Bản án 07/2026/HS-ST — Hình sự

[1] Về hành vi, quyết định tố tụng của Điều tra viên thuộc Cơ quan điều tra Công an tỉnh Tuyên Quang, Kiểm sát viên Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Tuyên Quang, trong quá trình điều tra, truy tố đã thực hiện đúng về thẩm quyền, trình tự, thủ tục quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình điều tra và tại phiên toà, bị cáo và những người tham gia tố tụng khác không có ý kiến hoặc khiếu nại về hành vi, quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng. Do đó, các hành vi, quyết định của cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng đã thực hiện đều hợp pháp.

[2] Tại phiên tòa, vắng mặt những người làm chứng Già Mí Ph, không có lý do. Xét thấy lời khai của người làm chứng đã có đầy đủ trong hồ sơ vụ án, việc vắng mặt này không gây trở ngại cho việc xét xử. Do đó, Hội đồng xét xử căn cứ Điều 293 Bộ luật Tố tụng hình sự tiến hành xét xử vụ án theo quy định.

[3] Về tội danh và áp dụng điều luật: Xét lời khai của bị cáo Lầu Mí S tại phiên tòa hoàn toàn thống nhất với lời khai trong giai đoạn điều tra, phù hợp với biên bản khám nghiệm hiện trường, biên bản thực nghiệm điều tra, các kết luận giám định và lời khai của nguyên đơn dân sự và người làm chứng. Từ những chứng cứ, tài liệu đã được thẩm tra, Hội đồng xét xử có đủ cơ sở xác định: Khoảng 01 giờ ngày 24/7/2025, tại nhà ông Già Mí Ph (thôn D, xã S), xuất phát từ mâu thuẫn nhỏ nhặt trong lúc uống rượu, bị cáo Lầu Mí S đã có hành vi dùng 01 con dao nhọn chém vào cẳng tay trái của anh Sùng Mí M1, gây thương tích gãy đầu dưới xương quay, tỷ lệ tổn hại sức khỏe là 09%. Căn cứ Thông tư số 75/2024/TT-BCA ngày 15/11/2024 của Bộ Công an, con dao bị cáo sử dụng thuộc danh mục dao có tính sát thương cao. Theo quy định tại điểm d khoản 2 Điều 2 Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024, dao có tính sát thương cao khi được sử dụng với mục đích xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người trái pháp luật thì được xác định là vũ khí quân dụng. Bị cáo S là người có đầy đủ năng lực hành vi hình sự, nhận thức rõ việc dùng hung khí nguy hiểm tấn công người khác là vi phạm pháp luật nhưng vẫn cố ý thực hiện. Hành vi sử dụng dao có tính sát thương cao để gây thương tích cho anh M1 của bị cáo đã đủ các yếu tố cấu thành tội “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng”. Từ những nhận định trên, hành vi của bị cáo đã phạm vào tội “Sử dụng trái phép vũ khí quân dụng”quy định tại khoản 1 Điều 304 Bộ luật Hình sự. Cáo trạng của Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Tuyên Quang truy tố bị cáo là đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

[4] Về tính chất, mức độ hậu quả hành vi phạm tội của bị cáo: Xét về tính chất của vụ án, hành vi phạm tội của bị cáo Lầu Mí S là nguy hiểm cho xã hội. Bị cáo là người có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự, nhận thức rõ việc sử dụng hung khí có tính sát thương cao để tấn công người khác là trái pháp luật và có thể gây ra những hậu quả khôn lường về sức khỏe, tính mạng. Tuy nhiên, chỉ vì mâu thuẫn nhỏ nhặt trong lúc uống rượu, bị cáo đã thực hiện hành vi với lỗi cố ý trực tiếp, thể hiện thái độ coi thường pháp luật và sức khỏe của người khác. Hành vi của bị cáo không chỉ xâm phạm trực tiếp đến quyền được bảo vệ về sức khỏe của công dân mà còn vi phạm nghiêm trọng chế độ quản lý vũ khí của Nhà nước. Trong bối cảnh tình hình an ninh trật tự tại địa phương còn nhiều tiềm ẩn phức tạp, việc sử dụng các loại dao có tính sát thương cao (được pháp luật xác định là vũ khí quân dụng khi dùng để phạm tội) đã gây ảnh hưởng xấu đến dư luận quần chúng nhân dân, là tiền đề phát sinh các loại tội phạm nguy hiểm khác. Do đó, Hội đồng xét xử xét thấy cần phải có một mức hình phạt tương xứng, đủ nghiêm khắc để giáo dục bị cáo trở thành công dân có ích mà còn đảm bảo tính răn đe, phòng ngừa chung và giữ vững trật tự trị an tại địa phương.

[5] Tuy nhiên, xét về tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự thấy rằng, bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự. Trong quá trình điều tra và tại phiên tòa, bị cáo đã thành khẩn khai báo, tỏ rõ sự ăn năn, hối cải, bị cáo đã thực hiện xong việc bồi thường cho phía nguyên đơn dân sự, bị cáo là người dân tộc thiểu số sinh sống ở vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn; bị cáo đang nuôi 04 con nhỏ đều dưới 15 tuổi. Do vậy cần cho bị cáo được hưởng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51 của Bộ luật Hình sự.

[6] Về tiền án, tiền sự: Không; về nhân thân: Không.

[7] Căn cứ vào nhân thân của bị cáo, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự trên cơ sở cân nhắc đầy đủ, toàn diện tính chất và mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội của bị cáo, Hội đồng xét xử nhận thấy: Cần cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội, buộc bị cáo phải chấp hành hình phạt tù tại trại giam với mức hình phạt theo đề nghị của đại diện Viện kiểm sát, có như vậy mới có tác dụng răn đe, giáo dục đối với bị cáo và phòng ngừa chung.

[8] Xét hành vi của bị cáo Lầu Mí S gây thương tích cho anh Sùng Mí M vào ngày 24/7/2025: Căn cứ hồ sơ vụ án, ngày 07/09/2025, anh Sùng Mí M1 đã tự nguyện có đơn đề nghị không yêu cầu khởi tố hình sự đối với Lầu Mí Sùng . Do tỷ lệ tổn hại sức khỏe của anh M1 là 09% (dưới 11%) và thuộc trường hợp khởi tố theo yêu cầu của bị hại quy định tại Điều 155 Bộ luật Tố tụng hình sự, nên cơ quan Điều tra không tiến hành truy cứu trách nhiệm hình sự đối với bị cáo về tội “Cố ý gây thương tích”. Ngày 15/11/2025, Công an xã S đã ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với Lầu Mí S về hành vi “Cố ý gây thương tích” theo quy định tại điểm a khoản 5 Điều 7 Nghị định số 144/2021/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy, chữa cháy; cứu nạn, cứu hộ; phòng, chống bạo lực gia đình. Việc xử lý hành chính đối với hành vi này là đúng quy định của pháp luật. Do đó, Hội đồng xét xử không đề cập giải quyết nội dung này trong vụ án.

[9] Đối với đề nghị của Trợ giúp viên pháp lý về việc áp dụng mức hình phạt từ 12 đến 15 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, Hội đồng xét xử nhận thấy: Mặc dù bị cáo có các tình tiết giảm nhẹ như: thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; tự nguyện bồi thường, khắc phục hậu quả; là người dân tộc thiểu số và có trình độ học vấn thấp nên nhận thức pháp luật có phần hạn chế. Tuy nhiên, khi xem xét tính chất và mức độ nghiêm trọng của hành vi phạm tội, Hội đồng xét xử xét thấy: Hành vi của bị cáo không dừng lại ở việc gây thương tích thông thường. Việc bị cáo sử dụng loại hung khí là “dao có tính sát thương cao”, vốn được Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ năm 2024 quy định là vũ khí quân dụng khi dùng để phạm tội, đã trực tiếp xâm phạm đến trật tự quản lý hành chính của Nhà nước và an ninh, an toàn xã hội. Đây là loại tội phạm có tính chất nghiêm trọng, tiềm ẩn nguy cơ tước đoạt tính mạng của người khác. Xét về mức độ quyết liệt, bị cáo thực hiện hành vi với lỗi cố ý trực tiếp. Chỉ vì mâu thuẫn nhỏ nhặt trong lúc uống rượu, bị cáo đã chủ động đi lấy dao và tấn công trực diện vào vùng cánh tay của anh M1. Hành vi này thể hiện tính chất côn đồ, hung hãn, coi thường sức khỏe, tính mạng người khác và coi thường pháp luật. Mặt khác các loại dao có tính sát thương cao được người dân địa phương sử dụng rộng rãi để phục vụ lao động, sản xuất trong đời sống hàng ngày tại địa phương. Việc bị cáo sử dụng để gây thương tích cho người khác mà không áp dụng mức hình phạt nghiêm để răn đe, phòng ngừa sẽ gây tâm lý bất an trong quần chúng nhân dân, việc cho bị cáo hưởng án treo là không đủ sức răn đe, giáo dục riêng và không đáp ứng được yêu cầu phòng ngừa chung cho xã hội. Từ những căn cứ nêu trên, Hội đồng xét xử xét thấy cần thiết phải cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội một thời gian nhất định bằng hình phạt tù giam mới tương xứng với tính chất, mức độ nghiêm trọng mà bị cáo đã gây ra. Do đó, không có căn cứ để chấp nhận quan điểm của người bào chữa về việc cho bị cáo được hưởng án treo.

[10] Về hình phạt bổ sung: Xét thấy bản thân bị cáo là người dân tộc thiểu số, sống ở vùng kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, bị cáo làm công việc nương rẫy, không có thu nhập ổn định nên không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền với bị cáo.

[11] Về vật chứng: Các vật chứng gồm: 01 hộp bìa đã niêm phong, trên dải giấy dán niêm phong có chữ ký, chữ viết của những người tham gia niêm phong và hình dấu của Phòng thuật hình sự, bên ngoài ghi “Con dao Già Mí Phứ giao nộp ngày 24/7/2025 Ký hiệu A1”; 01 chiếc áo phông thu tại hiện trường, áo đã qua sử dụng; 01 chiếc quần dài thu tại hiện trường, quần đã qua sử dụng; 02 dép, đế bằng cao su mầu đen, quai bằng vải dạng dép quai hậu, đã qua sử dụng; 02 chiếc dép, dạng dép tổ ong, màu vàng, đã qua sử dụng; 02 chiếc chai nhựa, đã qua sử dụng; 01 phong bì đã niêm phong, bên ngoài ghi “Dấu vết chất mầu nâu đỏ tại vị trí can nhựa mầu trắng thu ngày 24/7/2025”, trên dải giấy dán niêm phong có chữ ký, chữ viết của những người tham gia niêm phong và hình dấu của UBND xã S, tỉnh Tuyên Quang. Xét thấy các vật chứng đã không còn giá trị sử dụng cần tịch thu tiêu hủy theo quy định tại Điều 106 Bộ luật Tố tụng hình sự và Điều 47 Bộ luật Hình sự.

[12] Về trách nhiệm dân sự: Trong giai đoạn điều tra bị cáo Lầu Mí S đã bồi thường tổn hại sức khỏe cho nguyên đơn dân sự anh Sùng Mí M1 với số tiền 6.000.000 đồng, tại phiên tòa, anh Sùng Mí M không đề nghị bồi thường thêm khoản nào khác. Do vậy, Hội đồng xét xử không xem xét giải quyết.

[13] Về án phí: Xét thấy, bị cáo Lầu Mí S là người dân tộc thiểu số (dân tộc Mông) và hiện đang cư trú tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn. Tại phiên tòa, bị cáo đã có đơn xin miễn án phí. Đối chiếu với quy định tại điểm đ khoản 1 Điều 12; Điều 14 và khoản 6 Điều 15 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; có đủ căn cứ để miễn án phí hình sự sơ thẩm cho bị cáo Lầu Mí S theo quy định của pháp luật.

[14] Về quyền kháng cáo: Bị cáo, nguyên đơn dân sự có quyền kháng cáo bản án theo quy định tại Điều 331 và Điều 333 của Bộ luật Tố tụng hình sự.