Bản án 09/2024/HSST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Do thích nuôi các loại gà rừng để làm cảnh nên Bùi Văn Q đã sử dụng điện thoại di động SAMSUNG A50S đăng nhập vào tài khoản cá nhân Facebook là “Văn Q Hb” sau đó truy cập vào các hội nhóm mua bán Gà rừng trên mạng nhằm tìm mua giống về nuôi nhốt làm cảnh. Khoảng tháng 4/2022, Quyển thấy có người bán 01 cá thể Gà lôi trắng, giống đực (màu lông đen trắng, chân đỏ) trong các hội nhóm trên mạng, do thấy giống gà này đẹp nên Quyển nhắn tin trên ứng dụng Mesenger cho người bán thì được người này giới thiệu sinh sống tại tỉnh Lạng Sơn và muốn bán gà với giá là 1.500.000đ thì Q đồng ý mua. Người bán thỏa thuận sẽ chuyển cá thể gà thông qua tuyến xe khách Lạng Sơn – Thanh Hóa đi qua đường Hồ Chí Minh khu vực gần nhà Q, khi nhận được gà thì Quyển trả tiền gà cho chủ xe khách thu hộ. Quyển đồng ý và cung cấp số điện thoại, địa chỉ nhận gà cho người bán và thống nhất thời gian gửi, nhận sau đó Quyển nhận gà từ xe khách và thanh toán trả số tiền 1.500.000đ và mang gà về nhà nuôi nhốt. Đến tháng 9/2022 Quyển tiếp tục mua của một người bán qua tài khoản cá nhân Facebook của một người ở tỉnh Lạng Sơn 02 cá thể gà lôi trắng với giá tiền 2.500.000đ, đến tháng 3/2023 tiếp tục mua của một người bán ở tỉnh Cao Bằng 06 cá thể còn nhỏ chưa xác giới tính với giá tiền 5.400.000đ cũng bằng hình thức mua và gửi qua đường xe khách liên tỉnh và Q sẽ trả tiền cho người bán thông qua xe khách thu hộ.

Sau khi có được số cá thể gà lôi trắng nêu trên Q mua vật liệu về và tự mình hàn các lồng bằng kim loại, tự nuôi dưỡng, chăm sóc gà lôi trắng tại nhà với mục đích làm cảnh. Trong thời gian nuôi nhốt 09 cá thể gà lôi trắng nói trên Bùi Văn Q không được các cơ quan có thẩm quyền cấp phép nuôi nhốt động vật hoang dã theo quy định.

Tại kết luận giám định động vật số 1655/STTNSV ngày 04/10/2023 của Viện sinh thái và tài nguyên sinh vật – Viện hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam kết luận: 09 cá thể động vật còn sống trong 06 hộp (sọt) nhựa là loài chim có tên gọi là Gà lôi trắng, tên khoa học là Lophura nyctermera thuộc lớp Chim (Aves), bộ Gà (Galliformes), họ Trĩ (Phasianidae); Tình trạng bảo tồn: Loài Gà lôi trắng hiện được ghi nhận tại nhóm IB, Nghị định số : 84/2021/NĐ-CP của Chính phủ; sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định số: 06/2019/NĐ-CP ngày 22/01/2019 cảu Chính phủ về quản lý thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loại động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES).

Vật chứng: Cơ quan cảnh sát điều tra đã thu giữ gồm:

- 09 cá thể Gà lôi trắng hiện đã được Cơ quan cảnh sát điều tra Công an huyện Yên Thủy xử lý giao cho Trung tâm cứu hộ bảo tồn và phát triển sinh vật – Vườn Quốc gia Cúc Phương để cứu hộ, chăm sóc và thả về tự nhiên theo quy định.

Tại bản cáo trạng số 06/CT-VKSYT ngày 08/01/2024 Viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình đã truy tố Bùi Văn Quyển về tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” theo điểm d, khoản 1, điều 244 Bộ luật hình sự.

Thực hành quyền công tố tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Thủy, sau khi xem xét đánh giá toàn diện nội dung vụ án, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, đại diện Viện kiểm sát giữ nguyên quyết định truy tố và đề nghị Hội đồng xét xử:

a) Về trách nhiệm hình sự: Tuyên bố bị cáo Bùi Văn Q phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”. Áp dụng điểm d, khoản 1, điều 244 điểm s khoản 1, khoản 2 Điều 51, Điều 65 Bộ luật Hình sự để xử phạt bị cáo Bùi Văn Quyển từ 18 tháng đến 24 tháng tù cho hưởng án treo và ấn định thời gian thử thách.

Về xử lý vật chứng: Đề nghị xử lý tịch thu phát mại xung quỹ nhà nước 03 lồng nuôi nhốt bằng kim loại, tịch thu xung quỹ nhà nước 01 điện thoại di động nhãn hiệu SAMSUNG A05S, màu đen.

+ Người bào chữa cho bị cáo Bùi Văn Quyển trình bày bản luận cứ bào chữa và đề nghị: Áp dụng điểm d, khoản 1, điều 244; điểm s,t,v khoản 1, khoản 2 Điều 51, Điều 65 Bộ luật Hình sự để xử phạt bị cáo Bùi Văn Q từ 15 đến 20 tháng tù cho hưởng án treo và ấn định thời gian thử thách.

Phần tranh luận: Bị cáo Bùi Văn Quyển không tranh luận và đồng ý với tội danh mà Viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Thủy truy tố. Đồng ý với lời bào chữa của người bào chữa cho bị cáo.

Đại diện viện kiểm sát tranh luận về đề nghị của người bào chữa áp dụng tình tiết giảm nhẹ theo điểm t người phạm tôi tích cực hợp tác với cơ quan có trách nhiệm trong việc phát hiện tội phạm hoặc trong quá trình giải quyết vụ án và điểm v “Người phạm tội có thành tích xuất sắc trong sản xuất, chiến đấu, học tập hoặc công tác” các tình tiết giảm nhẹ trên bị cáo Bùi Văn Q không thuộc trường hợp được áp dụng, đề nghị Hội đồng xét xử bác đề nghị của người bào chữa.

Người bào chữa tranh luận giữ nguyên quan điểm đề nghị Hội đồng xét xử xem xét áp dụng.

Bị cáo Bùi Văn Q nói lời sau cùng đề nghị Hội đồng xét xử xem xét cho bị cáo hưởng mức án nhẹ nhất để bị cáo có cơ hội sửa chữa sai lầm trở thành người tốt, sống có ích cho gia đình và xã hội.

Căn cứ vào các chứng cứ và tài liệu đã được thẩm tra tại phiên toà, căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên tòa trên cơ sở xem xét đầy đủ, toàn diện chứng cứ, ý kiến của Kiểm sát viên, lời khai của bị cáo, của người bị hại, của người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan và các tài liệu khác có trong hồ sơ vụ án;

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

[1] Về tố tụng Hình sự: Về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan điều tra Công an huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình, của Điều tra viên, Viện kiểm sát nhân dân huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình và Kiểm sát viên trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự: Quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo không có ý kiến và khiếu nại về hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó, Cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

Về sự vắng mặt của người làm chứng, người chứng kiến: Xét thấy người làm chứng, người chứng kiến vắng mặt nhưng quá trình điều tra đã có đầy đủ lời khai trong hồ sơ vụ án nên căn cứ điều 293 Bộ luật tố tụng hình sự Hội đồng xét xử vẫn tiến hành xét xử vắng mặt.

[2] Về nội dung vụ án: Tại phiên tòa bị cáo đã khai nhận toàn bộ hành vi phạm tội của mình như nội dung bản Cáo trạng đã nêu. Lời khai nhận của các bị cáo là rõ ràng phù hợp với nhau, phù hợp với lời khai của bị cáo tại cơ quan điều tra, phù hợp với lời khai của người làm chứng, người chứng kiến, vật chứng thu được cùng các tài liệu khác có trong hồ sơ vụ án, có đủ cơ sở kết luận:

Bùi Văn Q là người có đủ năng lực trách nhiệm hình sự và không được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép gây nuôi động vật hoang dã. Khoảng tháng 4/2022, thông qua mạng xã hội Facebook, Bùi Văn Q thấy có một người sinh sống tại tỉnh Lạng Sơn bán 01 cá thể Gà lôi trắng, giống đực (màu lông đen trắng, chân đỏ), do thấy giống gà này đẹp nên Q nhắn tin trên ứng dụng Mesenger cho người bán thì được biết người này muốn bán với giá là 1.500.000đ, Quyển đồng ý mua. Sau đó thông qua tuyến xe khách Lạng Sơn – Thanh Hóa thì Quyển đã nhận gà và trả tiền gà cho chủ xe khách thu hộ là 1.500.000đ. Đến tháng 9/2022 Quyển tiếp tục mua của một người bán qua tài khoản cá nhân Facebook của một người ở tỉnh Lạng Sơn 02 cá thể gà lôi trắng với giá tiền 2.500.000đ, đến tháng 3/2023 tiếp tục mua của một người bán ở tỉnh Cao Bằng 06 cá thể còn nhỏ chưa xác giới tính với giá tiền 5.400.000đ cũng bằng hình thức mua và gửi qua đường xe khách liên tỉnh và Quyển đã trả tiền cho người bán thông qua xe khách thu hộ.

Sau khi có được số cá thể Gà lôi trắng nêu trên Quyển mua vật liệu về và tự mình hàn các lồng bằng kim loại, tự nuôi dưỡng, chăm sóc gà lôi trắng tại nhà với mục đích làm cảnh. Đến ngày 03/10/2023 thông qua kiểm tra hành chính Cơ quan điều tra đã phát hiện 09 cá thể Lớp chim được Quyển nuôi nhốt trong 03 lồng kim loại có kích thước khác nhau được đặt trong khuôn viên nhà ở của Bùi Văn Quyển.

Tại kết luận giám định động vật số 1655/STTNSV ngày 04/10/2023 của Viện sinh thái và tài nguyên sinh vật – Viện hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam kết luận: 09 cá thể động vật còn sống trong 06 hộp (sọt) nhựa là loài chim có tên gọi là Gà lôi trắng, tên khoa học là Lophura nyctermera thuộc lớp Chim (Aves), bộ Gà (Galliformes), họ Trĩ (Phasianidae); Tình trạng bảo tồn: Loài Gà lôi trắng hiện được ghi nhận tại nhóm IB, Nghị định số : 84/2021/NĐ-CP của Chính phủ; sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định số: 06/2019/NĐ-CP ngày 22/01/2019 cảu Chính phủ về quản lý thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm và thực thi Công ước về buôn bán quốc tế các loại động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (CITES).

Hành vi nêu trên của Bùi Văn Q đã phạm vào tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm” quy định tại điểm d, khoản 1, điều 244 của Bộ luật hình sự.

Hành vi phạm tội của bị cáo là nguy hiểm cho xã hội, đã xâm phạm đến chế độ quản lý, bảo vệ của Nhà nước đối với động vật hoang dã, quý, hiếm gây mất cân bằng môi trường sinh thái, ảnh hưởng đến chất lượng đời sống tự nhiên gây sụt giảm loài các động vật hoang dã cần ưu tiên bảo vệ.

Về tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự: Bị cáo không phạm tình tiết tặng nặng nào theo Điều 48 của Bộ luật Hình sự.

Về tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: Bị cáo đã thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải về hành vi phạm tội, gia đình bị cáo có nhiều thành tích trong việc bảo vệ và xây dựng đất nước có ông ngoại là ông Bùi Văn Lương là liệt sỹ, bản thân bị cáo là người dân tộc thiểu số sống ở vùng kinh tế đặc biệt khó khăn, ngoài ra trong quá trình sinh sống tại địa phương đã có nhiều đóng góp trong việc bảo vệ an ninh tổ quốc, tích cực tham gia vào việc bảo vệ an ninh trật tự. Đây là các tình tiết giảm nhẹ cho bị cáo quy định tại điểm s, khoản 1; khoản 2; Điều 51 của Bộ luật Hình sự.

- 09 cá thể Gà lôi trắng có tên khoa học là Lophura nyctermera thuộc lớp Chim (Aves), bộ Gà (Galliformes), họ Trĩ (Phasianidae) Cơ quan điều tra đã có Quyết định xử lý vật chứng giao cho Trung tâm cứu hộ Bảo tồn và Phát triển sinh vật – Vườn quốc gia Cúc Phương để cứu hộ, chăm sóc và thả về tự nhiên, ngày 03/10/2023 Cơ quan điều tra đã bàn giao 09 cá thể cho Trung tâm cứu hộ Bảo tồn và Phát triển sinh vật – Vườn quốc gia Cúc Phương để xử lý theo quy định vì vậy không đề cập giải quyết.

- 03 lồng nuôi nhốt bằng kim loại là công cụ dùng để nuôi nhốt 09 cá thể Gà lôi trắng, 01 điện thoại di động nhãn hiệu SAMSUNG A50S là phương tiện bị cáo dùng để liên lạc mua các cá thể Gà lôi trắng vì vậy cần tịch thu phát mại xung quỹ nhà nước.

Vì các lẽ trên

QUYẾT ĐỊNH:

1. Tuyên bố bị cáo Bùi Văn Q phạm tội “Vi phạm quy định về bảo vệ động vật nguy cấp, quý, hiếm”.

Áp dụng điểm d, khoản 1 Điều 244; điểm s, khoản 1, khoản 2 Điều 51; Điều 65 của Bộ luật Hình sự năm 2015;

Xử phạt: Bùi Văn Q 20 (Hai mươi) tháng tù, cho hưởng án treo. Thời gian thử thách là 40 (Bốn mươi) tháng tính từ ngày tuyên án ngày 01/02/2024.

Giao bị cáo Bùi Văn Q cho Ủy ban nhân dân xã Bảo Hiệu, huyện Yên Thủy, tỉnh Hòa Bình giám sát giáo dục trong thời gian thử thách.

Trường hợp bị cáo Bùi Văn Quyển thay đổi nơi cư trú thì được thực hiện theo quy định tại Điều 92 Luật thi hành án hình sự.

Trong thời gian thử thách, nếu người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ theo quy định của Luật thi hành án hình sự 02 lần trở lên, thì Tòa án có thể quyết định buộc người đó phải chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo. Trường hợp thực hiện hành vi phạm tội mới thì Tòa án buộc người đó phải chấp hành hình phạt của bản án trước và tổng hợp với hình phạt của bản án mới theo quy định tại Điều 56 của Bộ luật hình sự.

2. Về biện pháp tư pháp:

Căn cứ điều 46, điều 47 Bộ luật hình sự; Điều 106 Bộ luật tố tụng hình sự:

+ Tịch thu phát mại sung quỹ Nhà nước 03 lồng nuôi nhốt bằng kim loại, 01 điện thoại di động nhãn hiệu SAMSUNG A50S.

Vật chứng nêu trên có đặc điểm mô tả cụ thể tại Biên bản giao nhận vật chứng ngày 09/01/2024 bản số 14 giữa Cơ quan điều tra Công an huyện Yên Thủy và Chi cục Thi hành án dân sự huyện Yên Thủy.

3. Về án phí: Căn cứ điểm a khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/ UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án, buộc bị cáo Bùi Văn Quyển phải chịu 200.000 (Hai trăm nghìn) đồng án phí hình sự sơ thẩm.

4. Quyền kháng cáo: Căn cứ Điều 331, Điều 333 Bộ luật tố tụng hình sự.

Trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án bị cáo có quyền làm đơn kháng cáo lên Toà án nhân dân tỉnh Hoà Bình.