Bản án 10/2019/DS-PT — Đòi bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng về sức khỏe, tính mạng

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Nguyên đơn là chị LTQ trình bày: Khoảng 19 giờ 30 phút ngày 24/9/2018 chị LTQ đi xe máy về nhà ở xóm D, xã E, huyện C, thành phố Hải Phòng (ngôi nhà này chị cho thuê trọ và gần cạnh nhà anh LVH). Chị LTQ đi bộ sang nhà anh LVH để nói chuyện về việc gia đình anh LVH làm lán sản xuất bánh đa có bắt sắt vào bờ tường nhà chị. Trong lúc nói chuyện, chị LTQ và bà VTH có xẩy ra cãi nhau dẫn đến hai bên túm tóc, giằng co nhau. Lúc này anh LVH đang ngồi ăn cơm trong lán làm bánh đa chạy ra dùng chân phải đá vào cánh tay phải chị khoảng 5 đến 6 cái, sau đó anh LVH lại vào ăn cơm. Chị LTQ và bà VTH vẫn tiếp tục túm tóc, giằng co nhau và cả hai đều bị ngã nằm nghiêng xuống đất về phía bên trái chị và bên phải bà VTH. khoảng 2 đến 3 phút thì anh LVH đi ra dùng chân phải đi giầy giẵm lên trên hai bàn tay của chị đang túm tóc bà VTH và di mạnh hai bàn tay của chị xuống đất, lúc đó chị bị đau quá nên bỏ tóc bà VTH ra, đồng thời ông H (chồng bà VTH) ra kéo chị và bà VTH ra không cho đánh nhau nữa.

Sau khi được ông H can ngăn, chị LTQ đi bộ về nhà, do tay bị đau nên chị có nhờ người đàn ông đang thuê trọ nhà chị đi mua đá lạnh về trườm (chị không nhớ họ tên, địa chỉ và hiện tại người này không còn thuê nhà chị nữa), ngồi trườm đá được khoảng 15 phút thì chị đi xe máy đến nhà ông I ở thôn J, xã E làm nghề bó thuốc nam để nhờ ông I kiểm tra tay vì lúc đó chị nghĩ tay chỉ bị bong gân. Sau khi kiểm tra thì ông I bảo chị bị gẫy tay cần phải đi chụp chiếu mới bó thuốc được đồng thời chị được ông I dùng nẹp tre bó cố định tay phải cho chị. Chị LTQ gọi điện cho chồng là anh K đến chở về, trong lúc chờ chồng đến, chị đi xe máy đến trụ sở Công an xã An Hưng trình báo về việc bị anh LVH đánh gẫy tay và được cán bộ trực hướng dẫn chị về nhà viết đơn trình báo và phải đi chụp chiếu xem bị gẫy tay như thế nào. Đến sáng ngày 25/9/2018 chị đến Bệnh viện L khám và kết quả bị gãy xương trụ tay phải, chiều cùng ngày chị khám lại tại Bệnh viện M và bó bột tại bệnh viện và sau đó chị điều trị thương tích tại nhà do bác sỹ của Phòng khám đa khoa N điều trị từ ngày 26/9/2018 đến ngày 15/10/2018. Chị đã yêu cầu Cơ quan Công an huyện An Dương điều tra về việc bị mẹ con bà VTH anh LVH đánh chị bị gẫy tay. Kết quả giám định thương tích chị LTQ bị tổn thương cơ thể là 09%, Công an huyện An Dương không khởi tố vụ án hình sự với lý do hành vi của bà VTH anh LVH không cấu thành tội phạm nên chị khởi kiện vụ án dân sự đối với bà VTH và anh LVH tại Tòa án.

Yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn: Buộc bà VTH và anh LVH phải liên đới bồi thường các khoản chi phí trong thời gian chị điều trị thương tích gồm: Chi phí khám, thuốc uống là 19.372.000 đồng, tiền mất thu nhập trong 3,5 tháng (105 ngày) do chị bị gẫy tay không đi chợ bán hàng được là 500.000 đồng/ngày x 105 ngày = 52.500.000 đồng. Tổng số tiền chị yêu cầu bà VTH và anh LVH phải bồi thường là 71.872.000 đồng.

Bị đơn là bà VTH trình bày: Chị LTQ gọi bà VTH bằng thím dâu (chồng bà và bố đẻ chị LTQ là hai anh em ruột), giữa gia đình bà và gia đình chị LTQ có mâu thuẫn với nhau nhiều năm nay liên quan đến đất đai. Khoảng 19 giờ ngày 24/9/2018 khi bà VTH và gia đình đang ăn cơm thì chị LTQ sang nhà nói gia đình bà bắn tôn vào tường nhà chị LTQ, chị LTQ chửi bà và dẫn đến hai bên xẩy ra cãi nhau, cùng túm tóc vật nhau tại khu làm bánh đa của nhà bà như chị LTQ đã khai. Nhưng khi bà và chị LTQ đang túm tóc nhau thì anh LVH và ông O ra can ngăn chứ không có việc anh LVH dùng chân đạp vào tay chị LTQ làm chị LTQ bị gẫy tay như lời khai của chị LTQ. Chị LTQ bị gẫy tay không phải do anh LVH gây ra và cũng không phải do bà gây ra nên bà VTH không đồng ý bồi thương cho chị LTQ. Bà VTH đề nghị Tòa án bác yêu cầu khởi kiện của chị LTQ.

Bị đơn anh LVH trình bày: Chị LTQ và bà VTH (là mẹ đẻ anh) có cãi nhau và túm tóc nhau tại khu làm bánh đa trong khuôn viên nhà anh tại xóm D, xã E, huyện C, như lời khai của chị LTQ và bà VTH. Khi bà VTH và chị LTQ túm tóc nhau, anh LVH ra dùng tay kéo hai người ra nhưng không được nên anh gọi ông O (là cậu ruột) lúc đó đang ăn cơm cùng gia đình ra can hộ. Khi ra can ngăn bà VTH và chị LTQ đang túm tóc nhau, anh không dùng chân đạp vào tay chị LTQ như chị LTQ khai. Chị LTQ bị gẫy tay không phải do anh đánh và cũng không phải do bà VTH đánh nên anh không đồng ý bồi thường số tiền là 71.872.000đồng. Anh LVH đề nghị Tòa án bác yêu cầu khởi kiện của chị LTQ.

Người làm chứng ông O trình bày: Bà VTH là chị gái ruột của ông còn chị LTQ gọi ông bằng cậu họ, giữa ông và bà VTH, anh LVH, chị LTQ từ trước đến nay không có mâu thuẫn gì với nhau.

Tối ngày 24/9/2018 ông đến nhà anh LVH ăn cơm và có chứng kiến việc xô xát giữa chị LTQ và bà VTH tại khu vực lán sản xuất bánh đa nhà anh LVH ở xóm D, xã E, huyện C, Khi bà VTH và chị LTQ túm tóc nhau ông và anh LVH cùng vợ con anh LVH vẫn đang ngồi ăn cơm, sau đó anh LVH có can ngăn bà VTH và chị LTQ nhưng không được và anh LVH vào gọi ông ra can hộ. Lúc anh LVH ra can ngăn ông vẫn ngồi ăn cơm nên không để ý anh LVH có hành động gì không mà chỉ nghe anh LVH kể lại là “cháu không can được cậu ra can hộ cháu”, ông đi ra chỗ chị LTQ và bà VTH thì thấy hai người đang túm tóc vật nhau, ông bảo chị LTQ bỏ tay ra đâu sẽ có đó rồi đẩy chị LTQ đi về, lúc chị LTQ ra về ông không thấy chị LTQ bị thương ở đâu, đến chiều ngày 25/9/2018 ông được Công an triệu tập đến để lấy lời khai về việc chị LTQ và bà VTH xẩy ra xô xát vào tối ngày 24/9/2018 tại nhà anh LVH.

Tại Bản án số 17/2019/DS-ST ngày 28/11/2019 của TAND huyện An Dương căn cứ khoản 6 Điều 26; Điều 147 của Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 1 Điều 584, 585, 590 của Bộ luật Dân sự; Điều 6; điểm d khoản 1 Điều 12; khoản 4, Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, xử:

1. Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc: Bị đơn bà VTH phải bồi thường cho nguyên đơn chị LTQ số tiền 30.686.000đ (Ba mươi triệu sáu trăm tám mươi sáu nghìn đồng).

Không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn yêu cầu bị đơn anh LVH phải liên đới cùng bị đơn bà VTH bồi thường cho chị LTQ do xâm phạm về sức khỏe.

Ngày 10/12/2019, nguyên đơn chi LTQ kháng cáo bản án sơ thẩm đề nghị Tòa cấp phúc thẩm buộc bà VTH và anh LVH bồi thường các khoản chi phí thiệt hại tổng cộng số tiền là 71.872.000đ vì đã gây thương tích cho chị bị gẫy tay phải.

Ngày 03/12/2019, bị đơn bà VTH kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm yêu cầu Tòa phúc thẩm không chấp nhận yêu cầu của nguyên đơn chị LTQ vì bà và anh LVH không làm gẫy tay chị LTQ.

Ngày 12/12/2019 Viện Kiểm sát nhân dân huyện An Dương, thành phố Hải Phòng kháng nghị đối với bản án sở thẩm, nội dung: Nguyên đơn và đồng bị đơn đều thừa nhận có việc hai bên túm tóc nhau, giằng co thể hiện hai tay của bà VTH túm tóc chị LTQ và hai tay của chị LTQ túm tóc bà VTH. Quá trình xô xát hai bên không rời khỏi tay và từ từ ngã xuống sân và không bị va đập vào tường hay xuống sân, bà VTH thừa nhận chị LTQ túm tóc bà thì tay phải rất khỏe và chắc và bà VTH và anh LVH khẳng định bà VTH không gây nên thương tích gẫy tay phải cho chị LTQ. Việc chị LTQ khẳng định anh LVH dùng chân đá gây thương thương tích gẫy tay phải của chị LTQ là phù hợp với diễn biến khách quan và các tình tiết vụ án. Về trách nhiệm bồi thường thiệt hại: Mức bồi thường thương tích nguyên đơn đưa ra là có căn cứ, anh LVH có lỗi hoàn toàn nên phải chịu trách nhiệm bồi thường cho chị LTQ số tiền là 71.872.000đ.

Tại phiên toa phúc thẩm:

Nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện và yêu cầu kháng cáo; bị đơn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo.

Quan điểm của người bảo vệ quyền và lợi ích của bị đơn bà VTH: Sự việc xảy ra xô xát do chị LTQ đến nhà bà VTH gây sự trước. Bà VTH không có lỗi mà buộc phải tự vệ. Khi bà VTH và chị LTQ xô xát chỉ túm tóc nhau, bản án sơ thẩm xác định bà VTH là người gây thương tích và phải bồi thường cho chị LTQ là không có căn cứ. Anh LVH chỉ là người ra can ngăn không có căn cứ thể hiện anh LVH gây thương tích cho chị LTQ, kháng nghị của Viện Kiểm sát nhân dân huyện An Dương căn cứ vào lời khai của chị LTQ (có nhiều mâu thuẫn với nhau) để xác định anh LVH là người gây thương tích cho chị LTQ là không khách quan. Đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận kháng cáo của nguyên đơn, chấp nhận kháng cáo của bị đơn và không chấp nhận kháng nghị của VKSND huyện An Dương, sửa bản án sơ thẩm theo hướng không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn chị LTQ.

Phát biểu của Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hải Phòng: Trong quá trình thụ lý, giải quyết vụ án Thẩm phán, Hội đồng xét xử đã chấp hành đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

Về nội dung kháng cáo và kháng nghị: Xác định có sự việc xô xát giữa bà VTH anh LVH và chị LTQ hồi 19 giờ 30 phút ngày 24/9/2018. Căn cứ vào kết luận giám định pháp y chị LTQ đã bị gãy 1/3 xương trụ tay phải, hồ sơ không thể hiện nguyên nhân khác gây ra thương tích này nên bà VTH và anh LVH là người đã làm cho chị LTQ bị thương tích. Do vậy, bà VTH và anh LVH phải bồi thường thiệt hại; xác định lỗi mỗi bên phải chịu 50% thiệt hại và xác định thiệt xảy ra là chi phí hợp lý tổng cộng 61.372.000 đồng. Buộc bà VTH và anh LVH phải liên đới bồi thường cho chị LTQ số tiền là 30.686.000 đồng. Đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ khoản 2 Điều 308 và khoản 1 Điều 309: Chấp nhận một phần kháng cáo của nguyên đơn, chấp nhận một phần kháng nghị của viện Kiểm sát nhân dân huyện An dương, không chấp nhận kháng cáo của bị đơn, sửa bản án sơ thẩm theo hướng phân tích nêu trên.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

- Về tố tụng:

- Về nội dung: Xét yêu cầu kháng cáo của nguyên đơn chị LTQ và bị đơn bà VTH và kháng nghị của Viện kiểm sát nhân dân huyện An Dương:

+ Theo chị LTQ khai: Trong khi chị và bà VTH đang túm tóc nhau anh LVH đã ra dùng chân đá liên tiếp vào tay phải chị LTQ, chị thấy đau nhưng cố tiếp tục túm tóc bà VTH, hai bên ghì nhau xuống với tư thế khom người và hai bên từ từ ngã xuống sân, bà VTH thừa nhận việc hai bên túm tóc nhau và ngã vật ra sân. Lời khai của anh LVH tại cơ quan Cảnh sát điều tra công an huyện An Dương: Bà VTH và chị LTQ túm tóc nhau lúc đó bà VTH bảo “LVH mày ra kéo nó ra cho tao, tôi chạy lại cầm tay chị LTQ kéo ra nhưng tay đau không kéo được”. ( Bl số 150, 151, 152) và tại bản tự khai “ Khi tôi ra đã thấy mẹ tôi và chị LTQ đang túm tóc nhau, giật nhau, tôi dùng tay phải cầm vào bắp tay trên bên phải của chị LTQ kéo ra để không cho túm tóc mẹ tôi nữa” và khi ra can ngăn anh LVH đứng phía bên tay phải chị LTQ tức là bên tay trái của bà VTH, nhưng lời khai tại Tòa án cấp sơ thẩm, anh LVH khai: “Chị LTQ lao vào túm tóc mẹ tôi vật mẹ tôi xuống hai bên túm tóc nhau mẹ tôi nằm dưới chị LTQ nằm trên hai bên chỉ rất tóc nhau thấy thế tôi chạy ra can không hề động đến chị LTQ (Bl 87). Như vậy lời khai của anh LVH tại cơ quan cảnh sát điều tra công an huyện An Dương và tại Tòa án có nhiều mâu thuẫn. Trong khi đó bà VTH khai tại (Bl 146) và tại phiên tòa phúc thẩm: Lúc anh LVH ra can ngăn không biết được vị trí anh LVH đứng ở đâu vì lúc đó bà và chị LTQ túm tóc nhau tư thế cúi xuống nên không nhìn thấy anh LVH, như vậy bà VTH không thể khẳng định anh LVH chỉ ra can ngăn, không có việc anh LVH đá vào tay chị LTQ.Vụ việc xảy ra chỉ duy nhất 1 người làm chứng là ông O khai: “Lúc anh LVH ra can ngăn ông vẫn ngồi ăn cơm nên không để ý anh LVH có hành động gì mà chỉ nghe anh LVH kể lại là “cháu không can được cậu ra can hộ cháu”. Như vậy, ông O không tận mắt chứng kiến anh LVH chỉ ra để can, mặt khác ông O lại là cậu ruột của anh LVH nên lời khai ông O không khách quan.

+ Mặc dù bà VTH khai giữa bà và chị VTH chỉ túm tóc nhau không gây thương tích cho chị LTQ; anh LVH cũng không thừa nhận việc dùng chân đá chị LTQ và sự việc xảy ra tại nhà anh LVH không có ai làm chứng ngoài người thân ruột thịt của bà VTH anh LVH. Song Hội đồng xét xử căn cứ vào lời khai chị LTQ, bà VTH và anh LVH tại cơ quan Cảnh sát điều tra công an huyện An Dương và lời khai của các đương sự tại phiên tòa phúc thẩm phù hợp với thời gian, địa điểm, diễn biến sự việc xảy ra xô xát giữa các bên, xác định: Bà VTH và chị LTQ túm tóc nhau lúc đó bà VTH đã gọi anh LVH ra cứu giúp và anh LVH đã có mặt kéo túm gỡ tay chị LTQ ra khỏi tóc bà VTH. Lời khai của các bên đều thừa nhận có sự việc bà VTH và chị LTQ khi túm tóc nhau có ngã ra sân nền xi măng. Tại Kết luận giám định pháp y về thương tích số 518/TgT ngày 09/10/2018 đã kết luận chị LTQ bị chấn thương gãy 1/3 giữa xương trụ phải, tỷ lệ phần trăm tổn thương do thương tích gây nên là 09%, thương tích trên có đặc điểm do vât tày (nếu là chân tay cũng được coi là vật tày) tác động trực tiếp gây nên. Ngoài ra không có chứng cứ nào khác dẫn đến chị LTQ bị gãy tay do vậy xác định Bà VTH, anh LVH là người gây thương tích cho chị LTQ nên phải bồi thường thiệt hại thương tích cho chị LTQ là có căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 584 Bộ luật Dân sự.

- Xác định lỗi: Trong việc xô xát giữa chị LTQ và bà VTH, anh LVH dẫn đến hậu quả chị LTQ bị gẫy tay tổn thương cơ thể 09%, Chị LTQ không phải là người chủ động gây sự, vì khi sang nhà anh LVH mục đích để làm rõ việc anh LVH có gắn, bắt sắt vào tường bao nhà chị khi làm lán hay không cũng là chuyện bình thường. Song chị LTQ là cháu lại có thái độ và lời lẽ không đúng mực. Đối với bà VTH là bậc trên khi có sự việc chị LTQ đang thắc mắc hỏi lại không giải thích rõ ràng lại có lời nói xúc phạm đến chị LTQ. Mặt khác cũng do hai gia đình có mâu thuẫn về đất đai từ trước nên trong khi hai bên lời qua tiếng lại cãi chửi nhau dẫn đến việc xô xát với nhau. Khi thấy mẹ và chị họ túm tóc nhau anh LVH lại không can ngăn lại có hành đồng túm kéo tay chị LTQ trong khi bà VTH và chị LTQ đang túm tóc nhau dẫn đến chị LTQ gây thương tích. Do vậy phải xác định chị LTQ chịu lỗi 30% bà VTH và anh LVH chịu 70% lỗi là phù hợp.

- Xác định thiệt hai: Chị LTQ chữa trị thương tích gồm những chi phí sau:

+ Tiền chi phí khám, thuốc điều trị có hóa đơn: 19.372.000đồng

+ Tiền mất thu nhập của bản thân 3,5 tháng (105 ngày) x 500.000 đồng/ngày = 52.872.000 đồng. Tổng cộng là 71.872.000 đồng.

Xét thấy khoản tiền chi phí khám, thuốc điều trị thương tích có hóa đơn 19.372.000 đồng chị LTQ yêu cầu là những chi phí thực tế chị LTQ đã bỏ ra để điều trị thương tích nên chấp nhận.

Chị LTQ yêu cầu về mức thu nhập khi bị mất là 500.000 đồng/ngày là cao. Theo xác minh và thực tế Tòa án cấp sơ thẩm chấp nhận mức 400.000 đồng là có căn cứ. Chị LTQ phải nghỉ lao động trong thời gian 3,5 tháng (105 ngày), thời gian chị LTQ nghỉ việc phù hợp với thời gian cần để phục hồi thương tích nên chấp nhận một phần yêu cầu của chị LTQ về số tiền mất thu nhập là 400.000đồng/ngày x 105 ngày = 42.000.000đồng. Như vậy, thiệt hại thực tế xảy ra là 19.372.000đồng + 42.000.000đồng = 61.372.000 đồng. Căn cứ vào mức lỗi của các bên chị LTQ 30% phải chịu thiệt hại là 18.411.000đ bà VTH và anh LVH 70% phải chịu thiệt hại là 42.961.000đ. Do vậy, bà VTH và anh LVH liên đới bồi thường thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm cho chị LTQ số tiền là 42.961.000đ là có căn cứ theo Điều 590 Bộ luật Dân sự.

Từ những phân tích nêu trên bản án sơ thẩm xác định chỉ có bà VTH gây thương tích cho chị LTQ và xác định lỗi của các bên là chưa đúng với sự việc xảy ra. Do vậy, Hội đồng xét xử chấp nhận một phần kháng cáo của nguyên đơn chị LTQ, chấp nhận một phần kháng nghị của VKSND huyện An Dương và không chấp nhận kháng cáo của bị đơn bà VTH, sửa Bản án số 17/2019/DS-ST ngày 28/11/2019 của TAND huyện An Dương, thành phố Hải Phòng theo hướng phân tích nêu trên là có căn cứ.

Án phí dân sự sơ thẩm do bản án bị sửa nên phần án phí sửa theo mức bồi thường thiệt hại.

Án phí phúc thẩm các bên không phải nộp án phí phúc thẩm.

Những quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật.

Bởi những lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 2 Điều 308, Điều 309 chấp nhận một phần kháng nghị của Viện Kiểm sát nhân dân huyện An dương, chấp nhận một phần kháng cáo của nguyên đơn chị LTQ, không chấp nhận kháng cáo của bị đơn bà VTH: Sửa bản án sơ thẩm.

Căn cứ khoản 6 Điều 26; Điều 147 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

Căn cứ khoản 1 Điều 584, Điều 585, Điều 590 của Bộ luật Dân sự;

Căn cứ Điều 6; điểm d khoản 1 Điều 12; khoản 4, Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Uỷ ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, xử:

1.Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc bị đơn bà VTH và anh LVH phải liên đới bồi thường cho nguyên đơn chị LTQ số tiền 42.961.000đ (bốn mươi hai triệu chín trăm sáu mươi mốt nghìn đồng).

Kể từ ngày có đơn yêu cầu của người được thi hành án cho đến khi thi hành xong khoản tiền nêu trên, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại Điều 367 và Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015 tương ứng với thời gian chưa thi hành án.

2. Về án phí:

Án phí dân sự sơ thẩm: Bà VTH, anh LVH phải nộp số tiền 2.148.050 đồng (hai triệu một trăm bốn mươi tám nghìn không trăm năm mươi đồng). Nguyên đơn được miễn nộp tiền án phí dân sự sơ thẩm.

Án phí phúc thẩm: Các đương sự không phải nộp án phí phúc thẩm. Trả lại cho bà VTH số tiền 300.000 đồng theo biên lai thu tiền số 4559 ngày 05 tháng 12 năm 2019 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện An Dương, thành phố Hải Phòng.

3. Bản án dân sự phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo qui định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo qui định tại các Điều 6,7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo qui định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.