Bản án 09/2024/HNGĐ-ST — Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

NỘI DUNG VỤ ÁN

Trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, các đương sự trình bày:

1. Nguyên đơn chị Hà Thị Lệ NG trình bày:

Chị Hà Thị Lệ NG và anh Nguyễn Đỗ NG 1, trước đây là vợ chồng hợp pháp nhưng đã được giải quyết ly hôn theo Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự số 39/2022/QĐST - HNGĐ ngày 02/11/2022 của Tòa án nhân dân huyện Nông Sơn, tỉnh Quảng Nam. Theo quyết định, chị NG và anh NG 1 tự nguyện thỏa thuận anh NG 1 được trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục cháu Nguyễn Hà NG 1 Duyên, sinh ngày 07/10/2016 cho đến khi cháu Duyên thành niên. Tuy nhiên, theo chị NG, từ đó đến nay, anh Nguyễn Đỗ NG 1 không đảm bảo các điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con. Cụ thể: Anh NG 1 không có việc làm và thu nhập ổn định, thường xuyên đi xa cháu; anh NG 1 không có nhà riêng nên vẫn ở chung với ba mẹ và các anh, chị em của anh NG 1; anh không trực tiếp nuôi dưỡng cháu Duyên mà để cho cha mẹ anh là người đã lớn tuổi nên không thể chăm sóc, đưa đón, bày kèm cho cháu Duyên học tập được; anh NG 1 ngăn cản mỗi khi chị NG đến thăm nom con. Điều đó, làm cho cháu Duyên ngày càng gầy ốm, học tập sa sút, đôi lúc bị bệnh. Về phần chị NG, chị cho rằng mình có đủ các điều kiện để trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con chung, như: Có nhà riêng đầy đủ cơ sở vật chất, làm việc tại nhà và có thu nhập ổn định, có thời gian để chăm sóc, giáo dục con. Do đó, chị Hà Thị Lệ NG đề nghị Tòa án giải quyết thay đổi người trực tiếp nuôi con, để chị được trực tiếp trông nom, nuôi dưỡng chăm sóc, giáo dục cháu Nguyễn Hà NG 1 Duyên cho đến khi cháu Duyên thành niên.

2. Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, bị đơn Nguyễn Đỗ NG 1 thống nhất với những lời trình bày của chị NG về quá trình chung sống khi hai người còn là vợ chồng, kết hôn, có con chung và việc ly hôn của vợ chồng chị NG, anh NG 1. Theo Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự số 39/2022/QĐST - HNGĐ ngày 02/11/2022 của Tòa án nhân dân huyện Nông Sơn, tỉnh Quảng Nam thì anh NG 1 được trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục cháu Nguyễn Hà NG 1 Duyên, sinh ngày 07/10/2016 cho đến khi cháu Duyên thành niên. Anh NG 1 cho rằng, từ khi vợ chồng ly hôn đến nay, anh vẫn đảm bảo có đủ các điều kiện để trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục cháu Duyên; tuy hiện nay, anh chưa có nhà riêng nhưng anh và cháu Duyên được sử dụng nhà của ba mẹ anh để làm chỗ ở ổn định; thu nhập của anh ổn định, đủ để đáp ứng nhu cầu sinh hoạt của cháu và gia đình; anh thường xuyên đưa đón, kèm cặp cháu Duyên học tập; những lúc anh không có nhà thì có các thành viên khác trong gia đình thực hiện việc đó. Gần đây, vì công việc buôn bán tại thành phố Đà Nẵng nên cuối tuần anh mới về thăm nom, chăm sóc con. Anh vẫn thường xuyên quan tâm, yêu thương, liên lạc và dạy dỗ con, kết quả học tập của cháu cũng tốt như bao bạn cùng lứa khác. Anh NG 1 cho rằng hiện tại, chị NG có thu nhập không ổn định, lại phải nuôi hai người con riêng trước đây của chị NG với người khác nên anh không thể giao cháu Duyên cho chị NG trực tiếp nuôi dưỡng được. Từ đó, anh NG 1 đề nghị Tòa án không chấp nhận yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con của chị NG, để cho anh được tiếp tục nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục cháu Nguyễn Hà NG 1 Duyên cho đến khi cháu Duyên thành niên.

Tòa án đã yêu cầu chị Hà Thị Lệ NG cung cấp các tài liệu chứng cứ để chứng minh hiện nay, anh NG 1 không còn đủ các điều kiện để trực tiếp trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục cháu Duyên và các tài liệu, chứng cứ chứng minh cho khả năng nuôi con tốt hơn của chị NG so với anh NG 1 nhưng chị NG không cung cấp được. Tại phiên tòa, chị NG trình bày: Chị đã nhận được văn bản yêu cầu cung cấp tài liệu, chứng cứ của Tòa án nhưng chị không thể thu thập được các tài liệu chứng cứ để giao nộp bổ sung cho Tòa án theo yêu cầu; tại Tòa, chị NG nộp bổ sung thêm tài liệu là Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hợp đồng bảo hiểm và Sổ tiết kiệm có kì hạn mang tên Hà Thị Lệ NG.

Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, các đương sự không có ý kiến phản đối nội dung Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự số 39/2022/QĐST - HNGĐ ngày 02/11/2022 của Tòa án nhân dân huyện Nông Sơn, tỉnh Quảng Nam; không thống nhất được với nhau về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con. Biên bản ghi lời khai của cháu Nguyễn Hà NG 1 Duyên vào ngày 12/12/2023 và Biên bản xác minh của Tòa án vào ngày 13/3/2024, thể hiện: Cháu Nguyễn Hà NG 1 Duyên hiện đang sống với anh NG 1 cùng các thành viên khác trong gia đình anh NG 1 và cháu Duyên hiện đang theo học lớp 2 Trường Tiểu học Nguyễn Đình Hiến tại xã Quế Lộc, huyện Nông Sơn. Theo cháu Duyên, cháu không thích đi học thêm nhưng kết thúc năm học lớp 01 cháu vẫn được xếp loại học sinh giỏi, việc đưa đón cháu đi học do anh NG 1 và ông Nội của cháu đưa đón, việc học ở nhà của cháu do cô Xuân (là em của ba NG 1) hướng dẫn và cháu có nguyện vọng được tiếp tục sống cùng với anh Nguyễn Đỗ NG 1. Theo cô giáo chủ nhiệm lớp của cháu Duyên, trong năm học 2023 - 2024 cháu Duyên có nhiều tiến bộ, tích cực tham gia phát biểu xây dựng bài và kết thúc học kì 1 của năm học cháu được đánh giá hoàn thành tốt nội dung các môn học; việc đưa đón cháu Duyên đi đến trường do người thân của cháu thực hiện.

Trong quá trình giải quyết vụ án, các đương sự không thỏa thuận được về người trựuc tiếp nuôi con sau khi họ đã ly hôn.

Ý kiến của Kiểm sát viên tại phiên tòa:

- Về việc chấp hành pháp luật của Thẩm phán, thư ký, Hội đồng xét xử và các đương sự: Quá trình giải quyết vụ án, Thẩm phán, Thư ký, Hội đồng xét xử và các đương sự chấp hành đúng các quy định của pháp luật tố tụng.

- Về quan điểm giải quyết vụ án: Sau khi ly hôn theo quyết định của Tòa án, anh NG 1 là người được trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục cháu Duyên đến khi thành niên. Kết quả thu thập tài liệu chứng cứ và tranh tụng thể hiện cháu Duyên hiện nay đang được anh NG 1 trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trong môi trường tốt, cháu được đi học và có kết quả tốt; cháu Duyên cũng có nguyện vọng được sống cùng anh NG 1 nên đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận yêu cầu của chị NG về việc giao cháu Nguyễn Hà NG 1 Duyên cho chị NG nuôi dưỡng, chăm sóc.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ được thu thập có trong hồ sơ vụ án và đã được thẩm tra tại phiên tòa; căn cứ kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Xét nội dung yêu cầu khởi kiện của chị Hà Thị Lệ NG thấy rằng: Theo Quyết định công nhận thuận tình ly hôn và sự thỏa thuận của các đương sự số 39/2022/QĐST - HNGĐ ngày 02/11/2022 của Tòa án nhân dân huyện Nông Sơn, tỉnh Quảng Nam thì anh NG 1 được trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục cháu Nguyễn Hà NG 1 Duyên, sinh ngày 07/10/2016, là con chung của chị NG và anh NG 1, cho đến khi cháu Duyên thành niên. Chị NG khởi kiện đề nghị Tòa án thay đổi người trực tiếp nuôi con, để chị NG được trực tiếp trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục cháu Nguyễn Hà NG 1 Duyên, sinh ngày 07/10/2016 cho đến khi cháu Duyên thành niên nhưng không cung cấp được tài liệu, chứng cứ để chứng minh hiện nay, anh NG 1 không còn có đủ các điều kiện để trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục cháu Duyên mà không có lý do chính đáng; các tài liệu, chứng cứ mà chị NG nộp bổ sung tại phiên tòa chỉ là cơ sở để xác định chị NG hiện có một số tài sản, không phải là căn cứ trực tiếp, quyết định để chứng minh việc chị NG có điều kiện trông nom, nuôi dưỡng chăm sóc, giáo dục con chung tốt hơn anh NG 1 và anh NG 1 hiện không còn đủ các điều kiện để trực tiếp trông nom, nuôi dưỡng con chung. Bởi lẽ, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con chung chưa thành niên phụ thuộc vào nhiều yếu tố nhằm đáp ứng các điều kiện, nhu cầu sinh hoạt thiết yếu của trẻ tại từng thời điểm và phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội, phong tục, tập quán tại từng địa phương.

Các tài liệu, chứng cứ do các đương sự đã giao nộp và do Tòa án thu thập thể hiện: Anh Nguyễn Đỗ NG 1 hiện tại vẫn có đủ các điều kiện cần thiết để đảm bảo trực tiếp trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục cháu Nguyễn Hà NG 1 Duyên. Cụ thể: Việc trực tiếp trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục cháu Duyên hiện nay do anh NG 1 và người thân (là ông bà Nội, cô ruột của cháu Duyên) thực hiện; cháu Duyên được đưa đón đến trường, được học tập như những trẻ em khác tại địa phương, cháu có kết quả học tập tốt được nhà trường xác nhận; cháu Duyên có nguyện vọng được tiếp tục chung sống cùng với anh NG 1. Điều đó thể hiện, cháu Duyên hiện tại có đầy đủ các điều kiện để được đáp ứng các nhu cầu sinh hoạt thiết yếu phù hợp với điều kiện sinh hoạt và phong tục tại địa phương.

Từ phân tích đó, xét thấy không có đủ căn cứ để chấp nhận yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn của chị Hà Thị Lệ NG theo quy định của pháp luật về hôn nhân và gia đình.

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH

Căn cứ các Điều 81, 82, 83 và 84 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014; khoản 3 Điều 28, các Điều 35, 39, 91, 96, 147, 235, 266 và 273 của Bộ luật tố tụng dân sự; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội khóa XIV quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

Xử:

1. Về Nội dung vụ án: Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của chị Hà Thị Lệ NG về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn.

2. Về án phí: Chị NG chịu 300.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm về tranh chấp thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn, được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí mà chị NG đã nộp là 300.000 đồng, theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0020259 ngày 24/11/2023 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Nông Sơn, tỉnh Quảng Nam.

3. Về quyền kháng cáo: Các đương sự có quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 (mười lăm) ngày kể từ tuyên án.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.