Bản án 10/2025/HNGĐ-PT — Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

* Nguyên đơn - chị Phạm Thị Th trình bày:

Tại Bản án số 20/2024/HNGĐ-ST ngày 12/7/2024, Tòa án nhân dân thành phố T4, tỉnh Thái Bình (nay là Tòa án nhân dân khu vực 5 - Hưng Yên) đã xử cho chị và anh Đinh Phú Đ5 ly hôn và giao con chung Đinh Thị Thanh N, sinh ngày 14/01/2007 cho chị trực tiếp nuôi dưỡng, giao con chung Đinh Phú B, sinh ngày 29/10/2014 cho Đ5 trực tiếp nuôi dưỡng, chị và Đ5 không phải cấp dưỡng nuôi con chung.

Đ5 thường xuyên dạy bảo, giáo dục con bằng những lời lẽ lăng mạ, chì chiết, gây áp lực tinh thần cho các con (chị Th có video để chứng minh).

Sáng ngày 02/11/2024, chị có đến thăm cháu Đinh Phú B tại Lô 4 D3, khu tái định cư V, tổ 8, phường Q, thành phố T4 nhưng thấy con ở nhà một mình. Theo cháu B kể lại thì bố cháu đi Sài Gòn từ đêm, để cháu ở nhà một mình cháu tự đi mua cơm về ăn, tự đạp xe đi học, Đ5 cho cháu 1.000.000 đồng để cháu mua cơm ngày 02 suất và ăn sáng. Như vậy, cháu B ở nhà một mình 11 ngày, cháu mới học lớp 5, Đ5 cũng không báo cho chị về việc để cho con ở nhà một mình, Đ5 không nhờ ai chăm sóc, trông nom con, khi chị đến thăm con thì mới biết sự việc.

Lần gần đây nhất từ ngày 27/12/2024 đến ngày 03/01/2025 Đ5 lại để cháu B ở nhà một mình, sự việc trên chị đã báo với tổ dân phố. Đ5 thường gây khó khăn cho chị thăm gặp cháu, nên chị phải ra trường để gặp cháu.

Dịp Tết nguyên đán năm 2025, Đ5 đi du lịch sang Nhật, Đ5 để cháu B ở nhà bà nội ở xã X, thành phố Ph, tỉnh Hà Nam, chị sang đón cháu do cháu muốn về Thái Bình cùng chị. Sau ngày 03/01/2025, Đ5 có đi xa, cháu B nói là bố đi Sài Gòn khoảng 3 đến 4 ngày. Lần nào Đ5 đi, chị biết thông tin thì đều sang đón cháu về nhà chị ở.

Chị có công việc ổn định, có thu nhập, có chỗ ở, cháu B có nguyện vọng được ở với mẹ. Chị yêu cầu Tòa án thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn, đề nghị Tòa án giao cho chị được trực tiếp nuôi dưỡng con Đinh Phú B, chị không yêu cầu Đ5 cấp dưỡng nuôi con Đinh Phú B.

* Bị đơn - anh Đinh Phú Đ5 trình bày:

Anh thống nhất với chị Th về việc anh và chị Th đã ly hôn theo Bản án số 20/2024/HNGĐ-ST ngày 12/7/2024, Tòa án nhân dân thành phố T4, tỉnh Thái Bình (nay là Tòa án nhân dân khu vực 5 - Hưng Yên) và chị Th là người trực tiếp nuôi dưỡng con chung Đinh Thị Thanh N, sinh ngày 14/01/2007, anh trực tiếp nuôi dưỡng con chung Đinh Phú B, sinh ngày 29/10/2014.

Từ khoảng giữa năm 2021, chị Th đã không ở chung nhà với anh mà chuyển ra ngoài ở riêng. Cháu Thanh Nhàn và cháu B do anh nuôi dưỡng, khi dịch bệnh cũng không thấy chị Th về.

Tới nay cháu Đinh Phú B do Đ5 nuôi dưỡng vẫn được phát triển và học tập tốt, chưa bị điểm thấp và không bị nhà trường nhắc nhở gì. Anh vẫn cho cháu học thêm tiếng Anh và các môn cháu cần, cháu luyện tập thể thao đều đặn, ăn uống theo chế độ, đảm bảo chiều cao, cân nặng. Nói chung, cháu Đinh Phú B vẫn phát triển tốt.

Năm 2023, chị Th tự ý đưa con đi khám bệnh ở Hà Nội mà không thông báo với anh, không đưa kết quả khám bệnh của con cho anh biết, con không có bệnh gì nghiêm trọng, anh đã mua thuốc theo đơn cho cháu B uống.

Ngày 01/11/2024, anh có đi đám cưới trong miền Nam khoảng 01 tuần, anh có để cháu B ở nhà một mình, ban ngày cháu đi học, tự mua cơm ăn và anh có nhờ người đến trông nom cháu vào buổi tối. Cháu chỉ ở nhà ngày đầu sang ngày hôm sau thì chị Th có đưa cháu về bên nhà trọ của chị ở. Đến ngày 09/11/2024 thì chị Th dẫn con ra Ủy ban nhân dân phường Q lập biên bản về việc Đ5 để con ở nhà một mình, khi đó cháu B vẫn đang ở với chị Th.

Ngày nghỉ lễ Tết dương lịch từ ngày 27/12/2024 đến ngày 03/01/2025, anh đi có việc. (Trước khi đi cháu bảo bố đi thì con sang chỗ mẹ và anh yên tâm đi công việc).

Ngày nghỉ lễ Tết từ ngày 31/01/2025 đến ngày 07/02/2025, anh có đi du lịch và có gửi cháu B ở bên ông bà nội chăm sóc nhưng chị Th tự sang đón cháu về nhà chị Th ở. Ngày 03/02/2025, nhà chị Th có việc ở quê, chị Th về quê để cháu B ở chỗ chị Th một mình, cháu B tự sinh hoạt, ăn uống và ngủ qua đêm một mình.

Anh thấy mình có đủ điều kiện kinh tế, thời gian chăm sóc, nuôi con ăn học và phát triển tốt. Chị Th có yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con từ anh sang cho chị Th trực tiếp nuôi con, anh không đồng ý.

* Cháu Đinh Phú B trình bày: Cháu học lớp 5A3 trường Tiểu học Kim Đồng, cháu là con đẻ của bố Đinh Phú Đ5 và mẹ Phạm Thị Th. Sau khi bố mẹ cháu ly hôn thì cháu được giao cho bố trực tiếp nuôi dưỡng, còn chị cháu là Đinh Thị Thanh N được giao cho mẹ trực tiếp nuôi dưỡng.

Cháu ở với bố, bố hay chửi cháu khi cháu làm sai hoặc không theo ý bố. Bố đánh mẹ, chửi mẹ, bố chửi cháu, bố không cho cháu gặp mẹ, bố nói cháu từ con quạ mang đến không phải mẹ đẻ, bố không dạy cháu học bài, không quan tâm đến việc học tập của cháu, học lực của cháu năm lớp 3, lớp 4, lớp 5 đều là học lực khá. Thỉnh thoảng bố đi làm xa và đi du lịch dài ngày để cháu ở nhà một mình, cháu rất buồn. Nay cháu có nguyện vọng được ở với mẹ vì mẹ quan tâm đến cháu, mẹ dành nhiều thời gian cho cháu, mẹ dạy cháu học những bài khó, cháu rất yêu mẹ, cháu nhớ mẹ, cháu muốn được ở với mẹ.

*Biên bản làm việc ngày 09/11/2024: Tại địa chỉ: Lô D3-4, khu tái định cư V, tổ 8, phường Q, thành phố T4, tỉnh Thái Bình có đại diện Ủy ban nhân dân phường, bà Công chức tư pháp, ông Tổ trưởng tổ dân phố số 8, bà Trưởng ban công tác mặt trận khu dân cư tổ 8, bà Chi hội trưởng chi hội phụ nữ tổ 8, phường Q, ông Lê Đình Kiên, bà Đỗ Thị Cúc là hàng xóm nhà anh Đinh Phú Đ5, biên bản có nội dung: “…Cháu Đinh Phú B được bố là ông Đinh Phú Đ5 để ở nhà một mình trong thời gian dài, các bộ phận của UBND phường phối hợp cùng tổ dân phố số 8 tiến hành kiểm tra, xác minh thực tế tại địa chỉ lô D3-4, khu tái định cư V, tổ 8, phường Q. Tại thời điểm kiểm tra, xác minh, cháu Đinh Phú B, tổ 8, phường Q. Tại thời điểm kiểm tra, xác minh, cháu Đinh Phú B hiện đang ở nhà một mình và có trình bày nội dung như sau: Cháu Đinh Phú B sống cùng bố là Đinh Phú Đ5. Ngày thứ 7 tuần trước (tức ngày 02/11/2024) bố cháu đi công tác và dặn cháu đến ngày 11/11/2024 sẽ về. Khi đi bố đưa cháu 1.000.000 đồng để hàng ngày mua cơm và ăn sáng, tự đi học. Hàng ngày, cháu tự dậy rồi đạp xe đi học, buổi trưa về đi mua cơm về ăn, đến chiều lại đạp xe đi học, buổi tố đi học về rồi đi mua cơm về ăn cơm tối. Bố cháu không dặn ai khác qua thăm nom, hỏi han cháu trong thời gian bố đi vắng. Cháu có nguyện vọng được sống với mẹ …”

* Quá trình xác minh ông Tổ trưởng tổ 8, phường Q cung cấp:

Cháu Đinh Phú B, sinh năm 2014 là con của anh Đinh Phú Đ5 và chị Phạm Thị Th, hiện nay cháu B đang ở cùng bố tại lô 4 D3 khu tái định cư V, tổ 8, phường Q, thành phố T4, tỉnh Thái Bình. Trong quá trình sinh sống, Đ5 có hay đi công tác vắng nhà, khi đi vắng Đ5 có giao cháu B cho ai chăm sóc hay để cháu ở nhà một mình thì địa phương không biết.

Vào ngày 09/11/2024, ông có tham gia buổi làm việc tại gia đình Đ5 do chị Th yêu cầu lập biên bản về việc cháu Đinh Phú B bị bố để ở nhà một mình từ ngày 02/11/2024, để cháu tự chăm sóc bản thân, Đ5 không dặn ai thăm nom, chăm sóc cháu. Tại buổi làm việc, cháu B cũng có nguyện vọng muốn được ở với mẹ. Nay chị Th có đơn khởi kiện yêu cầu thay đổi quyền nuôi cháu B, quan điểm của địa phương là yêu cầu Tòa án căn cứ vào tình hình thực tế và giải quyết vụ án theo quy định của pháp luật.

Bản án sơ thẩm số 27/2025/HNGĐ-ST ngày 26 tháng 5 năm 2025 của Tòa án nhân dân thành phố T4, tỉnh Thái Bình (nay là Tòa án nhân dân khu vực 5 - Hưng Yên) đã quyết định:

Căn cứ vào khoản 3 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35, Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự; căn cứ Điều 58, 81, 82, 83, 84 Luật Hôn nhân và Gia đình; Điều 26, Điều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về án phí và lệ phí Tòa án;

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Phạm Thị Th về việc yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn. Giao cho chị Phạm Thị Th trực tiếp nuôi dưỡng cháu Đinh Phú B, sinh ngày 29/10/2014. Chấp nhận sự tự nguyện của chị Phạm Thị Th không yêu cầu anh Đinh Phú Đ5 cấp dưỡng nuôi con Đinh Phú B.

Anh Đinh Phú Đ5 có quyền và nghĩa vụ thăm nom, chăm sóc, giáo dục con chung mà không ai được cản trở. Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con và yêu cầu cấp dưỡng cho con được đặt ra giải quyết khi có yêu cầu.

Ngoài ra, bản án còn tuyên về án phí, quyền kháng cáo của các đương sự theo quy định của pháp luật.

Ngày 06 tháng 6 năm 2025, anh Đinh Phú Đ5 kháng cáo bản án sơ thẩm, đề nghị Tòa án chấp nhận cho anh trực tiếp nuôi con Đinh Phú B do chị Th hiện đang ở căn hộ thuê tại tòa nhà Petro, điều kiện phòng cháy chữa cháy không đảm bảo và nay con B lại có nguyện vọng ở với bố.

Tại phiên tòa, anh Đinh Phú Đ5 vẫn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hưng Yên phát biểu quan điểm: Trong quá trình thụ lý và giải quyết vụ án ở cấp phúc thẩm những người tiến hành tố tụng và các đương sự đã chấp hành đúng các quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Căn cứ vào các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và kết quả tranh tụng tại phiên tòa phúc thẩm, đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm: căn cứ vào khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự, xử không chấp nhận kháng cáo của anh Đinh Phú Đ5, giữ nguyên bản án sơ thẩm của Tòa án nhân dân thành phố T4, tỉnh Thái Bình (nay là Tòa án nhân dân khu vực 5 - Hưng Yên).

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu đã thu thập có trong hồ sơ vụ án cũng như thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Xét thấy, chị Th, Đ5 có nguyện vọng nuôi con chung là cháu Đinh Phú B là hoàn toàn chính đáng, song việc giao con cho ai nuôi cầ n xét xét đến quyền lợi về mọ i mặt của con chưa thành niên . Đ5 có nhà ở, chị Th hiện đang thuê nhà ở ổn định tại Tòa nhà Petro, chị Th Đ5 đều có công việc và thu nhập ổn định. Tuy nhiên, sau khi Đ5 được Tòa án giao cho trực tiếp nuôi cháu Đinh Phú B thì Đ5 thường xuyên đi công tác vắng nhà, để cháu B ở nhà một mình hoặc sang nhà ông bà nội, không thông báo với chị Th và đã có thời gian để cháu Đinh Phú B ở nhà một mình nhiều ngày. Mỗi khi bố đi công tác, ở nhà một mình, cháu B phải tự đi học, tự chăm sóc bản thân, tự coi nhà. Trong khi đó, chị Th thường xuyên cập nhật tình hình học tập cũng như cuộc sống sinh hoạt của con và đón cháu B về chăm sóc khi Đ5 vắng nhà. Từ đó có thể thấy việc nuôi dưỡng của Đ5 đã không đảm bảo được đời sống sinh hoạt và an toàn của cháu B, lúc cháu ở với bố, lúc cháu ở với mẹ cũng khiến đời sống cũng như học tập của cháu không được ổn định. Cháu B có nguyện vọng được ở với mẹ. Đ5 cho là nơi ở của chị Th không đảm bảo an toàn cháy nổ, nhưng không đưa ra được căn cứ pháp lý nào chứng minh. Như vậy, để đảm bảo quyền lợi mọi mặt của cháu B, Tòa án cấp sơ thẩm giao cháu B cho chị Th trực tiếp nuôi dưỡng là phù hợp quy định pháp luật.

Tại phiên tòa phúc thẩm, Đ5 xuất trình 2 thư của cháu Đinh Phú B về việc có nguyện vọng ở với bố, một thư là ngày tháng 5/6/2025, một thư là ngày 18/8/2025, nhưng ngày 14/8/2025, chị Th cũng nộp cho Tòa án văn bản của cháu Đinh Phú B về việc có nguyện vọng ở với mẹ, như vậy nguyện vọng của cháu B thường xuyên thay đổi, nên không được coi là căn cứ khách quan trong quá trình giải quyết vụ án; ngoài ra Đ5 không xuất trình được tài liệu, chứng cứ mới nào khác để chứng minh cho yêu cầu của mình, nên Hội đồng xét xử phúc thẩm thấy không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của anh Đinh Phú Đ5.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

1. Căn cứ vào khoản 1 Điều 308 của Bộ luật Tố tụng dân sự , Khoản 1 Điều 29 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thườ ng vụ Quố c hộ i quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án, không chấ p nhậ n khá ng cá o củ a anh Đinh Phú Đ5, giữ nguyên bản án sơ thẩm số 27/2025/HNGĐ - ST ngày 26 tháng 5 năm 2025 của Tòa án nhân dân thành phố T4, tỉnh Thái Bình (nay là Tòa án nhân dân khu vực 5 - Hưng Yên).

2. Về án phí phúc thẩm: Anh Đinh Phú Đ5 phải chịu 300.000 đồ ng á n phí dân sự phú c thẩ m . Chuyể n số tiề n 300.000 đồ ng tạ m ứ ng á n phí phú c thẩ m mà anh Đinh Phú Đ5 đã nộ p tạ i biên lạ i thu tạ m ứ ng á n phí số 0000252 ngày 13 tháng 6 năm 2025 tại Chi cục thi hà nh á n dân sự thành phố T4, tỉnh Thái Bình (nay là Thi hành án dân sự khu vực 5 - Hưng Yên) thành tiền án phí.

3. Bản án phúc thẩm có hiệu lực kể từ ngày tuyên án.