Bản án 10/2022/HNGĐ-PT — Đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về sức khỏe, tính mạng

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện, lời khai của đương sự, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Nguyên đơn trình bày: Khoảng 10 giờ 30 phút ngày 01/8/2020, dòng họ Nguyễn tổ chức giỗ họ tại nhà ông Nguyễn Văn S tại Tổ 6, phường TT, thành phố PL, tỉnh Hà Nam và tổ chức ăn cơm; ông Nguyễn Văn H và ông Nguyễn Văn Th đến tham gia. Tại đây, ông H nói đáng lẽ ông Th là em ông H và yêu cầu ông Th phải gọi ông H bằng anh. Ông Th cho rằng về vai vế trong họ thì ông Th ngang vai với bố ông H. Lúc này ông H dùng những từ ngữ thiếu văn hóa, lăng mạ, làm nhục, đe dọa đánh chết và chạy đến định đánh ông Th nhưng có nhiều người can ngăn nên ông H tiếp tục lăng mạ, xúc phạm. Ông H bị nhiều người trong họ và gia đình ông H đuổi về nhà. Khi ra về, ông H đe dọa sẽ chặn đường đánh tiếp. Đến khoảng 11 giờ 45 phút cùng ngày, khi ông Th đi từ nhà ông S về đến đường bê tông bờ ngòi đối diện nhà ông H thì ông H bất ngờ chặn đường và sử dụng hành vi đê hèn, thói côn đồ, hung hãn tấn công đánh, đấm, đá vào mặt, vào người dẫn đến ông Th ngất tại chỗ, ông H chỉ dừng lại khi có người khác đến can ngăn.

Gia đình ông Th đã báo vụ việc ông H cố ý gây thương tích đến Công an phường TT. Đại diện Công an TT đã đến lập biên bản.

Sau khi báo cho Công an phường TT vụ việc trên, gia đình và bà con trong xóm đã đưa ông Th đi cấp cứu tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Hà Nam. Theo chẩn đoán ban đầu của bác sỹ thì ông Th bị đa chấn thương vùng mặt, bị sưng và biến dạng; răng bị gẫy một số và một số răng của cả hai hàm bị chấn thương nặng dẫn đến không thể nhai và ăn thức ăn; hàm răng bị chấn thương do có lực mạnh tác động; Mắt bị tổn thương do bị lực mạnh tác động, dẫn đến không nhìn rõ…; tai bị ù, lúc nghe được, lúc không nghe được và còn nhiều tổn thương khác.

Thời gian ông Th cấp cứu và điều trị tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Hà nam từ ngày 01/8/2020 đến ngày 11/8/2020. Sau khi xuất viện, do vẫn còn đau nhức và thường xuyên bị ngất đã phải đến điều trị tại Trạm y tế phường Thanh Tuyền từ ngày 15/8/2020 đến ngày 24/8/2020. Trong thời gian điều trị tại bệnh viện và Trạm y tế phường Thanh Tuyền thì vợ ông Th là bà Nguyễn T.T đã phải nghỉ công việc kinh doanh chăm sóc tại bệnh viện và những nơi điều trị khác. Sau khi điều trị sức khỏe ổn định được bác sỹ răng hàm mặt điều trị những răng bị gãy và răng bị tổn thương không thể tiếp tục sử dụng do bị chấn động và tổn thương bởi hành vi của ông Nguyễn Văn H gây nên. Vậy nên phải nhổ răng bị gãy, tổn thương để trồng răng mới, trong thời gian điều trị bà Nguyễn T.T là người phải nghỉ làm để hỗ trợ và chăm sóc ông Th.

Các chi phí mà ông Th điều trị tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Hà Nam, chi phí thuốc điều trị, chi phí trồng răng và các chi phí khác ông Th đã nộp biên lai cho Tòa án, tổng chi phí mua thuốc điều trị hết 6.623.400 đồng; chi phí điều trị trồng răng hết 55.726.316 đồng. Tổng là 62.349.716 đồng.

Ngày 11/8/2020 ông Th được xuất viện, Công an phường TT có mời ông Th và ông Nguyễn Văn H lên làm việc cùng về vấn đề bồi thường thiệt hại. Ông H trình bày trước Công an với nội dung cam kết là đền bù thiệt hại số tiền là 20.000.000đ (Hai mươi triệu đồng) và thanh toán toàn bộ mọi chi phí liên quan đến việc trồng răng đã gãy. Tuy nhiên ông H đã không thanh toán mọi khoản đền bù nào cho ông Th.

Nay ông Nguyễn Văn Th khởi kiện ra Tòa án yêu cầu ông Nguyễn Văn H bồi thường thiệt hại về sức khỏe gồm:

Buộc ông Nguyễn Văn H phải thanh toán cho ông Nguyễn Văn Th số tiền là 62.349.716đ (Sáu mươi hai triệu ba trăm bốn mươi chín nghìn bẩy trăm mười sáu đồng); chi phí trên bao gồm: Chi phí cấp cứu, khám chữa bệnh tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Hà Nam; chi phí điều trị tại trạm y tế phường Thanh Tuyền; chi phí mua thuốc điều trị; chi phí trồng răng tại bệnh viện Việt Nhật, Phủ Lý, Hà Nam.

Buộc ông Nguyễn Văn H phải thanh toán cho ông Nguyễn Văn Th số tiền công lao động bị mất từ ngày 02/8/2020 đến ngày 11/9/2020 (số tiền 150.000đ/ngày là số tiền lao động bình quân tại địa phương thành phố Phủ Lý) là 150.000đ/ ngày x 41 ngày = 6.150.000đ (sáu triệu một trăm năm mươi nghìn đồng).

Buộc ông Nguyễn Văn H phải thanh toán cho ông Nguyễn Văn Th số tiền công của người nuôi bệnh nhân từ ngày 02/8/2020 đến ngày 11/9/2020 (số tiền 150.000đ/ngày là số tiền lao động bình quân tại địa phương thành phố Phủ Lý) là 150.000đ x 41 ngày = 6.150.000đ (sáu triệu một trăm năm mươi nghìn đồng).

Buộc ông Nguyễn Văn H phải thanh toán cho ông Nguyễn Văn Th số tiền tổn thất tinh thần do sức khỏe bị xâm phạm là 15 tháng lương cơ bản: 15 tháng x 1.390.000đ/tháng = 20.850.000đ (hai mươi triệu tám trăm năm mươi nghìn đồng).

Tổng số tiền ông Nguyễn Văn H phải bồi thường cho ông Nguyễn Văn Th là 95.499.716đ (chín mươi lăm triệu bốn trăm chín mươi chín nghìn bẩy trăm mười sáu đồng).

Trường hợp nếu ông H biết ăn năn hối lỗi và xin lỗi thì đồng ý thỏa thuận cho ông H trả đủ số tiền thuốc là 62.349.716đ (sáu mươi hai triệu ba trăm bốn mươi chín nghìn bẩy trăm mười sáu đồng) và phải trả ngay tiền.

Ông Th yêu cầu kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật nếu ông H không thanh toán toàn bộ số tiền trên thì ông H phải chịu lãi suất chậm thanh toán theo quy định của pháp luật và ông Th có quyền yêu cầu Cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền tiến hành kê biên, phát mại tài sản của ông H để thu hồi toàn bộ số tiền bồi thường thiệt hại cho ông Th. Toàn bộ số tiền thu được từ việc xử lý hoặc kê biên phát mại tài sản được dùng để thanh toán nghĩa vụ bồi thường thiệt hại của ông H cho ông Th. Trường hợp số tiền thu được từ việc xử lý, kê biên phát mại tài sản không đủ để thanh toán hết nghĩa vụ bồi thường thiệt hại cho ông Nguyễn Văn Th thì ông Nguyễn Văn H vẫn phải có nghĩa vụ thanh toán tiếp số tiền còn thiếu cho ông Nguyễn Văn Th.

Bị đơn trình bày: Khoảng 10 giờ 30 phút ngày 01/8/2020 ông Nguyễn Văn Th và ông Nguyễn Văn H đều là họ hàng trong dòng họ Nguyễn đến dự lễ giỗ họ tại nhà ông Nguyễn Văn S. Khi tổ chức lễ giỗ xong ông H và ông Th cùng các thành viên khác ăn cơm và uống rượu tại nhà ông S cùng anh H (anh trai ông H). Giữa ông Th và ông H xảy ra tranh cãi về việc xưng hô theo thứ bậc trong dòng họ. Anh H lấy gia phả ra cho ông Th xem nhưng ông Th hung hăng chửi bới lại và tuyên bố không họ hàng gì nữa. Đến khoảng hơn 11 giờ cùng ngày ông H đi về nhà. Khoảng 11 giờ 30 phút cùng ngày, ông Th đi qua nhà chửi bới văng tục và thách thức đánh nhau. Do ông H đã uống rượu và bức xúc với thái độ của ông Th nên từ nhà tiến về phía ông Th dùng hai tay đấm thẳng vào mặt ông Th. Ngoài ông H ra không có ai khác đánh ông Th.

Giấy thương tích của ông Th Bệnh viện đa khoa tỉnh Hà Nam kết luận ông Th mất chiếc răng R42, xây sát vùng trán và bầm tím vùng môi. Ông Th đi điều trị tại Bệnh viện đa khoa từ ngày 01/8/2020 đến ngày 11/8/2020 thì ra viện. Nhiều lần Công an yêu cầu nhưng ông Th đề nghị giải quyết hòa giải tình cảm đến cuối tháng 11 năm 2020 thì Công an phường TT có yêu cầu ông H và ông Th lên để giải quyết việc bồi thường. Ông H đồng ý bồi thường cho ông Th số tiền là 20.000.000 đông, bao gồm chi phí chữa trị tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Hà Nam và chữa răng R42 nhưng ông Th đòi bồi thường 62.000.000đ nên không thống nhất được. Ông H chưa đền bù cho ông Th đồng nào. Nay ông Th khởi kiện yêu cầu ông H bồi thường số tiền 95.499.716 đông, ông H có quan điểm như sau:

- Tiền thuốc men ông H chỉ bồi thường theo hóa đơn của người bệnh nộp tại bệnh viện đa khoa tỉnh Hà Nam và chi phí trồng răng R42.

- Về thu nhập bị mất của ông Th yêu cầu thì ông Th chỉ đi làm thuê mướn hoặc chăn nuôi ở nhà nên cũng chỉ chịu bồi thường số ngày ông Th nằm viện và bà Thu phục vụ ông Th tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Hà Nam.

- Về tổn thất tinh thần với mức thiệt hại 02% sức khỏe, ông H không chấp nhận đền bù 15 tháng lương cơ bản, đề nghị giải quyết theo pháp luật.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là bà Nguyễn T.T trình bày: Sự việc xảy ra giữa ông Nguyễn Văn Th và ông Nguyễn Văn H như ông Th trình bày là hoàn toàn đúng sự thật. Thời gian bà phải nghỉ công việc kinh doanh để chăm sóc ông Th từ ngày 02/8/2020 đến ngày 11/9/2020. Đề nghị Tòa án xem xét giải quyết buộc ông H phải thanh toán cho bà số tiền thu nhập bị mất với số tiền là 150.000đ/1 ngày x 41 ngày = 6.150.000 đồng.

Tại Bản án dân sự sơ thẩm số: 01/2022/DS-ST ngày 26 tháng 4 năm 2022 của Tòa án nhân dân thành phố Phủ Lý quyết định:

- Căn cứ vào Điều 26; khoản 1 Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39; Điều 92; Điều 147; Điều 184 và các Điều 227, 228, 271, 273, 280 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

- Căn cứ các Điều 584; Điều 585; Điều 586, Điều 588 và Điều 590 của Bộ luật Dân sự năm 2015;

- Căn cứ Luật Phí và Lệ phí số 97/2015/QH13 ngày 25/11/2015 của Quốc hội và Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn Th về việc yêu cầu bồi thường thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm.

Buộc ông Nguyễn Văn H phải bồi thường cho ông Nguyễn Văn Th số tiền 31.263.000đ (ba mươi mốt triệu hai trăm sáu mươi ba nghìn đồng).

Buộc ông Nguyễn Văn H phải bồi thường cho bà Nguyễn T.T số tiền là 1.500.000đ (một triệu năm trăm nghìn đồng).

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành đối với khoản tiền trên, nếu ông H chậm trả tiền thì phải trả lãi đối với số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả tại thời điểm thanh toán theo quy định tại khoản 2 Điều 357 và Điều 468 của Bộ luật Dân sự.

2. Bác các yêu cầu khác của ông Nguyễn Văn Th và bà Nguyễn T.T.

Ngoài ra, án sơ thẩm còn tuyên về án phí và quyền kháng cáo cho các đương sự.

Ngày 29 tháng 4 năm 2022, nguyên đơn là ông Nguyễn Văn Th có đơn kháng cáo Bản án sơ thẩm số: 01/2022/DS-ST ngày 26 tháng 04 năm 2021 của Tòa án nhân dân thành phố Phủ Lý, với nội dung:

- Buộc ông Nguyễn Văn H phải thanh toán cho ông Nguyễn Văn Th số tiền là 62.349.716đ (Sáu mươi hai triệu ba trăm bốn mươi chín nghìn bẩy trăm mười sáu đồng); chi phí trên bao gồm: Chi phí cấp cứu, khám chữa bệnh tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Hà Nam; chi phí điều trị tại trạm y tế phường Thanh Tuyền; chi phí mua thuốc điều trị; chi phí trồng răng tại bệnh viện Việt Nhật, Phủ Lý, Hà Nam.

- Buộc ông Nguyễn Văn H phải thanh toán cho ông Nguyễn Văn Th số tiền công lao động bị mất từ ngày 02/8/2020 đến ngày 11/9/2020 (số tiền 150.000đ/ngày là số tiền lao động bình quân tại địa phương thành phố Phủ Lý) là 150.000đ/ ngày x 41 ngày = 6.150.000đ (sáu triệu một trăm năm mươi nghìn đồng).

- Buộc ông Nguyễn Văn H phải thanh toán cho ông Nguyễn Văn Th số tiền công của người nuôi bệnh nhân từ ngày 02/8/2020 đến ngày 11/9/2020 (số tiền 150.000đ/ngày là số tiền lao động bình quân tại địa phương thành phố Phủ Lý) là 150.000đ x 41 ngày = 6.150.000đ (sáu triệu một trăm năm mươi nghìn đồng).

- Buộc ông Nguyễn Văn H phải thanh toán cho ông Nguyễn Văn Th số tiền tổn thất tinh thần do sức khỏe bị xâm phạm là 15 tháng lương cơ bản: 15 tháng x 1.390.000đ/tháng = 20.850.000đ (hai mươi triệu tám trăm năm mươi nghìn đồng).

Tổng số tiền ông Nguyễn Văn H phải bồi thường cho ông Nguyễn Văn Th là 95.499.716đ (chín mươi lăm triệu bốn trăm chín mươi chín nghìn bẩy trăm mười sáu đồng).

- Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật nếu ông H không thanh toán toàn bộ số tiền trên thì ông H phải chịu lãi suất chậm thanh toán theo quy định của pháp luật và ông Th có quyền yêu cầu Cơ quan thi hành án dân sự có thẩm quyền tiến hành kê biên, phát mại tài sản của ông H để thu hồi toàn bộ số tiền bồi thường thiệt hại cho ông Th. Toàn bộ số tiền thu được từ việc xử lý hoặc kê biên phát mại tài sản được dùng để thanh toán nghĩa vụ bồi thường thiệt hại của ông H cho ông Th. Trường hợp số tiền thu được từ việc xử lý, kê biên phát mại tài sản không đủ để thanh toán hết nghĩa vụ bồi thường thiệt hại cho ông Nguyễn Văn Th thì ông Nguyễn Văn H vẫn phải có nghĩa vụ thanh toán tiếp số tiền còn thiếu cho ông Nguyễn Văn Th.

Tại phiên tòa phúc thẩm, ông Nguyễn Văn Th giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.

Bị đơn đề nghị Hội đồng xét xử giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Nam: Đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015, không chấp nhận kháng cáo của ông Nguyễn Văn Th; giữ nguyên Bản án dân sự sơ thẩm số: 01/2022/DS-ST ngày 26 tháng 04 năm 2022 của Tòa án nhân dân thành phố Phủ Lý. Về án phí dân sự phúc thẩm, ông Th không phải chịu.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ vào kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Đơn kháng cáo của ông Nguyễn Văn Th trong thời hạn luật định, nội dung đảm bảo quy định tại Điều 272 của Bộ luật tố tụng dân sự nên là hợp lệ, được Hội đồng xét xử xem xét giải quyết theo quy định của pháp luật.

Yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn Th thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án theo quy định tại khoản 5 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35 và khoản 1 Điều 39 của Bộ luật tố tụng dân sự, Tòa án nhân dân Thành phố Phủ Lý thụ lý, giải quyết là đúng thẩm quyền.

Về yêu cầu buộc ông Nguyễn Văn H phải thanh toán cho ông Nguyễn Văn Th khoản chi phí cấp cứu, khám chữa bệnh tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Hà Nam, Trạm y tế phường Thanh Tuyền; chi phí mua thuốc điều trị; chi phí trồng răng tại bệnh viện Việt Nhật, với tổng số tiền là 62.349.716 đồng: Xét thấy, cấp sơ thẩm đã quyết định buộc ông H phải bồi thường các khoản: Chi phí theo hóa đơn tại Bệnh viện đa khoa tỉnh Hà Nam là 6.983.290 đồng; chi phí theo hóa đơn tại Trạm y tế phường Thanh Tuyền là 2.100.000 đồng; chi phí điều trị răng tại Phòng khám Việt Nhật là 15.600.000 đồng, tổng là 24.683.290 đồng là phù hợp với các hóa đơn, chứng từ, đảm bảo đầy đủ quyền lợi cho ông Th.

Về yêu cầu cầu buộc ông Nguyễn Văn H phải thanh toán cho ông Nguyễn Văn Th khoản thu nhập bị mất, với số tiền 150.000đ/ngày x 41 ngày = 6.150.000đ: Xét thấy, ông Th phải điều trị tại các cơ sở y tế 23 ngày và đi khám lại 02 lần vào 02 buổi sáng nên cấp sơ thẩm chấp nhận ông Th không lao động được trong 24 ngày, với mức theo yêu cầu của ông Th 150.000đ/ngày là có căn cứ và phù hợp với mức độ thương tích và thời gian thực tế điều trị tại các cơ sở y tế.

Về yêu cầu buộc ông Nguyễn Văn H phải thanh toán cho ông Nguyễn Văn Th số tiền công của người nuôi bệnh nhân từ ngày 02/8/2020 đến ngày 11/9/2020 là 150.000đ/ngày x 41 ngày = 6.150.000đ: Xét thấy, ông Th phải điều trị nội trú tại bệnh viện Đa khoa tỉnh Hà Nam 10 ngày sau đó điều trị ngoại trú tại Trạm y tế xã và Phòng khám Việt Nhật; mức độ thương tích của ông Th không lớn (tổn hại 02% sức khỏe) vì vậy cấp sơ thẩm chấp nhận buộc bị đơn phải bồi thường tiền công người phục vụ trong 10 ngày là phù hợp với thời gian điều trị nội trú và mức độ thương tích của ông Th.

Về yêu cầu buộc ông Nguyễn Văn H phải thanh toán cho ông Nguyễn Văn Th số tiền tổn thất tinh thần do sức khỏe bị xâm phạm là 15 tháng lương cơ bản, với số tiền là 20.850.000đ: Xét thấy, mức độ tổn hại về sức khỏe của ông Th là không lớn (02%). Cấp sơ thẩm quyết định bồi thường tổn thất về tinh thần cho ông Th với mức 02 tháng lương cơ bản là có căn cứ và phù hợp với mức độ tổn hại về sức khỏe của ông Th.

Về yêu cầu áp dụng biện pháp bảo đảm thi hành án: Xét thấy, bản án sơ thẩm đã tuyên biện pháp bảo đảm thi hành khoản tiền bồi thường theo đúng quy định của pháp luật.

Từ những phân tích và lập luận trên, không có căn cứ chấp nhận kháng cáo của ông Nguyễn Văn Th.

Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, cấp phúc thẩm không xem xét.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự: Không chấp nhận kháng cáo của ông Nguyễn Văn Th; giữ nguyên Bản án sơ thẩm số: 01/2022/DS-ST ngày 26 tháng 04 năm 2022 của Tòa án nhân dân thành phố Phủ Lý về việc “Kiện đòi bồi thường thiệt hại về sức khỏe”.

- Căn cứ các Điều 584; Điều 585; Điều 586, Điều 588 và Điều 590 của Bộ luật Dân sự năm 2015;

- Căn cứ Luật Phí và Lệ phí số 97/2015/QH13 ngày 25/11/2015 của Quốc hội; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn Th về việc yêu cầu bồi thường thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm.

Buộc ông Nguyễn Văn H phải bồi thường cho ông Nguyễn Văn Th số tiền 31.263.000đ (Ba mươi mốt triệu hai trăm sáu mươi ba nghìn đồng).

Buộc ông Nguyễn Văn H phải bồi thường cho bà Nguyễn T.T số tiền là 1.500.000đ (Một triệu năm trăm nghìn đồng).

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành đối với khoản tiền trên, nếu ông H chậm trả tiền thì phải trả lãi đối với số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả tại thời điểm thanh toán theo quy định tại khoản 2 Điều 357 và Điều 468 của Bộ luật Dân sự.

Bác các yêu cầu khác của ông Nguyễn Văn Th và bà Nguyễn T.T.

2. Về án phí dân sự phúc thẩm, ông Nguyễn Văn Th không phải nộp.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.

Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị đã có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết thời hạn kháng cáo, kháng nghị.

Bản án dân sự phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.