Bản án 106/2023/DS-PT — Tranh chấp về hụi, họ, biêu, phường

[1] Bà Phan Tuyết M khởi kiện yêu cầu bà Dương Thuỳ V và ông Nguyễn Thành C trả cho bà M số tiền nợ tiền hụi 940.000.000 đồng. Bà V thừa nhận có nợ bà M số tiền hụi như trên nhưng cho rằng việc bà V tham gia chơi hụi không liên quan đến ông C. Tòa án cấp sơ thẩm xét xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà M, buộc bà V và ông C có nghĩa vụ liên đới trả cho bà M số tiền 940.000.000 đồng. Bà V không kháng cáo đối với bản án sơ thẩm; ông C có đơn kháng cáo cho rằng việc bà V tham gia hụi với bà M và phát sinh nợ sau khi ông C và bà V đã ly thân với nhau, đây là nợ riêng của bà V, ông C không liên quan và phần đất mà Tòa án cấp sơ thẩm ra Quyết định áp dụng khẩn cấp tạm thời là tài sản riêng của ông C. Nên yêu cầu cấp phúc thẩm sửa bản án sơ thẩm, chỉ buộc bà V tự chịu trách nhiệm trả nợ cho bà M; dỡ phong tỏa quyền sử dụng đất đối với phần đất nuôi trồng thủy sản diện tích 8.678m2 tọa lạc tại khóm 7, thị trấn Cái Đôi Vàm, huyện Phú Tân đứng tên Nguyễn Thành C ngày 01/4/2022. Xét kháng cáo của ông Nguyễn Thành C, Hội đồng xét xử xét thấy:

[2] Tại cấp phúc thẩm, ông C có cung cấp biên bản hòa giải ngày 07/8/2015 của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và Ban Dân vận huyện Phú Tân về mâu thuẫn vợ chồng của ông C để chứng minh từ thời gian này ông C và bà V ly thân với nhau, không còn liên quan đến kinh tế chung của gia đình và tiền bạc, tài sản với nhau. Đồng thời ông C cũng cung cấp Quyết định công nhận thuận tình ly hôn giữa ông với bà V ngày 24/10/2022 và các biên nhận ông C nợ của ông Nguyễn Thanh Tùng, ông Hồ Văn Điệp, ông Huỳnh Văn Long, ông Nguyễn Thanh Tuấn, hợp đồng thuê đất vuông của ông Tùng để chứng minh.

[3] Tại nội dung biên bản hòa giải ngày 07/8/2015 thể hiện: Ông C và bà V thống nhất tạm thời ly thân một thời gian để hai bên có điều kiện bình tâm trở lại và tính đến khả năng đoàn tụ sau này. Tại phiên tòa, bà V trình bày sau đó bà V và ông C có trở lại chung sống với nhau. Điều này phù hợp với các tài liệu chứng cứ đã thu thập như đơn khởi kiện của các chủ nợ như ông Nguyễn Thanh Tùng, ông Hồ Văn Điệp, ông Huỳnh Văn Long, ông Nguyễn Thanh Tuấn khởi kiện ông C và bà V:

[3.1] Tại đơn khởi kiện của ông Tùng ngày 18/8/2022 trình bày: Ngày 12/4/2016, ông C và bà V thuê của ông Tùng phần đất diện tích 14.760m2 để nuôi tôm công nghiệp, thời hạn thuê 10 năm, giá thuê mỗi năm 130.000.000 đồng. Ông C và bà V chỉ thanh toán được năm thứ nhất, còn nợ lại tiền thuê 05 năm (từ 2018 đến 2022) là 650.000.000 đồng. Ngoài ra, ông C và bà V còn mượn của ông Tùng số tiền 100.000.000 đồng để thả tôm giống và năm 2019 ông C và bà V còn mượn thêm của ông Tùng số tiền 100.000.000 đồng. Tổng cộng, ông C và bà V nợ ông Tùng số tiền là 850.000.000 đồng (có kèm theo biên nhận nợ).

[3.2] Tại đơn khởi kiện của ông Điệp ngày 29/8/2022 trình bày: Năm 2020, ông C và bà V mượn của ông số tiền 200.000.000 đồng; đến ngày 22/02/2021dl, ông C và bà V mượn thêm của ông Điệp số tiền 250.000.000 đồng để mua vật tư, bạt để làm mới đầm tôm công nghiệp; tổng cộng, ông C và bà V mượn của ông Điệp số tiền 450.000.000 đồng.

[3.3] Tại đơn khởi kiện của ông Long ngày 14/10/2022 trình bày: Ngày 01/02/2016 dl, ông C và bà V vay của ông Long số tiền 600.000.000 đồng, lãi suất 1%/tháng. Ông C và bà V còn nợ ông tiền vốn 600.000.000 đồng và tiền lãi 478.000.000 đồng; tổng cộng vốn, lãi là 1.078.000.000 đồng.

[3.4] Tại đơn khởi kiện của ông Tuấn ngày 13/10/2022 trình bày: Ngày 10/5/2020 dl, ông C và bà V vay của ông Tuấn số tiền 500.000.000 đồng, lãi suất 1,2%/tháng. Ông C và bà V còn nợ ông Tuấn tiền vốn 500.000.000 đồng và tiền lãi 174.000.000 đồng; tổng cộng vốn, lãi là 674.000.000 đồng.

[3.5] Ông C và bà V thừa nhận nợ và đồng ý trả số tiền nợ theo yêu cầu khởi kiện của ông Tùng, ông Điệp, ông Long, ông Tuấn và được Tòa án nhân dân huyện Phú Tân ra Quyết định công nhận kết quả hòa giải thành tại Tòa án.

[4] Trong khi đó, các lần bà V hốt hụi và bà M giao tiền hụi cho bà V vào các ngày 16/7/2018dl, ngày 15/8/2019 dl, 15/9/2019 dl, ngày 10/12/2019 dl, ngày 15/11/2019 dl; biên nhận nợ ngày 28/3/2022dl thể hiện tổng số tiền nợ tính đến ngày 28/3/2022dl là 895.000.000 đồng là trong thời gian ông C và bà V chung sống lại với nhau và phát sinh nợ chung đối với ông Tùng, ông Điệp, ông Long, ông Tuấn. Do đó, lời trình bày của ông C cho rằng khoản tiền nợ của bà M là trong thời gian ông C và bà V ly thân với nhau là không có cơ sở.

[5] Tại cấp sơ thẩm, bà V cũng trình bày: Quá trình nợ hụi, cơ quan có mời bà V làm việc, bà V thừa nhận có nợ tiền, ông C cũng có trả cho bà M 100.000.000 đồng. Như vậy, ông C biết việc bà V tham gia hụi và nợ tiền hụi bà M; nếu ông C cho rằng đây là nợ riêng của bà V, không liên quan đến ông C nhưng vì sao ông C lại trả nợ cho bà M.

[6] Đối với các biên nhận ông C nợ của ông Tùng, ông Long, ông Điệp, ông Tuấn và hợp đồng thuê đất vuông của ông Tùng do Luật sư bảo vệ cho ông C cung cấp vào ngày 06/4/2023 xét thấy là có mâu thuẫn, không phù hợp với các tài liệu chứng cứ tại 04 hồ sơ khởi kiện của ông Tùng, ông Long, ông Điệp, ông Tuấn đối với ông C và bà V tại Tòa án huyện Phú Tân mà cấp phúc thẩm đã thu thập, nên không có cơ sở để chấp nhận.

[7] Như vậy, ông C và bà V có mối quan hệ là vợ chồng, việc bà V tham gia chơi hụi và phát sinh nợ trong thời kỳ hôn nhân của bà V với ông C còn đang tồn tại. Khoản 1 Điều 27 Luật Hôn nhân gia đình quy định: “ Vợ, chồng chịu trách nhiệm liên đới đối với giao dịch do một bên thực hiện quy định tại khoản 1 Điều 30 hoặc giao dịch khác phù hợp với quy định về đại diện tại các điều 24, 25 và 26 của Luật này”. Khoản 1 Điều 30 Luật Hôn nhân và gia đình quy định: “Vợ, chồng có quyền, nghĩa vụ thực hiện giao dịch nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình”. Điều 37 Luật Hôn nhân và gia đình quy định nghĩa vụ chung về tài sản của vợ chồng: Vợ chồng có các nghĩa vụ chung về tài sản sau đây: “… 2. Nghĩa vụ do vợ hoặc chồng thực hiện nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình …”.

[8] Quá trình giải quyết vụ án tại cấp sơ thẩm, bà V thừa nhận bà V tham gia hụi của bà M, hốt hụi để trả tiền mua đất, để làm vốn nuôi tôm công nghiệp. Như vậy, bà V sử dụng tiền hốt hụi vào mục đích để phục vụ phát triển kinh tế gia đình của bà V và ông C. Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm xác định đây là nợ chung của vợ chồng ông C và bà V, buộc ông C và bà V có nghĩa vụ liên đới trả nợ cho bà M là có căn cứ.

[9] Đối với quyền sử dụng đất đối với phần đất nuôi trồng thủy sản diện tích 8.678m2 tọa lạc tại khóm 7, thị trấn Cái Đôi Vàm, huyện Phú Tân đứng tên Nguyễn Thành C ngày 01/4/2022 mà Tòa án cấp sơ thẩm đã ra Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời số 06/2022/QĐ-BPKCTT ngày 18/8/2022, xét thấy: Mặc dù Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do ông C đứng tên, ông C cho rằng là tài sản riêng của ông C không phải là tài sản chung của vợ chồng ông C và bà V. Tuy nhiên, do ông C là người có nghĩa vụ liên đới với bà V để trả nợ cho bà M, nên cho dù đây là tài sản riêng của ông C đi chăng nữa thì việc Tòa án cấp sơ thẩm ra Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời đối với Quyền sử dụng đất nêu trên để đảm bảo cho việc thi hành án là có căn cứ. Do đó, cần tiếp tục duy trì Quyết định áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời số 06/2022/QĐ-BPKCTT ngày 18/8/2022 của Tòa án nhân dân huyện Phú Tân để đảm bảo cho việc thi hành án.

[10] Về thủ tục tống đạt các văn bản tố tụng cho ông C: Ông C có địa chỉ cư trú tại khóm 1, thị trấn Cái Đôi Vàm, huyện Phú Tân. Quá trình giải quyết vụ án, Tòa án cấp sơ thẩm thực hiện việc tống đạt các văn bản tố tụng cho ông C theo địa chỉ cư trú khóm 1, thị trấn Cái Đôi Vàm; nhưng khi tống đạt, ông C không có mặt tại nơi cư trú, cán bộ tống đạt có lập biên bản về việc không tống đạt được văn bản tố tụng cho ông C, có chính quyền địa phương xác nhận và tiến hành niêm yết các văn bản tố tụng theo quy định. Như vậy, việc niêm yết các văn bản tố tụng tống đạt cho ông C là hợp lệ. Hơn nữa, sau khi xét xử sơ thẩm ông C có đơn kháng cáo nhưng cũng không đặt ra việc ông C không nhận được văn bản tố tụng do Toà án cấp sơ thẩm tống đạt cũng như việc tống đạt văn bản tố tụng của Toà án cấp sơ thẩm đối với ông C. Do đó, đề nghị của Luật sư và yêu cầu của ông C và bà V huỷ bản án sơ thẩm là không có cơ sở chấp nhận.

[11] Từ phân tích trên, cấp phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của ông Nguyễn Thành C, giữ nguyên bản án sơ thẩm là phù hợp.

[12] Án phí dân sự phúc thẩm: Ông C phải chịu theo quy định.

[13] Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không bị kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị nên không đặt ra xem xét.