Bản án 10/2026/HNGĐ-ST — Yêu cầu huỷ việc kết hôn trái pháp luật

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện, bản tự khai, nguyên đơn chị Sồng Thị B trình bày:

Chị và anh Phàng A P kết hôn với nhau ngày 02/4/2002 tại Ủy ban nhân dân xã KB, huyện PY, tỉnh Sơn La (nay là xã KB, tỉnh Sơn La). Hai vợ chồng hoà thuận đến đầu năm 2024 thì phát sinh mâu thuẫn, nguyên nhân là do không có tiếng nói chung, thường xuyên bất đồng quan điểm sống. Anh chị đã được họ hàng và chính quyền địa phương hòa giải nhưng không thành. Hai vợ chồng đã sống ly thân từ đầu năm 2024 đến nay. Nhận thấy tình cảm vợ chồng không còn nên chị yêu cầu Tòa án giải quyết cho ly hôn. Về con chung: Anh chị có 04 con chung là cháu Phàng Thị V sinh ngày 07/01/2004, Phàng Thị T sinh ngày 16/11/2004, Phàng Thị L sinh ngày 12/02/2006, Phàng A T sinh ngày 28/8/2007. Hiện tại các con đã thành niên (đủ 18 tuổi) và có khả năng lao động, 03 con gái đã lập gia đình và đã đi làm dâu. Do vậy, chị không yêu cầu Tòa án giải quyết. Về tài sản chung: Chị yêu cầu chia cho anh P một ngôi nhà, còn chị được chia một con trâu. Ngày 08/12/2025 chị B thay đổi yêu cầu khởi kiện về tài sản chung, anh chị tự thỏa thuận, không yêu cầu Tòa án giải quyết.

Đại diện Ủy ban nhân dân xã KB, tỉnh Sơn La, trình bày: Chị Sồng Thị B sinh ngày 10/5/1983, đăng ký thường trú tại bản BP, xã KB. Anh Phàng A P, sinh ngày 10/6/1984, đăng ký thường trú tại bản KB, xã KB. Qua rà soát, kiểm tra sổ đăng ký kết hôn, dữ liệu dân cư và dữ liệu hộ tịch của xã KB thể hiện: Việc ghi năm sinh 1982 của anh P trong sổ đăng ký kết hôn và giấy chứng nhận đăng ký kết hôn là không đúng. Nguyên nhân là trong quá trình đăng ký kết hôn, chị B và anh P đã cung cấp sai năm sinh của anh P. Cán bộ thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn tại thời điểm đó đã không kiểm tra dẫn đến đăng ký kết hôn cho anh chị không đúng quy định. Ủy ban nhân dân xã KB đề nghị Tòa án giải quyết quan hệ hôn nhân của anh chị theo quy định của pháp luật.

Tại Biên bản xác minh của Tòa án ngày 30/10/2025, anh Giàng A Chống - Trưởng bản KB, xã KB, xác nhận: Chị Sồng Thị B và anh Phàng A P kết hôn ngày 02/4/2002. Sau khi kết hôn, anh chị sống tại bản KB, xã KB, tỉnh Sơn La. Cuộc sống chung hòa thuận, hạnh phúc được một thời gian thì phát sinh mâu thuẫn, nguyên nhân là do vợ chồng không hợp nhau. Gia đình hai bên và chính quyền địa phương đã hòa giải nhưng không thành, lý do là anh P ở nhà làm nương rẫy nhưng cố tình không có mặt để chính quyền địa phương hòa giải. Chị B đã chuyển về nhà bố mẹ đẻ ở bản BP sinh sống.

Trong quá trình giải quyết vụ án, anh Phàng A P vẫn sinh sống tại bản KB, xã KB. Toà án đã tống đạt hợp lệ các văn bản tố tụng nhưng anh P cố tình vắng mặt, không cung cấp lời khai và ý kiến cho Tòa án, không có mặt theo giấy triệu tập.

Tại phiên tòa, chị Sồng Thị B có đơn xin xét xử vắng mặt và vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện, đại diện UBND xã KB có đơn đề nghị xét xử vắng mặt và giữ nguyên ý kiến đã đưa ra. Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân khu vực 5-Sơn La như sau:

- Về việc tuân theo pháp luật tố tụng: Trong quá trình giải quyết vụ án, Thẩm phán, Thư ký, Hội đồng xét xử và những người tham gia tố tụng đã thực hiện đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Tại phiên tòa, các đương sự đã được triệu tập hợp lệ lần thứ hai nhưng vắng mặt và nguyên đơn có đơn đề nghị xét xử vắng mặt, do vậy Hội đồng xét xử áp dụng điểm a, điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 1, khoản 3 Điều 228 Bộ luật Tố tụng dân sự xét xử vắng mặt bị đơn là đúng quy định của pháp luật.

- Về việc giải quyết vụ án: Áp dụng a khoản 1 Điều 9 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000; các Điều 8, 11, 12, 131 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014; khoản 4 Điều 147; điểm a, điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 1, khoản 3 Điều 228; Điều 271 và 273 Bộ luật Tố tụng dân sự; Bộ luật Tố tụng dân sự, điểm đ khoản 1 Điều 12 và 14 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, đề nghị: Hủy kết hôn trái pháp luật giữa chị Sồng Thị B và anh Phàng A P. Về con chung: Các con chung của anh chị đều đã trưởng thành và có khả năng lao động, chị B không yêu cầu nên không xem xét giải quyết. Về tài sản chung, tài sản riêng, nợ chung: Anh, chị tự thỏa thuận phân chia, không yêu cầu Tòa án giải quyết. Về án phí: Miễn án phí cho nguyên đơn do là người dân tộc thiểu số sống ở xã có điều kiện kinh tế xã hội đặc biệt khó khăn.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 9 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2000; các khoản 6 Điều 3; các Điều 8; 11 và 12 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014; khoản 4 Điều 147; điểm a, điểm b khoản 2 Điều 227, khoản 1, khoản 3 Điều 228; Điều 271 và 273 Bộ luật Tố tụng dân sự; điểm đ khoản 1 Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án. Tuyên xử:

1. Về quan hệ hôn nhân: Hủy việc kết hôn trái pháp luật giữa anh Phàng A P và chị Sồng Thị B theo Giấy chứng nhận kết hôn ngày 02/4/2002 tại Ủy ban nhân dân xã KB, huyện PY, tỉnh Sơn La (nay là xã KB, tỉnh Sơn La).

2. Về con chung: Có 04 con chung là Phàng Thị V sinh ngày 07/01/2004, Phàng Thị T sinh ngày 16/11/2004, Phàng Thị L sinh ngày 12/02/2006, Phàng A T sinh ngày 28/8/2007. Các cháu đều đã thành niên (đủ 18 tuổi) và có khả năng lao động. Chị Sồng Thị B không yêu cầu nên không xem xét giải quyết.

3. Về tài sản chung, tài sản riêng, nợ chung: Anh chị tự thỏa thuận phân chia, thanh toán, không yêu cầu Tòa án giải quyết.

4. Về án phí: Chị Sồng Thị B được miễn án phí dân sự sơ thẩm.

5. Về quyền kháng cáo: Các đương sự có quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc kể từ ngày bản án được niêm yết theo quy định của pháp luật.