Bản án 08/2021/DS-ST — Dân sự

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện ngày 17/7/2020, bản tự khai ngày 29/01/2021 và tại phiên tòa, nguyên đơn bà Nguyễn Thị Th trình bày: Bà là chủ đại lý vé số kiến thiết các tỉnh miền nam (không có đăng ký kinh doanh), còn bà O là người bán vé số lẻ (bán dạo), hàng ngày (có khi gián đoạn mà không liên tục về thời gian) bà bán vé số cho nhiều người, trong đó có bán cho bà O thấp nhất từ 80 đến 90 tờ vé số, cao nhất khoảng 200 tờ vé số, việc mua bán chỉ nói miệng không có hợp đồng bằng văn bản; thông thường ở địa phương mỗi lần bà O cũng như những người khác đến mua vé số của bà để bán lại thì không có ký sổ mà bà chỉ tự ghi vào sổ của bà để theo dõi. Theo thỏa thuận, bà bán gối đầu theo ngày, khi bán ngày trước thì cho bà O nợ tiền mua vé số, khi bà O mua vé số ngày hôm sau để bán lại thì bà O phải trả tiền nợ ngày hôm trước (sau khi trừ vé số hoàn trả do bán không hết) nhưng thực tế bà O có khi 02 đến 03 ngày chưa trả tiền cho bà. Về giá cả, theo thỏa thuận mỗi tờ vé số bán ra với giá 9.000 đồng, nếu chiều bán không hết thì bà O được trả lại phần vé số thừa, còn đối với những tờ vé số có số đẹp bà bán cho bà O 9.300 đồng/tờ, riêng số đẹp thì chiều không được trả lại.

Qua đối chiếu số lượng vé số bà giao cho bà O với đơn giá theo thỏa thuận (9.000 đồng/vé thường và 9.300 đồng/vé số đẹp), sau khi trừ số lượng vé số bà O giao trả lại do bà O bán không hết và trừ số tiền bà O đã trả cho bà thì số tiền không khớp với số tiền bà đã kê khai tại bản tự khai ngày 29/01/2021. Lý do có sự không khớp này là do khi làm bản tự khai ngày 29/01/2021 nộp cho Tòa án, bà chỉ theo dõi kết quả cuối năm của số tiền bà O còn nợ từ năm 2016 đến năm 2020 mà không cộng chính xác từng ngày cụ thể. Sau khi Tòa án làm việc, đối chiếu với bà từng ngày cụ thể của từng năm thì ra số tiền theo sổ sách theo dõi như sau:

- Năm 2016: tổng số tiền bán vé số 28.555.000 đồng, bà O trả được 5.000.000 đồng, còn nợ 23.555.000 đồng.

- Năm 2017: tổng số tiền bán vé số 45.409.000 đồng, bà O trả được 17.500.000 đồng, còn nợ 27.909.000 đồng.

- Năm 2018: tổng số tiền bán vé số 147.441.000 đồng, bà O trả được 45.350.000 đồng, còn nợ 104.091.000 đồng.

- Năm 2019: tổng số tiền bán vé số 36.272.000 đồng, bà O trả được 14.300.000 đồng, còn nợ 21.972.000 đồng.

- Năm 2020: tổng số tiền bán vé số 27.100.000 đồng, bà O trả được 10.500.000 đồng, còn nợ 16.600.000 đồng.

Tổng cộng từ năm 2016 đến năm 2020 như sau:

- Tổng số tiền đã bán vé số cho bà O bằng: 286.777.000 đồng

- Tổng số tiền vé số bà O đã trả bằng: 92.650.000 đồng

- Tổng số tiền vé số bà O còn nợ bằng: 194.127.000 đồng

Nguyên đơn bà Nguyễn Thị Th cho rằng, tổng số tiền 194.127.000 đồng là tiền bán vé số cho bà O, sau khi đã trừ số tiền bà O trả thì còn nợ lại mà không có cộng tiền lãi vào (không có cộng tiền góp 50.000 đồng/ngày như bà O khai, trên sổ có chỗ ghi cộng thêm tiền góp 50.000 đồng/ngày hình thức giống như bà O chịu thêm tiền lãi, nhưng bà chỉ thống kê số tiền bán vé số đúng thỏa thuận 9.000 đồng/vé thường, 9.300 đồng/vé số đẹp, cũng không có cộng tiền vay, tiền mượn vào).

Tại bút lục số 215 ghi tiền O mượn 4.000 là tiền bà O nhờ bà vay dùm của khoản tiền 40.000.000 đồng, bà cũng không có cộng vào các biên nhận nợ. Tại bút lục số 117 ghi (cũ, sau) là tiền nợ vé số bà O nợ bà tiền cũ và tiền sau nợ tiếp, đây không phải tiền vay mượn. Còn trong đó có ghi mượn 02 lần mỗi lần 10.000 (ngày 26/5/ và 27/5) là tiền bà O nhờ bà vay ông Ng như bà đã trình bày, bà cũng không cộng vào biên nhận nợ. Tiền lãi 300 tức là 300.000 đồng bà O nhờ bà vay dùm bà đã đóng lãi cho ông Ng nhưng bà O chưa trả lại cho bà.

Tại bút lục số 326 có ghi tiền lãi 4.300 (ngày 20/6), 1.300 (ngày 20/9) bà Th trình bày là tiền lãi của khoản tiền bà O nhờ bà vay trong số tiền 40.000.000 đồng, bà phải xuất tiền ra trả cho ông Ng, nhưng bà O chưa trả lại cho bà nên bà ghi sổ để theo dõi. Như bà đã trình bày, trước đây khi cộng sổ bà chưa cộng chính xác nên bà cho là số tiền lãi này (khoảng 10.000.000 đồng) là nằm trong hai biên nhận nợ nên bà mới đồng ý trừ ra 10.000.000 đồng này, nhưng nay cộng lại, Thẩm phán đối chiếu với bà thì bà đã bỏ khoảng tiền vay, lãi vay nói trên ra nên chỉ còn lại là tiền vé số.

Đối với phần tiền bà vay dùm bà O 40.000.000 đồng (bà vay dùm bà O nhưng không giáp mặt ba bên giữa bà với bà O và chủ nợ) thì bà O có trả được 20.000.000 đồng, còn 20.000.000 đồng bà tự bỏ tiền ra trả cho chủ nợ nên không dính gì vào số tiền 194.127.000 đồng. Tóm lại, sau khi cộng sổ theo đối chiếu thì chỉ riêng tiền vé số là 194.127.000 đồng, còn tiền bà O mượn lặt vặt, tiền lãi bà vay dùm bà O thì bà không cộng vào. Đối với tiền vay dùm bà O còn nợ và tiền lãi 10.000.000 đồng thì bà không yêu cầu Tòa án giải quyết trong vụ án này.

Tuy nhiên, biên nhận chốt lại với bà O chỉ có số tiền 190.126.000 đồng, chênh lệch 4.001.000 đồng, số tiền chênh lệch này trước đây bà có trình bày là do 03 ngày sau khi viết biên nhận, bà có bán tiếp vé số cho bà O nhưng không có ghi vào biên nhận nợ, nay bà O không thừa nhận số tiền này (tiền ngoài biên nhận) thì bà bỏ không yêu cầu Tòa án xem xét giải quyết, bà chỉ yêu cầu bà O hoàn trả cho bà tổng số tiền mua vé số còn nợ bằng 190.126.000 đồng, bà không yêu cầu tính lãi.

Tại biên bản lấy lời khai ngày 27/8/2020, biên bản đối chất ngày 28/01/2021 và tại phiên tòa, bị đơn bà Phùng Thị O trình bày: Bà không nhớ rõ thời gian nhưng vào năm 2016 bà có mua vé số của bà Th bán lại, trung bình một ngày bà Th giao cho bà khoảng 100 tờ vé số, vé thường giá 9000 đồng/tờ, vé số đẹp giá 9.300 đồng/tờ, hình thức bán gối đầu ngày hôm sau trả tiền ngày hôm trước. Theo bà O, đến tháng 8 năm 2019 bà trả còn nợ bà Th khoảng 5.000.000 đồng và ngưng lấy vé số của bà Th. Từ tháng 8 năm 2019 thì bà mua vé số của bà Th bán tiếp và trả góp mỗi ngày 50.000 đồng và bà đã góp liện tục trong 04 tháng, xem như đã góp xong nợ; bà O thừa nhận giọng nói trong đoạn ghi âm do bà Th cung cấp là giọng nói của bà nói chuyện với bà Th. Đối với giấy biên nhận ngày 13/6/2020, bà có ký cho bà Th còn nội dung bà Th ghi như thế nào bà không rõ, do bà không biết chữ, bà Th nói ký giấy đi rồi bà Th sẽ giao vé số cho bà bán tiếp nên bà mới ký, còn đối với chữ ký trong biên nhận ngày 26/8/2018 là không phải chữ ký của bà. Đối với tiền bà nhờ bà Th vay dùm 10.000.000 đồng để bà trả tiền vay ngân hàng, sau đó bà đã trả tiền cho bà Th xong, chứ không phải vay 40.000.000 đồng như bà Th trình bày, còn bà Th cho rằng bà kêu bà Th vay tiền dùm để trả qua tiền vé số còn nợ là không đúng. Bà O cho rằng, đến nay tiền mua vé số thì bà không còn nợ bà Th nên không đồng ý trả số tiền 190.126.000 đồng cho bà Th.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Huỳnh Văn S trình bày: Từ năm 2016 đến năm 2020, bà Th vợ ông có giao vé số cho bà Phùng Thị O bán lẻ, theo ông được biết bà O còn nợ số tiền 190.126.000 đồng, ông S yêu cầu Tòa án giải quyết buộc bà O trả cho bà Th số tiền 190.126.000 đồng nói trên.

Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bà Nguyễn Thị Th phát biểu quan điểm: Theo các tài liệu có trong hồ sơ vụ án và qua tranh tụng tại phiên tòa việc bà O trình bày chỉ lấy vé số của bà Th từ năm 2019 và cho rằng không còn nợ bà Th số tiền như đơn khởi kiện của bà Th là không có cơ sở. Bởi vì, việc bà Th bán vé số cho bà O đều có sổ sách theo dõi rõ ràng, đặc biệt bà O có ký cho bà Th 02 biên nhận nợ để xác nhận nợ, trong đó 01 biên nhận số tiền 122.664.000 đồng, 01 biên nhận nợ ngày 13/6/2020 ghi nhận bà O còn nợ bà Th bằng 67.462.000 đồng, tổng cộng là 190.126.000 đồng.

Theo lời khai của hai ngươi làm chứng có trong hồ sơ thì có biết bà O mua vé số bà Th từ năm 2016. Việc bà O trình bày chỉ nợ bà Th 5.000.000 đồng và bà O đã góp cho bà Th mỗi ngày 50.000 đồng trong thời gian 04 tháng đã xong nợ nhưng không có cơ sở nào để chứng minh. Việc bà O cho rằng, bà O ký biên nhận nợ nhưng không biết nội dung ghi gì mà cho rằng bà Th nói ký biên nhận để bà Th giao vé số cho bà O bán tiếp là không hợp lý, nếu giả sử sự việc như bà O trình bày thì bà O phải là người yêu cầu bà Th ký xác nhận rằng bà O không còn nợ bà Th mới đúng.

Đoạn ghi âm nội dung bà O thừa nhận nợ tiền mua vé số bà Th nhưng không biết còn nợ bao nhiêu, theo kết luận giám định thì 02 chữ ký trong 02 biện nhận nợ là do bà O ký ra. Từ những cơ sở trên, đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, khoản 1 Điều 39, 95 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; các điều 430, 440 Bộ luật Dân sự năm 2015 để chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Th, buộc bà O trả cho bà Th số tiền 190.126.000 đồng.

Kiểm sát viên phát biểu ý kiến về việc tuân theo pháp luật của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa và của người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án và phát biểu ý kiến về việc giải quyết vụ án:

Về tố tụng: Thẩm phán được phân công thụ lý, giải quyết vụ án đã thực hiện đúng quy định tại Điều 48 Bộ luật Tố tụng dân sự, cụ thể:

- Thẩm phán thụ lý vụ án đúng thẩm quyền theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

- Xác định quan hệ pháp luật tranh chấp “Tranh chấp hợp đồng dân sự về mua bán vé số” là đúng quy định tại khoản 3 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

- Xác định tư cách người tham gia tố tụng đúng quy định tại Điều 68 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

- Thực hiện thủ tục hòa giải, tiếp cận, công khai chứng cứ, cấp, tống đạt, gửi hồ sơ cho Viện kiểm sát đúng quy định; thời hạn xét xử đảm bảo đúng quy định;

- Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa đã tuân thủ đúng các trình tự, thủ tục giải quyết vụ án dân sự sơ thẩm theo quy định của Bộ luật tố tụng dân sự;

- Các đương sự đã thực hiện đúng các quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định tại các điều 70, 71, 72, 73, 75 và 76 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Về nội dung vụ án: Qua các lời khai, tài liệu và chứng cứ có trong hồ sơ vụ án thể hiện từ năm 2016 đến năm 2020 bà Th bán vé số cho bà O nhiều lần để bà O bán lẻ, có ngày bà O trả tiền có ngày bà O nợ lại. Đến ngày 26/8/2018 hai bên đối chiếu nợ thì bà O ký biên nhận xác nhận còn nợ bà Th 122.664.000 đồng. Sau đó do thấy bà O hoàn cảnh khó khăn nên bà Th giao vé số cho bà O bán tiếp nhằm tạo điều kiện cho bà O trả nợ dần, đến ngày 16/6/2020 bà O ký biên nhận nợ cho bà Th tiếp số tiền 67.462.000 đồng và xin trả dần mỗi tháng 5.000.000 đồng đến khi hết nợ nhưng bà O không thực hiện. Việc bà Th khởi kiện bà O đòi 190.126.000 đồng theo các biên nhận nợ là có căn cứ chấp nhận. Đối với số tiền 4.001.000 đồng chênh lệch bà Th không yêu cầu nên không xem xét.

Việc bà O cho rằng lý do bà O ký biên nhận nợ cho bà Th để bà Th giao tiếp vé số cho bà O bán là không hợp lý, bởi vì bà O khai thời điểm đó cùng lúc bà O lấy vé số nhiều đại lý bán chứ không phải duy nhất của bà Th. Lẽ ra, bà O có quyền nhờ người đọc lại dùm nội dung biên nhận bà Th đưa cho bà O ký để kiểm tra nội dung. Qua đối chất tại Tòa án, bà O thừa nhận vẫn còn nợ bà Th nhưng không biết nợ bằng bao nhiêu tiền. Từ những lý do trên, đề nghị căn cứ khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, 147, 166 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; các điều 430, 440, 468 Bộ luật Dân sự năm 2015; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy Ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Th, buộc bà O trả cho bà Th số tiền 190.126.000 đồng; ghi nhận việc bà Th tự nguyện chịu toàn bộ chi phí giám định. Về án phí buộc bà O phải chịu theo quy định.

Kiến nghị khắc phục vi phạm: Không

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Xét lời khai này của bà O là không hợp lý, không phù hợp với lẽ công bằng, bởi vì nếu như bà O không còn nợ bà Th thì bà O phải là bên yêu cầu bà Th ký xác nhận là bà O đã thanh toán xong nợ cho bà Th và bà O phải là người nắm giữ biên nhận có chữ ký của bà Th mới đúng. Mặt khác, bà O có nhiều lời khai ngoài việc bà O mua vé số của bà Th bán lẻ thì bà O còn mua vé số ở đại lý khác, nếu như bà O không ký xác nhận nợ theo yêu cầu của bà Th như bà O trình bày thì bà O vẫn có thể lấy vé số đại lý khác bán được. Bị đơn bà O cho rằng bà không biết chữ nên không biết nội dung biên nhận bà Th ghi những gì, xét lời khai này của bà O lại mâu thuẫn với chính lời khai của bà O về lý do bà O khai bà ký biên nhận cho bà Th như phân tích nêu trên (ký để bà Th giao vé số cho bà bán tiếp).

Tuy nhiên, bà O là người cao tuổi và có đơn xin miễn án phí nên Hội đồng xét xử chấp nhận miễn toàn bộ án phí cho bà O. Đối với chi phí giám định, tại phiên tòa bà Nguyễn Thị Th tự nguyện chịu toàn bộ nên ghi nhận, bà O không phải chịu chi phí giám định;

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, 91, 92, 95 và Điều 147, 161, 227, 228, 271, 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015;

Căn cứ các điều 430, 440, 468 Bộ luật Dân sự năm 2015;

Căn cứ Điều 12 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy Ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án;

1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị Th yêu cầu bà Phùng Thị O hoàn trả số tiền còn nợ 190.126.000 đồng.

Buộc bà Phùng Thị O có trách nhiệm hoàn trả cho bà Nguyễn Thị Th số tiền còn nợ 190.126.000 (Một trăm chín mươi triệu một trăm hai mươi sáu nghìn) đồng.

Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật cho đến khi thi hành án xong, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015.

2. Về chi phí giám định: Công nhận sự tự nguyện việc bà Nguyễn Thị Th chịu số tiền 2.430.000 đồng.

3. Về án phí: Miễn toàn bộ án phí dân sự sơ thẩm cho bà Phùng Thị O. Nguyên đơn bà Nguyễn Thị Th không phải chịu án phí (bà Nguyễn Thị Th được miễn nộp tạm ứng án phí) nên không tuyên hoàn trả tiền tạm ứng án phí.

4. Quyền kháng cáo: Các đương sự có quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Đối với ông Huỳnh Văn S vắng mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày, kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết hợp lệ để yêu cầu Tòa án nhân dân tỉnh Trà Vinh xét xử theo thủ tục phúc thẩm.

“Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự”.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ SƠ THẨM