Bản án 10/2023/DS-PT — Tranh chấp hợp đồng đặt cọc

NỘI DUNG VỤ ÁN:

- Nguyên đơn ông Lê Ngọc P và người đại diện hợp pháp của ông P là bà Huỳnh Thị V trình bày:

Vào ngày 08/03/2020, ông Lê Ngọc P với bà Nguyễn Thị S ký kết Hợp đồng đặt cọc tiền chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất. Nội dung hợp đồng thể hiện ông P nhận chuyển nhượng phần đất thuộc thửa A, tờ bản đồ V có diện tích là 130m2 với giá 650.000.000 đồng, đất tọa lạc tại khu phố K, thị trấn P, thị xã T, tỉnh Bình Dương.

Quá trình thực hiện hợp đồng, ông P đã giao tiền cho bà Nguyễn Thị S 04 lần: Lần 01 vào ngày 08/3/2020 với số tiền 90.000.000 đồng; lần thứ 02 vào ngày 19/3/2020 với số tiền 180.000.000 đồng; lần thứ 03 vào ngày 20/3/2020 số tiền 40.000.000 đồng và lần thứ 04 vào ngày 22/3/2020 với số tiền 60.000.000 đồng. Tổng số tiền mà ông Lê Ngọc P đã giao cho bà Nguyễn Thị S là 370.000.000 đồng. Thời điểm ông P ký hợp đồng với bà S thì bà S cũng chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Bà S nói với ông P đất này bà S nhận chuyển nhượng lại từ ông Nguyễn Thanh P và bà Nguyễn Thị U, khi nào ra văn phòng công chứng thì ông Nguyễn Thanh P và bà Nguyễn Thị U sẽ ký trực tiếp với ông Lê Ngọc P. Do bà S cung cấp cho ông P bản Hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất ngày 02/12/2019 giữa bên chuyển nhượng là ông Nguyễn Thanh P và bà Nguyễn Thị U còn bên nhận chuyển nhượng là bà Nguyễn Thị S nên ông P đã tin là đất của bà S và giao kết đặt cọc ngày 08/3/2020 với bà S. Đến ngày 19/5/2020, là ngày hai bên thỏa thuận công chứng hợp đồng nhưng bà S không tới và ông P cũng không liên lạc được cho bà S. Sau ngày 19/5/2020, ông P vẫn tiếp tục liên hệ với bà S để yêu cầu bà S thực hiện hợp đồng đã ký kết nhưng bà S không hợp tác.

Nay ông Lê Ngọc P yêu cầu Tòa án tuyên Hợp đồng đặt cọc tiền chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất được ký kết giữa ông Lê Ngọc P với bà Nguyễn Thị S ngày 08/3/2020 vô hiệu, yêu cầu Tòa án buộc bà Nguyễn Thị S phải trả lại cho ông Lê Ngọc P số tiền đã nhận là 370.000.000 đồng và đề nghị rút một phần yêu cầu khởi kiện đối với yêu cầu phạt cọc số tiền 740.000.000 đồng.

- Bị đơn bà Nguyễn Thị S và người đại diện hợp pháp của bị đơn bà S là ông Nguyễn Anh Q trình bày:

Bà Nguyễn Thị S có hộ khẩu thường trú tại khu phố K, phường P, thị xã T, tỉnh Bình Dương nên vụ án không thuộc thẩm quyền của Tòa án nhân dân thành phố Dĩ An, tỉnh Bình Dương nên đề nghị Hội đồng xét xử chuyển vụ án về Tòa án nhân dân thị xã Tân Uyên, tỉnh Bình Dương để giải quyết theo thẩm quyền. Do Tòa án nhân dân thành phố Dĩ An không có thẩm quyền giải quyết vụ án nên ông từ chối trình bày cũng như trả lời tất cả các câu hỏi của Hội đồng xét xử.

- Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Nguyễn Thanh P và bà Nguyễn Thị U:

Ông P và bà U đã được Tòa án tống đạt thông báo thụ lý và các tài liệu chứng cứ kèm theo đơn khởi kiện do nguyên đơn cung cấp và yêu cầu ông P, bà U có ý kiến đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn nhưng các ông, bà trên không có ý kiến gì. Trong quá trình giải quyết vụ án người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan trên đã được Tòa án triệu tập để tham gia phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải vào ngày 23/8/2022 nhưng ông P và bà U vắng mặt không có lý do. Đồng thời cũng không có ý kiến và không cung cấp bất cứ tài liệu, chứng cứ gì đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số 133/2022/DS-ST ngày 30/9/2022 của Tòa án nhân dân thành phố Dĩ An, tỉnh Bình Dương đã quyết định:

1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Lê Ngọc P đối với bị đơn bà Nguyễn Thị S về việc “Tranh chấp hợp đồng đặt cọc”.

- Tuyên bố “Hợp đồng đặt cọc tiền chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất ngày 08/3/2020” giữa bà Nguyễn Thị S và ông Lê Ngọc P vô hiệu.

- Buộc bà Nguyễn Thị S có trách nhiệm trả lại cho ông Lê Ngọc P số tiền cọc đã nhận là 370.000.000 đồng (ba trăm bảy mươi triệu đồng).

2. Đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn ông Lê Ngọc P về việc yêu cầu bị đơn bà Nguyễn Thị S phải thanh toán số tiền phạt cọc 740.000.000 đồng (bảy trăm bốn mươi triệu đồng).

Ngoài ra án sơ thẩm còn tuyên về án phí; nghĩa vụ chậm trả; quyền và nghĩa vụ thi hành án và quyền kháng cáo.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 11/10/2022, bị đơn bà Nguyễn Thị S kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.

Tại phiên tòa phúc thẩm, người đại diện hợp pháp của bị đơn vẫn giữ yêu cầu kháng cáo; người đại diện hợp pháp của nguyên đơn vẫn giữ yêu cầu khởi kiện. Các đương sự không tự thỏa thuận với nhau về việc giải quyết vụ án.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn trình bày quan điểm tranh luận: Bị đơn kháng cáo nhưng không cung cấp được chứng cứ gì khác nên đề nghị Hội đồng xét xử giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh Bình Dương phát biểu quan điểm:

- Về tố tụng: Những người tiến hành tố tụng và tham gia tố tụng đã thực hiện đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự tại Tòa án cấp phúc thẩm.

- Về nội dung: Bị đơn bà S kháng cáo không đồng ý trả số tiền 370.000.000 đồng cho phía nguyên đơn. Xét thấy, tại thời điểm các bên ký Hợp đồng đặt cọc tiền chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất ngày 08/3/2020 đối với thửa 467, tờ bản đồ số 05 thuộc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào sổ 03611QSDĐ/TU do Ủy ban nhân dân huyện (nay là thị xã) Tân Uyên cấp cho bà Nguyễn Thị U ngày 30/11/2004 thì bị đơn bà S chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đối với diện tích đất này nhưng bà S lại thực hiện việc ký hợp đồng đặt cọc với ông P và nhận số tiền cọc 370.000.000 đồng là vi phạm Điều 188 của Luật Đất đai năm 2013. Căn cứ Điều 123 Bộ luật Dân sự 2015 thì giao dịch đặt cọc giữa hai bên là vô hiệu vì cả nguyên đơn ông P và bị đơn bà S đều biết đất chưa được cấp quyền sử dụng đất cho bà S nhưng vẫn đồng ý thỏa thuận chuyển nhượng nên cả hai bên cùng có lỗi. Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn tuyên Hợp đồng đặt cọc tiền chuyển nhượng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất ngày 08/3/2020 giữa bà Nguyễn Thị S với ông Lê Ngọc P vô hiệu và buộc bị đơn bà S hoàn trả số tiền cọc đã nhận cho nguyên đơn là có căn cứ. Bị đơn bà S kháng cáo nhưng không cung cấp chứng cứ chứng minh cho yêu cầu kháng cáo của mình là có căn cứ nên đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của bị đơn, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Sau khi nghiên cứu tài liệu chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên tòa, căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, lời trình bày của các đương sự, ý kiến của Kiểm sát viên,

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

- Căn cứ khoản 1 Điều 148; khoản 1 Điều 308; Điều 313 Bộ luật Tố tụng dân sự;

- Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội Khóa XIV quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Không chấp nhận kháng cáo của bà Nguyễn Thị S.

2. Giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số 133/2022/DS-ST ngày 30 tháng 9 năm 2022 của Tòa án nhân dân thành phố Dĩ An, tỉnh Bình Dương.

3. Về án phí dân sự phúc thẩm: Bà Nguyễn Thị S phải chịu số tiền 300.000 đồng (ba trăm nghìn đồng), được khấu trừ vào tiền tạm ứng án phí phúc thẩm đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0004246 ngày 11 tháng 10 năm 2022 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố Dĩ An, tỉnh Bình Dương.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.