đất. Phần đất tranh chấp là của gia đình bà, bà không đồng ý với yêu cầu đòi đất của bà T, thống nhất diện tích đất tranh chấp là 206,2m2.

3/ Tại phiên tòa người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Trần Văn D, ông Trần Văn B, ông Trần Tấn Đ, bà Trần Thị Bích Đ1 đều trình bày: Ông bà thống nhất lời trình bày, ý kiến và yêu cầu của bị đơn bà Lê Thị L.

4/ Tại biên bản xác minh người làm chứng ông Phạm Văn M ngày 26/6/2026, ông M trình bày:

Ông gọi ông nội chồng bà T là cậu ruột, bà T gọi ông là chú, còn bà L chỉ là ở xóm không có mối quan hệ gì. Phần đất bà T và bà L đang sử dụng có nguồn gốc là của ông nội bà T. Vào khoảng năm 1984, 1985 Nhà nước có chủ trương trang trải đất đai nên lấy của ông nội bà T năm công cấp cho bà Nguyễn Thị N là mẹ chồng của bà L. Đến năm 1990, 1991 có chủ trương trả hoa lợi do bà N không trả nên đã lấy lại phần đất ruộng trả lại cho ông nội bà T, chỉ chừa phần đất thổ cư cho bà N là phần đất hiện nay bà L đang ở. Phần đất bà T đang ở là do ông nội chồng bà T cho ông S1 (chồng bà T), cho ông S1 lâu rồi không nhớ năm nào, lúc đó ông S1 đã cưới bà T. Ranh đất giữa bà T và bà L thì ông không biết đất của ai tới đâu và như thế nào. Ông biết nguồn gốc đất do ông sống ở đây từ nhỏ, nhà ông cách đất tranh chấp khoảng 100 mét. Ông thấy trên đất có bụi tre nhưng ông không biết ai trồng, mà thấy gia đình bà L sử dụng, khai thác tre.

5/ Tại biên bản xác minh người làm chứng ông Nguyễn Minh T2 ngày 26/6/2026, ông T2 trình bày: Ông từ chối cung cấp thông tin vì ông cho rằng không biết gì về phần đất tranh chấp.

6/ Tại biên bản xác minh người làm chứng ông Nguyễn Văn S2 ngày 26/6/2026, ông S2 trình bày:

Ông với bà Nguyễn Thị T và bà Lê Thị L không có mối quan hệ gì chỉ ở xóm. Đối với phần đất đang tranh chấp giữa bà T và bà L có nguồn gốc là của ông nội chồng của bà T là ông Tư T3 (ông không rõ tên đầy đủ, chỉ biết thường gọi ông Tư T3). Ông T4 tại tặng cho phần đất này cho vợ chồng bà T, sau khi ông S1 chết thì bà T quản lý phần đất. Ông chỉ biết nguồn gốc phần đất thôi còn ranh đất giữa các bên ông không biết. Ông biết nguồn gốc đát do ông có phần đất cách phần đất tranh chấp này khoảng 400m – 500m và ông sống tại địa phương từ nhỏ đến nay. Trần phần đất tranh chấp có bụi Tre ông không rõ ai trồng.

7/ Người làm chứng ông Đỗ Văn Đ2 xác nhận ngày 26/8/2024 như sau:

Ông là Trưởng ban nhân dân áp 7 vào năm 1985 hộ gia đình ông Trần Văn S1 có cấp đất cho hộ ông Trần Văn H và bà Lê Thị L là 2000m2, tính từ nửa kênh đo vô, chiều dài 50m, chiều ngang chạy dài theo kênh 40m. Theo chính sách bao cấp (tự cung tự cấp) và bên hộ ông H và bà L phải trả hoa lợi thời lúc đó là 40 giạ lúa.

8/ Kiểm sát viên thuộc Viện kiểm sát nhân dân khu vực 7 – Cần Thơ tham gia phiên toà phát biểu quan điểm:

Về tố tụng: Thẩm phán thụ lý vụ án, xác định quan hệ pháp luật, xác định tư cách đương sự, thu thập chứng cứ và đưa vụ án ra xét xử đúng trình tự thủ tục của Bộ luật tố tụng dân sự. Hội đồng xét xử đúng thành phần, thực hiện đầy đủ các thủ tục, trình tự khi xét xử vụ án. Các đương sự có mặt tại phiên tòa đã chấp hành tốt nội quy phiên tòa và quy định triệu tập của Bộ luật tố tụng dân sự. Còn đương sự vắng mặt tại phiên tòa lần thứ hai không có lý do là chưa chấp hành đúng quy định triệu tập của Bộ luật tố tụng dân sự.

Về nội dung vụ án: Kiểm sát viên phát biểu về tính có căn cứ và yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, đề nghị không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Nguyễn Thị T về việc di dời tài sản trả lại QSD đất bị lấn chiếm có diện tích đo đạc thực tế là 206,2m2 thuộc thửa đất số 28, tờ bản đồ số 80, đất tọa lạc Khu vực 7, phường N, thành phố Cần Thơ. Án phí và chi phí tố tụng nguyên đơn phải chịu theo quy định.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

+ Bị đơn bà Lê Thị L không phải chịu án phí.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 9 Điều 26, Điều 35, điểm c khoản 1 Điều 39, Điều 91, Điều 147, Điều 157, Điều 165, điểm b khoản 1 Điều 227 và khoản 3 Điều 228, Điều 266, Điều 271 và Điều 273 của Bộ luật Tố tụng Dân sự.

Áp dụng Điều 165, 166 của Bộ luật Dân sự năm 2015;

Áp dụng Điều 236 của Luật Đất đai năm 2024;

Áp dụng khoản 1 Điều 26 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

1/ Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Nguyễn Thị T về việc yêu cầu bà Lê Thị L di dời các cây trồng trả lại quyền sử dụng đất lấn chiếm.

Phần đất lấn chiếm không được chấp nhận có diện tích 206,2m2 thuộc một phần thuộc thửa đất số 28, tờ bản đồ số 80, đất tọa lạc Khu vực 7, phường N, thành phố Cần Thơ.

Phần đất có tứ cận và số đo như sau:

+ Hướng Đông giáp các thửa đất số 252+258+259+260, có số đo: 40,96m

+ Hướng Tây giáp với đường bê tông và thửa đất số 28, có số đo: 40.96m (37.53m + 1.78m + 1.65m)

+ Hướng Nam giáp với các thửa đất số 252+258+259+260 có số đo: 35,27m

+ Hướng Bắc giáp với đất thửa đất số 28, có số đo: 34.73m (33,24m + 1.49m)

Có kèm theo phiếu đo đạc chỉnh lý thửa đất tranh chấp của

Chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai khu vực XIX lập ngày 04/02/2026

2/ Về chi phí thẩm định và định giá: Tổng chi phí số tiền là 16.002.400 đồng (Mười sáu triệu, không trăm lẻ hai nghìn, bốn trăm đồng). Nguyên đơn bà Nguyễn Thị T phải chịu toàn bộ chi phí này và đã nộp xong.

3/ Về án phí dân sự sơ thẩm:

+ Nguyên đơn bà Nguyễn Thị T phải chịu án phí số tiền 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng).

+ Bị đơn bà Lê Thị L không phải chịu án phí.

4/ Quyền kháng cáo: Các đương sự có mặt có quyền làm đơn kháng cáo bản án này trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Đối với đương sự vắng mặt thì thời hạn kháng cáo tính từ ngày nhận được bản án hoặc niêm yết hợp lệ.

5/ Quyền yêu cầu thi hành án, nghĩa vụ thi hành án, thời hiệu yêu cầu thi hành án: Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 8, 36 và 72 Luật thi hành án dân sự; Thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 34 của Luật thi hành án dân sự năm 2025.