Bản án 104/2018/HC-PT — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN:

1. Theo đơn khởi kiện và các lời khai tiếp theo, người khởi kiện ông Nguyễn Ngọc X trình bày:

Trước năm 1975, gia đình ông sinh sống trên mảnh đất thổ cư, tọa lạc tại thôn Đ, xã M, huyện P, tỉnh Bình Định với diện tích 960m2 liên tục, được chính quyền cũ cấp trích lục địa bộ năm 1935. Đến năm 1978, ông Nguyễn Văn L1, thừa lệnh của Chủ Hiệp viết giấy thông báo cho gia đình ông với nội dung là UBND xã mượn thửa đất thổ cư gia đình ông đang ở để xây dựng HTXNN 2 M, đến năm 1994 vì mưu sinh nên ông cùng gia đình chuyển đến thôn 3, xã I, huyện I1, tỉnh Gia Lai sinh sống.

Nay, gia đình ông muốn về quê để sinh sống tại thôn Đ, xã M, huyện P, nên ông đã làm đơn đề nghị UBND xã M, HTXNN 2 M trả lại mảnh đất thổ cư đã mượn cho gia đình ông hoặc xem xét bồi thường bằng tiền theo giá đất quy định của nhà nước hay giao đất mới có giá trị, diện tích tương đương.

Sau đó, UBND xã M có công văn trả lời là không công nhận việc đòi lại đất của ông. Và hứa sẽ bố trí cho gia đình ông một thửa đất khác nhưng chỉ hứa bằng miệng không có văn bản.

Ông đã gửi đơn đến UBND huyện P và Chủ tịch UBND huyện P đã ra Quyết định số 7241/QĐ-UBND ngày 23/11/2015 của UBND huyện P, tỉnh Bình Định về việc giải quyết khiếu nại của ông Nguyễn Ngọc X (Địa chỉ: Thôn 3, xã I, huyện I1, tỉnh Gia Lai) với nội dung không công nhận việc đòi đất của ông.

Không đồng ý với Quyết định trên, ông đã gửi đơn đến UBND tỉnh Bình Định và Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định ban hành Quyết định số 1739/QĐ-UBND ngày 23/5/2016 về việc giải quyết khiếu nại của ông Nguyễn Ngọc X (Địa chỉ: Thôn 3, xã I, huyện I1, tỉnh Gia Lai) với nội dung không công nhận yêu cầu của ông X và công nhận Quyết định số 7241/QĐ-UBND ngày 23/11/2015 của Chủ tịch UBND huyện P.

Các Quyết định số 7241/QĐ-UBND ngày 23/11/2015 của Chủ tịch UBND huyện P, tỉnh Bình Định; Quyết định số 1739/QĐ-UBND ngày 23/5/2016 của Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định đã làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của ông X. Do đó, ông Nguyễn Ngọc X khởi kiện yêu cầu Tòa án hủy các Quyết định số 7241/QĐ-UBND ngày 23/11/2015 của Chủ tịch UBND huyện P, tỉnh Bình Định; Quyết định số 1739/QĐ-UBND ngày 23/5/2016 của Chủ tịch UBNB tỉnh Bình Định.

Bên cạnh các đơn khởi kiện vụ án hành chính, bản sao các quyết định hành chính bị kiện, ông Nguyễn Ngọc X con cung cấp cho Tòa một số tài liệu, chứng cứ khác có liên quan đến yêu cầu khởi kiện. Ngoài ra, ông X không tự mình thu thập được bất kỳ chứng cứ nào khác và không có yêu cầu Tòa án thu thập thêm tài liệu, chứng cứ có liên quan đến việc giải quyết vụ án.

2. Người bị kiện trình bày:

2.1. Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định: Người đại diện theo ủy quyền, ông Trần Ch - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định trình bày:

Thửa đất hiện nay ông Nguyễn Ngọc X khiếu nại đòi quyền sử dụng đất có nguồn gốc của ông Nguyễn H4 (cha ruột ông Nguyễn Ngọc X) diện tích 960m2, mục đích sử đụng là đất màu theo bản trích lục địa bộ số hiệu 72 do Sở Địa chính tỉnh Bình Định (Đại Nam Trung kỳ Chánh phủ) chứng nhận. Đến ngày 20/4/1978, UBND xã M có thông báo mượn thửa đất này để xây dựng Trụ sở HTX nông nghiệp 2 M. Ngoài thửa đất này thì UBND xã M còn có thông báo mượn đất của một số người khác để xây dựng HTX nông nghiệp 2.

Trước đây ông Nguyễn H4 có xây dựng nhà trên thửa đất này. Giai đoạn từ 1964-1966 chiến tranh ác liệt làm cho nhà ông H4 bị cháy và sau đó ông đã chuyển qua thửa đất của người anh đã chết (thửa đất số 868, tờ bản đổ số 15) để xây dựng nhà ở. Tại thời điểm UBND xã mượn đất năm 1978 thì thửa đất ông X khiếu nại được ông H4 trồng khoai, mì,... không có nhà ở nhưng trong giấy mượn đất UBNĐ xã M ghi là đất thổ cư.

Thửa đất ông Nguyễn Ngọc X khiếu nại thuộc thửa đất số 861, tờ bản đồ số 15 (Bản đồ được Sở địa chỉnh Bình Định duyệt năm 1997) tại thôn Đ, xã M, huyện P, diện tích 6.135m2. Trong đó có 4.775m2 đất làm Trụ sở HTX nông nghiệp 2 M và 1.365m2 đất thuộc quy hoạch giao thông ghi tại sổ Mục kê trang 78, quyển số 4. Khuôn viên của HTX trước đây có nhà làm việc, nhà kho, sân phơi, nhà máy xay xát gạo. Sau đó HTX đã thanh lý nhà máy xay xát gạo cho hộ ông Nguyễn Đình Trân (hiện nay đã chuyển sang đất ở).

Ngày 10/02/2009, UBND tỉnh Bình Định đã cấp giấy chứng nhận QSD đất số T01439 cho HTX nông nghiệp 2 M, diện tích 3.008m2. Năm 2009, Nhà nước mở đường vào Cụm công nghiệp Đ đã sử dụng 1.396,4m2 đất của HTX. Hiện nay diện tích đất thực tế của HTX nông nghiệp 2-3 M (xác nhập giữa HTX nông nghiệp 2 và nông nghiệp 3) là 1.611,4m2 (Diện tích trên theo kết quả đo đạc của dự án hoàn thiện và hiện đại hóa hệ thống quản lý đất đai Việt Nam) năm 2011.

Hộ ông Nguyễn H4 là hộ xã viên HTX nông nghiệp 2 M. Sau khi ông H4 chết (năm 1984) đến năm 1993 thực hiện Nghị định số 64-CP của Chính phủ, hộ ông Nguyễn Ngọc X (con trai ông Nguyễn H4) được cân đối giao quyền sử dụng đất với tổng diện tích 4.179m2. Trong đó có 200m2 đất ở nông thôn, 127m2 đất vườn tại thửa đất số 868, tờ bản đồ số 15 và 1.404m2 đất màu (7 thửa); 2.448m2 đất trồng lúa (7 thửa) được đăng ký tại sổ Địa chính quyển số 16, trang số 221. Đến năm 1996 thì hộ ông Nguyễn Ngọc X chuyển hộ khẩu từ xã M đến xã I, huyện I1, tỉnh Gia Lai và hiện nay không có đăng ký hộ khẩu tại xã M, huyện P.

Đối với các thửa đất màu thì người dân trong thôn có đất liền kề lấn, chiếm sử dụng canh tác, sản xuất. Các thửa đất lúa được UBND xã cho thuê theo hình thức đấu giá.

Phần đất ở diện tích 200m2 và 127m2 đất vườn tại thửa đất số 868, tờ bản đồ số 15 (Bản đồ 299/TTg) ông Nguyễn Ngọc X đã chuyển nhượng lại cho ông Lê Văn C1. Sau đó ông C1 chuyển nhượng lại một phần thửa đất cho ông Huỳnh G (100m2 đất ở) và ông Trần Đ (50m2 đất ở). Phần còn lại hiện nay ông C1 đang sử dụng. Hiện nay 03 hộ này đã được cấp giấy chứng nhận QSD đất.

Trên cơ sở báo cáo của Sở Tài nguyên và môi trường, vào ngày 23/5/2016 Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định ban hành Quyết định số 1739/QĐ-UBND ngày 23/5/2016 về việc giải quyết khiếu nại của ông Nguyễn Ngọc X (Địa chỉ: Thôn 3, xã I, huyện I1, tỉnh Gia Lai) với nội dung không công nhận yêu cầu của ông X và công nhận Quyết định số 7241/QĐ-UBND ngày 23/11/2015 của Chủ tịch UBND huyện P.

Việc Ban hành Quyết định số 1739/QĐ-UBND ngày 23/5/2016 của Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định là đúng quy định của pháp luật.

Do đó, UBND tỉnh Bình Định không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Ngọc X yêu cầu Tòa án hủy quyết định nói trên.

2.2. Chủ tịch UBND huyện P, tỉnh Bình Định: Người đại diện theo ủy quyền, ông Phan Hữu D1 - Phó Chủ tịch UBND huyện P, tỉnh Bình Định trình bày:

Về nguồn gốc thửa đất mà ông Nguyễn Ngọc X yêu cầu đòi lại, ông thống nhất như phần trình bày của ông Trần Ch - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định.

Ngày 02/8/2015, ông Nguyễn Ngọc X có đơn gửi UBND huyện P đề nghị Nhà nước giải quyết trả lại thửa đất UBND xã M đã mượn của cha ông là ông Nguyễn H4 vào năm 1978. Ngày 23/11/2015, Chủ tịch UBND huyện P ban hành Quyết định số 7241/QĐ-UBND với nội dung không công nhận nội dung khiếu nại của ông Nguyễn Ngọc X.

Đồng thời nêu lên vấn đề: Nếu gia đình ông Nguyễn Ngọc X có nguyện vọng về quê sinh sống thì UBND huyện P sẽ xem xét bố trí đất xây dựng nhà ở cho gia đình ông tại khu dân cư được UBND tỉnh phê duyệt kế hoạch sử dụng đất hàng năm theo quy định của pháp luật. Các thửa đất ruộng, màu UBNB xã M đã cân đối giao quyền theo Nghị định 64-CP thì UBND xã M giao trả lại cho ông X. Nhưng ông Nguyễn Ngọc X có trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ công dân theo đúng quy định của pháp luật.

Do đó việc ban hành Quyết định số 7241/QĐ-UBND ngày 23/11/2015 của Chủ tịch UBND huyện P là phù hợp với quy định của pháp luật, ông không đồng ý với yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Ngọc X.

3. Người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan trình bày:

3.1 Ủy ban nhân dân xã M: Người đại diện theo ủy quyền, ông Phạm Thanh L - Phó Chủ tịch UBND xã M, huyện P, tỉnh Bình Định trình bày:

Ông thống nhất phần trình bày của ông Trần Ch - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định về nguồn gốc của thửa đất mà ông Nguyễn Ngọc X đòi lại.

Ngày 19/8/2014 UBNĐ xã M có nhận được đơn đề nghị trả lại quyền sử dụng đất của ông Nguyễn Ngọc X với nội dung đề nghị UBND xã M trả lại đất mà trước đây xã đã mượn để làm Trụ sở HTX nông nghiệp 2 M.

Sau khi nhận được đơn đề nghị của ông X. UBND xã tiến hành kiểm tra, xác minh theo nội dung đơn. Đến ngày 26/8/2014 UBND xã M có công văn số 68/CV-UBND về việc trả lời đơn đề nghị trả lại quyền sử dụng đất của ông Nguyễn Ngọc X nhưng ông không thống nhất theo công văn trả lời. Đến ngày 02/8/2015, ông Nguyễn Ngọc X gửi đơn khiếu nại đến UBND huyện P đề nghị Nhà nước giải quyết trả lại thửa đất UBND xã M đã mượn của cha ông là ông Nguyễn H4 vào năm 1978. Đến ngày 23/11/2015, Chủ tịch UBND huyện P ban hành Quyết định giải quyết khiếu nại số 7241/QĐ-UBND, theo đó không công nhận nội dung đơn khiếu nại của ông Nguyễn Ngọc X.

Việc yêu cầu đòi lại đất của ông Nguyễn Ngọc X là không có cơ sở, không phù hợp với quy định của Luật đất đai năm 2013.

Đối với yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Ngọc X, UBND xã M đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.

3.2. Hợp tác xã Nông nghiệp 2 M: Người đại diện theo pháp luật ông Lương Ngọc B trình bày: Đối với yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Ngọc X tôi không có ý kiến gì. Yêu cầu Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.

3.3. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan: Chị Định Thị H, chị Trần Thị H1, anh Võ Trọng P, anh Võ Trọng D2, anh Châu Đức H2, anh Châu Đức H3, anh Nguyễn Ngọc Th ủy quyền cho ông Nguvễn Ngọc Xuân trình bày: Thống nhất như lời trình bày và yêu cầu của người khởi kiện, ngoài ra các anh, chị không có yêu cầu hay trình bày nào khác.

4. Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 40/2017/HC-ST ngày 25/8/2017, Tòa án nhân dân tỉnh Bình Định đã quyết định:

- Căn cứ vào quy định tại các Điều 30; Điều 32; Điều 116; Điều 157; Điều 158; khoản 1, điểm a khoản 2 Điêu 193 và Điều 194 Luật Tố tụng hành chính năm 2015;

- Căn cứ vào quy định của Luật tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân ngày 26/11/2003; Luật Tổ chức chính quyền địa phương ngày 19/6/2015; Luật Đất đai ngày 29/11/2013: Luật Khiếu nại ngày 11/11/2011; Nghị định số 75/2012/NĐ-CP ngày 03/10/2012 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Khiếu nại ngày 11/11/2011; Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai; Nghị quyết số 23/2003/QH11 ngày 26/11/2003 của Quốc hội; Căn cứ Hệ thống chính sách hợp tác hóa nông nghiệp do Ban cải tạo Nông nghiệp tỉnh Nghĩa Bình ban hành ngày 26/7/1979 và Thông tư số 07/2013/TT-TTCP ngày 31/10/2013 của Thanh tra Chính phủ quy định quy trình giải quyết khiếu nại hành chính; Thông tư số 60/2014/TT-BCA ngày 18/11/2014 của Bộ Công an.

Căn cứ quy định tại Điều 29 Luật tố tụng hành chính, khoản 1 Điều 32 Pháp lệnh số 10/2009/UBTVQH12 ngày 27/02/2009 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về án phí, lệ phí Tòa án:

Bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Ngọc X yêu cầu Tòa án hủy bỏ các Quyết định số 1739/QĐ-UBND ngày 23/5/2016 của Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định; Quyết định số 7241/QĐ-UBND ngày 23/11/2015 của Chủ tịch UBND huyện P.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí hành chính phúc thẩm và quyền kháng cáo của các đương sự.

Ngày 25/8/2017, ông Nguyễn Ngọc X có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm, với nội dung: Ông đề nghị sửa án sơ thẩm hủy các quyết định của UBND huyện P và UBND tỉnh Bình Định liên quan đến việc đòi đất của gia đình Ông.

Tại phiên tòa người đại diện theo ủy quyền của ông X và ông X cho rằng: Mảnh đất Ông đang kiện đòi là đất thổ cư của cha Ông là ông Nguyễn H4 (đã chết) để lại, hiện Ông đang giữ Giấy mượn đất của UBND xã M và trích lục địa bộ của chế độ cũ cấp cho cha Ông năm 1935; trong báo cáo thanh tra huyện P và UBND tỉnh Bình Định xác định việc mượn đất thổ cư của cha Ông là đúng sự thật, khi mượn trên đất có móng nhà, giếng nước, cây lâu niên mít, xoài và trồng khoai, mỳ; hiện tại HTXNN2 xã M đã giải thể chỉ còn một tổ dịch vụ nông nghiệp; Ông đề nghị không cần trả đất ngay chỗ cũ là mặt tiền đường Quốc lộ 1A mà có thể ở vị trí sau vì đất rộng bỏ hoang không sử dụng đến. Quá trình khiếu nại đòi lại đất Ông đã đến UBND xã M và Ủy ban nhân dân huyện P thì không được đối thoại làm việc, UBND huyện có mời Ông đến hai lần nhưng không đối thoại, để Ông ngồi một thời gian rồi bảo Ông về, Ông đề nghị sửa án sơ thẩm hủy các quyết định giải quyết việc đòi lại đất của Ông.

Người đại diện theo ủy quyền của Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định ông Trần Ch- Phó chủ tịch UBND tỉnh Bình Định trình bày tại Văn bản số 6863/UBND-TD ngày 15/12/2017, có nội dụng như sau: “Thửa đất ông Nguyễn Ngọc X kiện đòi quyền sử dụng đất có nguồn gốc của ông Nguyễn H4 (cha ông X) diện tích 1 sào 14 thước (960m2) mục đích sử dụng đất màu, theo Bản trích lục địa bộ số hiệu 72 do Sở địa chính tỉnh Bình Định chứng nhận. Ngày 20/4/1978, UBND xã M có thông báo mượn thửa đất này để xây dựng trụ sở HTX nông nghiệp 2 M…Trước đây ông Nguyễn H4 có xây dựng nhà trên thửa đất này. Giai đoạn 1964-1966 do chiến tranh làm nhà ông H4 bị cháy, sau đó Ông đã chuyển sang đất nhà người anh để ở. Tại thời điểm mượn đất 1978 ông H4 trồng khoai, mì… không có nhà ở nhưng trong giấy UBND xã M mượn ghi là đất thổ cư. Ngày 10/2/2009, UBND tỉnh Bình Định đã cấp giấy chứng nhận QSD đất số T01439 cho HTX nông nghiệp 2 M, diện tích 3.008m2; căn cứ vào khoản 5 Điều 26 Luật Đất đai năm 2013 thì Nhà nước không công nhận việc đòi lại đất đã được giao theo quy định Nhà nước cho người khác sử dụng. UBND tỉnh Bình Định khẳng định Quyết định số 1739/QĐ-UBND ngày 23/5/2016 của UBND tỉnh Bình Định về việc giải quyết khiếu nại của ông Nguyễn Ngọc X là đúng theo quy định của pháp luật”.

Kiểm sát viên đại diện cho Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng tham gia phiên tòa có ý kiến: Về việc chấp hành pháp luật: Tòa án cấp phúc thẩm đã chấp hành đúng và đầy đủ các quy định của Luật tố tụng hành chính; về những người tham gia tố tụng thì bị đơn là Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Định và Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện P mặc dù Tòa án đã triệu tập hợp lệ nhiều lần nhưng vẫn vắng mặt, đề nghị xét xử vắng mặt họ. Về nội dung: Xét thấy tại cấp phúc người kháng cáo không cung cấp tài liệu chứng cứ nào mới đề nghị giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa ,các quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Xét yêu cầu kháng cáo của ông Nguyễn Ngọc X, thấy:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 2 Điều 241 Luật tố tụng hành chính năm 2015;

Căn cứ vào quy định của Luật tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân ngày 26/11/2003; Luật Tổ chức chính quyền địa phương ngày 19/6/2015; Luật Đất đai ngày 29/11/2013: Luật Khiếu nại ngày 11/11/2011, Nghị định số 75/2012/NĐ-CP ngày 03/10/2012 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Khiếu nại ngày 11/11/2011; Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngàỵ 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Đất đai; Nghị quyết số 02/2004/NQ-HĐTP ngày 10/8/2004 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tôi cao.

Nghị quyết số 326/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội.

Chấp nhận kháng cáo của ông Nguyễn Ngọc X.

Sửa bản án hành chính sơ thẩm số 36/2017/HC-ST ngày 16/8/2017 của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Định, cụ thể như sau:

1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Ngọc X.

Hủy các Quyết định số 1739/QĐ-UBND ngày 23/5/2016 của Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh Bình Định và Quyết định số 7241/QĐ-UBND ngày 23/11/2015 của Chủ tịch Uỷ ban nhân dân huyện P, tỉnh Bình Định về việc giải quyết khiếu nại của ông Nguyễn Ngọc X trong lĩnh vực quản lý đất đai.

2. Về án phí:

Án phí hành chính sơ thẩm: Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh Bình Định phải chịu án phí hành chính sơ thẩm số tiền: 300.000, ( Ba trăm ngàn) đồng. Chủ tịch Uỷ ban nhân dân huyện P phải chịu án phí hành chính sơ thẩm số tiền: 300.000, (Ba trăm nghìn) đồng.

Ông Nguyễn Ngọc X không phải chịu án phí hành chính sơ thẩm. Hoàn trả cho ông Nguyễn Ngọc X số tiền: 200.000, (Hai trăm nghìn) đồng tiền tạm ứng án phí hành chính sơ thẩm đã thu theo Biên lai số 07914 ngày 27/10/2016 của Cục thi hành án dân sự tỉnh Bình Định.

Án phí hành chính phúc thẩm ông Nguyễn Ngọc X không phải chịu. Hoàn trả cho ông Nguyễn Ngọc X 300.000, (Ba trăm nghìn) đồng tiền tạm ứng án phí hành chính phúc thẩm theo Biên lai số 08075 ngày 31/8/2017 của Cục Thi hành án dân sự tỉnh Bình Định.

3. Bản án hành chính phúc thẩm có hiệu lực thi hành kể từ ngày tuyên án, ngày 29/6/2018.