Bản án 1005/2023/HC-PT — Hành chính

NHÂN DANH

NƯỚC CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TÒA ÁN NHÂN DÂN CẤP CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

- Thành phần Hội đồng xét xử phúc thẩm gồm có:

Thẩm phán - Chủ tọa phiên tòa: Bà Nguyễn Thị Cúc

Các thẩm phán:

Ông Dương Tuấn Vinh

Bà Nguyễn Thị Thụy Vũ

- Thư ký phiên toà: Bà Lê Thị Thủy Tiên – Thư ký Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh.

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh tham gia phiên tòa: Ông Phạm Công Minh – Kiểm sát viên.

Ngày 27 tháng 11 năm 2023 tại trụ sở Tòa án nhân dân cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh đã xét xử phúc thẩm công khai vụ án hành chính thụ lý số: 463/2023/TLPT-HC ngày 10 tháng 7 năm 2023, về việc “Khiếu kiện quyết định hành chính trong lĩnh vực quản lý đất đai”; do Bản án hành chính sơ thẩm số 44/2023/HC-ST ngày 24 tháng 5 năm 2023 của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Thuận bị kháng cáo.

Theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 2890/2023/QĐ-PT ngày 06 tháng 11 năm 2023, giữa các đương sự:

- Người khởi kiện: Ông Đoàn Ngọc H, sinh năm 1973; cư trú tại: khu phố P, thị trấn P, huyện H, tỉnh Bình Thuận.

Người đại diện theo ủy quyền của người khởi kiện: Ông Nguyễn Ngọc H1, sinh năm 1983, địa chỉ: số B V, khu phố B, phường T, thành phố B, tỉnh Đồng Nai (Văn bản ủy quyền ngày 26/5/2020 – có mặt).

- Người bị kiện: Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh B;

Người đại diện theo pháp luật: Ông Trần Hữu T - Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh B (có văn bản đề nghị xét xử vắng mặt).

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị kiện: Ông Phan Công T1 - Phó Giám đốc Văn phòng đăng ký đất đai tỉnh B (Văn bản số 4239/VPĐKĐĐ-ĐKCG ngày 12/9/2023 - Có mặt).

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1. Ủy ban nhân dân tỉnh B;

Người đại diện theo pháp luật: Ông Đoàn Anh D - Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh B (có văn bản đề nghị xét xử vắng mặt);

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị kiện: Ông Trần Ngọc N - Phó Chi cục Trưởng C1 thuộc Sở Tài nguyên Và Môi trường tỉnh B (Văn bản số 3302/UBND-NCKSTTHC ngày 31/8/2023 - có mặt).

2. Công ty Cổ phần B1; địa chỉ: số A đường T, phường P, thành phố P, tỉnh Bình Thuận.

Người đại diện theo pháp luật: Ông Trần Lam T2 - Chủ tịch Hội đồng quản trị;

Người đại diện theo ủy quyền: Ông Phan Thanh T3, sinh năm 1990; cư trú tại: tầng A, số B H, phường B, quận T, Thành phố Hồ Chí Minh (Văn bản ủy quyền ngày 10/8/2020 - có mặt).

- Người kháng cáo: người khởi kiện ông Đoàn Ngọc H.

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Người khởi kiện ông Đoàn Ngọc H trình bày: Diện tích đất theo đo đạc hiện trạng thực tế là 57.567,5m2 tọa lạc tại phường P, thành phố P, tỉnh Bình Thuận là do gia đình ông khai hoang, phục hóa từ những năm 1980. Sau khi cải tạo, phục hóa, gia đình ông H đã trồng keo lá tràm, dưa hấu, khoai mì, khoai lang, bạch đàn trên đất và còn có hai căn nhà mái tôn, diện tích mỗi căn 3m x 4m.

Mặc dù ông chưa kê khai quyền sử dụng đất nhưng liên tục từ năm 1980 đến nay, gia đình ông H vẫn quản lý, sử dụng và canh tác trồng cây trên đất. Quá trình quản lý, sử dụng, canh tác, không ai tranh chấp với ông.

Năm 2011, khi biết thông tin UBND tỉnh B thu hồi đất của các hộ dân trong đó có đất của gia đình ông H nên ông và các hộ dân đã làm đơn khiếu nại.

Ngày 10/02/2012, Thanh tra – Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh B đã tiến hành kiểm tra thực địa ngày 10/02/2012, xác định vị trí đất của người dân sử dụng và có tài sản có trên đất nhưng sau đó không giải quyết bồi thường cho người dân.

Năm 2019, ông H và các hộ dân lại tiếp tục gửi đơn khiếu nại nhưng cho đến nay Ủy ban nhân dân tỉnh B vẫn không giải quyết khiếu nại.

Năm 2020, do tìm hiểu gia đình ông H được biết Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh B đã cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CC 625262 đối với diện tích 600.000m2 thuộc thửa đất số 2, tờ bản đồ 58, tọa lạc tại phường P, thành phố P, tỉnh Bình Thuận cho Công ty TNHH B1 ngày 31/8/2016. Trong diện tích đất nêu trên có 57.567,5m2 mà gia đình ông H đang trực tiếp quản lý canh tác.

Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất trong khi gia đình ông đang quản lý, canh tác đã xâm phạm nghiêm trọng đến quyền lợi ích hợp pháp ông. Vì vậy, ông Đoàn Ngọc H yêu cầu Tòa án giải quyết vấn đề sau:

Hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CC 625262 của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh B cấp ngày 31/8/2016 cho Công ty TNHH B1 nay là Công ty Cổ phần B1.

Người bị kiện trình bày tại Công văn số 3971/STNMT- CCQLĐĐ ngày 31/8/2020 của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh B có nội dung như sau:

Ngày 26/5/2006, UBND tỉnh có Công văn số 2068/UBND-KT chấp thuận dự án đầu tư trồng rừng kết hợp du lịch nghỉ dưỡng tại phường P, thành phố P của Công ty TNHH B1.

Ngày 08/8/2006, Ủy ban nhân dân tỉnh B ban hành Quyết định số 1998/QĐ-UBND thu hồi 1.484.000m2 đất lâm nghiệp nằm trong quy hoạch 03 loại rừng thuộc tiểu khu B do Ban Q quản lý và cho Công ty TNHH B1 thuê 1.484.000m2 đất;

Theo Biên bản xác minh đất tại thực địa ngày 08/9/2006 thì hiện trạng sử dụng đất tại thực địa mốc giới, ranh giới khu đất ổn định, đã chôn cọc bê tông, rào kẽm gai kiên cố. Như vậy, tại thời điểm này khu đất có nguồn gốc là đất thuộc Tiểu khu B do Ban Q quản lý, không có đất của các hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng.

Ngày 20/3/2007, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh B cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AG 239192 cho Công ty TNHH B1 đối với 1.484.000m2 đất theo ủy quyền của Ủy ban nhân dân tỉnh B.

Ngày 12/4/2016, Ủy ban nhân dân tỉnh B ban hành Quyết định số 1020/QĐ-UBND chia tách diện tích đất cho Công ty TNHH B1 và Công ty TNHH P thuê tại phường P, thành phố P, cụ thể: Điều chỉnh diện tích đất cho Công ty TNHH B1 thuê tại Quyết định số 1998/QĐ-UBND ngày 08/8/2006 xuống còn 600.000m2; thu hồi 884.000m2 đất của Công ty TNHH B1 để cho Công ty TNHH P thuê.

Ngày 30/6/2016, Ủy ban nhân dân tỉnh B và Công ty TNHH B1 ký hợp đồng thuê diện tích đất 600.000m2.

Ngày 31/8/2016, Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh B ban hành Thông báo số 1269/TB- STNMT thu hồi Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AG 239192 ngày 20/3/2007 và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CC625262 cho Công ty TNHH B1 đối với diện tích đất 600.000m2.

2. Về trình tự thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: Căn cử Điều 70 Nghị định số 43/2014/NĐ-CP của Chính phủ quy định về trình tự, thủ tục đăng ký đất đai, tài sản gắn liền với đất, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất lần đầu và đăng ký bổ sung đối với tài sản gắn liền với đất:

Căn cứ Điều 8 Thông tư số 24/2014/TT-BTNMT của Bộ T9 quy định về hồ sơ nộp khi thực hiện thủ tục đăng ký, cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất lần đầu: Sở Tài nguyên và Môi trường cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CC625262 ngày 31/8/2016 là đúng với trình tự, thủ tục, quy định của pháp luật về đất đai nên đề nghị Tòa án không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

1/Ủy ban nhân dân tỉnh B trình bày có nội dung như Sở Tài Nguyên - Môi trường tỉnh B đã trình bày và đề nghị Tòa án không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của người khởi kiện.

2/Công ty Cổ phần B2 trình bày: Công ty Cổ phần B1 (trước đây là Công ty TNHH B1) đang thực hiện dự án đã được UBND tỉnh B chấp thuận đầu tư vào ngày 26/5/2006 và theo Quyết định chủ trương đầu tư số 2216/QĐ-UBND ngày 21/08/2015 của UBND tỉnh B trên khu đất 60ha tại phường P, thành phố P và đã được UBND tỉnh B cho thuê đất theo Hợp đồng thuê đất số 35/HĐTĐ ngày 09/3/2007 và Hợp đồng thuê đất điều chỉnh số 83/HĐTĐ ngày 30/6/2016 và đã được Sở Tài nguyên và Môi trường cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CC 625262 ngày 31/8/2016.

Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện dự án, một số cá nhân hộ gia đình đã vào lấn chiếm đất của Công ty Cổ phần B1 để xây dựng và canh tác trái phép trên khuôn viên đất của dự án, gây cản trở hoạt động bình thường của dự án trong đó có ông Đoàn Ngọc H.

Để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, Công ty Cổ phần B1 đã nhiều lần yêu cầu các hộ gia đình, cá nhân lấn chiếm đất dự án, trong đó có ông Đoàn Ngọc H phải di dời tài sản ra khỏi dự án, chấm dứt việc lấn chiếm đất dự án. Công ty Cổ phần B1 cũng đã nhiều lần nhờ đến sự can thiệp của các Cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để giải quyết việc lấn chiếm nhưng ông Đoàn Ngọc H vẫn kiên quyết không chấm dứt hành vi vi phạm của mình.

Vì vậy, Công ty Cổ phần B1 yêu cầu Tòa án giải quyết: Bác toàn bộ yêu cầu khởi kiện của ông Đoàn Ngọc H.

Tại bản án hành chính sơ thẩm số 44/2023/HC-ST ngày 24 tháng 5 năm 2023 của Tòa án nhân dân tỉnh Bình Thuận đã tuyên xử:

1. Bác yêu cầu khởi kiện của ông Đoàn Ngọc H về việc hủy một phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CC 625262 ngày 31/8/2016 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh B cấp cho Công ty trách nhiệm hữu hạn B1 (nay là Công ty Cổ phần B1).

2. Về chi phí tố tụng khác: Ông Đoàn Ngọc H phải chịu chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và đo đạc tổng cộng là 11.035.000 đồng. Ông H đã nộp đủ.

Ngoài ra, bản án còn tuyên về án phí và quyền kháng cáo của các đương sự theo luật định.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 01/6/2023, Ông Đoàn Ngọc H kháng cáo toàn bộ nội dung bản án sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm, đại diện cho ông Đoàn Ngọc H là ông Nguyễn Ngọc H1 trình bày vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo và yêu cầu sửa án theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông H, bởi các lý do như sau: từ khi biết bị thu hồi đất đến nay ông H liên tục khiếu nại về việc ông không được bồi thường đất bị thu hồi nhưng không được Ủy ban nhân dân tỉnh B trả lời. Tại phiên tòa phúc thẩm, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị kiện xác định phần đất của ông H sử dụng trước khi có Quyết định số 09/QĐ-UBND ngày 12/02/2001 của Ủy ban nhân tỉnh B về việc phê duyệt dự án Quy hoạch ba loại rừng tỉnh Bình Thuận giai đoạn năm 2000 – 2010 (Quyết định số 09/QĐ-UBND) để giao cho Ban quản lý rừng phòng hộ Thành phố Q quản lý là đất hoang, chưa ai đăng ký sử dụng. Như vậy, ông H sử dụng từ năm 1980, không đăng ký kê khai nhưng sử dụng trước khi có quyết định quy hoạch đất nên thuộc trường hợp được bồi thường.

Ủy ban nhân dân tỉnh thực hiện giao đất cho công ty cổ phần B1 không đúng quy định của pháp luật như chưa được Chính phủ phê duyệt, thẩm quyền giao đất không đúng, chưa thực hiện bồi thường cho người bị thu hồi đất là không đúng.

Đại diện hợp pháp của người bị kiện có văn bản đề nghị xét xử vắng mặt.

Đại diện công ty cổ phần B1 đề nghị y án sơ thẩm.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người bị kiện trình bày: Phần đất ông H khai sử dụng là đất hoang trước khi có Quyết định số 09/QĐ-UBND để giao cho Ban quản lý rừng phòng hộ thành phố Q quản lý và chưa ai đăng ký sử dụng. Tuy nhiên, ông H không chúng minh được có việc sử dụng đất nên đề nghị Hội đồng xét xử giữ y bản án sơ thẩm.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân Cấp cao tại Thành phố Hồ Chí Minh trình bày quan điểm giải quyết vụ án:

Về tố tụng: Quá trình tiến hành tố tụng của cấp phúc thẩm đã thực hiện đúng theo quy định của Luật Tố tụng hành chính. Các đương sự trong vụ án chấp hành đúng quy định của pháp luật tố tụng hành chính. Tại phiên Tòa, Hội đồng xét xử thực hiện đúng quy định Luật Tố tụng hành chính

Về yêu cầu kháng cáo của ông Đoàn Ngọc H: Căn cứ vào tài liệu có trong hồ sơ vụ án thì Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh B cấp Giấy chứng quyền sử dụng đất cho công ty cổ phần B1 là đúng trình tự và thủ tục, ông H không chứng minh được quá trình sử dụng đất; tại phiên tòa phúc thẩm, ông H không cung cấp được thêm chứng cứ gì khác nên yêu cầu khởi kiện hủy một phần Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của Công ty TNHH B1 là không có cơ sở. Đề nghị Hội đồng xét xử bác yêu cầu khởi kiện của ông Đoàn Ngọc H; giữ nguyên bản án sơ thẩm.