- Tranh chấp gì? Tranh chấp hợp đồng tín dụng — án kinh doanh thương mại — "tranh chấp"
- Tòa quyết gì? Giữ nguyên bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 46/2021/KDTM-ST ngày 30/11/2021 của Tòa án nhân dân quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội.
- Căn cứ chính? Điều 10 Nghị định số 151/2006/NĐ-CP Về tín dụng đầu tư và tín dụng x…; Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự
| TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI | CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM Độc lập - Tự do - Hạnh phúc |
| Bản án số: 101/2023/KDTM-PT Ngày: 26/5/2023 V/v: Tranh chấp hợp đồng tín dụng |
NHÂN DANH
NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
TÒA ÁN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
Với thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:
Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa:
Bà Nguyễn Thị Thúy Hạnh;
Các Thẩm phán :
Ông Hoàng Ngọc Thành
Bà Lê Thúy Linh
Thư ký phiên tòa: ÔngLê Hồng Hòa - Thư ký Toà án nhân dân thành phố Hà Nội
Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội: Phan Hồng Anh - Kiểm sát viên.
Trong ngày 26/5/2023, tại trụ sở Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội xét xử phúc thẩm công khai vụ án kinh doanh thương mại thụ lý số 129/2022/TLPT-KDTM ngày 19/10/2022 về việc “Tranh chấp hợp đồng tín dụng”. Do Bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 46/2021/KDTM-ST ngày 30/11/2021 của Tòa án nhân dân quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội bị kháng cáo. Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử phúc thẩm số 621/2023/QĐXXPT-KDTM ngày 12/12/2022; Quyết định hoãn phiên tòa số 194/2023/QĐPT-KDTM ngày 04/01/2023, giữa:
Nguyên đơn: Ngân hàng Phát triển Việt Nam.
Địa chỉ: Số 253A, phố Cát Linh, phường Cát Linh, quận Đống Đa, Hà Nội
Người đại diện theo pháp luật: Ông Đào Quang Trường - Tổng giám đốc
Người đại diện theo ủy quyền: Ông Nguyễn Khắc Tuấn - Phó Giám đốc Sở giao dịch I
Luật sư Hồ Diên Trung - Công ty Luật TNHH An Phước bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho Nguyên đơn.
Bị đơn: Công ty Cổ phần Vật liệu Xây dựng và Đầu tư Phát triển Sudico
Địa chỉ: Tòa nhà CT1 khối 25 tầng, khu đô thị Mỹ Đình, phường Mễ Trì (Nay thuộc phường Mỹ Đình I), quận Nam Từ Liêm, Hà Nội
Người đại diện theo pháp luật: Ông Tưởng Thanh Bình. HKTT: Phòng 808 đơn nguyên 2, CT9, tổ dân phố số 3, phường Mỹ Đình I, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội
- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:
Công ty CP Đầu tư Phát triển Đô thị và Khu Công nghiệp Sông Đà; Địa chi: Tòa nhà Sudico, đường Mễ Trì, phường Mỹ Đình 1, quận Nam Tử Liêm, thành phố Hà Nội;
Người đại diện theo pháp luật: Ông Trần Anh Đức - Tổng Giám đốc;
Ủy quyền cho ông Vũ Cao Kỳ - Chánh văn phòng Công ty
Công ty Cổ phần bất động sản An Thịnh Hòa Bình - Đơn vị quản lý Khu công nghiệp Lương Sơn - Hòa Bình;
Địa chỉ: Khu công nghiệp Lương Sơn, Km36, QL6, xã Hòa Sơn, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình.
Người đại diện theo pháp luật: Bà Nguyễn Thị Minh Phượng - Tổng giám đốc
Công ty Cổ phần Sông Đà 1
Địa chỉ: Tòa nhà Sông Đà, số 18/165 Cầu Giấy, phường Dịch Vọng. quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội
Người đại diện theo pháp luật: Ông Nguyễn Xuân Bình - Tổng Giám đốc
Công ty Cổ phần Someco Sông Đà (nay là Công ty Cổ phần Cơ khí mặt. lắp máy Sông Đà);
Trụ sở: Lô A38 Khu dịch vụ Đồng Dưa, phường Hà Cầu, quận Hà Đông, thành phố Hà Nội.
Người đại diện theo pháp luật: Ông Khiếu Mạnh Tuấn - Tổng Giám đốc
Người đại diện theo ủy quyền: Ông Phạm Văn Hiện
Công ty Cổ phần Sông Đà 19
Địa chỉ: Tầng 3, số nhà 8, ngõ 7 đường Chiến Thắng, phường Văn Quán, quận Hà Đông, thành phố Hà Nội.
Người đại diện theo pháp luật: Ông Nguyễn Việt Dũng - Tổng Giám đốc
Công ty Cổ phần Minh Lộc
Địa chỉ: số 32 đường Đông Quan, phường Nghĩa Đô, quận Cầu Giấy, thành phố Hà Nội
Người đại diện theo pháp luật: Ông Nguyễn Anh Tuấn - Giám đốc
Ông Nghiêm Văn Thỏa
Địa chỉ: thôn Vạn Lộc, xã Xuân Canh, huyện Đông Anh, thành phố Hà Nội
Công ty TNHH Dịch vụ Đấu giá và Tư vấn Hà Thành (nay là Công ty đấu giá Hợp danh Hà Thành)
Trụ sở: Tầng 4, tòa nhà 319 Tower, số 63 Lê Văn Lương, quận Cầu Giấy, Hà Nội.
Người đại diện theo pháp luật: Bà Nguyễn Thị Phương Thảo - Tổng giám đốc.
Người đại diện theo ủy quyền: Ông Hồ Trọng Nghĩa và ông Phạm Đình Quyết - Cán bộ Công ty (văn bản ủy quyền ngày 23/11/2020)
Ngân hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam;
Trụ sở: Số 6, phố Quang Trung, phường Trần Hưng Đạo, quận Hoàn Kiếm, Hà Nội.
Người đại diện theo pháp luật: Ông Hồ Hùng Anh - Chủ tịch Hội đồng quản trị.
Người được ủy quyền lại: Bà Hoàng Minh Thùy, ông Trần Trọng Hải, bà Hoàng Thị Minh Phượng- cán bộ xử lý nợ
(Nguyên đơn, Bị đơn, Công ty CP ĐT PT Đô thị & Khu CN Sông Đà có mặt; Những người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan khác vắng mặt tại phiên tòa)
NỘI DUNG VỤ ÁN
Ngân hàng Phát triển Việt Nam (Gọi tắt là Ngân hàng Phát triển) và Công ty Cổ phần Vật liệu Xây dựng và Đầu tư Phát triển Sudico (Gọi tắt là Công ty Sudico) có ký kết 01 Hợp đồng tín dụng đầu tư mang số 111/2010/HĐTDĐT-NHPT.SGDI ngày 13/12/2010 và 01 Hợp đồng tín dụng đầu tư sửa đổi mang số 01.111/210/2011/HĐTDĐT-NHPT-SGDI ngày 20/10/2011. Nội dung thể hiện việc Ngân hàng Phát triển cấp tín dụng cho Công ty Sudico vay số tiền 63.000.000.000 đồng; Mục đích vay: Đầu tư các hạng mục xây dựng, mua thiết bị trong nước và một phần chi phí nhận quyền sử dụng hạ tầng kỹ thuật khu công nghiệp; Thời hạn vay: 96 tháng, ân hạn: 12 tháng; Lãi suất cho vay 9,6%/năm, Lãi suất quá hạn 14,4%/năm.
Tài sản bảo đảm cho khoản vay của Công ty Sudico là Quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất hình thành trong tương lai bao gồm giá trị hình thành từ vốn vay của SGDI và vốn tự có của Công ty Sudico (không bao gồm chi phí thiết bị nhập khẩu) của Dự án "Nhà máy sản xuất gạch Block bê tông khí chưng áp AAC". Theo Hợp đồng thế chấp tài sản hình thành trong tương lai số 112/2010/HĐTCTS-NHPT.SGDI được Ban quản lý các khu công nghiệp tỉnh Hòa Bình xác nhận ngày 22/02/2011.
Thực hiện Hợp đồng, Ngân hàng đã giải ngân cho Công ty Sudico vay theo các ủy nhiệm chi bằng chuyển khoản thẳng cho đơn vị thụ hưởng theo hạng mục công trình dự án. Mỗi lần giải ngân bên vay phải ký vào khế ước vay vốn theo mẫu do Ngân hàng Phát triển quy định và được liệt kê tại Khế ước nhận nợ vay số 305V000095 ngày 30/3/2011.
Tổng số tiền Ngân hàng Phát triển đã giải ngân là: 25.077.737.700đ. Do Công ty Sudico vi phạm nghĩa vụ trả nợ làm phát sinh nợ quá hạn nên Ngân hàng Phát triển phải tìm nhiều giải pháp để thu hồi nợ nhưng không có kết quả. Vì vậy, Ngân hàng khởi kiện yêu cầu Công ty Sudico phải thực hiện:
- Thanh toán một lần số tiền nợ gốc 25.077.737.700đ, nợ lãi 35.922.207.814đ. Tổng cộng là 60.999.945.514đ
- Công ty Sudico còn phải tiếp tục chịu khoản tiền lãi theo các hợp đồng tín dụng cho đến khi thanh toán xong khoản nợ.
- Trường hợp Công ty Sudico không thực hiện nghĩa vụ thanh toán thì Ngân hàng có quyền yêu cầu xử lý các tài sản thế chấp để thu hồi nợ là QSDĐ tại thửa đất số 253, tờ bản đồ số F-48-116-123-C, địa chỉ: Khu công nghiệp Lương Sơn, xã Hòa Sơn, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình, diện tích 19.820,7m2 (thời hạn sử dụng đến 02/02/2057) và toàn bộ các tài sản trên đất bao gồm: Trạm biến áp (1250KVA và 75KVA) Đã hoàn thành việc lắp đặt cột điện; Gia công thiết bị trong nước - Thiết bị gia công do ông Nghiêm Văn Thỏa chiếm giữ; Nhà xưởng chính - Kết cấu thép nhà xưởng bị Công ty Cổ phần Cơ khí Lắp máy Sông Đà quản lý; Bể nước ngâm - Đang thi công dở; Cổng và hàng rào - Đang thi công dở; Nhà điều hành - Đang thi công dở; Sân đường nội bộ - Đang thi công dở; Thoát nước ngoài nhà - Đang thi công dở.
Toàn bộ số tiền thu được từ việc xử lý tài sản bảo đảm được dùng để thanh toán nghĩa vụ trả nợ của Công ty Sudico cho Ngân hàng Phát triển Việt Nam. Nếu số tiền thu được từ xử lý tài sản bảo đảm không đủ thanh toán hết khoản nợ thì Công ty Sudico có nghĩa vụ nhận nợ và thanh toán hết khoản nợ còn lại. Việc tài sản của Công ty Sudico đảm bảo cho khoản vay tại Ngân hàng Phát triển theo hợp đồng thế chấp nhưng lại bị Công ty Cổ phần Cơ khí Lắp máy Sông Đà chiếm giữ hay việc Ngân hàng Kỹ thương thực hiện thu hồi và xử lý đấu giá tài sản đảm bảo (bán cho ông Nghiêm Văn Thỏa) cần được làm rõ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan, bao gồm cả trách nhiệm của đơn vị đấu giá tài sản.
Ngày 20/4/2021, Ngân hàng Phát triển có Đơn xin rút một phần yêu cầu khởi kiện về yêu cầu Tòa án làm rõ trách nhiệm của Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam và các tổ chức, cá nhân có liên quan kết cả đơn vị đấu giá tài sản đối với một số tài sản là tài sản đảm bảo của Công ty Sudico thế chấp cho Ngân hàng Phát triển để vay vốn đã bị Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam bán đấu giá qua Công ty đấu giá. Ngân hàng yêu cầu Công ty Sudico phải thanh toán toàn bộ tiền gốc, lãi, lãi chậm trả và tiền lãi phạt chậm trả. Trường hợp Công ty không trả nợ thì Ngân hàng có quyền xử lý tài sản bảo đảm để thu hồi nợ.
Công ty Cổ phần Vật liệu Xây dựng Đầu tư và Phát triển Sudico thừa nhận việc ký kết Hợp đồng tín dụng, Hợp đồng sửa đổi bổ sung Hợp đồng tín dụng và Hợp đồng thế chấp tài sản đúng như Ngân hàng trình bày. Công ty cũng đã được Ngân hàng Phát triển giải ngân cho vay 25.077.737.700đ. Công ty cũng đã thanh toán cho Ngân hàng tiền lãi 1.006.986.056đ. Tính đến 20/02/2020 khoản nợ của Công ty Sudico còn nợ Ngân hàng 25.077.737.700đ (Gốc) và 42.219.348.466đ (Lãi trong đó có cả lãi phạt chậm trả).
Về tài sản bảo đảm là QSDĐ và QSD hạ tầng do đã trả tiền thuê hạ tầng và tài sản hình thành trong tương lai tại thửa đất số 253, tờ bản đồ số F048-11-123-C, khu công nghiệp Lương Sơn, xã Hòa Sơn, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình. Công ty SUDICO M đã được cấp GCNQSDĐ theo Quyết định của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Hòa Bình. Tài sản gắn liền với đất hình thành trong tương lai gồm nhà máy và kết cấu bên trong nhà máy nhưng do dự án đang triển khai thì bị dừng nên chưa xây dựng xong, một số tài sản gắn liền với nhà máy như các kèo, cột (kết cấu thép nhà xưởng) chưa được lắp ráp vào nhà máy. Đối với các tài sản là các thiết bị đã đăng ký thế chấp nhưng có một số tài sản chưa được nhập về, mới chỉ nhập một số tài sản như phễu vôi cục, silo vôi hạt, silo vôi bột, silo bột xi măng, thùng nước làm mát, phễu nạp cát, thùng chứa vữa trung gian, thân thùng chứa, thân thùng trữ trung gian đã bị Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam thu giữ. Các tài sản còn lại chưa được sản xuất.
Công ty Sudico cho rằng Ngân hàng Phát triển có đủ pháp lý dể thu giữ tài sản, bán để thu hồi nợ. Đối với phần công nợ của các nhà thầu trên đất thì Công ty đã có biên bản nghiệm thu, chốt nợ với các nhà thầu nên không đề nghị giải quyết trong vụ án này. Công ty Cổ phần Sông Đà 19 trình bày:
Công ty Sông Đà 19 đã thực hiện hợp đồng và xây dựng một số hạng mục chưa được nghiệm thu. Công ty Sudico còn nợ Công ty Sông Đà 19 khoảng 1,2 tỷ. Công ty Sông Đà 19 đồng ý để Ngân hàng Phát triển thu hồi các tài sản trên dự án, thuê tổ chức định giá, đấu giá. Tiền thu hồi được từ việc đấu giá sẽ chia cho các nhà thầu theo tỷ lệ Công ty Sudico còn nợ các nhà thầu và ngân hàng. Ông Nghiêm Văn Thỏa trình bày:
Ông Thỏa đã trúng đấu giá và được mua tài sản đấu giá theo Biên bản bán đấu giá tài sản của Công ty TNHH Dịch vụ Đấu giá và Tư vấn Hà Thành tổ chức gồm 01 dây chuyền thiết bị công nghệ đồng bộ sản xuất gạch Block bê tông khí chưng áp, nhập khẩu từ Trung Quốc, tại thời điểm nhập khẩu năm 2011 tài sản còn mới 100%. Nguồn gốc tài sản: Tài sản bảo đảm của Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam.
Ngày 20/8/2018, Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam đã bàn giao thiết bị cho ông Thỏa theo nguyên trạng tất cả hiện có tại nhà máy gạch BLOCK - KCN Lương Sơn, Hòa Bình (không loại trừ vật tư thiết bị nào có trên đất của nhà máy). Nay đối với yêu cầu của nguyên đơn đề nghị phát mại tài sản mà Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam đã bán đấu giá cho ông thì việc ông mua trúng đấu giá là đúng quy định pháp luật, việc Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam không nắm rõ được hết phần tài sản nào của mình, tài sản nào của đơn vị khác nằm ngoài khả năng biết của ông Thỏa. Đề nghị Tòa án giải quyết đảm bảo quyền, lợi ích của ông đối với các thiết bị đã mua đấu giá. Công ty Đấu giá Hợp danh Hà Thành trình bày:
Việc Công ty Hà Thành bán đấu giá tài sản bảo đảm của Công ty Sudico thế chấp tại Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam được thực hiện theo đúng trình tự quy định của pháp luật về bán đấu giá tài sản, thủ tục bán đấu giá theo quy định pháp luật. Công ty Cổ phần Cơ khí Lắp máy Sông Đà trình bày:
Công ty có ký Hợp đồng 27-2010/HĐXL ngày 22/10/2010, Hợp đồng 02-2011/HĐTB ngày 10/5/2011 và các phụ lục kèm theo với Công ty Sudico. Quá trình thực hiện hợp đồng, Công ty Cổ phần cơ khí lắp máy Sông Đà (Công ty Cơ khí Sông Đà) đã thực hiện xong toàn bộ phần nghĩa vụ của mình theo các Hợp đồng và phụ lục Hợp đồng đã ký kết trên. Hiện Công ty đang quản lý tại Chi nhánh I- Công ty Cơ khí Sông Đà tại số 128 đường Lê Thánh Tông, phường Hữu Nghị, thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình gồm có các tài sản đã được ghi nhận tại Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 16/12/2020 của Tòa án nhân dân quận Nam Từ Liêm: 1 phần nhà xưởng chính (trục 1-2) gồm: cột, bán kèo, dầm cầu trục, liên kết dầm, giằng xà gồ, giằng đứng, trục, một phần xưởng cắt và tập kết (trục 5-10) gồm: Cột, bán kèo, dầm cầu trục, liên kết dầm, giằng xà gồ, giằng đứng, trục; 01 phần nhà đặt nồi hơi và trạm bơm gồm: cột, chi tiết bản kèo, giằng thưng, giằng xà gồ mái.
Số lượng, chủng loại cụ thể đã được thể hiện trong Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 16/12/2020 của Tòa án nhân dân quận Nam Từ Liêm. Quá trình thực hiện hợp đồng, Công ty Sudico đã vi phạm các điều khoản đã ký đặc biệt là vi phạm điều khoản thanh toán. Hiện Công ty Sudico còn nợ Công ty Cơ khí Sông Đà số tiền gốc là 814.270.825 đồng (đây là giá trị quyết toán, đối chiếu giữa 2 bên), Công ty yêu cầu Công ty Sudico thanh toán số tiền nợ gốc trên và thanh toán phần lãi chậm thanh toán và bồi hoàn những thiệt hại mà Công ty Cơ khí Sông Đà phải gánh chịu do việc đã vi phạm điều khoản nêu trên, Công ty sẽ bàn giao lại cho Công ty Sudico các tài sản mà Công ty đang quản lý tại xưởng ở 128 Lê Thánh Tông, phường Hữu Nghị, thành phố Hòa Bình, tỉnh Hòa Bình. Về yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng Phát triển, đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.
Công ty Cổ phần Đầu tư Phát triển Đô thị và Khu Công nghiệp Sông Đà (Gọi tắt là Công ty Đô thị Sông Đà) trình bày: Công ty Sudico được thành lập theo Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp có mã số DN 01030431119 do Sở Kế hoạch và Đầu tư thành phố Hà Nội cấp lần đầu ngày 21/12/2009, địa chỉ tại Tòa nhà XT1, khối 25 tầng Khu đô thị Mỹ Đình- Mễ Trì, Từ Liêm, Hà Nội. Ngày 07/12/2009, Hội đồng quản trị Công ty Đô thị Sông Đà ban hành Quyết định số 126/QĐ-CT-HĐQT về việc thông qua chủ trương tham gia góp vốn thành lập Công ty Cổ phần Vật liệu Xây dựng và Đầu tư Phát triển Sudico (Công ty Sudico) với tỷ lệ vốn góp là 26% vốn điều lệ, tương đương số tiền là 7.800.000.000đồng. Đồng thời, Công ty Đô thị Sông Đà cử ông Tưởng Thanh Bình là người đại diện phần vốn của Công ty tại Công ty Sudico. Năm 2010, Công ty Đô thị Sông Đà mua thêm 25% cổ phần nâng tỷ lệ sở hữu cổ phần tại Công ty Sudico lên thành 51%. Công ty Đô thị Sông Đà đã góp đủ vốn cổ phần của mình vào vốn điều lệ của Công ty Sudico theo đúng quy định của pháp luật và Điều lệ của Công ty Sudico. Như vậy, Công ty Sudico là Công ty cổ phần được thành lập và hoạt động theo Luật doanh nghiệp Việt Nam, có đầy đủ tư cách pháp nhân theo quy định của Bộ luật dân sự, có nhiều cổ đông và một trong các cổ đông là Công ty Đô thị Sông Đà. Tháng 12/2010, Công ty Sudico ký hợp đồng tín dụng đầu tư số 111/2010/HĐTDĐT-NHPT.SGDI với Ngân hàng Phát triển vay số tiền 25.077.737.700 đồng để đầu tư các hạng mục xây dựng, mua thiết bị trong nước và một phần chi phí nhận quyền sử dụng hạ tầng kỹ thuật trong khu công nghiệp Lương Sơn để đầu tư xây dựng Nhà máy sản xuất gạch Block Bê tông khí chưng áp AAC. Đồng thời, Công ty Sudico cũng ký hợp đồng thế chấp tài sản hình thành trong tương lai số 112/2010/HĐTCTS-NHPT.SGDI với Ngân hàng Phát triển.
Trước yêu cầu khởi kiện của Công ty Sudico, Công ty Đô thị Sông Đà cho rằng Công ty Sudico và Công ty Đô thị Sông Đà là hai pháp nhân độc lập, Công ty Sudico tự chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản khác của mình bằng tài sản của chính Công ty Sudico, Công ty Đô thị Sông Đà không chịu trách nhiệm về các khoản nợ và nghĩa vụ tài sản của Công ty Sudico. Công ty Đô thị Sông Đà cũng không có bất kỳ cam kết, bảo đảm nào đối với Ngân hàng Phát triển liên quan đến quan hệ tín dụng giữa Công ty Sudico và Ngân hàng Phát triển.
Đơn khởi kiện Ngân hàng Phát triển yêu cầu đưa Công ty Đô thị Sông Đà tham gia tố tụng với tư cách là người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan nhưng Ngân hàng Phát triển không đưa ra bất kỳ yêu cầu cụ thể nào đề nghị Tòa án giải quyết đối với Công ty Đô thị Sông Đà và Công ty cũng không liên quan đến việc ký kết và thực hiện các Hợp đồng nêu trên giữa Công ty Sudico với Ngân hàng Phát triển nên không có cơ sở để đưa Công ty Đô thị Sông Đà làm người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan trong vụ án này.
Công ty Cổ phần Bất động sản An Thịnh Hòa Bình trình bày (Công ty An Thịnh) : Ngày 22/1/2010 Công ty An Thịnh và Công ty Sudico ký kết Hợp đồng số 15/HĐ-CN-AT về việc thuê lại đất có hạ tầng kỹ thuật; địa điểm: khu công nghiệp Lương Sơn-Hòa Bình. Theo Hợp đồng diện tích thuê là 19.820,7m, vị trí 253, tờ bản đồ F-48-116-123-C; thời hạn thuê đất: tính từ ngày bàn giao đất trên thực dịa đến ngày 02/2/2057, tổng số tiền thuê là 25.182.200.000 đồng. Sau khi ký hợp đồng thuê đất, Công ty Sudico đã thanh toán được 25.182.200.000 đồng tiền thuê đất có hạ tầng kỹ thuật và đã được Sở Tài nguyên và môi trường tỉnh Hòa Bình cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BÀ 668104 ngày 26/4/2010 đứng tên Công ty Sudico, thời hạn sử dụng đến ngày 02/2/2057. Sau đó, Công ty Sudico đã triển khai xây dựng nhà máy sản xuất gạch Block tại thửa đất trên. Quá trình triển khai xây dựng nhà máy Công ty Sudico đã xây dựng được một số công trình, hạng mục trên đất, đến nay Công ty Sudico còn nợ Công ty An Thịnh tiền sửa chữa vỉa hè, dọn dẹp phát quang, tiền phí duy tu, bảo dưỡng hạ tầng kỹ thuật tại khu công nghiệp Lương Sơn bao gồm cả tiền phí và tiền chậm thanh toán tính đến thời điểm dự án bị thu hồi giấy chứng nhận đầu tư số tiền là 1.947.653.000đồng. Công ty An Thịnh đề nghị Công ty Sudico phải thanh toán số tiền còn nợ nêu trên.
Công ty cổ phần Sông Đà 1; Công ty Cổ phần Minh Lộc đã được Tòa án triệu tập hợp lệ tham gia tố tụng tại Tòa án nhưng vắng mặt, không cung cấp, giao nộp tài liệu, chứng cứ để tự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho mình, không đưa ra yêu cầu độc lập, không tham gia phiên họp, phiên hòa giải.
Ngân hàng TMCP Kỹ thương Việt Nam: Đề nghị Tòa án đình chỉ giải quyết đối với phần yêu cầu khởi kiện Ngân hàng phát triển Việt Nam đã rút và không đưa vào tham gia tố tụng.
Bản án kinh doanh sơ thẩm số 46/2021/KDTM-ST ngày 30/11/2021 của Tòa án nhân dân quận Nam Từ Liêm xét xử đã quyết định:
1- Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của Ngân hàng Phát Triển Việt Nam đối với Công ty cổ phần vật liệu xây dựng và đầu tư phát triển Sudico theo Hợp đồng tín dụng đầu tư số 111/2010/HĐTDĐT-NHPT.SGD1 ngày 13/12/2010 và Hợp đồng tín dụng đầu tư sửa đổi số 01.111/2011/HĐTDĐT-NHPT-SGD1 ngày 20/10/2011.
2- Buộc Công ty cổ phần vật liệu xây dựng và đầu tư phát triển Sudico phải trả cho Ngân hàng Phát Triển Việt Nam số tiền nợ tính đến ngày 30/11/2021 là: 59.243.298.451 đồng, trong đó nợ gốc là 25.077.737.700 đồng và nợ lãi quá hạn là 34.165.560.751 đồng. Bác yêu cầu của Ngân hàng Phát Triển Việt Nam đối với yêu cầu buộc bị đơn phải thanh toán tiền lãi phạt chậm trả số tiền tính đến ngày 30/11/2021 là 22.515.179.292 đồng.
Kể từ ngày tiếp theo của ngày xét xử sơ thẩm, bên phải thi hành án phải tiếp tục chịu khoản tiền lãi đối với khoản tiền nợ gốc chưa thanh toán theo mức lãi suất mà các bên đã thỏa thuận trong các hợp đồng tín dụng tương ứng với thời gian chậm trả cho đến khi thanh toán xong nợ gốc.
Đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu của nguyên đơn về việc đề nghị Tòa án làm rõ trách nhiệm của Ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ Thương Việt Nam và các tổ chức, cá nhân có liên quan kể cả đơn vị đấu giá tài sản (nếu có) đối với một số tài sản là tài sản đảm bảo của Công ty cổ phần vật liệu xây dựng và đầu tư phát triển Sudico thế chấp cho Ngân hàng Phát triển Việt Nam để vay vốn đã bị bán đấu giá qua Công ty đấu giá.
3-Trường hợp Công ty cổ phần vật liệu xây dựng và đầu tư phát triển Sudico không thực hiện hoặc thực hiện không đúng nghĩa vụ trả nợ thì Ngân hàng Phát triển Việt Nam có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án có thẩm quyền phát mại tài sản bảo đảm là: Quyền thuê và sử dụng hạ tầng kỹ thuật toàn bộ thời gian thuê của lô đất BA 668104 (tương ứng với chi phí hạ tầng kỹ thuật) theo Hợp đồng thuê lại đất có hạ tầng kỹ thuật số 15/HĐ-CN-AT ngày 22/1/2010 tại khu Công nghiệp Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình giữa Công ty cổ phần bất động sản An Thịnh- Hòa Bình với Công ty cổ phần vật liệu xây dựng và đầu tư phát triển Sudico và toàn bộ tài sản gắn liền với thửa đất số 253, tờ bản đồ số F-48-116-123-C diện tích 19.820,7m2 tại Khu công nghiệp Lương Sơn, xã Hòa Sơn, huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình đứng tên chủ sử dụng là Công ty cổ phần vật liệu xây dựng và đầu tư phát triển Sudico số vào sổ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất CT00069 ngày 26/4/2010 và các tài sản là phần kết cấu thép nhà xưởng chính theo Hợp đồng thi công xây dựng số 27- 2010/HĐXL ngày 22/12/2010 ký giữa Công ty Sudico-M và Liên danh Someco-Songda 1 (nhà thầu Công ty cổ phần Someco Sông Đà nay là Công ty cổ phần cơ khí lắp máy Sông Đà) hiện đang do Công ty cổ phần cơ khí lắp máy Sông Đà quản lý.
Toàn bộ số tiền thu được từ việc bán/xử lý các tài sản bảo đảm được dùng để thanh toán nghĩa vụ trả nợ cho Công ty cổ phần vật liệu xây dựng và đầu tư phát triển Sudico đối với Ngân hàng Phát triển Việt Nam. Nếu số tiền thu được từ việc bán/xử lý tài sản bảo đảm không đủ thanh toán hết khoản nợ thì Công ty cổ phần vật liệu xây dựng và đầu tư phát triển Sudico vẫn phải có nghĩa vụ tiếp tục trả số tiền còn nợ cho Ngân hàng Phát triển Việt Nam cho đến khi thanh toán xong. Trường hợp phát mại tài sản thế chấp có giá trị lớn hơn số tiền Công ty cổ phần vật liệu xây dựng dầu tư và phát triển Sudico còn nợ Ngân hàng Phát triển Việt Nam thì số tiền còn lại sau khi thanh toán khoản vay được trả cho người thế chấp tài sản.
Ngoài ra bản án còn tuyên về án phí và quyền kháng cáo của đương sự.
Không đồng ý với bản án sơ thẩm Ngân hàng Phát triển có đơn kháng cáo một phần bản án sơ thẩm. Cụ thể: Đề nghị sửa một phần bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu của Ngân hàng Phát triển đối với tiền lãi phạt trên lãi chậm trả tạm tính đến ngày 30/11/2021 là 22.515.179.292đ. Bị đơn có trách nhiệm thanh toán toàn bộ phần nợ lãi phạt trên lãi chậm trả theo hợp đồng tín dụng phát sinh sau ngày 30/11/2021 cho đến khi thanh toán xong khảo nợ. Ngân hàng Phát triển không phải nộp tiền án phí tương ứng khoản lãi phạt chậm trả.
Tại phiên tòa phúc thẩm: Nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và yêu cầu kháng cáo.
Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho Nguyên đơn trình bày luận cứ có nội dung chính: Thỏa thuận của Ngân hàng và Công ty Sudico tại Hợp đồng tín dụng và Hợp đồng tín dụng sửa đổi đã quy định lãi suất khoản vay của Sudico bao gồm lãi trong hạn, lãi quá hạn và lãi phạt chậm trả, không chỉ có thỏa thuận về lãi quá hạn. Thỏa thuận này đã được các bên ký kết hơn 10 năm. Tại Tòa án cấp sơ thẩm, các bên vẫn thừa nhận khoản nợ gốc, lãi và lãi phạt chậm trả mà Sudico còn nợ Ngân hàng. Khoản tiền phạt chậm trả lãi Ngân hàng Phát triển buộc Sudico thanh toán phù hợp với Nghị định của Chính phủ về tín dụng đầu tư bởi Ngân hàng Phát triển là Ngân hàng Nhà nước và quy chế cho vay tín dụng áp dụng đối với Ngân hàng đặc thù theo Điều 13 Nghị định 41/2007/CP của Chính phủ.
Đề nghị: Chấp nhận yêu cầu kháng cáo của Ngân hàng, sửa bản án sơ thẩm chấp nhận yêu cầu đòi lãi phạt chậm trả do Ngân hàng khởi kiện.
Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội trình bày quan điểm và đề xuất hướng giải quyết vụ án có nội dung chính: Tại phiên tòa HĐXX đã thực hiện đúng quy định và yêu cầu chung của phiên tòa phúc thẩm: Thành phần HĐXX phúc thẩm, phạm vi xét xử phúc thẩm đúng quy định tại Điều 64 và Điều 293 Bộ luật tố tụng dân sự. Thư ký phiên tòa đã thực hiện đầy đủ nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định tại Điều 51 BLTTDS. Việc chấp hành pháp luật của người tham gia tố tụng: Các đương sự đã được Tòa án tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng. Tại phiên tòa, các đương sự đã được thực hiện đầy đủ quyền và nghia vụ theo quy định tại các diều 70,71,72, 73 và 74 Bộ luật tố tụng dân sự.
Về nội dung kháng cáo: Bản án sơ thẩm chấp nhận yêu cầu thanh toán khoản nợ gốc và lãi quá hạn do Nguyên đơn khởi kiện là có căn cứ. Đối với kháng cáo đề nghị sửa án sơ thẩm về khoản tiền lãi phạt thấy rằng HĐXX sơ thẩm đã căn cứ Nghị quyết số 01/2019/HĐTPTANDTC để bác yêu cầu khởi kiện về nội dung này là có căn cứ. Do đó, không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của Nguyên đơn. Đề xuất: Giữ nguyên bản án sơ thẩm.
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN
Về thủ tục kháng cáo: Đơn kháng cáo của Ngân hàng Phát triển Việt Nam làm và nộp trong thời hạn luật định, người kháng cáo đã nộp tiền tạm ứng án phí phúc thẩm nên kháng cáo là hợp lệ, được chấp nhận. Xét về nội dung kháng cáo:
Do các đương sự không kháng cáo đối với các hợp đồng tín dụng, hợp đồng thế chấp nên Hội đồng xét xử phúc thẩm không xem xét. Các hợp đồng tín dụng đầu tư số 111/2010/HĐTDĐT-NHPT.SGD1 ngày 13/12/2010, Hợp đồng tín dụng đầu tư sửa đổi số 01.111/2011/HĐTDĐT-NHPT-SGD1 ngày 20/10/2011; Hợp đồng thế chấp tài sản hình thành trong tương lai số 112/2010/HĐTCTS-NHPT.SGD1 được Ban quản lý các khu công nghiệp tỉnh Hòa Bình xác nhận ngày 22/02/2011 có hiệu lực thi hành đối với các bên.
Ngân hàng Phát triển kháng cáo một phần bản án đề nghị chấp nhận khoản tiền phạt lãi chậm trả và cho rằng theo quy định của pháp luật về hoạt động cho vay của Ngân hàng Phát triển, các thỏa thuận đã ký tại hợp đồng tín dụng đối với Công ty Sudico việc Ngân hàng áp dụng quy định về lãi quá hạn trên nợ lãi chậm trả là phù hợp Điều 10 Nghị định 151/2006/NĐ-CP ngày 20/12/2006 của Chính phủ về tín dụng đầu tư và tín dụng xuất khẩu của Nhà nước; Điều 13 Quy chế cho vay tín dụng đầu tư của Nhà nước ban hành theo Quyết định số 41/QĐ-HDQL ngày 14/9/2007 "Lãi suất nợ quá hạn bằng 150% lãi suất cho vay trong hạn ghi trong hợp đồng tín dụng, được tính trên số nợ gốc và lãi chậm trả"; Điều 4 Hợp đồng tín dụng số 111 và sự thừa nhận của Bị đơn trong quá trình giải quyết vụ án.
Xét thấy: Hợp đồng tín dụng đầu tư số 111 được các bên ký kết ngày 13/12/2010 nên theo quy định tại Điều 8 Nghị quyết số 01/2019/NQ-HĐTP ngày 11/01/2019 của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao thì khoản lãi chậm trả chỉ được chấp nhận đối với các hợp đồng tín dụng được xác lập sau ngày 01/01/2017. Đối với hợp đồng tín dụng được xác lập trước ngày 01/01/2017 thì các khoản tiền bên vay phải chịu gồm: lãi trên nợ gốc chưa trả, lãi trên nợ gốc quá hạn được xác định theo thỏa thuận của các bên nhưng phải phù hợp Luật các tổ chức tín dụng và văn bản quy phạm pháp luật quy định về lãi suất áp dụng cho hợp đồng tín dụng tại thời điểm xác lập hợp đồng. Do đó khoản tiền lãi phạt chậm trả Ngân hàng yêu cầu Công ty Sudico thanh toán không có căn cứ chấp nhận.
Quan điểm của Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử.
Từ những nhận định trên. Áp dụng khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015
QUYẾT ĐỊNH
1. Giữ nguyên bản án kinh doanh thương mại sơ thẩm số 46/2021/KDTM-ST ngày 30/11/2021 của Tòa án nhân dân quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội. 2. Về án phí phúc thẩm: Ngân hàng Phát triển Việt Nam phải chịu 2.000.000đ án phí được trừ vào số tiền tạm ứng đã nộp theo biên lai số 34061 ngày 24/12/2021 của Chi cục thi hành án dân sự quận Nam Từ Liêm.
Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.
| Nơi nhận: - Các đương sự; - VKSNDTP Hà Nội; -TAND quận Nam Từ Liêm; -Chi cục THA quận Nam Từ Liêm; -Lưu hồ sơ vụ án. | TM.HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA Nguyễn Thị Thúy Hạnh |