Bản án 08/2018/DS-ST — Tranh chấp hợp đồng vay tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Đại diện nguyên đơn ông Vũ Tuấn Anh trình bày tại các biên bản hòa giải ngày 20/12/2017, ngày 27/12/2017 và tại phiên tòa: Bà Dương Thị Bé Ba là chủ hụi, bà Thảo là người tham gia chơi 05 dây hụi cụ thể như sau:

- Dây hụi thứ nhất: Mở ngày 14/8/2013 âm lịch (tức 18/9/2013 dương lịch), mãn hụi vào ngày 14/11/2016 âm lịch (tức ngày 12/12/2016 dương lịch), hụi gồm 14 người chơi, số tiền đóng 5.000.000 đồng/lần, 03 tháng khui hụi 01 lần. Dây hụi này bà Thảo tham gia 01 phần (lấy tên Ba Lo), bà Thảo được hốt hụi với số tiền 62.000.000 đồng. Tuy nhiên, bà Bé Ba chỉ mới đưa trước cho bà Thảo được 10.000.000 đồng, còn nợ 52.000.000 đồng đến nay vẫn chưa trả.

- Dây hụi thứ hai: Mở ngày 05/7/2014 âm lịch (tức 31/7/2014 dương lịch), mãn hụi vào ngày 05/7/2017 âm lịch (tức ngày 26/8/2017 dương lịch), hụi gồm 13 người chơi, số tiền đóng 5.000.000 đồng/lần, 03 tháng khui hụi một lần. Dây hụi này bà Thảo cũng tham gia 01 phần (lấy tên chị Ba Lo), đã đóng được 07 lần với số tiền là 19.900.000 đồng. Đến phiên được hốt hụi nhưng bà Bé Ba đã không giao tiền hụi cho bà Thảo.

- Dây hụi thứ ba: Mở ngày 15/9/2015 âm lịch (tức ngày 27/10/2015 dương lịch), mãn hụi vào ngày 15/9/2018 âm lịch (tức ngày 23/10/2018 dương lịch), hụi gồm 13 người chơi, số tiền đóng 10.000.000 đồng/lần, 03 tháng khui hụi một lần. Dây hụi này bà Thảo cũng tham gia 01 phần (lấy tên chị Ba Lo), đã đóng được 04 lần với số tiền là 22.000.000 đồng. Đến phiên được hốt hụi nhưng bà Bé Ba đã không giao tiền hụi cho bà Thảo.

- Dây hụi thứ tư: Mở ngày 10/11/2015 âm lịch (tức ngày 20/12/2015 dương lịch), mãn hụi vào ngày 10/8/2018 âm lịch (tức ngày 27/7/2018 dương lịch), hụi gồm 12 người chơi, số tiền đóng 10.000.000 đồng/lần, 03 tháng khui hụi một lần. Dây hụi này bà Thảo cũng tham gia 01 phần (lấy tên chị Ba Lo), đã đóng được 03 lần với số tiền là 16.200.000 đồng. Đến phiên được hốt hụi nhưng bà Bé Ba đã không giao tiền hụi cho bà Thảo.

- Dây hụi thứ năm: Mở ngày 01/02/2016 âm lịch (tức ngày 09/3/2016 dương lịch), mãn hụi vào ngày 01/12/2017 âm lịch (tức ngày 17/01/2018 dương lịch), hụi gồm 12 người chơi, số tiền đóng 5.000.000 đồng/lần, 02 tháng khui hụi một lần. Dây hụi này bà Thảo cũng tham gia 02 phần (lấy tên chị Ba Lo và Trinh Chị Ba), đã đóng được 08 lần/2 phần với số tiền đóng cả 02 phần là 22.900.000 đồng (mỗi phần đóng 11.450.000 đồng). Đến phiên được hốt hụi nhưng bà Bé Ba đã không giao tiền hụi cho bà Thảo.

Như vậy, 05 dây hụi trên chủ hụi là bà Bé Ba còn nợ bà Thảo số tiền là 133.000.000 đồng.

Tại phiên tòa, đại diện nguyên đơn ông Vũ Tuấn Anh xác định bà Bé Ba đã trả được cho bà Thảo số tiền nợ hụi là 2.500.000 đồng. Hiện nay, đối với 05 dây hụi trên bà Bé Ba còn nợ bà Thảo số tiền là 133.000.000 đồng - 2.500.000 đồng = 130.500.000 đồng.

Ngoài ra, Bà Thảo là chủ hụi, bà Bé Ba là người chơi hụi, lấy tên là 5 Tân - tên gọi tắt của chồng (ông Lê Nhật Tân) để tham gia chơi 04 dây hụi của bà Thảo, cụ thể:

- Hụi thứ nhất: Mở ngày 15/6/2013 ÂL (tức 22/7/2013 DL), mãn hụi vào ngày 15/6/2016 ÂL (tức 18/7/2016 DL). Hụi gồm 13 người chơi, số tiền đóng 5.000.000 đồng/lần, 03 tháng khui hụi một lần. Dây hụi này bà Bé Ba hốt lần đầu, đã đóng hụi được 09 lần, còn nợ 03 lần chưa đóng là 15.000.000 đồng;

- Hụi thứ hai: Mở ngày 25/01/2014 ÂL (tức 24/02/2014 DL), mãn hụi vào ngày 25/7/2016 ÂL (tức 27/8/2016 DL). Hụi gồm 11 người chơi, số tiền đóng 5.000.000 đồng/lần, 03 tháng khui hụi một lần. Dây hụi này bà Bé Ba hốt lần thứ 3, đã đóng hụi được 08 lần, còn nợ 02 lần chưa đóng là 10.000.000 đồng;

- Hụi thứ ba: Mở ngày 25/11/2014 ÂL (tức 15/01/2015 DL), mãn hụi vào ngày 25/5/2017 ÂL (tức 19/6/2017 DL). Hụi gồm 11 người chơi, số tiền đóng 5.000.000 đồng/lần, 03 tháng khui hụi một lần. Dây hụi này bà Bé Ba hốt lần thứ 4, đã đóng hụi được 08 lần, còn nợ 02 lần chưa đóng là 10.000.000 đồng;

- Hụi thứ tư: Mở ngày 15/7/2015 ÂL (tức 28/8/2015 DL), mãn hụi vào ngày 15/7/2018 ÂL (tức 25/8/2018 DL). Hụi gồm 13 người chơi, số tiền đóng 10.000.000 đồng/lần, 03 tháng khui hụi một lần. Dây hụi này bà Bé Ba hốt lần thứ 3 được 72.000.000 đồng, đã đóng hụi được 02 lần với số tiền là 7.500.000 đồng. Sau khi hốt hụi thì bà Bé Ba không thực hiện việc đóng hụi. Theo đó số tiền bà Bé Ba nợ dây hụi này là 64.500.000 đồng.

Tổng cộng 04 dây hụi bà Bé Ba còn nợ bà Thảo 99.500.000 đồng.

Việc bà Bé Ba tham gia chơi hụi thì ông Tân là chồng của bà Bé Ba biết rất rõ. Vì thế nhiều lần bà Thảo yêu cầu ông Tân có trách nhiệm cùng vợ thanh toán tiền nợ hụi nhưng ông Tân chỉ hứa cho qua chuyện mà không thực hiện.

Hiện tại bà Bé Ba đã tuyên bố vỡ hụi và không có khả năng thanh toán tiền cho các hụi viên.

Khoảng tháng 7/2017, bà Thảo có đơn tố cáo hành vi chiếm đoạt tiền hụi của bà Bé Ba tới Công an huyện Cao Lãnh. Ngày 28/8/2017, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Cao Lãnh đã có văn bản số 97 hướng dẫn bà Thảo khởi kiện ra Tòa án.

Tại phiên tòa hôm nay, ông Tuấn Anh đại diện bà Lê Thị Thảo yêu cầu bà Dương Thị Bé Ba và ông Lê Nhựt Tân liên đới trả cho bà Thảo số tiền nợ hụi là 230.000.000 đồng, không yêu cầu tính lãi.

Bị đơn bà Dƣơng Thị Bé Ba trình bày tại các biên bản hòa giải ngày 20/12/2017, ngày 27/12/2017: Bà Dương Thị Bé Ba thừa nhận bà có làm đầu thảo 05 dây hụi mà bà Thảo đã tham gia như bà Thảo đã trình bày như trên là đúng. Đến nay, bà Bé Ba thừa nhận bà còn nợ bà Thảo số tiền hụi là 133.000.000 đồng. Sau đó, bà Bé Ba đã trả cho bà Bé số tiền 2.500.000 đồng. Nay bà Bé Ba còn nợ bà Thảo số tiền là 130.500.000 đồng.

Ngoài ra, bà Dương Thị Bé Ba thừa nhận bà Bé Ba có tham gia 03 dây hụi do bà Thảo là chủ hụi là dây thứ 2, dây thứ 3 và dây thứ 4 như bà Thảo trình bày là đúng, bà Bé Ba là người chơi hụi, lấy tên là 5 Tân - tên gọi tắt của chồng (ông Lê Nhựt Tân) để tham gia chơi 04 dây hụi của bà Thảo. Nay bà Bé Ba không đồng ý giải quyết phần hụi do bà Thảo làm đầu thảo chung trong vụ án này. Mà bà Bé Ba yêu cầu Tòa án để bà thỏa thuận lại với bà Thảo và giải quyết sau.

Nay, bà Dương Thị Bé Ba đồng ý trả cho bà Nguyễn Thị Thảo số tiền hụi còn nợ bà Thảo tổng cộng là 130.500.000 đồng.

Ngƣời có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Lê Nhựt Tân trình bày tại biên bản hòa giải ngày 27/12/2017: Ông Tân có biết việc bà Bé Ba làm đầu thảo nhiều dây hụi để có tiền huê hồng phục vụ cho cuộc sống hằng ngày và trong đó bà Nguyễn Thị Thảo có tham gia dây hụi do bà Bé Ba làm đầu thảo. Tuy nhiên, nay ông Tân không đồng ý liên đới cùng bà Bé Ba trả số tiền hụi mà bà Bé Ba còn nợ bà Thảo theo như yêu cầu của bà Thảo. Vì ông xét thấy ông không có liên quan, không biết bà Bé Ba thu được bao nhiêu hoa hồng, chơi hụi với số tiền bao nhiêu và hiện nay ông còn phải trả nhiều khoản tiền nợ khác của gia đình.

Trong quá trình giải quyết vụ án, nguyên đơn đã cung cấp các tài liệu, chứng cứ như sau: Thông báo số 97 ngày 28/8/2017 của Cơ quan CSĐT - Công an huyện Cao Lãnh (Bản photo); Tổng hợp sổ hụi (Bản photo); Danh sách thành viên tổ hùn vốn (Bản chính); Đơn thành lập tổ hùn vốn (Bản chính);

Các tình tiết không phải chứng minh: Bà Dương Thị Bé Ba thừa nhận bà có làm đầu thảo 05 dây hụi mà bà Thảo đã tham gia như bà Thảo đã trình bày. Trong quá trình chơi hụi bà Bé Ba có nhận của bà Thảo tổng số tiền hụi là 133.000.000 đồng, bà Bé Ba đã trả được 2.500.000 đồng, hiện nay bà Bé Ba còn nợ bà Thảo số tiền hụi là 130.500.000 đồng. Ngoài ra, bà Bé Ba thừa nhận có tham gia chơi 03 dây hụi (dây thứ 02, dây thứ 03 và dây thứ 04) do bà Thảo làm đầu thảo, lấy tên là 5 Tân (tên gọi tắt của ông Lê Nhựt Tân) để tham gia.

Các tình tiết không thống nhất và lập luận của các bên: Ông Tân không thống nhất có nghĩa vụ liên đới trả tiền nợ hụi với bà Bé Ba, vì ông Tân thấy ông không có liên quan.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:

Về tố tụng: Căn cứ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án thể hiện quan hệ pháp luật tranh chấp giữa các đương sự là tranh chấp dân sự - về nợ hụi. Về thẩm quyền giải quyết vụ án, theo quy định tại khoản 3 Điều 26 Bộ luật Tố tụng dân sự thì vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án nhân dân. Ngoài ra, bị đơn bà Dương Thị Bé Ba và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Lê Nhựt Tân hiện đang cư trú tại ấp 5, xã Ba Sao, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp, nên vụ án thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án nhân dân huyện Cao Lãnh theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Đối với bị đơn là bà Dương Thị Bé Ba và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Lê Nhựt Tân, dù đã được triệu tập hợp lệ nhưng bà Bé Ba đã vắng mặt tại phiên tòa, ông Tân có đơn xin xét xử vắng mặt và vắng mặt tại phiên tòa. Do đó, Hội đồng xét xử vẫn tiến hành xét xử vắng mặt đối với đương sự có tên nêu trên theo khoản 1 Điều 227 Bộ luật Tố tụng dân sự để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự còn lại.

Xét yêu cầu của nguyên đơn yêu cầu bị đơn là bà Dương Thị Bé Ba và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan ông Lê Nhựt Tân phải có nghĩa vụ liên đới trả cho bà Thảo số tiền nợ hụi là 230.000.000 đồng. Bà Thảo chứng minh bằng: Thông báo số 97 ngày 28/8/2017 của Cơ quan CSĐT - Công an huyện Cao Lãnh; Tổng hợp sổ hụi; Danh sách thành viên tổ hùn vốn; Đơn thành lập tổ hùn vốn.

Theo đó, bà Dương Thị Bé Ba là đầu thảo của nhiều dây hụi, trong đó bà Thảo có tham gia 05 dây hụi, với hình thức 02 - 03 tháng khui hụi 01 lần, bà Thảo đã đóng cho bà Bé Ba tổng cộng số tiền hụi là 133.000.000 đồng. Nhưng đến phiên bà Bé được hốt hụi thì bà Bé Ba đã không giao tiền hụi cho bà Thảo. Sau đó, bà Bé Ba đã trả được cho bà Thảo số tiền nợ hụi là 2.500.000 đồng, còn nợ lại số tiền hụi là 130.500.000 đồng. Việc này được phía bị đơn là bà Bé Ba thừa nhận.

Ngoài ra, bà Thảo là chủ hụi và bà Bé Ba đã tham gia chơi 04 dây hụi, lấy tên là 5 Tân - tên gọi tắt của chồng (ông Lê Nhật Tân). Cụ thể:

- Dây hụi thứ nhất: Mở ngày 15/6/2013 ÂL (tức 22/7/2013 DL), mãn hụi vào ngày 15/6/2016 ÂL (tức 18/7/2016 DL). Hụi gồm 13 người chơi, số tiền đóng 5.000.000 đồng/lần, 03 tháng khui hụi một lần. Dây hụi này bà Bé Ba hốt lần đầu, đã đóng hụi được 09 lần, còn nợ 03 lần chưa đóng là 15.000.000 đồng;

- Hụi thứ hai: Mở ngày 25/01/2014 ÂL (tức 24/02/2014 DL), mãn hụi vào ngày 25/7/2016 ÂL (tức 27/8/2016 DL). Hụi gồm 11 người chơi, số tiền đóng 5.000.000 đồng/lần, 03 tháng khui hụi một lần. Dây hụi này bà Bé Ba hốt lần thứ 3, đã đóng hụi được 08 lần, còn nợ 02 lần chưa đóng là 10.000.000 đồng;

- Hụi thứ ba: Mở ngày 25/11/2014 ÂL (tức 15/01/2015 DL), mãn hụi vào ngày 25/5/2017 ÂL (tức 19/6/2017 DL). Hụi gồm 11 người chơi, số tiền đóng 5.000.000 đồng/lần, 03 tháng khui hụi một lần. Dây hụi này bà Bé Ba hốt lần thứ 4, đã đóng hụi được 08 lần, còn nợ 02 lần chưa đóng là 10.000.000 đồng;

- Hụi thứ tư: Mở ngày 15/7/2015 ÂL (tức 28/8/2015 DL), mãn hụi vào ngày 15/7/2018 ÂL (tức 25/8/2018 DL). Hụi gồm 13 người chơi, số tiền đóng 10.000.000 đồng/lần, 03 tháng khui hụi một lần. Dây hụi này bà Bé Ba hốt lần thứ 3 được 72.000.000 đồng, đã đóng hụi được 02 lần với số tiền là 7.500.000 đồng. Sau khi hốt hụi thì bà Bé Ba không thực hiện việc đóng hụi. Theo đó số tiền bà Bé Ba nợ dây hụi này là 64.500.000 đồng.

Tổng cộng 04 dây hụi nói trên bà Bé Ba còn nợ bà Thảo số tiền hụi là 99.500.000 đồng. Việc này được bị đơn là bà Bé Ba thừa nhận một phần. Bà Bé Ba chỉ thừa nhận bà có tham gia chơi 03 dây hụi (dây thứ hai, dây thứ ba và dây thứ tư) do bà Thảo làm chủ hụi và bà còn nợ bà Thảo số tiền hụi là 84.500.000 đồng. Dây hụi thứ nhất bị đơn bà Bé Ba không thừa nhận, nguyên đơn bà Thảo không có chứng cứ gì chứng minh bà Bé Ba có nhận tiền hụi của dây hụi thứ nhất vì sổ hụi do bà Thảo lập chỉ có chữ viết của bà Thảo.

Như vậy, bà Bé Ba nợ số tiền hụi của bà Thảo tổng cộng là 215.000.000 đồng như đã nói trên là có thật. Hội đồng xét xử xét thấy yêu cầu này của bà Thảo là có căn cứ. Bởi lẽ, căn cứ vào khoản 1 Điều 471 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định: “ Họ, hụi, biêu, phường (sau đây gọi chung là họ) là hình thức giao dịch về tài sản theo tập quán trên cơ sở thỏa thuận của một nhóm người tập hợp nhau lại cùng định ra số người, thời gian, số tiền hoặc tài sản khác, thể thức góp, lĩnh họ và quyền, nghĩa vụ của các thành viên”.

Xét yêu cầu của nguyên đơn yêu cầu bị đơn bà Dương Thị Bé Ba và ông Lê Nhựt Tân có nghĩa vụ liên đới trả bà Thảo số tiền nợ hụi của dây hụi thứ nhất là 15.000.000 đồng. Bà Thảo chứng minh bằng sổ hụi viết tay, không có chữ ký nhận tiền hụi của các hụi viên, không có xác nhận nợ của bà Bé Ba. Việc này không được phía bị đơn là bà Dương Thị Bé Ba thừa nhận. Ngoài ra, bà Thảo cũng không có chứng cứ gì khác để chứng minh. Hội đồng xét xử xét thấy yêu cầu của nguyên đơn là không có căn cứ, nên không chấp nhận.

Tại biên bản hòa giải ngày 27/12/2017, ông Tân là chồng của bà Bé Ba thừa nhận có biết việc bà Bé Ba làm đầu thảo nhiều dây hụi để có tiền huê hồng phục vụ cho cuộc sống hằng ngày và trong đó bà Lê Thị Thảo có tham gia dây hụi do bà Bé Ba làm đầu thảo. Nhưng ông Tân không đồng ý liên đới cùng bà Bé Ba trả số tiền nợ hụi như yêu cầu của bà Thảo. Ngoài ra, bà Bé Ba còn lấy tên của ông Tân để tham gia các dây hụi do bà Thảo làm đầu thảo hụi. Tuy nhiên, thời điểm bà Bé Ba làm đầu thảo các dây hụi mà bà Thảo tham gia và bà Bé Ba tham gia các dây hụi do bà Thảo làm chủ hụi như nói trên thì ông Lê Nhựt Tân là chồng hợp pháp của bà Bé Ba và sống chung hộ gia đình với bà Bé Ba. Đồng thời, ông Tân biết việc bà Bé Ba làm đầu thảo nhiều dây hụi để có tiền huê hồng phục vụ cho cuộc sống hằng ngày. Cho nên, bà Thảo yêu cầu bà Dương Thị Bé Ba và ông Lê Nhựt Tân phải có nghĩa vụ liên đới trả cho bà Bé số tiền nợ hụi là có căn cứ và phù hợp nên chấp nhận.

Từ những phân tích nêu trên, Hội đồng xét xử chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của bà Lê Thị Thảo.

Về án phí: Bà Dương Thị Bé Ba và ông Lê Nhựt Tân phải chịu án phí dân sự sơ thẩm theo khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án. Cụ thể, số tiền án phí được tính như sau: 215.000.000 đồng x 5% = 10.750.000 đồng.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

* Áp dụng các Điều 357, 471 Bộ luật dân sự; Điều 147, 227 Bộ luật tố tụng dân sự; khoản 2 Điều 26 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí tòa án.

Tuyên xử:

- Chấp nhận một phần yêu cầu của bà Lê Thị Thảo;

- Buộc bà Dương Thị Bé Ba và ông Lê Nhựt Tân liên đới trả cho bà Lê Thị Thảo số tiền nợ hụi là 215.000.000 đồng (Hai trăm mười lăm triệu đồng).

Kể từ ngày bản án có hiệu lực pháp luật (đối với các trường hợp cơ quan thi hành án có quyền chủ động ra quyết định thi hành án) hoặc kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án (đối với các khoản tiền phải trả cho người được thi hành án) cho đến khi thi hành án xong, tất cả các khoản tiền, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015.

Về án phí:

Bà Dương Thị Bé Ba và ông Lê Nhựt Tân phải nộp tiền án phí dân sự sơ thẩm là 10.750.000 đồng (Mười triệu bảy trăm năm mươi nghìn đồng).

Bà Lê Thị Thảo không phải chịu án phí dân sự sơ thẩm. Hoàn trả cho bà Lê Thị Thảo số tiền tạm ứng án phí đã nộp 5.687.000 đồng theo các biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 16037 ngày 02 tháng 10 năm 2017 và 16213 ngày 20 tháng 10 năm 2017 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Cao Lãnh, Đồng Tháp.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự, người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a, 7b và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

Trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án sơ thẩm bà Thảo được quyền kháng cáo lên Toà án nhân dân tỉnh Đồng Tháp. Riêng bà Bé ba và ông Tân được quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết.