Bản án 07/2025/LĐ-PT — Tranh chấp về quyền, lợi ích liên quan đến việc làm, tiền lương...

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện cùng ngày 20 tháng 9 năm 2014 của các nguyên đơn ông Huỳnh Minh H, Nguyễn Hữu H1, Hồ Văn Th, Trần Thanh Tr, Nguyễn Văn Ph và trong quá trình giải quyết vụ án, người đại diện hợp pháp của các nguyên đơn là ông Nguyễn Ngọc Đ trình bày:

Các ông Huỳnh Minh H, Nguyễn Hữu H1, Hồ Văn Th, Trần Thanh Tr và Nguyễn Văn Ph là người lao động của Công ty cổ phần Mía đường S (sau đây gọi tắt là Công ty). Ngày 30/9/2016, Công ty cổ phần Mía đường S và Công đoàn cơ sở của Công ty có ký Thỏa ước lao động tập thể tại Điều 5 là “Công ty áp dụng hình thức trả lương theo sản phẩm (đơn giá theo kế hoạch được Đại hội đồng cổ đông hàng năm thông qua). Tiền lương người lao động được đảm bảo chi trả đúng quy chế thanh toán tiền lương, tiền thưởng của Công ty” và đơn giá tiền lương mỗi tấn sản phẩm của vụ đường năm 2017-2018 là 800.000 đồng.

Theo Điều 2 của Quy chế tiền lương, tiền thưởng do Hội đồng quản trị Công ty ban hành kèm theo Quyết định số 43/QĐ-HĐQT ngày 27/12/2017 (có hiệu lực từ ngày 01/01/2018, sau đây viết là Quy chế tiền lương) quy định “Quỹ tiền lương gắn liền với hiệu quả sản xuất kinh doanh của Công ty nên thu nhập của người lao động có thể thay đổi theo từng tháng hoặc kỳ sản xuất dựa trên kết quả thực hiện nhiệm vụ sản xuất kinh doanh được Tổng Giám đốc giao cho từng đơn vị hoặc cá nhân” và theo các hợp đồng lao động đã ký kết thì Công ty trả lương cho công nhân theo sản phẩm, từ đó tiền lương phụ thuộc vào sản lượng đường làm ra.

Vụ mùa sản xuất, kinh doanh 2016-2017, Công ty còn thừa quỹ lương 715.002.892 đồng. Kết thúc mùa vụ sản xuất, kinh doanh 2017-2018 (từ ngày 01/7/2017 đến ngày 30/6/2018), Công ty đạt sản lượng 45.538,45 tấn đường nhập kho, đơn giá tiền lương mỗi tấn 800.000 đồng nên quỹ lương trích trong vụ này là 36.430.760.000 đồng (45.538,45 tấn x 800.000 đồng/tấn). Trong mùa vụ 2017-2018, Công ty đã chi tiền lương 12 tháng cho người lao động hết 24.520.252.317 đồng, chi thưởng hết 3.005.918.800 đồng nên Công ty còn thừa quỹ tiền lương là 9.619.591.775 đồng, nhưng không chi trả cho người lao động mà Hội đồng Quản trị lại ban hành Nghị quyết số 05 ngày 04/01/2019 để hoàn nhập số tiền này giảm lỗ cho mùa vụ sản xuất, kinh doanh 2018-2019, sau đó là Nghị quyết số 45 ngày 15/5/2019 đã bổ sung số tiền trên vào quỹ lương của mùa vụ 2018-2019. Việc sử dụng quỹ lương như trên là trái với Thỏa ước lao động tập thể và Quy chế tiền lương.

Nay các ông yêu cầu Tòa án giải quyết:

Buộc Công ty cổ phần Mía đường S chi trả quỹ lương còn thừa là 8.904.588.883 đồng (9.619.591.775 đồng - 715.002.892 đồng) của mùa vụ sản xuất kinh doanh 2017-2018, theo tỷ lệ mức lương của từng người được hưởng tại thời điểm tháng 6/2018 với tổng số tiền là 119.863.063 đồng, cụ thể từng người như sau:

Ông Huỳnh Minh H: Tiền lương hàng tháng 4.297.000 đồng, số tháng lương được hưởng 5,75 tháng, thành tiền 24.707.750 đồng.

Ông Nguyễn Hữu H1: Tiền lương hàng tháng 4.136.000 đồng, số tháng lương được hưởng 5,75 tháng, thành tiền 23.782.000 đồng.

Ông Hồ Văn Th: Tiền lương hàng tháng 4.740.000 đồng, số tháng lương được hưởng 5,75 tháng, thành tiền 27.255.000 đồng.

Ông Trần Thanh Tr: Tiền lương hàng tháng 4.840.000 đồng, số tháng lương được hưởng 5,75 tháng, thành tiền 27.830.000 đồng.

Ông Nguyễn Văn Ph: Tiền lương hàng tháng 3.777.000 đồng, số tháng lương được hưởng 5,75 tháng, làm việc trong 09 tháng, thành tiền [3.777.000 đồng x 5,75 x (9/12)] = 16.288.313 đồng.

Trong quá trình giải quyết vụ án, bị đơn Công ty cổ phần Mía đường S trình bày:

Thời hiệu khởi kiện của các nguyên đơn đã hết theo quy định khoản 3 Điều 190 của Bộ luật Lao động năm 2019, khoản 2 Điều 184 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015. Theo điểm e khoản 1 Điều 217 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, phải đình chỉ giải quyết vụ án.

Đối với yêu cầu khởi kiện của các nguyên đơn về việc yêu cầu thanh toán khoản tiền thừa của quỹ lương 8.904.588.883 đồng của mùa vụ sản xuất, kinh doanh 2017-2018 là không có cơ sở.

Căn cứ Điều 5 Thỏa ước lao động ngày 30/9/2016 và Điều 10.3 của Quy chế thanh toán tiền lương, tiền thưởng ban hành kèm theo Quyết định số 43/QĐ-HĐQT ngày 27/12/2017, Công ty nhận thấy không có bất kỳ cơ sở, nội dung nào thể hiện một cách minh thị rằng Công ty buộc phải thanh toán cho người lao động phần tiền còn lại của quỹ lương mùa vụ sản xuất kinh doanh 2017-2018 là 8.904.588.883 đồng. Điều 5 Thỏa ước lao động ngày 30/9/2016 quy định: “Công ty áp dụng hình thức trả lương theo sản phẩm (đơn giá theo kế hoạch được Đại hội đồng cổ đông hàng năm thông qua). Tiền lương người lao động được đảm bảo chi trả đúng Quy chế thanh toán tiền lương, tiền thưởng của công ty”. Điều 10.3 của Quy chế lương năm 2017 quy định: Trường hợp phát sinh tiền thừa của quỹ lương, “Tổng Giám đốc sẽ quyết định chi hết trong thời gian theo quy định đảm bảo chi phí được trừ khi xác định thuế Thu nhập doanh nghiệp”. Theo đó, bao gồm quy định tại Điều 10.3 và các điều khoản khác của Quy chế, không có bất kỳ nội dung nào cho rằng Công ty buộc phải thanh toán hết phần tiền còn lại của quỹ lương cho người lao động trong vụ sản xuất tương ứng cùng công thức, cách tính ra số tiền tương ứng chi tương ứng.

Xét tính chất của quỹ lương trong hoạt động của Công ty, thực tế, tính từ thời điểm thành lập công ty ngày 02/02/1996 cho đến nay, Công ty luôn quán triệt và sử dụng quỹ lương theo bản chất là một nguồn tiền để hỗ trợ Công ty cân đối dòng tiền nhằm mục đích chi lương, chi thưởng, phụ cấp, trợ cấp và chi phí khác cho người lao động như được quy định theo Điều 10.2 của Quy chế tiền lương 2017, mà không là khoản tiền lương để buộc chi hết cho toàn thể người lao động tại cuối bất kỳ vụ sản xuất cụ thể nào. Bên cạnh đó, các nguyên đơn yêu cầu Công ty phải trả tiền cho các nguyên đơn thì các khoản tiền này sẽ được xác định là khoản tiền nào theo Quy chế lương và hệ số để tính lương là như thế nào. Vì nếu xét tính chất tiền lương, các khoản tiền này không có tính chất tiền lương do vượt quá hạn mức tiền lương được Công ty thỏa thuận với người lao động tại hợp đồng lao động, đồng thời mỗi nguyên đơn có thời gian tham gia quan hệ lao động tại Công ty khác nhau nên hệ số tính lương sẽ áp dụng như thế nào. Công ty đã trả lương đầy đủ, đúng hạn cho người lao động tương ứng với thời gian làm việc của mỗi người. Nếu xét tính chất tiền thưởng, trong mùa vụ 2017-2018, Công ty đã chi thưởng cho người lao động với mức thưởng lên đến 02 tháng tiền lương và đến nay, Công ty chưa từng có quyết định hoặc chính sách nào nhằm tuyên bố rằng Công ty sẽ tiếp tục chi thưởng từ khoản tiền của quỹ lương. Do đó, việc các nguyên đơn yêu cầu Công ty phải tiếp tục chi những khoản tiền không rõ cơ sở, tính chất là đi ngược lại với nguyên tắc sử dụng quỹ tiền lương của Công ty, buộc Công ty phải đưa ra những khoản chi vượt hạn mức, gây thiệt hại nghiêm trọng cho Công ty.

Không có cơ sở cho phương thức chia và phân bổ số tiền thừa của quỹ lương mùa vụ 2017-2018 cho từng nguyên đơn. Qua rà soát các tài liệu, văn bản của Công ty ở giai đoạn mùa vụ 2017-2018, Công ty khẳng định không có bất kỳ cơ sở, nội dung nào thể hiện một cách minh thị về phương thức chia và phân bổ số tiền thừa của quỹ lương mùa vụ 2017-2018 cho từng nguyên đơn, cụ thể: Thứ nhất, hợp đồng lao động của từng người lao động, Quy chế lương năm 2017 và Thỏa ước lao động không có bất kỳ quy định nào thể hiện phương thức chia và phân bổ số tiền thừa của quỹ lương từng vụ cho toàn thể người lao động của Công ty. Thứ hai, căn cứ theo hợp đồng lao động của từng người lao động đã ký với Công ty cũng như thực tế thực hiện hợp đồng lao động của mỗi người lao động thì mỗi người lao động sẽ có sự khác nhau về thời gian làm việc, mức lương, hệ số lương, phụ cấp và hình thức trả lương. Do vậy, Công ty không thể áp dụng việc chia và phân bổ số tiền thừa của quỹ lương mùa vụ 2017-2018 khi không có cơ sở, tính chất và cũng không có hướng dẫn về việc chia (hay phân bổ) số tiền này.

Tại Bản án số 11/2025/LĐ-ST ngày 25/4/2025, Tòa án nhân dân thành phố Sóc Trăng, tỉnh Sóc Trăng (nay là Tòa án nhân dân khu vực 5 - Cần Thơ) đã quyết định:

Căn cứ khoản 1 Điều 32, điểm c khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, khoản 2 Điều 92, khoản 1 Điều 95, khoản 1 Điều 244, khoản 2 Điều 227, Điều 228, Điều 271, Điều 273 Bộ luật Tố tụng dân sự; Điều 188 Bộ luật Lao động năm 2019; khoản 2 Điều 26 Nghị quyết số 326/2016/ UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử:

Buộc Công ty cổ phần Mía đường S thanh toán quỹ tiền lương 8.904.588.883 đồng còn thừa của vụ sản xuất 2017-2018 (từ ngày 01/7/2017 đến ngày 30/6/2018) cho ông Huỳnh Minh H số tiền 24.707.750 đồng, ông Nguyễn Hữu H1 số tiền 23.782.000 đồng, ông Hồ Văn Th số tiền 27.255.000 đồng, ông Trần Thanh Tr số tiền 27.830.000 đồng và ông Nguyễn Văn Ph số tiền 16.288.313 đồng.

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành án xong, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự 2015 tương ứng với thời gian chưa thi hành án.

Ngoài ra, bản án sơ thẩm còn quyết định về án phí và quyền kháng cáo của các đương sự.

Sau khi xét xử sơ thẩm:

Ngày 09/5/2025, Công ty cổ phần Mía đường S có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm, yêu cầu Tòa án cấp phúc thẩm xem xét, giải quyết hủy toàn bộ bản án sơ thẩm và đình chỉ giải quyết vụ án.

Tại phiên tòa phúc thẩm:

Người đại diện hợp pháp và người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các nguyên đơn, người đại diện hợp pháp của bị đơn đều có đơn đề nghị xét xử vắng mặt.

Người đại diện hợp pháp của các nguyên đơn không có đơn rút lại đơn khởi kiện; người đại diện hợp pháp của bị đơn không có đơn rút kháng cáo và các đương sự cũng không thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết vụ án.

Kiểm sát viên phát biểu ý kiến của Viện kiểm sát về việc tuân theo pháp luật của những người tiến hành tố tụng, những người tham gia tố tụng trong quá trình giải quyết vụ án ở giai đoạn phúc thẩm. Đối với yêu cầu kháng cáo của Công ty cổ phần Mía đường S là không có căn cứ nên đề nghị Hội đồng xét xử không chấp nhận và áp dụng khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, giữ nguyên bản án sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ khoản 1 Điều 308, khoản 6 Điều 313 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; khoản 1 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Không chấp nhận toàn bộ kháng cáo của bị đơn Công ty cổ phần Mía đường S.

1. Giữ nguyên Bản án lao động sơ thẩm số 11/2025/LĐ-ST ngày 25 tháng 4 năm 2025 của Tòa án nhân dân thành phố Sóc Trăng, tỉnh Sóc Trăng (nay là Tòa án nhân dân khu vực 5 - Cần Thơ), như sau:

Tuyên xử:

1.1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của các ông Huỳnh Minh H, Nguyễn Hữu H1, Hồ Văn Th, Trần Thanh Tr và Nguyễn Văn Ph. Buộc Công ty cổ phần Mía đường S thanh toán quỹ tiền lương còn thừa của mùa vụ sản xuất, kinh doanh 2017-2018 cho:

- Ông Huỳnh Minh H số tiền 24.707.750 đồng (Hai mươi bốn triệu bảy trăm lẻ bảy nghìn bảy trăm năm mươi đồng);

- Ông Nguyễn Hữu H1 số tiền 23.782.000 đồng (Hai mươi ba triệu bảy trăm tám mươi hai nghìn đồng);

- Ông Hồ Văn Th số tiền 27.255.000 đồng (Hai mươi bảy triệu hai trăm năm mươi lăm nghìn đồng);

- Ông Trần Thanh Tr số tiền 27.830.000 đồng (Hai mươi bảy triệu tám trăm ba mươi nghìn đồng);

- Ông Nguyễn Văn Ph số tiền 16.288.313 đồng (Mười sáu triệu hai trăm tám mươi tám nghìn ba trăm mười ba đồng).

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của các ông Huỳnh Minh H, Nguyễn Hữu H1, Hồ Văn Th, Trần Thanh Tr và Nguyễn Văn Ph cho đến khi thi hành án xong; hàng tháng, Công ty cổ phần Mía đường S còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 của Bộ luật Dân sự năm 2015 tương ứng với thời gian chưa thi hành án.

1.2. Án phí dân sự sơ thẩm:

Công ty cổ phần Mía đường S phải chịu là 3.595.892 đồng (Ba triệu năm trăm chín mươi lăm nghìn tám trăm chín mươi hai đồng).

2. Án phí dân sự phúc thẩm:

Công ty cổ phần Mía đường S phải chịu là 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng), được khấu trừ vào số tiền tạm ứng án phí đã nộp 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng), theo biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0000342 ngày 15 tháng 5 năm 2025 của Chi cục Thi hành án dân sự thành phố S, tỉnh Sóc Trăng và như vậy, Công ty cổ phần Mía đường S đã nộp đủ án phí phúc thẩm.

3. Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự được sửa đổi, bổ sung năm 2014 thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7, 7a và 9 Luật Thi hành án dân sự được sửa đổi, bổ sung năm 2014; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự được sửa đổi, bổ sung năm 2014.

4. Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.