Bản án 105/2023/DS-ST — Đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về sức khỏe, tính mạng

[1] Về tố tụng:

[1.1] Xét thấy tại phiên tòa, người đại diện theo ủy quyền của bị đơn ông Nguyễn Vĩnh P đã được Tòa án triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai nhưng vắng mặt không có lý do. Hội đồng xét xử căn cứ vào khoản 2 Điều 227 và khoản 3 Điều 228 của Bộ luật tố tụng dân sự tiến hành xét xử vắng mặt ông P. Riêng người làm chứng bà Nguyễn Thị Bích N vắng mặt nhưng đã có lời khai trực tiếp với Tòa án và việc vắng mặt của bà N không ảnh hưởng đến việc giải quyết khách quan, toàn diện vụ án. Hội đồng xét xử căn cứ vào khoản 2 Điều 229 của Bộ luật tố tụng dân sự tiến hành xét xử vắng mặt bà N.

[1.2] Nguyên đơn ông Lâm Bình A khởi kiện yêu cầu bị đơn ông Mã Cẩm H bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về sức khỏe, bị đơn H có địa chỉ: Số A đường V, khóm C, phường A, thành phố S, tỉnh Sóc Trăng. Theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thành phố Sóc Trăng.

[1.3] Tại phiên tòa nguyên đơn xin thay đổi một phần yêu cầu khởi kiện chỉ yêu cầu bị đơn bồi thường số tiền 46.550.000 đồng. Trong đó: Tiền thuốc, viện phí điều trị: 20.000.000 đồng; Tiền ngày công lao động 07 ngày và nghỉ chờ phục hồi sức khỏe trong thời gian điều trị bệnh 07 ngày với tổng số tiền là 4.200.000 đồng; tiền tổn thất tinh thần chỉ yêu cầu 15 tháng lương tối thiểu x 1.490.000đồng/tháng = 22.350.000 đồng. Xét thấy, việc thay đổi yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là tự nguyện, không vượt quá phạm vi yêu cầu khởi kiện ban đầu phù hợp với quy định tại khoản 1 Điều 244 của Bộ luật tố tụng dân sự nên được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[2] Xét yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Lâm Bình A thấy rằng: Tại thông báo số 387/TB-ĐTTH ngày 17/3/2022 của Cơ quan cảnh sát điều tra Công an thành phố S, tỉnh Sóc Trăng thông báo nội dung kết quả giám định về tỷ lệ thương tích thì Lâm Bình A có tỉ lệ tổn thương cơ thể do thương tích gây ra là 26%. Ngày 11/6/2022 Công an thành phố S ban hành Quyết định số 33/QĐ-ĐTTH không khởi tố vụ án nên phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về sức khỏe và thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án.

[3] Xét về nội dung vụ án: Trong quá trình giải quyết vụ án tại biên bản lấy lời khai ngày 05 tháng 7 năm 2023 của bị đơn ông Mã Cẩm H thì ông H thừa nhận: Vào ngày 03/02/2022 (ngày mùng 3 tết nguyên đán) lúc khoảng 18 giờ 30 phút đến 19 giờ ông H có gọi đèn pin qua hướng nhà của ông Lâm Bình A để tìm gà bị mất, khi ông H gọi đèn pin thì bên nhà ông A có tiếng nói “giờ này mày gọi đèn pin muốn ăn cắp gà tao hả gì”, ông H trả lời “giờ này mà đi ăn cắp gà mày cái gì”, sau đó ông A nói gì ông H không nghe rõ, ông A tiếp tục dùng đá chọi qua nhà ông H, ông H nói “mày ngon mày qua đây”, ông A leo lên bức tường cao hơn 02m, ông H thấy ông A leo lên tường ông H sợ ông A dùng đá chọi ông H nên ông H có cầm khúc cây tre dài khoảng 02m thọt lên hướng ông A để tự vệ, ông A giựt lấy cây tre, ông H và ông A giằng co nên bụi tre rơi vào mắt ông H, ông H chạy đi tìm nước rửa mặt và ông A bị té ngã phải vào Bệnh viện đa khoa tỉnh S điều trị từ ngày 03/02/2022 đến ngày 10/02/2022. Tại hiện trường xảy ra sự việc chỉ có ông A và ông H không có ai tham gia đánh ông A, cũng không có ai chứng kiến, không có camera ghi hình ảnh lại. Xét thấy, mặc dù ông H không thừa nhận đã dùng cây tác động trực tiếp vào cơ thể của ông A nhưng đã thừa nhận có dùng cây tre thọt về hướng ông A nhằm mục đích ngăn không cho ông A chọi đá vào người ông H. Chính hành vi thọt cây về hướng ông A đã dẫn đến ông A mất thăng bằng và té ngã phải vào viện điều trị. Tuy nhiên, xét về yếu tố lỗi dẫn đến thiệt hại xảy ra, sự việc ban đầu ông A là người có hành vi chọi đá qua nhà ông H trước, ông A đang trong tình trạng say rượu mà trèo lên bức tường rào độ cao gần 03m là rất nguy hiểm, Hội đồng xét xử thấy rằng ông A cũng có một phần lỗi dẫn đến thiệt hại xảy ra. Về mức độ lỗi ông A và ông H mỗi người có lỗi là 50/50 nên ông H phải bồi thường thiệt hại cho ông A tương ứng với mức độ lỗi đã gây ra cho ông A. Ông A đã cung cấp cho Tòa án bản chính giấy ra viện ngày 10/02/2022 (tại bút lục số 59), giấy chứng nhận thương tích do Bệnh viện Đa khoa tỉnh S cấp ngày 04/3/2022 (tại bút lục số 60) thể hiện ông Lâm Bình A vào viện lúc 21 giờ 06 phút ngày 03 tháng 02 năm 2022 ra viện lúc 10 giờ 16 phút ngày 10 tháng 02 năm 2022 tức thời gian nhập viện là cùng ngày xảy ra sự việc. Đồng thời, tại bản kết luận giám định pháp y về thương tích ngày 15/03/2022 của Trung tâm pháp y thuộc sở y tế tỉnh S xác định tỷ lệ tổn thương cơ thể do thương tích gây nên hiện tại của ông Lâm Bình A là 26 %. Căn cứ quy định tại khoản 1 Điều 584 của Bộ luật dân sự “Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác” và Khoản 1 Điều 2 Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP ngày 06/9/2022 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân Tối Cao hướng dẫn căn cứ phát sinh trách nhiệm bồi thường thiệt hại quy định tại Điều 584 của Bộ luật dân sự năm 2015 “Trách nhiệm bồi thường thiệt hại đối với trường hợp quy định tại khoản 1 Điều 584 của Bộ luật Dân sự phát sinh khi có đầy đủ các yếu tố sau đây: Có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác; Có thiệt hại xảy ra là thiệt hại về vật chất, thiệt hại về tinh thần; nên bị đơn ông Mã Cẩm H không đồng ý bồi thường cho nguyên đơn Lâm Bình A là không có căn cứ. Vì vậy, cần buộc bị đơn Mã Cẩm H bồi thường thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm cho nguyên đơn Lâm Bình A gồm các khoản cụ thể là chi phí hợp lý theo quy định tại Điều 590 của Bộ luật dân sự năm 2015 và Điều 7 của Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP ngày 06/9/2022 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân Tối Cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật dân sự về trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.

[4] Đối với tiền thuốc, viện phí điều trị nguyên đơn Lâm Bình A yêu cầu bồi thường số tiền là 20.000.000 đồng. Xét thấy, theo các hóa đơn chứng từ nguyên đơn cung cấp tại các bút lục số 38; 39; 40; 41; 44; 45; 46; 47; 48; 49; 51; 53; 54 cho Tòa án thì tổng chi phí điều trị khám chữa bệnh là 5.061.989 đồng. Do đó, chỉ có căn cứ xác định thiệt hại về tiền thuốc và viện phí là 5.061.989 đồng.

[5] Đối với tiền ngày công lao động:

[5.1] Ông A yêu cầu bồi thường 07 ngày là thời gian điều trị tại bệnh viện từ ngày 03/02/2022 đến ngày 10/02/2022 và 07 ngày nghỉ để chờ phục hồi sức khỏe từ ngày 11/02/2022 đến ngày 17/02/2022. Xét thấy, thời gian từ ngày 03/02/2022 đến ngày 10/02/2022 là thời gian ông A nằm bệnh viện điều trị tại bệnh viện đa khoa tỉnh S nên được chấp nhận. Còn thời gian 07 ngày nghỉ chờ phục hồi sức khỏe, xét thấy theo đơn thuốc do Bệnh viện đa khoa tỉnh S cấp cho ông A ngày 10/02/2022 (Bút lục số 28) thì sau khi xuất viện ông A được kê đơn thuốc (ngày 10/02/2022) uống thêm 07 ngày (đến ngày 17/02/2022). Xét thấy, khi vừa xuất viện về thì ông A không thể đi lao động ngay được nên khoản thời gian này cũng được HĐXX chấp nhận.

[5.2] Về mức tiền yêu cầu bồi thường: Ông A yêu cầu 300.000 đồng/ngày. Tại phiên tòa ông A khai ông làm ruộng và làm thợ hồ, ngày công lao động của ông 300.000 đồng/ngày. Tòa án đã tiến hành xác minh đối với ông Trần Minh T1 ngày 01/6/2023, địa chỉ A đường V, khóm C, phường A, thành phố S, tỉnh Sóc Trăng, ông T1 là thợ hồ xác định mức thu nhập bình quân của làm thợ hồ là khoảng 250.000 đồng/ngày đến 350.000 đồng/ngày tùy theo là thợ hồ hay phụ hồ. Xét thấy, theo hướng dẫn tại điểm b, khoản 2, Điều 7 Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP ngày 06/09/2022 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân Tối Cao hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật dân sự về trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về xác định thiệt hại, thì trong trường hợp này thu nhập của ông A không thể xác định được nên cần áp dụng mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại tại địa phương từ 250.000 đồng/ngày đến 350.000 đồng/ngày. Ông A yêu cầu tính 300.000 đồng/ngày là phù hợp. Như vậy tổng số tiền thu nhập bị mất được xác định là 14 ngày x 300.000 đồng/ngày = 4.200.000 đồng.

[6] Tiền tổn thất tinh thần: Ông A yêu cầu bồi thường 15 tháng lương tối thiểu x 1.490.000 đồng = 22.350.000 đồng. Xét thấy, theo quy định tại khoản 2 Điều 590 Bộ luật Dân sự 2015 thì “người chịu trách nhiệm bồi thường trong trường hợp sức khỏe của người khác bị xâm phạm phải bồi thường thiệt hại theo quy định tại khoản 1 Điều 590 Bộ luật Dân sự 2015 và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần mà người đó gánh chịu...”. Do đó, yêu cầu này của ông A là có cơ sở.

[7] Như vậy tổng thiệt hại mà nguyên đơn yêu cầu có cơ sở xem xét là tiền thuốc và viện phí là 5.061.989 đồng + số tiền thu nhập bị mất là 14 ngày x 300.000 đồng/ngày = 4.200.000 đồng + Tiền tổn thất tinh thần: 22.350.000 đồng. Tổng cộng: 31.611.989 đồng. Như đã phân tích ở mục [3] ông A có lỗi 50% nên ông H phải bồi thường thiệt hại cho ông A tương ứng với mức độ lỗi do mình gây ra. Do đó, Hội đồng xét xử xét thấy cần buộc ông H bồi thường cho ông A tương ứng với mức độ lỗi mà ông H gây ra cho ông A số tiền 15.805.995 đồng, gồm tiền thuốc và viện phí là 2.530.995 đồng + số tiền thu nhập bị mất là 2.100.000 đồng + Tiền tổn thất tinh thần: 11.175.000 đồng.

[8] Như đã phân tích nêu trên, lời đề nghị của Kiểm sát viên về nội dung là có cơ sở được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[9] Về án phí dân sự sơ thẩm: Nguyên đơn không phải chịu án phí. Bị đơn phải chịu án phí đối phần có nghĩa vụ bồi thường cho nguyên đơn theo quy định tại Điều 147 của Bộ luật tố tụng dân sự và Khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;