Bản án 09/2023/DS-PT — Tranh chấp quyền sử dụng đất

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện đề ngày 20/10/2020 và quá trình tố tụng, nguyên đơn bà Bùi Bích N trình bày: Bà được mẹ đẻ là bà Đỗ Thị G tặng cho thửa đất tại tổ 12 phường X, thành phố H, tỉnh Hà Giang từ năm 1994 và được Uỷ ban nhân dân (UBND) tỉnh Hà Giang cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) số O 903245, ngày 28/6/2000 tại thửa đất số 25, tờ bản đồ số 20, diện tích là 112,2m2, thửa đất hình chữ nhật có chiều rộng trước - sau 8,5m, chiều dài 13,2m. Bà đã sử dụng thửa đất từ năm 1994 đến nay không chuyển nhượng cho ai, không tranh chấp với ai. Năm 2020 gia đình ông Nguyễn Đình C, bà Nguyễn Thị T1 đã tiến hành xây dựng nhà ở trên một phần diện tích đất của bà. Trước khi xây dựng ông C, bà T1 không đo đạc, thống nhất ranh giới với bà mà tự ý xây dựng. Bà đã mời tổ trưởng tổ khu phố đến đề nghị ông C, bà T1 tạm ngừng việc xây dựng để thuê đo đạc lại đất nhưng ông C, bà T1 không nghe vẫn tiến hành xây dựng nên bà đã làm đơn kiến nghị đến UBND phường X đề nghị giải quyết tranh chấp, tuy nhiên hai bên gia đình không thống nhất được phương án giải quyết, vì vậy bà làm đơn khởi kiện đề nghị Toà án giải quyết những nội dung sau:

1. Đình chỉ hoạt động xây dựng công trình trái phép trên phần đất của bà;

2. Yêu cầu cơ quan chuyên môn tiến hành đo đạc, xác định lại ranh giới các thửa đất tranh chấp để xác định phần đất của các bên;

3. Làm rõ trách nhiệm của cơ quan chuyên môn trong việc cấp phép xây dựng, cấp GCNQSDĐ không cắm mốc đất đai giữa các hộ liền kề theo quy định của pháp luật;

4. Yêu cầu bên lấn chiếm đất đai trái phép trả lại diện tích đất lấn chiếm và phải bồi thường toàn bộ thiệt hại về vật chất, tinh thần, hoàn thổ toàn bộ đất đai đã vi phạm trong quá trình xây dựng;

5. Chịu trách nhiệm thanh toán toàn bộ án phí và các chi phí khác liên quan đến việc tranh chấp đất đai nêu trên.

Tại bản tự khai ngày ngày 09/11/2020 và quá trình tố tụng tại Toà án bị đơn ông Nguyễn Đình C, bà Nguyễn Thị T1 trình bày: Năm 2006 ông C có mua của ông Nguyễn Công D một thửa đất tại tổ 12 phường X, thị xã H (nay là thành phố H). Thửa đất có diện tích chiều rộng trước 4m, sau 4m, chiều dài 27m, sau khi nhận chuyển nhượng ông đã làm thủ tục đề nghị cấp GCNQSDĐ. Ngày 26/10/2006 ông được UBND thị xã H cấp GCNQSDĐ số AG 339091, tại thửa đất số 19A2;19C2, tờ bản đồ số 20, tổ 12 phường X, thị xã H, tỉnh Hà Giang, diện tích là 108,0m2. Khi làm thủ tục chuyển nhượng có mời các bên giáp ranh ký biên bản và sau khi nhận chuyển nhượng ông đã xây bờ kè bằng đá để phân định ranh giới giữa hai thổ đất từ năm 2006. Quá trình ông xây kè móng đá phân định ranh giới gia đình bà N không có ý kiến hay phản đối gì. Năm 2019 do có nhu cầu về nhà ở nên ông đã làm đơn đề nghị được cấp phép xây dựng, ngày 09/9/2019 ông được UBND thành phố H cấp giấy phép xây dựng, ngày 03/3/2020 gia đình ông đã tiến hành khởi công xây dựng nhà, tường nhà ông xây trên đúng kè móng đá trước đây. Tuy nhiên gia đình bà N đã nhiều lần cản trở, gây khó khăn không cho ông xây dựng nhà và cho rằng đất có tranh chấp. Gia đình ông đã nhiều lần gặp gỡ trao đổi với bà N về việc ông không lấn chiếm đất mong bà N tạo điều kiện để ông tiếp tục xây dựng đảm bảo tiến độ nhưng bà N không nghe nên ông đã làm đơn đề nghị Uỷ ban phường can thiệp nhưng hai gia đình vẫn không tìm được tiếng nói chung. Nay bà N khởi kiện ông ra toà cho rằng ông lấn chiếm đất và yêu cầu gia đình ông phải trả lại diện tích đất 12,3m2 cho bà N là không có căn cứ vì lý do ông nhận chuyển nhượng của ông Nguyễn Công D và được cấp GCNQSDĐ hoàn toàn hợp pháp, diện tích đất hiện nay ông đang sử dụng thực tế không vượt quá diện tích đất được cấp theo GCNQSDĐ. Mặt khác, khi làm thủ tục cấp GCNQSDĐ cơ quan chức năng đã lập biên bản thẩm tra và bà N là người ký xác nhận giáp ranh không có ý kiến gì. Ông C, bà T1 đề nghị Toà án xem xét giải quyết đúng theo quy định của pháp luật, đảm bảo quyền lợi của gia đình ông để ông được tiếp tục thi công xây dựng công trình nhà ở.

Tại Bản án số 18/2022/DS-ST ngày 27/12/2022 của Tòa án nhân dân thành phố H quyết định:

Căn cứ vào khoản 9 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39; khoản 3 Điều 144, Điều 147, khoản 1 Điều 157, Điều 272, Điều 273 của BLTTDS; Căn cứ Điều 166, Điều 170, Điều 203 Luật Đất đai năm 2013; Căn cứ khoản 3 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án; Xử:

1. Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Bùi Bích N về việc: Buộc ông Nguyễn Đình C, bà Nguyễn Thị T1 phải trả lại phần diện tích đất đã lấn chiếm 12,3m2 nằm trong GCNQSDĐ số AG 339091 do UBND thị xã H, tỉnh Hà Giang cấp ngày 26/10/2006 cho người sử dụng đất là ông Nguyễn Đình C tại tổ 12 phường X, thành phố H, tỉnh Hà Giang cho gia đình bà N.

2. Về chi phí tố tụng: Buộc bà Bùi Bích N phải trả cho ông Nguyễn Đình C, bà Nguyễn Thị T1 số tiền chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và chi phí đo đạc theo hợp đồng là 6.813.826đ (Sáu triệu tám trăm mười ba nghìn tám trăm hai mươi sáu đồng).

3. Về án phí: Bà Bùi Bích N phải chịu 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) tiền án phí dân sự sơ thẩm, được khấu trừ số tiền tạm ứng án phí 300.000đ, bà N đã nộp tại Chi cục Thi hành án dân sự thành phố H, tỉnh Hà Giang theo biên lai thu số 0002318, ngày 26/10/2020.

Ngoài ra, bản án còn tuyên về nghĩa vụ thi hành án, điều kiện thi hành án và quyền kháng cáo của các bên đương sự.

Sau khi xét xử sơ thẩm, ngày 08/01/2023, nguyên đơn bà Bùi Bích N có đơn kháng cáo với nội dung:

1. Bà cho rằng khi cấp GCNQSDĐ cho ông Nguyễn Đình C đã cấp chồng lấn vào diện tích đất của bà.

2. Yêu cầu xác minh, đo đạc lại toàn bộ diện tích đất mà bà G đã bán cho ông Nguyễn Công D thời điểm năm 2001 và diện tích đất của gia đình bà thực tế sử dụng theo trích lục trên GCNQSDĐ của bà.

3. Triệu tập đại diện UBND thành phố H, phòng Tài nguyên và Môi trường thành phố H và ông Nguyễn Công D tham gia phiên tòa.

4. Tuyên GCNQSDĐ số AG 339091 đã cấp ngày 26/10/2006 cho ông Nguyễn Đình C vô hiệu.

5. Đề nghị chuyển vụ việc cấp GCNQSDĐ trái quy định của pháp luật đến UBND thành phố H giải quyết.

Tại phiên toà phúc thẩm:

Nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu kháng cáo, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nguyên đơn đề nghị Hội đồng xét xử sửa bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, buộc ông Nguyễn Đình C và bà Nguyễn Thị T1 trả lại cho bà N diện tích đất là 12,3m2.

Bị đơn bà Nguyễn Thị T1 giữ nguyên quan điểm không nhất trí với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, đề nghị giữ nguyên bản án sơ thẩm.

Ý kiến của đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hà Giang về việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa và việc chấp hành pháp luật của những người tham gia tố tụng đã thực hiện đúng, đầy đủ quy định của Bộ luật tố tụng dân sự. Về quan điểm giải quyết vụ án: Qua phân tích, đánh giá các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và kết quả tranh tụng tại phiên toà, xét thấy kháng cáo của bà N là không có căn cứ. Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 2 Điều 308 Bộ luật tố tụng dân sự không chấp nhận kháng cáo của bà Bùi Bích N, sửa bản án dân sự số 18/2022/DS-ST ngày 27/12/2022 của Tòa án nhân dân thành phố H về chi phí tố tụng theo hướng: Buộc bà Bùi Bích N phải chịu chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ, chi phí đo đạc lần 1 (đã thi hành xong); Ông Nguyễn Đình C, bà Nguyễn Thị T1 chịu chi phí xem xét thẩm định tại chỗ và đo đạc lần 2 (đã thi hành xong). Về án phí: Bà N phải chịu án phí dân sự sơ thẩm và không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Về nguồn gốc đất: Thửa đất của bà N được mẹ đẻ là bà Đỗ Thị G tặng cho từ năm 1994. Ngày 28/6/2000 bà được UBND tỉnh Hà Giang cấp GCNQSDĐ số O 903245, diện tích đất ở 112,2m2 tại thửa số 25, tờ bản đồ số 20, mục đích sử dụng: đất ở, tại tổ 11 phường X, thị xã H, tỉnh Hà Giang (nay là tổ 12 phường X, thành phố H).

Trước đó, ngày 14/4/2001, bà G chuyển nhượng cho ông Nguyễn Công D (theo hợp đồng chuyển nhượng QSDĐ ngày 14/4/2001) diện tích 169m2. Ngày 22/01/2002, ông D được UBND thị xã H cấp GCNQSDĐ số R 540209, diện tích 169m2 thửa đất số 24a, tờ bản đồ số 20, mục đích sử dụng: đất ở (được tách ra từ một phần thửa đất số 24 và một phần thửa đất số 20).

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 2 Điều 308 Bộ Luật tố tụng dân sự 2015:

Không chấp nhận kháng cáo của bà Bùi Bích N. Sửa một phần bản án sơ thẩm số 18/2022/DS-ST ngày 27/12/2022 của Tòa án nhân dân thành phố H, tỉnh Hà Giang về chi phí tố tụng.

Căn cứ khoản 9 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39; khoản 3 Điều 144, Điều 147, Điều 148. khoản 1 Điều 157, Điều 272, Điều 273 của BLTTDS; Căn cứ Điều 166, Điều 170, Điều 203 Luật Đất đai năm 2013; khoản 3 Điều 26, khoản 1 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án. Xử:

1. Không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Bùi Bích N về việc buộc ông Nguyễn Đình C, bà Nguyễn Thị T1 phải trả lại phần diện tích đất đã lấn chiếm 12,3m2 nằm trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số AG 339091 do Uỷ ban nhân dân thị xã H, tỉnh Hà Giang cấp ngày 26/10/2006 cho người sử dụng đất là ông Nguyễn Đình C tại tổ 12 phường X, thành phố H, tỉnh Hà Giang cho gia đình bà N.

2. Về chi phí tố tụng:

Bà Bùi Bích N chịu số tiền chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và chi phí đo đạc lần 1 là 9.666.300đ (Chín triệu sáu trăm sáu mươi sáu nghìn ba trăm đồng), đã thi hành xong.

Ông Nguyễn Đình C, bà Nguyễn Thị T1 chịu số tiền chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ và chi phí đo đạc lần 2 là 7.813.826đ (Bảy triệu tám trăm mười ba nghìn tám trăm hai mươi sáu đồng), đã thi hành xong.

3. Về án phí: Bà Bùi Bích N phải chịu 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm, được khấu trừ số tiền tạm ứng án phí 300.000đ bà N đã nộp tại Chi cục Thi hành án dân sự thành phố H, tỉnh Hà Giang theo biên lai thu số 0002318 ngày 26/10/2020.

Về án phí dân sự phúc thẩm: Bà Bùi Bích N không phải chịu án phí dân sự phúc thẩm, trả lại cho bà N số tiền tạm ứng án phí đã nộp 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) tại Chi cục Thi hành án dân sự thành phố H, tỉnh Hà Giang theo biên lai thu số 0000856 ngày 31/01/2023.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án , quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại điều 30 luật thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án./.