Bản án 10/2018/KDTM-ST — Tranh chấp về mua bán hàng hóa

[1] Công ty D khởi kiện yêu cầu Công ty K có địa chỉ tại đƣờng 25, phƣờng T, thị xã D, tỉnh Bình Dƣơng phải trả số tiền mua hàng còn nợ nên đây là vụ án “Tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa” thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân thị xã Dĩ An, tỉnh Bình Dƣơng đƣợc quy định tại khoản 1 Điều 30, khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 39 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[2] Về thời hiệu khởi kiện: Theo quy định tại Điều 319 Luật thƣơng mại 2013 thì “Thời hiệu khởi kiện….tranh chấp thương mại là 02 năm, kể từ thời điểm quyền và lợi ích hợp pháp bị xâm phạm”. Nguyên đơn yêu cầu bị đơn phải trả số tiền mua hàng còn nợ phát sinh từ tháng 2/2014 đến tháng 9/2015, đến tháng 6/2017 nguyên đơn khởi kiện. Mặc dù, có những số tiền mua hàng phát sinh từ giao dịch trƣớc tháng 6/2015, tuy nhiên, căn cứ vào chứng cứ nguyên đơn cung cấp thì tháng 9/2015, ông H, chức vụ: Phó tổng giám đốc của Công ty K ký tên xác nhận vào bản đối chiếu công nợ nên thời hiệu khởi kiện tranh chấp hợp đồng mua bán hàng hóa vẫn còn.

[3] Về tố tụng: Ngƣời đại diện hợp pháp của ngƣời có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị P làm đơn yêu cầu giải quyết vắng mặt. Do đó, Hội đồng xét xử xét xử vắng mặt ngƣời có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan theo quy định tại Điều 227 và 228 Bộ luật Tố tụng Dân sự.

[4] Bị đơn yêu cầu Tòa án đƣa Công ty K Đài Loan tham gia tố tụng với tƣ cách là ngƣời có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan. Tòa án đã ra thông báo yêu cầu bị đơn cung cấp chứng cứ chứng minh Công ty K Đài Loan là ngƣời thỏa thuận mua bán hàng hóa với nguyên đơn nhƣng bị đơn không cung cấp đƣợc chứng cứ chứng minh; đồng thời, nguyên đơn không thừa nhận việc giao hàng cho bị đơn là thỏa thuận mua bán giữa nguyên đơn với Công ty K Đài Loan. Do đó, việc gia công hàng hóa giữa Công ty K Đài Loan với bị đơn là quan hệ hợp đồng gia công không liên quan đến việc mua bán hàng hóa giữa nguyên đơn và bị đơn nên Tòa án không đƣa Công ty K Đài Loan tham gia tố tụng với tƣ cách ngƣời có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

[5] Bị đơn xác định không có quan hệ mua bán hàng hóa với nguyên đơn. Bị đơn nhận hàng hóa của nguyên đơn là do giữa bị đơn và Công ty K Đài Loan ký kết hợp đồng gia công hàng hóa, việc mua bán hàng hóa là do Công ty Đài Loan thỏa thuận với nguyên đơn nhƣng bị đơn không cung cấp đƣợc chứng cứ chứng minh. Căn cứ vào chứng cứ nguyên đơn cung cấp gồm bảng báo giá, phiếu xuất kho, hóa đơn giá trị gia tăng, bảng kê khoản tiền chƣa thu Đài Loan, Việt Nam thể hiện nội dung ngƣời mua hàng là Công ty K; địa chỉ: Đƣờng 25, T, D, Bình Dƣơng, mặt hàng mua bán là nguyên phụ liệu xử lý trƣớc và phụ liệu xử lý sau. Ngoài ra, nguyên đơn còn cung cấp những hóa đơn bị đơn mua hàng và đã thanh toán cho nguyên đơn từ tháng 10/2015 đến tháng 9/2016. Điều này chứng tỏ giữa nguyên đơn và bị đơn có giao dịch mua bán hàng hóa thông qua hình thức báo fax, báo giá, gọi điện thoại thỏa thuận về nội dung giá cả, địa điểm giao hàng tại kho của bị đơn. Bị đơn thừa nhận có nhận số lƣợng hàng hóa từ tháng 02/2014 đến tháng 9/2015 theo phiếu xuất kho nguyên đơn cung cấp, năm 2014 gồm các số 000135, 000137, 000139, 000187, 000241, 000275, 000277, 000284, 000301, 000327, 000328, 000342, 000343, 000362, 000363, 000395, 000396, 000399, 000403,000426, 000444, 000469, 000471, 000522, 000534, 000550, 000559, 000620, 000667, 000672, 000712, 000713, 000716, 000722, 000728, 000736, 000747, 000748, 000755, 000774, 000775, 000780, 000811, 000825, 000842, 000853, 000854, 000859, 000860, 000870, 000871, 000874, 000910, 000935, 000945, 000951, 000960, 000961, 000972, 000987, 000988, 001017, 001045, 001046, 001049, 001060, 001061, 001067, 001099, 001105, 001118, 001135, 001145, 001149, 001150, 001151, 001163, 001172, 001182, 001191, 001192, 001195, 001217, 001218, 001221, 001233, 001225; phiếu xuất kho năm 2015 gồm các số 001231, 001290, 001299, 001359, 001360, 001368, 001371, 001372, 001378, 001383, 001386, 001416, 001427, 001461, 001462, 001576, 001581, 001582, 001616, 001617, 001628, 001666, 001718, 001719, 001743, 001744, 001753, 001764, 001782, 001793, 001794, 001838,001839, 001845, 001860, 001873, 001901, 001903, 001922, 001923, 001945, 001961, 001962, 001963, 001975, 001976, 001979, 002014, 002015, 002020, 002033, thừa nhận có sử dụng những hóa đơn giá trị gia tăng năm 2014 và 2015 gồm các số 0002085, 0002094, 0002113, 0002114, 0002204, 0002212, 0002227, 0002228, 0002229, 0002248, 0002249, 0002291, 0002294, 0002305, 0002309, 0002310, 0002357, 0002370, 0002417, 0002439, 0002458, 0002471, 0002472, 0002488, 0002523, 0002540, 0002541, 0002546, 0002570, 0002607, 00026134, 0002621, 0002633, 0002649, 0002663, 0002677, 0002689, 0002695, 0002700, 0002702, 0002726, 0002727, 0002732, 0002737, 0002739, 0002741, 0002762, 0002809, 0002835, 0002842, 0002885, 0002906, 0002985, 0003027, 0003033, 0003041, 0003052, 0003063, 0003070, 0003110, 0003114, 0003122, 0003132, 0003225, 0003227, 0003230, 0003238, 0003241, 0003286, 0003302 để cân đối tài chính cuối năm. Sự thừa nhận của đƣơng sự là tình tiết chứng cứ không cần phải chứng minh theo quy định tại Điều 96 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.

[6] Bị đơn không đồng ý với chứng cứ nguyên đơn cung cấp là báo cáo tài chính năm 2014, 2015, 2016 do công ty R thực hiện vì lý do trình tự kiểm toán không đúng quy định của pháp luật. Tuy nhiên, căn cứ vào lời khai của công ty R thì Công ty R thực hiện việc kiểm toán dựa trên các hóa đơn giá trị gia tăng mà nguyên đơn cung cấp. Đối chiếu những hóa đơn giá trị gia tăng Công ty R kiểm toán thì những hóa đơn này cũng chính là những hóa đơn nguyên đơn cung cấp cho bị đơn và bị đơn xác nhận đã sử dụng làm báo cáo tài chính cuối năm. Bị đơn không đồng ý thanh toán tiền mua hàng trên các hóa đơn giá trị gia tăng cho nguyên đơn vì cho rằng việc thanh toán tiền mua hàng là trách nhiệm của Công ty K Đài Loan nhƣng không cung cấp đƣợc chứng cứ chứng minh. Nhƣ vậy, bị đơn thừa nhận chƣa thanh toán tiền mua hàng trên các hóa đơn giá trị gia tăng cho nguyên đơn.

[7] Bị đơn xác định ngƣời ký tên trong bảng kê khoản tiền chƣa thu Đài Loan, Việt Nam là ông H, chức vụ: Phó tổng giám đốc Công ty K ký tên nhằm mục đích xác định số lƣợng hàng hóa đã nhận báo cho Công ty K Đài Loan, chứ không phải là xác định công nợ và cho rằng đây không phải là đối chiếu công nợ, vì ông H không phải là ngƣời đại diện theo pháp luật ký tên đóng dấu doanh nghiệp. Tuy nhiên, căn cứ vào lời khai của bị đơn thì việc ông H ký vào bảng kê khoản tiền chƣa thu Đài Loan, Việt Nam nhằm mục đích xác định số lƣợng hàng hóa đã nhận của nguyên đơn để báo cho công ty K Đài Loan thì ngƣời đại diện theo pháp luật đồng ý và không có ý kiến gì. Bảng kê khoản tiền chƣa thu Đài Loan, Việt Nam thể hiện nội dung tiền bán hàng xuất hóa đơn, tiền thuế giá trị gia tăng, tiền hàng không có hóa đơn giá trị gia tăng, tổng số tiền hàng có xuất hóa đơn và hàng hóa không có hóa đơn đến tháng 9/2015 là 2.067.629.742đồng; trong đó: tiền hàng không xuất hóa đơn giá trị gia tăng là 984.585.590đồng và tiền hàng có thuế giá trị gia tăng là 1.083.044.152đồng (bao gồm 10% thuế giá trị gia tăng). Mặc dù, chữ ký trong bảng kê khoản tiền chƣa thu Đài Loan, Việt Nam không phải là ngƣời đại diện theo pháp luật, không đóng dấu của doanh nghiệp nhƣng việc ông H ký tên vào bảng kê khoản tiền chƣa thu Đài Loan, Việt Nam là đƣợc sự đồng ý của ngƣời đại diện theo pháp luật. Điều này, chứng tỏ, bị đơn thừa nhận tính đến tháng 9/2015, bị đơn đã nhận số hàng hóa của nguyên đơn theo các phiếu xuất kho có giá trị 1.969.171.180đồng (chƣa bao gồm thuế VAT) , bị đơn không cung cấp đƣợc chứng cứ chứng minh đã thanh toán cho nguyên đơn. Theo giá trị hàng hóa trên các hóa đơn giá trị gia tăng và bảng kê khoản tiền chƣa thu Đài Loan, Việt Nam thì giá trị hàng hóa nguyên đơn bán cho bị đơn bao gồm thuế giá trị gia tăng là 1.083.044.152đồng, tuy nhiên, tại phiên tòa, ngƣời đại diện hợp pháp của nguyên đơn chỉ yêu cầu bị đơn phải thanh toán số tiền 1.082.984.111 đồng, yêu cầu này phù hợp với quy định của pháp luật và có lợi cho bị đơn nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[8] Về lãi suất: Nguyên đơn yêu cầu bị đơn phải trả số tiền lãi 160.000.000đ, tính từ tháng 9/2015, mức lãi suất 9%/năm đối với số tiền 1.082.984.111 đồng. Căn cứ vào biểu lãi suất do Ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam, Ngân hàng TMCP Ngoại thƣơng Việt Nam, Ngân hàng TMCP công thƣơng Việt Nam cung cấp thì mức lãi suất trung bình của 03 ngân hàng là 11.35%/năm. Tuy nhiên, nguyên đơn chỉ yêu cầu tính mức lãi suất là 9%/năm, thời hạn là 10 tháng tính từ tháng 9/2015 với số tiền 160.000.000đ là thấp hơn mức lãi suất nợ quá hạn trung bình trên thị trƣờng ở địa phƣơng và có lợi cho bị đơn nên Hội đồng xét xử chấp nhận.

[9] Tại đơn rút một phần yêu cầu khởi kiện ngày 02/02/2018, ngƣời đại diện hợp pháp của nguyên đơn rút yêu cầu khởi kiện đối với số tiền hàng hóa không xuất hóa đơn giá trị gia tăng là 984.585.590đồng, việc rút một phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn là tự nguyện, phù hợp với quy định của pháp luật nên Hội đồng xét xử đình chỉ 01 phần yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về việc yêu cầu bị đơn trả số tiền mua hàng còn nợ mà nguyên đơn không xuất hóa đơn là 984.585.590đồng.

[10] Từ những phân tích trên, chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn. Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân thị xã Dĩ An là phù hợp.

[11] Về án phí kinh doanh thƣơng mại sơ thẩm: Bị đơn phải chịu theo quy định của Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự và khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH 14 ngày 30/12/2016 của Ủy Ban thƣờng vụ Quốc Hội quy định về án phí, lệ phí Tòa án. Nguyên đơn không phải chịu.