Bản án 10/2024/DS-ST — Đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện của nguyên đơn và các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án được bổ sung tại phiên tòa nguyên đơn là ông Trần Văn H trình bày:

Vợ chồng ông Trần Văn H, bà Phạm Thị T có căn nhà cấp 4 được cất trên phần đất tọa lạc tại số 37, đường Trương Phùng Xuân, khóm 4, phường 8, thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau. Tại phần đất này, năm 2017 giữa vợ chồng ông với các anh em ông Dương Hùng T1, Dương Hùng Lâm, Dương Hùng Hải có phát sinh tranh chấp, sự việc đã được Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau giải quyết phúc thẩm. Tuy nhiên, trong thời gian Tòa án giải quyết tranh chấp giữa các bên thì vào năm 2021 ông Dương Hùng T1 có cất nhà, giáp với căn nhà vợ chồng ông, làm nhà vợ chồng ông bị hư hỏng một số hạng mục. Tại thời điểm ông T1 cất nhà thì ông không có mặt tại địa phương đến tháng 11/2021 thì ông mới phát hiện sự việc, ông có trình báo với địa phương và được Công an phường 8, thành phố Cà Mau lập biên bản kiểm tra hiện trạng vào ngày 24/11/2021. Ngày 18/02/2022, Công an thành phố Cà Mau ra quyết định xử phạt hành chính số 122/QĐ-XPHC đối với Mai Bá N số tiền 4.000.000đồng về hành vi cố ý làm hư hỏng tài sản của cá nhân.

Tại đơn khởi kiện đề ngày 22/9/2022 ông yêu cầu ông Dương Hùng T1 và những người liên quan phải bồi thường thiệt hại về tài sản bị hư hỏng là 49.000.000 đồng và tiền thuê nhà tính từ ngày 15/11/2021 đến ngày khởi kiện là 10 tháng với số tiền là 5.000.000đồng x 10 tháng = 50.000.000 đồng. Tổng số tiền yêu cầu là 99.000.000đồng.

Tại phiên tòa, ông H thay đổi yêu cầu khởi kiện cụ thể vợ chồng ông yêu cầu ông Dương Hùng T1 và ông Mai Bá N có trách nhiệm liên đới bồi thường thiệt hại tài sản, như sau:

* Thiệt hại là những tài sản bị hư hỏng gồm:

1/ Laphong 10 tấm x 6m (26.000đồng/m) = 1.560.000đồng.

2/ Tôn lạnh 7m x 2 tấm (135.000đồng/tấm) = 1.890.000đồng.

3/ Cây đòn tay 09 cây (mỗi cây 6x6, dài 8,5m giá 1.785.000 đồng) = 16.065.000 đồng.

4/ Cây cột vuông cao 6m (430.000đồng/m) = 2.580.000 đồng.

5/ Vách thiếc 16 tấm (dài 8m, cao 6m; 95.000đồng/tấm) = 1.520.000 đồng.

6/ Văng vách tầm giong 08 cây (45.000đồng/cây) = 360.000đồng.

7/ Trụ vách 04 cây (45.000đồng/cây) = 180.000đồng.

8/ Tiền công thợ 1.400.000đồng

Tổng cộng là 25.555.000đồng. Đây là chi phí tạm tính thiệt hại do thiệt hại cụ thể chưa tính được vì ông chưa sửa chữa thực tế.

* Thiệt hại do phải thuê nhà ở từ ngày 17/11/2021 đến ngày 17/11/2022 mỗi tháng là 5.000.000đồng là 70.000.000đồng nhưng do chủ nhà giảm tiền thuê nhà 02 tháng nên vợ chồng ông chỉ yêu cầu số tiền 50.000.000đồng.

Như vậy, tổng số tiền yêu cầu là 75.555.000đồng.

Tại các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, bị đơn là ông Dương Hùng T1 trình bày:

Hiện tại phần đất tọa lạc tại khóm 4, phường 8, thành phố Cà Mau, tỉnh Cà Mau tranh chấp giữa ông với ông H, bà T được Tòa án nhân dân tỉnh Cà Mau giải quyết phúc thẩm. Vào năm 2020, ông có xây dựng nhà tiền chế để làm trụ sở công ty mua bán thiết bị máy tính, căn nhà được xây cất trên phần đất của ông. Do nhà ông giáp ranh với căn nhà của ông H, bà T (nhà được cất trên phần đất tranh chấp) nên khi xây dựng có ảnh hưởng đến căn nhà ông H cụ thể theo Biên bản kiểm tra thực tế hiện trạng ngày 24/11/2021 của Công an phường 8, thành phố Cà Mau. Quá trình xây dựng do bị vướng vách nhà ông H nên ông Mai Bá N (là thợ do ông thuê cất nhà) có tự ý cắt cây đòn tay nhà ông H, việc này ông không hay biết. Sự việc đã được Công an phường 8, thành phố Cà Mau giải quyết ra quyết định xử phạt hành chính đối với ông Mai Bá N. Thực tế nhà ông H được xây cất từ năm 1945 bằng chất liệu thô sơ nên đã bị hư hỏng nhiều. Nay nguyên đơn khởi kiện yêu cầu ông bồi thường thiệt hại tài sản, vì ông không phải là người gây thiệt hại nên ông không đồng ý đối với toàn bộ yêu cầu nguyên đơn.

Tại các lời trình bày của người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan là ông Mai Bá N trong quá trình giải quyết vụ án thể hiện:

Vào tháng 11/2021, ông có nhận làm công trình xây cất nhà cấp 4 cho ông Dương Hùng T1. Quá trình xây cất nhà ông T1 thì thợ có cắt một phần đòn tay nhà phía ông H dư ra để thuận tiện cho việc thi công nhà ông T1. Việc cắt đòn tay dư ra không ảnh hưởng đến kết cấu căn nhà ông H. Đối với những phần hư hỏng khác không liên quan đến ông. Sự việc đã được Công an thành phố Cà Mau giải quyết ra quyết định xử phạt hành chính đối với ông, hiện ông chưa thực hiện xong quyết định xử phạt trên. Ngày 24/11/2021, Công an phường 8 thành phố Cà Mau có biên bản kiểm tra hiện trường ông thống nhất với kết quả kiểm tra trên.

Thực tế theo ông được biết thì nhà ông H, bà T đã được xây dựng từ năm 1945 bằng chất liệu thô sơ nên đã bị hư hỏng nhiều. Nay ông H, bà T khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại thì ông không đồng ý đối với toàn bộ yêu cầu nguyên đơn. Lý do việc cắt đòn tay nhà ông H không gây thiệt hại số tiền nhiều như nguyên đơn yêu cầu, đối với quyết định xử phạt hành chính ông sẽ chấp hành và phối hợp để sửa chữa lại những phần ông đã làm ảnh hưởng.

Kiểm sát viên phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật tố tụng và nội dung giải quyết vụ án:

Việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa và của người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án kể từ khi thụ lý cho đến trước thời điểm Hội đồng xét xử nghị án là đúng quy định của pháp luật tố tụng dân sự. Đối với nội dung vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận toàn bộ yêu cầu nguyên đơn. Về án phí, nguyên đơn phải chịu theo quy định của pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TOÀ ÁN:

Ông H xác định ông không biết cụ thể thời gian và cũng không trực tiếp chứng kiến việc ông Dương Hùng T1, ông Mai Bá N làm hư hỏng tài sản do thời gian này vợ chồng ông đi làm xa ở thành phố Hồ Chí Minh. Đến ngày 17/11/2021 ông về mới phát hiện sự việc và trình báo Công an phường 8, thành phố Cà Mau. Ông xác định việc hư hỏng những tài sản nêu trên là do việc xây cất nhà của ông T1 gây ảnh hưởng đến căn nhà của ông.

Đối chiếu với các lời khai của ông T1 trong quá trình cơ quan công an làm việc để xử lý tin báo của ông H thể hiện vào tháng 03/2021 ông T1 có cất nhà trên phần đất của ông T1 tiếp giáp với căn nhà của ông H. Ông thuê ông Mai Bá N là thợ trực tiếp xây cất nhà cho ông. Việc ông N có tác động như thế nào đối với nhà ông H trong quá trình xây dựng thì ông T1 không biết.

Tại Biên bản kiểm tra hiện trạng ngày 24/11/2021 của Công an phường 8, thành phố Cà Mau kết hợp với UBND phường 8, thành phố Cà Mau (bút lục 82) thể hiện căn nhà của ông H bị hư hỏng như sau:

- Một vách nhà bên phải từ hướng ngoài nhìn vô bị hư hỏng dài 08m và cao 6m nhưng chưa xác định được có sự tác động con người hay không.

- Một cây cột cái trong nhà do bị mục nát và mối ăn (không phát hiện dấu vết tác động của con người) ở phần đỉnh cột.

- Chưa xác định dấu cắt của cây đòn tay bên vách nhà.

- Mái sau mái nhà tấm thiếc từ cột cái xuống khoảng 2,5m có dấu cắt 30cm, chiều dài khoảng 02m có dấu cắt 15cm (do tác động của con người).

- La phong hư hỏng ngang 1,5m; dài 7m nhưng không xác định được có sự tác động của con người hay không.

Tại Biên bản xem xét, thẩm định tại chỗ ngày 12/12/2023 của Tòa án (bút lục 172-173) thể hiện hiện trạng căn nhà bị thiệt hại vẫn không thay đổi so với biên bản kiểm tra hiện trạng ngày 24/11/2021 của Công an phường 8, thành phố Cà Mau. Hiện tại vợ chồng ông H đang quản lý, sử dụng căn nhà.

Như vậy, trên cơ sở kết quả kiểm tra hiện trạng cùng với lời trình bày của các đương sự thể hiện thực tế có việc hư hỏng các tài sản như trên. Tuy nhiên, chưa có cơ sở xác định nguyên nhân của việc hư hỏng các tài sản trên là do tác động con người hay không. Ông H cho rằng mặc dù ông không trực tiếp nhìn thấy những thiệt hại trên là do ông T1, ông N gây ra nhưng ông xác định chính việc ông T1 xây nhà làm ảnh hưởng thiệt hại đến căn nhà của ông. Mặc khác, các lời khai trong quá trình làm việc tại cơ quan công an và tại Tòa án thì ông T1 xác định ông có thuê ông Mai Bá N xây cất nhà tiền chế cho ông, việc ông N tự ý làm hư hỏng tài sản của ông H ông không hay biết. Đối với ông Mai Bá N thừa nhận thực tế trong thời gian cất nhà cho ông T1 thì ông có tác động vào nhà ông H cụ thể: Ông có tác động là cắt một phần cây đòn tay dư ra để thuận tiện cho việc xây dựng nhà ông T1 nhưng việc cắt này không làm ảnh hưởng đến kết cấu căn nhà. Ngoài ra ông xác định không tác động gì khác đến căn nhà. Sự việc ông tác động trên đã được Công an thành phố Cà Mau ra quyết định xử phạt hành chính số 122/QĐ-XPHC ngày 18/02/2022.

Quá trình giải quyết vụ án, ông H không yêu cầu cơ quan chuyên môn kiểm định, giám định thiệt hại. Tại phiên tòa, ông H đặt ra các yêu cầu đối với các tài sản cụ thể: 10 tấm laphong; 02 tấm tôn lạnh; 09 cây đòn tay; 01 cây cột vuông cao 6m; 16 tấm vách thiếc; 08 cây tầm vong văng vách; 04 trụ vách và tiền công thợ với tổng số tiền 25.555.000đồng.

Các thiệt hại theo yêu cầu của ông chỉ là do ông ước lượng, chưa được thẩm định của cơ quan chuyên môn và thực tế ông cũng chưa tiến hành sửa chữa thực tế. Đối với những giá trị thiệt hại mà ông đưa ra để yêu cầu là trên cơ sở ông tự tìm hiểu tại các cửa hàng vật liệu xây dựng. Tại hồ sơ không có tài liệu nào để chứng minh mức độ thiệt hại làm căn cứ để giải quyết vụ án được khách quan toàn diện.

Mặc khác, căn nhà của ông H được xây cất vào năm 1945, thực tế xem xét thẩm định cho thấy được xây cất bằng vật liệu thô sơ, thời gian xây cất quá lâu nên việc bị hư hỏng chưa xác định rõ nguyên nhân do đâu, chưa được cơ quan chuyên môn nào kiểm định nên chưa có cơ sở xác định những hư hỏng trên thì hư hỏng nào là do tác động con người hay nguyên nhân khác dẫn đến hư hỏng trên. Bởi lẽ tại thời điểm ông T1 cất nhà thì ông H không có mặt tại địa phương, không trực tiếp chứng kiến việc hư hỏng trên là do nguyên nhân từ ông T1, ông N tác động.

Từ những nhận định trên, không có cơ sở để chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn về việc yêu cầu bị đơn bồi thường thiệt hại các tài sản bị hư hỏng với số tiền là 25.555.000đồng.

Ông H xác định ông và gia đình đi làm ăn xa ở thành phố Hồ Chí Minh nên nhà đóng cửa không ai ở, đến ngày 17/11/2021 ông về nhà thì phát hiện sự việc và thuê nhà khác để ở cho đến tháng 11/2022 thì gia đình ông trở về sinh sống trên căn nhà trên cho đến nay. Quá trình xem xét, thẩm định tại chỗ và tại phiên tòa ông H xác định hiện trạng căn nhà thiệt hại vẫn y như tại thời điểm kiểm tra ngày 24/11/2021 ông chưa sửa chữa hay khắc phục làm thay đổi hiện trạng. Như vậy, thực tế cho thấy việc căn nhà có bị hư hỏng nhưng gia đình vợ chồng ông vẫn ở được. Tại thời điểm khi phát hiện sự việc thì vợ chồng ông không ở trên căn nhà lại thuê nhà khác ở nhưng hiện tại vẫn sinh sống trên căn nhà trên. Do đó, đối với yêu cầu của ông về việc yêu cầu bồi thường tiền thuê nhà trong thời gian từ ngày 17/11/2021 đến ngày 17/11/2022 với số tiền là 50.000.000đồng là không có cơ sở chấp nhận.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ các Điều 26, 35, 147, 227, 228, 244 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

Căn cứ các Điều 584, 585, 589 của Bộ luật Dân sự;

Căn cứ khoản 3 Điều 26 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Trần Văn H, bà Phạm Thị T về việc yêu cầu Dương Hùng T1, Mai Bá N có trách nhiệm bồi thường thiệt hại về tài sản bị xâm phạm là căn nhà bị hư hỏng và tiền thuê nhà khác để ở với tổng số tiền là 75.555.000đồng (bảy mươi lăm triệu năm trăm năm mươi lăm nghìn đồng)

Chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ: Ông Trần Văn H, bà Phạm Thị T phải chịu là 200.000đồng (đã nộp đủ).

Án phí dân sự sơ thẩm có giá ngạch: Ông Trần Văn H, bà Phạm Thị T phải nộp là 3.778.000 đồng (chưa nộp). Ông H, bà T đã dự nộp số tiền 2.475.000 đồng theo biên lai số 0002460 tại Chi cục thi hành án dân sự thành phố Cà Mau được chuyển thu. Ông H, bà T còn nộp tiếp số tiền 1.303.000 đồng.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại điều 30 Luật thi hành án dân sự.

Nguyên đơn có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Bị đơn, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan được quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày nhận hoặc niêm yết bản án.