Bản án 08/2023/DS-ST — Dân sự

[2] Quan hệ pháp luật: nguyên đơn yêu cầu bị đơn trả nợ tiền mua bán mía, do đó Hội đồng xét xử xác định là “Tranh chấp hợp đồng mua bán tài sản” là phù hợp theo quy định tại khoản 3 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự.

[3] Về sự vắng mặt của người làm chứng: người làm chứng gồm Nguyễn Văn T, Võ Thị T, Hồ Văn N, Huỳnh Văn H, Phạm Hữu T, Nguyễn Văn H đã được Tòa án triệu tập hợp lệ để tham gia phiên tòa xét xử sơ thẩm mà vắng mặt có đơn đề nghị xét xử vắng mặt. Căn cứ vào khoản 2 Điều 229 của Bộ luật Tố tụng dân sự, Hội đồng xét xử vẫn tiến hành xét xử vụ án.

[4] Xét hợp đồng mua bán mía giữa bà Huỳnh Thị L và ông Đặng Thành T. Tại phiên tòa nguyên đơn và bị đơn đều thống nhất xác định có hợp đồng mua bán mía nguyện liệu với nhau, nguyên đơn đã giao số lượng mía theo thỏa thuận, bị đơn đã đốn xong mía của nguyên đơn. Xét tại thời điểm các bên hợp đồng mua bán với nhau có đủ năng lực hành vi dân sự, tự nguyện, mục đích và nội dung của hợp đồng không vi phạm điều cấm, không trái đạo đức xã hội, phù hợp với quy định tại các điều 117, 119, 398 của Bộ luật Dân sự, nên có hiệu lực pháp luật.

[5] Xét yêu cầu trả nợ gốc 24.000.000 đồng của nguyên đơn. Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, bị đơn không đồng ý trả cho nguyên đơn 24.000.000 đồng như đã thỏa thuận vì cho rằng mua 07 công mía nhưng mía của nguyên đơn không đủ 07 công, nên không đồng ý thanh toán 24.000.000 đồng, chỉ thống nhất trả 18.000.000 đồng.

[5.1] Xét lời khai của bị đơn: khi mua mía thì ông T và bà L đều không có thỏa thuận đo công (diện tích đất trồng mía) để tính tiền; khi mua mía của nguyên đơn là 02 ruộng (thửa đất) mía khác nhau, bị đơn đã biết 02 ruộng mía của bà L và có đi xem 02 ruộng mía của bà L. Đoạn ghi âm ông T giao nộp cho Tòa án, ông T đã khai: không ghi âm vào ngày mua mía, mà sao khi đốn 01 ghe mía đầu tiên, thấy trọng lượng mía không đủ nên ngày 05/3/2023 (ngày thứ 7) gặp bà L nói chuyện rồi ghi âm. Trong đoạn ghi âm giữa ông T và bà L không ghi âm nội dung thỏa thuận sau khi đốn mía xong thì đo công để tính tiền. Theo nội dung ghi âm, ông T nói mua mía bà L 07 công với giá 46.000.000 đồng, đã trả tiền cọc 2.000.000 đồng, thứ 2 (ngày 07/5/2022) sẽ trả 20.000.000 đồng, vài ngày sau sẽ trả đủ 24.000.000 đồng, không có nói là sẽ đo công rồi mới thanh toán tiền còn lại cho bà L. Theo lời khai của ông T: sau khi đốn mía xong đến ngày thứ 6 (ngày 11/3/2022) ông T đến nhà trả cho bà L 18.000.000 đồng và đề nghị đo công tính tiền thì phát sinh tranh chấp.

[5.2] Qua biên bản xác minh một số người dân có đất trồng mía và người mua mía trên địa bàn ấp P, xã A, huyện C, tỉnh Sóc Trăng là ông Nguyễn Văn T, bà Võ Thị L, ông Hồ Văn N, ông Huỳnh Văn H, ông Phạm Hữu T, bà Võ Thị T và ông Nguyễn Văn H, những người này đều thống nhất trình bày: việc mua bán mía bằng công (tầm 03 mét) hay mua mão (mua gộp) đều do hai bên thỏa thuận, mua mía tính bằng công là các bên phải có thỏa thuận một công bằng bao nhiêu tiền, đo công tính tiền, trường hợp mua mão thì không có thỏa thuận đo công tính tiền.

[5.3] Từ phân tích trên, Hội đồng xét xử có cơ sở xác định: khi mua mía ông T và bà L không có thỏa thuận đo công (do diện tích mía) thanh toán tiền, nên đây là hình thức mua bán mão (mua gộp). Ngoài ra đoạn ghi âm cuộc trò chuyện của ông T và bà L, ông T đã thống nhất mua số lượng mía là 07 công (tại 02 thửa đất trồng mía của bà L) với giá 46.000.000 đồng, ông T đã đạt cọc và thanh toán được một phần tiền tổng cộng là 22.000.000 đồng khi đốn xong 01 ghe mía (một phần diện tích đất), sau khi đốn xong sẽ thanh toán phần tiền còn lại là 24.000.000 đồng. Như vậy, nguyên đơn bà L đã giao đủ số lượng mía theo thỏa thuận tại 02 thửa đất trồng mía, ông T đã đốn xong mía bà L đúng thời gian đã thỏa thuận, do đó hợp đồng mua bán mía giữa ông T và bà L đã hoàn thành xong, nhưng ông T đã không thực hiện đúng cam kết trả số tiền còn lại là 24.000.000 đồng.

[5.4] Tại Điều 440 Bộ luật Dân sự quy định về nghĩa vụ trả tiền: “1. Bên mua có nghĩa vụ thanh toán tiền theo thời hạn, địa điểm và mức tiền được quy định trong hợp đồng; 2. Trường hợp các bên chỉ có thỏa thuận về thời hạn giao tài sản thì thời hạn thanh toán tiền cũng được xác định tương ứng với thời hạn giao tài sản. Nếu các bên không có thỏa thuận về thời hạn giao tài sản và thời hạn thanh toán tiền thì bên mua phải thanh toán tiền tại thời điểm nhận tài sản; 3. Trường hợp bên mua không thực hiện đúng nghĩa vụ trả tiền thì phải trả lãi trên số tiền chậm trả theo quy định tại Điều 357 của Bộ luật này”. Do ông T vi phạm nghĩa vụ trả tiền, bà L yêu cầu ông T thanh toán tiền còn lại của hợp đồng mua bán mía là 24.000.000 đồng là có cơ sở theo quy định tại Điều 440 của Bộ luật Dân sự.

[5.5] Về yêu cầu bị đơn trả nợ lãi từ ngày 18/3/2022 trên số nợ 24.000.000 đồng cho đến ngày xét xử sơ thẩm là ngày 30/5/2023 là 01 năm 02 tháng 12 ngày, tính tròn là 14 tháng, với mức lãi suất là 0,83%/tháng, tính thành tiền là 2.788.800 đồng, làm tròn là 2.788.000 đồng. Xét bị đơn vi phạm nghĩa vụ trả tiền từ ngày 11/3/2022, nên phải thanh toán tiền lãi chậm trả theo quy định. Tại Điều 357 của Bộ luật Dân sự quy định về Trách nhiệm do chậm thực hiện nghĩa vụ trả tiền: “1. Trường hợp bên có nghĩa vụ chậm trả tiền thì bên đó phải trả lãi đối với số tiền chậm trả tương ứng với thời gian chậm trả; 2. Lãi suất phát sinh do chậm trả tiền được xác định theo thỏa thuận của các bên nhưng không được vượt quá mức lãi suất được quy định tại khoản 1 Điều 468 của Bộ luật này”. Theo quy định về lãi suất tại Điều 468 Bộ luật Dân sự: “1. Lãi suất vay do các bên thỏa thuận; Trường hợp các bên có thỏa thuận về lãi suất thì lãi suất theo thỏa thuận không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác. Căn cứ tình hình thực tế và theo đề xuất của Chính phủ, Ủy ban thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh mức lãi suất nói trên và báo cáo Quốc hội tại kỳ họp gần nhất; Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá lãi suất giới hạn được quy định tại khoản này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực; 2. Trường hợp các bên có thỏa thuận về việc trả lãi, nhưng không xác định rõ lãi suất và có tranh chấp về lãi suất thì lãi suất được xác định bằng 50% mức lãi suất giới hạn quy định tại khoản 1 Điều này tại thời điểm trả nợ”. Xét bị đơn đã vi phạm nghĩa vụ thanh toán tiền từ ngày 11/3/2023, bà L yêu cầu trả tiền lãi từ ngày 18/3/2022 và đã giảm 12 ngày tiền lãi, lãi suất bà L yêu cầu là 0,83%/tháng trên nợ gốc 24.000.000 đồng là phù hợp theo quy định tại khoản 3 Điều 440, khoản 2 Điều 357 và Điều 468 của Bộ luật Dân sự, được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[6] Như đã phân tích ở trên đề nghị của Kiểm sát viên là có căn cứ được Hội đồng xét xử chấp nhận.

[7] Về án phí dân sự sơ thẩm: Ông T phải chịu án phí theo quy định tại Điều 147 Bộ luật Tố tụng dân sự và khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội, quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.