Bản án 09/2023/HS-ST — Hình sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và diễn biến tại phiên tòa, nội dung vụ án được tóm tắt như sau:

Khoảng 17 giờ ngày 13/7/2021, Lê Hoài H sinh năm 1985, cư trú ấp H xã P, huyện T, tỉnh An Giang) cầm cây dao rựa dài 73cm (cán gỗ dài 40,5cm, lưỡi bằng kim loại dài 32,5cm, rộng 5,5cm) làm cỏ phía sau nhà thì thấy mái tôn bên nhà của Phan Văn S (sinh năm 1970) lấn sang vách tường nhà của H, nên H cầm cây dao đi qua nhà gặp S đang nằm võng trước nhà, H hỏi S việc cất nhà để mái tôn lấn sang nhà của H khi có mưa sẽ làm hư hỏng vách tường, S không trả lời, H liền cầm cây dao rựa bằng hai tay chém nhiều nhát vào đầu và người S làm S ngã ngửa xuống nền nhà. H tiếp tục cầm dao chém nhiều nhát vào tay, chân và vào người làm S gục tại chỗ, H bỏ đi về nhà và đến Công an xã Phú Thuận đầu thú. S được gia đình đưa đến Bệnh viện đa khoa tỉnh An Giang cấp cứu nhưng đã chết trước khi vào Bệnh viện. Ngày 16/7/2021, H bị khởi tố để điều tra.

Sau khi gây án, bị cáo H bị bệnh tâm thần nên áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh tại Bệnh viện tâm thần Trung ương Biên Hòa, đến ngày 23/9/2022 bệnh đã ổn định, không cần thiết điều trị bắt buộc nữa, được cho xuất viện và tiếp tục bị tạm giam để điều tra.

* Vật chứng thu giữ: 01cây dao rựa dài 73cm (cán gỗ dài 40,5cm, lưỡi bằng kim loại dài 32,5cm, rộng 5,5cm) và các vật dụng liên quan.

* Căn cứ Bản Kết luận giám định pháp y tử thi số 115/KLGT-PC09 (PYTT) ngày 15/7/2021 của Phòng kỹ thuật hình sự Công an tỉnh An Giang, kết luận nguyên nhân chết của Phan Văn S, sinh năm 1970:

1. Các kết quả chính qua giám định:

- Trên người tử thi có nhiều vết thương.

- Đứt hoàn toàn mạch máu, thần kinh, gân, cơ, xương vùng cổ tay trái tương ứng vết thương ngang cổ tay trái.

- Đứt động mạch chày trước và đứt vỡ 1/3 giữa xương mác cẳng chân phải tương ứng vết thương mặt trước – ngoài 1/3 giữa cẳng chân phải.

2. Nguyên nhân chết: Suy tuần hoàn cấp do đa vết thương.

* Căn cứ Bản kết luận giám định số 43/KLGT-PC09(SH) ngày 17/8/2021 của Phòng kỹ thuật hình sự - Công an tỉnh An Giang, kết luận:

- Trên cây dao (loại dao quéo) gửi giám định có dính máu người, thuộc nhóm máu O.

- Vết màu nâu sẫm dính trên quần ngắn màu xanh gửi giám định là máu người, thuộc nhóm máu O.

- Vết màu nâu sẫm trên vách tole tại hiện trường là máu người, thuộc nhóm máu O.

- Vết màu nâu sẫm trên nền bê tông là máu người, thuộc nhóm máu O.

- Máu của nạn nhân Phan Văn S, sinh năm 1970 thuộc nhóm máu O.

* Căn cứ Bản kết luận giám định pháp y tâm thần theo trƣng cầu số 180/2021/KLGĐ và Công văn số 18.0/PYTT, cùng ngày 08/10/2021 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nam Bộ tại thành phố Cần Thơ đối với Lê Hoài H, kết luận:

- Về y học:

+ Trước, trong khi phạm tội: Đương sự không bệnh lý tâm thần.

+ Sau khi phạm tội và hiện tại: Đương sự có bệnh lý tâm thần: Giai đoạn trầm cảm nặng không có các triệu chứng loạn thần (F 32.2 – ICD10).

- Về năng lực:

+ Tại thời điểm phạm tội: Đương sự đủ khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

+ Hiện tại: Đương sự mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi.

- Về trách nhiệm hình sự:

+ Tại thời điểm phạm tội: Đương sự có năng lực trách nhiệm hình sự.

+ Hiện tại: Đương sự không có năng lực trách nhiệm hình sự.

* Căn cứ Bản kết luận giám định pháp y tâm thần sau thời gian điều trị bắt buộc số 596/KLBB-VPYTW ngày 19/9/2022 của Viện Pháp y tâm thần Trung ƣơng Biên Hòa đối với Lê Hoài H, kết luận:

- Bị bệnh: Giai đoạn trầm cảm nặng không có các triệu chứng loạn thần (F32.2 – ICD.10).

- Hiện tại bệnh đã ổn định, không cần thiết điều trị bắt buộc nữa. Đương sự có đủ khả năng nhận thức và điều khiển hành vi để làm việc với cơ quan pháp luật.

Tại bản Cáo trạng số 05/CT-VKSTC-P2 ngày 14/12/2022 của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh An Giang đã truy tố Lê Hoài H về tội “Giết người” theo điểm n khoản 1 Điều 123 Bộ luật hình sự năm 2015 được sửa đổi, bổ sung năm 2017.

Tại phiên tòa, bị cáo Lê Hoài H thừa nhận hành vi phạm tội như nội dung Cáo trạng truy tố. Nhà bị cáo và bị hại sát vách nhau. Trước đó, gia đình bị cáo và gia đình S mâu thuẫn do có tranh chấp đất đai chưa giải quyết dứt điểm. Tức giận việc S cất nhà để mái tol lấn qua nhà bị cáo làm cho nước chảy ngay vào hong của tường nhà liên tục ẩm ướt khi trời mưa, ngày 13/7/2021 bị cáo sang nhà tìm S nhưng S nằm võng không trả lời, bị cáo cầm dao chém nhiều nhát vào người S làm S tử vong. Sau đó, bị cáo đến công an trình báo. Sau khi phạm tội bị cáo bị bệnh tâm thần đến nay đã điều trị ổn định. Hiện tại gia đình của bị cáo đã bồi thường 23.000.000 đồng khắc phục hậu quả. Bị cáo đồng ý bồi thường theo yêu cầu của đại diện hợp pháp bị hại, xin Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo.

Đại diện hợp pháp bị hại bà Phan Thị Mỹ C (con bị hại Phan Văn S) đại diện theo ủy quyền trình bày: Sự việc bị cáo H chém cha tôi thì tôi không có chứng kiến, lúc đó có mặt mẹ tôi là bà Sậm (đã chết 31/12/2022). Chi phí mai táng chôn cất tổng cộng là 37.000.000 đồng, gia đình bị cáo H bồi thường 23.000.000 đồng, yêu cầu bị cáo tiếp tục bồi thường 14.000.000 đồng còn lại và tổn thất tinh thần theo pháp luật.

Người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan bà Nguyễn Thị Bé H trình bày: Bà là mẹ bị cáo Lê Hoài H, sự việc H dùng dao chém S bà không có chứng kiến. Sau khi vụ án xảy ra, bà có bồi thường cho gia đình bị hại tổng cộng 23.000.000 đồng để khắc phục hậu quả cho H. Trước đó vài năm, bị cáo H bị tai nạn giao thông tại cầu Thoại Giang nên ít nhiều cũng ảnh hưởng tâm lý nên đã gây ra cái chết cho bị hại. Kính mong Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt cho H, không yêu cầu H phải trả lại số tiền này cho bà.

Kiểm sát viên thực hành quyền công tố Nhà nước tại phiên tòa phát biểu lời luận tội đối với bị cáo và giữ nguyên truy tố như Cáo trạng. Căn cứ vào tính chất của vụ án, hành vi phạm tội của bị cáo; hậu quả xảy ra, cũng như tội danh, các tình tiết tăng nặng và giảm nhẹ đối với bị cáo đề nghị tuyên phạt: Bị cáo Lê Hoài H mức án tù chung thân về tội “Giết người”.

Về trách nhiệm dân sự: Đại diện hợp pháp của người bị hại có bà Phan Thị Mỹ C yêu cầu bị cáo bổi thường 14.000.000 đồng và tổn thất tinh thần do tính mạng bị xâm phạm. Đề nghị Hội đồng xét xử xem xét theo quy định.

Về vật chứng: Đề nghị xử lý theo quy định của pháp luật.

Luật sư bào chữa cho bị cáo không tranh luận với Kiểm sát viên về điểm, khoản và điều luật áp dụng đối với bị cáo, chỉ nêu lên các tình tiết giảm nhẹ như sau: Bị cáo thuộc thành phần nhân dân lao động nghèo, học thức thấp nên hiểu biết pháp luật hạn chế, không tiền án, tiền sự; khai báo thành khẩn, tại tòa tỏ rõ sự ăn năn hối cải, vận động gia đình nộp khắc phục số tiền 23.000.000 đồng, trước đó bị tai nạn giao thông chấn thương vùng đầu nên ít nhiều ảnh hưởng đến bệnh lý tâm thần, không kiềm chế được cảm xúc đã thực hiện hành vi phạm tội. Do đó, đề nghị Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ cho bị cáo một phần hình phạt tạo điều kiện cho bị cáo sớm trở về địa phương giúp ích cho gia đình và là công dân tốt cho xã hội.

Bị cáo nói lời nói sau cùng: bị cáo thừa nhận hành vi phạm tội đúng như Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh An Giang quy kết và nhận thức được việc làm sai trái của bản thân, xin Hội đồng xét xử xem xét giảm nhẹ hình phạt.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Trên cơ sở nội dung vụ án, căn cứ vào các tài liệu trong hồ sơ vụ án đã được tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

- Về thủ tục tố tụng:

Căn cứ Bản kết luận giám định pháp y tâm thần theo trưng cầu số 180/2021/KLGĐ và Công văn số 18.0/PYTT, cùng ngày 08/10/2021 của Trung tâm pháp y tâm thần khu vực Tây Nam Bộ tại thành phố Cần Thơ đối với bị cáo Lê Hoài H thì trước, trong khi phạm tội bị cáo không có bệnh lý tâm thần; đủ khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Sau khi tạm giam bị cáo mắc bệnh tâm thần được đưa đi điều trị bắt buộc, đến ngày 23/9/2022 xuất viện được Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa chứng nhận hiện tại bệnh đã ổn định, không cần thiết điều trị bắt buộc, đương sự có đủ khả năng nhận thức và điều khiển hành vi để làm việc với cơ quan pháp luật theo Bản kết luận giám định pháp y tâm thần số 596/KLBB-VPYTW ngày 19/9/2022. Đối chiếu Điều 21, khoản 2 Điều 49 Bộ luật hình sự năm 2015 được sửa đổi bổ sung năm 2017, Hội đồng xét xử vẫn tiếp tục xét xử đối với bị cáo Lê Hoài H theo quy định.

- Về nội dung vụ án:

Vào chiều ngày 13/07/2021 tại nhà Phan Văn S thuộc ấp H xã P, huyện T, tỉnh An Giang. Chỉ vì một mâu thuẫn nhỏ nhặt trong đời thường, bị cáo Lê Hoài H đã có hành vi dùng dao rựa (loại dao quéo phát cỏ), cầm hai tay chém từ trên xuống nhiều nhát vào vùng đầu, vùng tay và chân của S khi S đang nằm võng dẫn đến nạn nhân không thể chống đỡ tử vong ngay sau đó. Căn cứ vào quy định của pháp luật, hành vi của bị cáo Lê Hoài H đã phạm tội “Giết người”, tội phạm được quy định và trừng phạt tại điểm n khoản 1 Điều 123 Bộ luật Hình sự năm 2015 được sửa đổi, bổ sung năm 2017. Do đó, Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh An Giang đã truy tố bị cáo về tội danh, điều luật (đã viện dẫn) là đúng người, đúng tội và đúng pháp luật.

Tính mạng, sức khỏe của con người là vốn quý của xã hội, được mọi người tôn trọng và pháp luật bảo vệ. Mọi hành vi xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe của người khác một cách trái pháp luật đều là hành vi nguy hiểm cho xã hội và sẽ bị xử lý kịp thời, nghiêm minh bằng pháp luật.

Tại thời điểm gây án bị cáo Lê Hoài H là người có năng lực trách nhiệm hình sự, có đủ khả năng nhận thức và điều khiển hành vi của bản thân, phân biệt được việc nào đúng, việc nào sai. Xuất phát từ việc tranh chấp ranh đất trước đó dẫn đến mâu thuẫn giữa hai gia đình bị cáo và bị hại. Lẽ ra, để giữ tình làng nghĩa xóm, giữ gìn hòa khí giữa hai gia đình bị cáo có thể tìm giải pháp khác để giải quyết mâu thuẫn hoặc chờ Chính quyền địa phương xử lý, nhưng ngược lại chỉ vì mâu thuẫn nhỏ trong cuộc sống đời thường, bị cáo không kiềm chế bản thân gây ra cái chết thương tâm cho người bị hại. Chiều ngày 13/7/2021 Lê Hoài H đang cầm cây dao quéo phát cỏ gần nhà thì trời mưa, bị cáo ra sau nhà nhìn thấy máng xối nhà bị hại chảy nước thẳng vào vách tường nhà bị cáo, tức giận bị cáo cầm dao vô cớ qua nhà tìm bị hại, sử dụng con dao quéo là một loại hung khí nguy hiểm có tính sát thương cao chém nhiều nhát liên tục vào người bị hại đang trong tư thế nằm võng làm đứt dây võng, không kịp phản ứng ngã ngửa xuống đất mặc cho vợ bị hại đứng gần đó tri hô nhưng bị cáo vẫn không buông tha dừng lại, mà tiếp tục thực hiện những nhát chém quyết liệt hơn vào tay, vào chân vào cơ thể nhằm tước đi mạng sống của nạn nhân nhanh hơn. Bị cáo nhận thức được cây dao bằng kim loại là một vật rắn chắc nếu tác động vào nơi xung yếu (nhất là vùng đầu, mặt) trên cơ thể con người có thể gây ra hậu quả đặc biệt nghiêm trọng là “chết người” nhưng bị cáo vẫn cố ý thực hiện và mong muốn hậu quả xảy ra. Với 11 vết thương trên vùng trán, vùng mặt, tay, chân trên cơ thể người bị hại dẫn đến đứt hoàn toàn mạch máu, thần kinh, gân, cơ, xương vùng cổ tay trái tương ứng vết thương ngang cổ tay trái; đứt động mạch chày trước và đứt vỡ 1/3 giữa xương mác cẳng chân phải tương ứng vết thương mặt trước, ngoài 1/3 giữa cẳng chân phải dẫn đến cái chết do suy tuần hoàn cấp do đa vết thương. Điều này cho thấy bị cáo là người bất chấp pháp luật, vô cớ gây sự, sẵn sàng dùng vũ lực tấn công người bị hại. Hành vi của bị cáo thực hiện quyết liệt, hung hãn cao độ, liều lĩnh, muốn sát hại nạn nhân tức khắc để thỏa mãn sự tức giận mặc dù thấy trước hậu quả xảy ra và mong muốn hậu quả xảy ra.

Hành vi của bị cáo là đặc biệt nghiêm trọng và nguy hiểm cao cho xã hội, không những đã xâm phạm trực tiếp đến tính mạng của người bị hại, gây ra đau thương mất mát cho gia đình nạn nhân không gì có thể bù đắp được mà còn gây hoang mang cho quần chúng nhân dân nơi xảy ra vụ án và làm mất an ninh trật tự tại địa phương. Hành vi của bị cáo mang tính chất côn đồ, thực hiện tội phạm đến cùng thể hiện sự xem thường pháp luật, xem nhẹ tính mạng, sức khỏe của người khác nên cần phải có một mức hình phạt thật nghiêm khắc, tương xứng với tính chất mức độ hành vi phạm tội của bị cáo mới có tác dụng giáo dục bị cáo và răn đe, phòng ngừa tội phạm nhất là tình trạng hình sự hóa các tranh chấp dân sự, thương mại đang diễn ra phổ biến trong thời điểm hiện nay.

Trong quá trình điều tra và tại phiên tòa, qua lời bào chữa của Luật sư thì thấy, bị cáo có 01 tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự, đó là “Người phạm tội thực hiện tội phạm đến cùng” được quy định tại điểm e khoản 1 Điều 52 Bộ luật hình sự năm 2015 được sửa đổi bổ sung năm 2017 và các tình tiết giảm nhẹ sau: Bị cáo xuất thân từ thành phần nhân dân lao động không tiền án tiền sự, học thức thấp nên nhận thức pháp luật hạn chế; trước đó bị tai nạn giao thông phần nào hạn chế về mặt nhận thức và điều khiển cảm xúc của bản thân; quá trình điều tra và tại phiên tòa thành khẩn nhận tội. Sau khi vụ án xảy ra, bị cáo có vận động gia đình bồi thường cho gia đình bị hại 23.000.000 đồng khắc phục hậu quả, tại phiên tòa bị cáo đồng ý bồi thường theo yêu cầu đại diện hợp pháp bị hại thể hiện sự ăn năn hối cải quy định tại điểm b,s khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự năm 2015 được sửa đổi bổ sung năm 2017.Với những tình tiết nêu trên, Hội đồng xét xử sẽ cân nhắc xem xét giảm nhẹ một phần hình phạt cho bị cáo cũng có tác dụng răn đe giáo dục và phòng ngừa chung.

Bị cáo Lê Hoài H thực hiện hành vi phạm tội, đã trực tiếp xâm hại đến tính mạng người bị hại thì phải có trách nhiệm bồi thường thiệt hại về vật chất cũng như tinh thần cho người bị hại.

Tại tòa, bà Phan Thị Mỹ C (đại diện hợp pháp cho người bị hại Phan Văn S) yêu cầu bị cáo phải bồi thường các khoản như sau:

-Tiếp tục bồi thường chi phí mai táng 14.000.000 đồng;

-Tiền tổn thất tinh thần theo quy định phát luật (tương ứng 100 tháng lương cơ sở tại thời điểm xét xử).

Xét thấy, yêu cầu của đại diện hợp pháp người bị hại là có căn cứ, phù hợp với quy định của pháp luật và bị cáo cũng đồng ý bồi thường. Đây là sự tự nguyện của các đương sự, không trái quy định của pháp luật và đạo đức xã hội nên được Hội đồng xét xử chấp nhận. Do đó, cần buộc bị cáo có nghĩa vụ bồi thường cho đại diện hợp pháp của người bị hại chi phí mai táng 14.000.000 đồng và tiền tổn thất tinh thần do tính mạng bị xâm phạm 149.000.000 đồng. Tổng số tiền bồi thường 163.000.000 (Một trăm sáu mươi ba triệu) đồng.

Đối với bà Nguyễn Thị Bé H không yêu cầu bị cáo phải trả lại bà số tiền 23.000.000 (Hai mươi ba triệu) đồng mà bà đã nộp để bồi thường thay bị cáo nên Hội đồng xét xử không đặt ra xem xét.

- Bị cáo phải chịu 200.000 (Hai trăm ngàn) đồng án phí hình sự sơ thẩm,

- Bị cáo phải chịu 8.150.000 (Tám triệu một trăm năm mươi ngàn) đồng án phí dân sự sơ thẩm,

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ Điều 259; Điều 260; Điều 268; Điều 269 và Điều 299 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015;

Căn cứ điểm n khoản 1 Điều 123; điểm b,s khoản 1, khoản 2 Điều 51; điểm e khoản 1 Điều 52, Điều 39 Bộ luật Hình sự 2015 được sửa đổi, bổ sung năm 2017:

Tuyên bố bị cáo Lê Hoài H phạm tội “Giết người”.

Xử phạt: Bị cáo Lê Hoài H tù chung thân. Thời hạn tù được tính kể từ ngày 13/7/2021. (Thời gian bắt buộc chữa bệnh được trừ vào thời hạn chấp hành hình phạt tù).

Về trách nhiệm dân sự: Áp dụng Điều 584; Điều 585; Điều 586; Điều 591 Bộ luật Dân sự năm 2015.

Buộc bị cáo Lê Hoài H có nghĩa vụ bồi thường tiền chi phí mai táng, tiền tổn thất về tinh thần do tính mạng bị xâm phạm cho đại diện hợp pháp của người bị hại với tổng số tiền 163.000.000 đồng (Một trăm sáu mươi ba triệu đồng) do bà Phan Thị Mỹ C đại diện nhận.

Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật (đối với các trường hợp cơ quan thi hành án có quyền chủ động ra quyết định thi hành án) hoặc kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành án xong, tất cả các khoản tiền, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu khoản lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015.

Vật chứng vụ án: Áp dụng Điều 47 Bộ luật Hình sự 2015 đã được sửa đổi, bổ sung năm 2017; điểm a,c khoản 2 Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015:

Tuyên bố tịch thu tiêu hủy vật chứng của vụ án không có giá trị sử dụng được thu giữ trong quá trình điều tra gồm:

- 01 (một) cây dao quéo,dài 73cm.

- 01 (một) quần ngắn màu xanh, mặt trước ống quần có dính nhiều máu nâu sẫm (thu của Lê Hoài H lúc mặc gây án).

- 01 (một) vết máu nâu sẫm trên vách tole tại hiện trường

- 01 (một) vết máu nâu sẫm trên nền bê tông.

- 01 (một) vết máu của nạn nhân Phan Văn S, sinh năm 1970. Nơi cư trú: Ấp Hòa Tây A, xã Phú Thuận, huyện Thoại Sơn, tỉnh An Giang.

(Tất cả vật chứng trên theo Biên bản giao, nhận vật chứng ngày 27/12/2022 tại Cục Thi hành án dân sự tỉnh An Giang).

Về án phí:

Áp dụng khoản 2 Điều 135, khoản 2 Điều 136 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

Bị cáo Lê Hoài H phải chịu 200.000 đồng (Hai trăm ngàn đồng) án phí hình sự sơ thẩm và 8.150.000 đồng (Tám triệu một trăm năm mươi ngàn đồng) án phí dân sự sơ thẩm.

Về quyền kháng cáo: Áp dụng Điều 333, Điều 337 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015:

Bị cáo, đại diện hợp pháp bị hại, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan được quyền kháng cáo trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Riêng đối với đương sự vắng mặt tại phiên tòa, thời hạn kháng cáo là 15 (mười lăm) ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, sự tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, Điều 7 và Điều 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án.