Bản án 10/2023/HNGĐ-PT — Vụ án ly hôn về mâu thuẫn gia đình

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Nguyên đơn Huỳnh Ngọc Hiếu trình bày:

Theo bản án ly hôn sơ thẩm của Tòa án huyện C và bản án ly hôn phúc thẩm của Tòa án tỉnh An Giang, chị Trần Hồng L được ly hôn với anh H. Chị L được trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc con chung Huỳnh Ngọc Khả H1. Thi hành án huyện C tiến hành thi hành án nhưng không đúng với bản án đã tuyên, đã giao cháu H1 cho ông Trần Hồng T, sinh năm 1951 trực tiếp nuôi dưỡng và chăm sóc. Ông T là cha của chị L, được chị L ủy quyền đến cơ quan Thi hành án để nhận con và là người trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc. Vì vậy, anh H khởi kiện xin thay đổi người nuôi con, vì ông T là người nhận và trực tiếp nuôi dưỡng cháu H1 là không đúng với bản án đã tuyên. Ông T là người lớn tuổi, vụn về trong việc chăm sóc trẻ nhỏ, đã hết tuổi lao động, kinh tế bấp bên, phụ thuộc vào con, hàng ngày thường xuyên uống rượu, sức khỏe không ổn định hay bị huyết áp cao đột ngột và không ưa thích trẻ con. Chị L kinh tế không ổn định, nơi cư trú, tạm trú không ổn định, điều kiện nuôi dưỡng, chăm sóc con không đảm bảo nên mới ủy quyền cho ông T là người trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc cháu H1 để đi làm ăn xa. Hiện tại chị L đang đi làm ở tỉnh Bình Dương, nhưng địa chỉ tạm trú không ổn định, thường xuyên thay đổi chỗ ở. Do chị L không có khả năng nuôi con, không đảm bảo về mặt sức khỏe, đời sống thiếu thốn, không được chăm sóc đàng hoàn, thiếu ăn, thiếu mặc, giáo dục không được tốt, ảnh hưởng đến sự phát triển tâm sinh lý của bé. Chị L cư trú không ổn định nên việc thăm nom con cũng khó khăn.

Hiện nay anh H đang nuôi dưỡng, chăm sóc cháu H1, vì anh H không thể giao con cho người không đủ điều kiện nuôi dưỡng, không có khả năng về mọi mặt. Việc chị L ủy quyền cho ông T đã từ bỏ quyền được nêu trong bản án và từ bỏ quyền nuôi dưỡng chăm sóc con nên anh H yêu cầu được thay đổi người nuôi con.

Tại biên bản hòa giải ngày 17/11/2020, bị đơn Trần Hồng L trình bày:

Do chị L đi làm ở Bình Dương, sợ không kịp về nhận con khi thi hành án, nên ủy quyền cho cha là ông T đi nhận con dùm, sau đó chị L sẽ mang con theo lên Bình Dương chăm sóc, nuôi dưỡng. Tuy nhiên ngày 20/6/2019, chị L đã về kịp và trực tiếp nhận con xong vào khoảng 14 giờ 45 phút, sau khi mang con về nhà khoảng 01 tiếng thì anh H đến nhà và hỏi chở con về nhà nội chơi, sau đó anh H không mang con trả lại cho đến nay.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan T trình bày:

Chị L chỉ ủy quyền cho ông T nhận cháu H1 từ Thi hành án, chứ không ủy quyền cho ông T nuôi cháu H. Khi ông T chở cháu H1 về nhà con gái ông T tại ấp T, xã H chờ xe để đưa cháu đi Bình Dương sống chung với chị L thì anh H đến nói mượn về chút trả, nhưng không trả cho đến nay.

Tại bản án dân sự sơ thẩm số: 66/2022/HNGĐ-ST ngày 16/8/2022, Tòa án nhân dân huyện L, tỉnh Đồng Tháp quyết định:

Căn cứ vào Điều 84 Luật hôn và nhân gia đình; khoản 1 Điều 147 của Bộ luật tố tụng dân sự; Nghị quyết số 326/2016/NQ-UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của anh Huỳnh Ngọc H về việc xin thay đổi người nuôi con.

2. Về án phí: Anh Huỳnh Ngọc H chịu án phí dân sự sơ thẩm là 300.000 đồng, được khấu trừ tiền tạm ứng án phí đã nộp 300.000 đồng theo biên lai thu số 0013487 ngày 23/8/2019 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện C, tỉnh An Giang (đã nộp xong).

Ngoài ra bản án sơ thẩm còn quyết định về quyền và thời hạn kháng cáo của đương sự theo quy định của pháp luật.

Ngày 29/8/2022, anh Huỳnh Ngọc H kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm. Anh H yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm xem xét về trình tự, thủ tục tiến hành tố tụng và nội dung vụ án; anh H đề nghị xem xét hủy bản án sơ thẩm số: 66/2022/HNGĐ-ST ngày 16/8/2022 của Tòa án nhân dân huyện L, xem xét cho anh H được thay đổi người trực tiếp nuôi con để không làm ảnh hưởng đến thể chất lẫn tinh thần của trẻ nhỏ vì anh H đã nuôi con từ 06 tháng tuổi cho đến nay.

Tại phiên tòa phúc thẩm: Người kháng cáo Huỳnh Ngọc H không rút đơn khởi kiện, không rút kháng cáo nhưng anh H thay đổi kháng cáo. Anh H không yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm hủy bản án sơ thẩm, không yêu cầu xem xét về trình tự, thủ tục tiến hành tố tụng vụ án mà yêu cầu sửa bản án sơ thẩm số: 66/2022/HNGĐ-ST ngày 16/8/2022 của Tòa án nhân dân huyện L, chấp nhận yêu cầu khởi kiện về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn của anh H. Lý do chị L ủy quyền cho ông T trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng xem như chị L đã từ bỏ quyền nuôi dưỡng con, trong khi anh H là cha của cháu H1 lại không được chăm sóc, nuôi dưỡng con. Đồng thời thu nhập của chị L không đảm bảo cho việc nuôi dưỡng con.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người kháng cáo Huỳnh Ngọc H trình bày: Tại phiên tòa phúc thẩm, anh Huỳnh Ngọc H xin rút kháng cáo về thủ tục tố tụng, không yêu cầu hủy bản án sơ thẩm, mà chỉ kháng cáo yêu cầu xem xét về nội dung vụ án, chấp nhận yêu cầu khởi kiện về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn của anh H. Xét thấy yêu cầu khởi kiện của anh H là có cơ sở nên đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận kháng cáo của anh Huỳnh Ngọc H.

Kiểm sát viên phát biểu ý kiến của Viện kiểm sát: Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký, đương sự và người tham gia tố tụng khác đã chấp hành đúng quy định của Bộ luật tố tụng dân sự trong quá trình thụ lý phúc thẩm và xét xử. Đơn kháng cáo của anh Huỳnh Ngọc H đúng thời hạn luật định nên hợp lệ. Tại phiên tòa phúc thẩm, anh H thay đổi kháng cáo, anh H không kháng cáo về trình tự, thủ tục tố tụng của vụ án, không kháng cáo yêu cầu hủy bản án sơ thẩm, mà chỉ kháng cáo yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn. Xét thấy anh H khởi kiện có cung cấp tài liệu, chứng cứ nhưng không là chứng cứ chứng minh nên Tòa án cấp sơ thẩm không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của anh H là có căn cứ. Căn cứ vào khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự, đề nghị Hội đồng xét xử phúc thẩm không chấp nhận kháng cáo của anh Huỳnh Ngọc H, giữ nguyên bản án sơ thẩm số: 66/2022/HNGĐ-ST ngày 16/8/2022 của Tòa án nhân dân huyện L, tỉnh Đồng Tháp.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

[2.1] Tòa án cấp sơ thẩm đã xác định đúng quan hệ pháp luật tranh chấp, đầy đủ thành phần những người tham gia tố tụng, thụ lý và giải quyết đúng thẩm quyền và thủ tục theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015.

[2.4] Xét thấy sau khi ly hôn, anh H mong muốn được trực tiếp nuôi con chung Huỳnh Ngọc Khả H1, nhưng anh H và chị L không có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con. Khoản 2 Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 quy định việc thay đổi người trực tiếp nuôi con được giải quyết khi có một trong các căn cứ sau đây: a) Cha, mẹ có thỏa thuận về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con phù hợp với lợi ích của con; b) Người trực tiếp nuôi con không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con. Trong vụ án này, Hội đồng xét xử nhận thấy anh H và chị L đều yêu thương con chung, theo trình bày của anh H và chị L thì hiện tại anh H và chị L đều có việc làm, có thu nhập tương đối ổn định và đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chung Huỳnh Ngọc Khả H1. Tuy nhiên xét về nhiều mặt, chị L vẫn còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chung. Mặt khác sau khi thi hành án về việc giao nhận người chưa thành niên theo bản án xong, trong ngày 20/6/2019 anh H đã mượn lại con chung và chăm sóc, nuôi dưỡng đến nay. Anh H không để chị L thực hiện quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con nên không có căn cứ chứng minh việc chị L nuôi con sẽ làm ảnh hưởng thể chất, tinh thần, ảnh hưởng đến sự phát triển của con. Anh H cũng không có căn cứ chứng minh chị L không còn đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chung Huỳnh Ngọc Khả H1.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 1 Điều 308, khoản 3 Điều 296, khoản 1 Điều 148 Bộ luật tố tụng dân sự; khoản 2 Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014; khoản 1 Điều 29 Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Không chấp nhận kháng cáo của anh Huỳnh Ngọc H.

Giữ nguyên bản án sơ thẩm số: 66/2022/HNGĐ-ST ngày 16/8/2022 của Tòa án nhân dân huyện L, tỉnh Đồng Tháp.

1. Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của anh Huỳnh Ngọc Hiếu về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn.

2. Về án phí: Anh Huỳnh Ngọc H phải chịu 300.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm; được khấu trừ vào tiền tạm ứng án phí đã nộp 300.000 đồng theo biên lai thu số 0013487 ngày 23/8/2019 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện C, tỉnh An Giang (đã nộp xong).

3. Về án phí phúc thẩm: Anh Huỳnh Ngọc H phải chịu 300.000 đồng án phí dân sự phúc thẩm; nhưng được khấu trừ vào tiền tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp theo biên lai số 0013630 ngày 12/9/2022 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện L.

4. Các phần khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo kháng nghị.

5. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật thi hành án dân sự, thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.