Bản án 07/2025/DS-ST — Tranh chấp về thừa kế tài sản

NHÂN DANH

NƢỚC CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

TOÀ ÁN NHÂN DÂN HUYỆN TAM DƢƠNG

TỈNH VĨNH PHÚC

-Thành phần Hội đồng xét xử sơ thẩm gồm có:

Thẩm phán – Chủ toạ phiên toà: Bà Lê Thị Bích Ngọc

Các Hội thẩm nhân dân: Bà Trần Thị Kim Duyên và bà Nguyễn Thị Nghị.

-Thư ký phiên toà: Bà Đỗ Thị Hạnh, Thư ký Toà án nhân dân huyện

Tam Dương.

-Đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Tam Dương tham gia phiên tòa: Ông Nguyễn Huy Hoàn- Kiểm sát viên.

Ngày 26 tháng 3 năm 2025 tại Trụ sở Tòa án nhân dân huyện Tam Dương, tỉnh Vĩnh Phúc xét xử sơ thẩm công khai theo thủ tục thông thường vụ án thụ lý số:147/2024/TLST-DS ngày 13 tháng 11 năm 2024 về việc “Tranh chấp tài sản chung và thừa kế tài sản” theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số: 08A/2025/QĐXXST-DS ngày 06 tháng 02 năm 2025, giữa các đương sự:

1.Nguyên đơn: Bà Nguyễn Thị Ngân H, sinh năm 1981; địa chỉ: Tổ dân phố M, thị trấn H, huyện D, tỉnh Vĩnh Phúc;

Người đại diện theo ủy quyền: Bà Lê Thị H, sinh năm 1990; địa chỉ: Số nhà 14, đường H, phường Đ, thành phố V, tỉnh Vĩnh Phúc (có mặt).

2. Bị đơn: Chị Chu Minh A, sinh năm 2001; địa chỉ: Tổ dân phố M, thị trấn H, huyện D, tỉnh Vĩnh Phúc (vắng mặt).

3. Ngƣời có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan:

3.1. Bà Chu Thị T1, sinh năm 1952; địa chỉ: Xóm B, thôn X, xã X, huyện B, tỉnh Hà Nam (vắng mặt).

3.2. Chị Chu Vĩnh T2, sinh ngày 22/10/2007 (vắng mặt);

3.3. Chị Chu Kim T3, sinh ngày 11/9/2012 (vắng mặt).

Người đại diện theo pháp luật của chị T2 và chị T3: Bà Nguyễn Thị Ngân H sinh năm 1981 (có mặt).

Đều có địa chỉ: Tổ dân phố M, thị trấn H, huyện D, tỉnh Vĩnh Phúc.

NỘI DUNG

Theo đơn khởi kiện và các lời khai tiếp theo người đại diện theo ủy quyền của nguyên đơn bà Lê Thị H trình bày:

Bà Nguyễn Thị Ngân H và chồng là ông Chu Kim A là vợ chồng hợp pháp, có đăng ký kết hôn ngày 17/6/2000 tại Ủy ban nhân dân (UBND) xã HH (nay là thị trấn H) - huyện D, tỉnh Vĩnh Phúc. Bà H và ông Chu Kim A có tài sản chung là quyền sử dụng thửa đất số 124, tờ bản đồ 31, diện tích 115,5m2 đất ở có địa chỉ tại: Tổ dân phố M, thị trấn H, huyện D, tỉnh Vĩnh Phúc ( thửa đất số 124). Diện tích đất đã được Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Vĩnh Phúc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GNNQSĐ) số phát hành CI 202562 ngày 15/9/2017 đứng tên ông Chu Kim A và bà Nguyễn Thị Ngân H và tài sản trên đất là một ngôi nhà cấp bốn có diện tích xây dựng là 115,5m2. Ngày 18/4/2024 ông Chu Kim A chết do tai nạn giao thông, do sự việc xảy ra đột ngột nên ông Chu Kim A không để lại di chúc. Bố và mẹ của ông Kim A là cụ Chu Văn H (chết năm 2018) và cụ Chu Thị T1 (sinh năm 1952, hiện đang sinh sống tại: Xóm B, thôn X, xã X, huyện B, tỉnh Hà Nam). Bà H và ông Chu Kim Acó 03 người con chung là các chị: Chu Minh A, sinh ngày 20/8/2001; Chu Vĩnh T2, sinh ngày 22/10/2007 và chị Chu Kim T3, sinh ngày 11/9/2012. Cả 03 chị đều đang sinh sống cùng bà H tại Tổ dân phố M, thị trấn H, huyện D, tỉnh Vĩnh Phúc. Ông A không có cha mẹ nuôi, không có con nuôi. Thời điểm ông Chu Kim A còn sống vợ chồng bà H có vay vốn tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Công thương Việt Nam – Chi nhánh Vĩnh Phúc – Phòng giao dịch Tam Dương theo Hợp đồng vay vốn số 50.28812/2023-HĐCVHM/NHCT246 ngày 23/5/2023, hạn mức vay là 2.000.000.000đ (Hai tỷ đồng chẵn). Dư nợ đến ngày 18/4/2024 ngày ông A chết là 1.095.000.000đ, đây là nghĩa vụ chung phải thanh toán của ông Kim A và bà Ngân H. Sau khi ông Kim A chết, ngày 08/7/2024 bà H đã đi vay mượn để tự trả hết số dư nợ trên cho Ngân hàng. Tài liệu chứng minh là Bản xác nhận dư nợ vay vốn khách hàng Chu Kim A và Chu Thị Ngân H thời điểm ngày 18/4/2024 tại Ngân hàng Công thương chi nhánh Vĩnh Phúc. Bà H có nhu cầu chia tài sản chung của bà và ông Chu Kim A và phân chia di sản thừa kế của ông Kim A để lại để tiện cho việc thực hiện các giao dịch liên quan. Tuy nhiên, gia đình bà H không thống nhất được với nhau, cháu Chu Minh A không đồng ý ký kết các giấy tờ cần thiết. Gia đình bà H đã nhiều lần bàn bạc, thỏa thuận nhưng không đạt được kết quả. Bà H và ông A cùng tạo lập tài sản, sau khi ông A chết bà tiếp tục quản lý di sản, phải thực hiện nghĩa vụ trả lãi vay ngân hàng và nuôi hai con ăn học, hai cháu đều chưa đủ 18 tuổi nên hoàn cảnh của bà H rất khó khăn.

Bà H khởi kiện đề nghị Tòa án xác nhận tài sản chung của bà và ông A là thửa đất số 124,chia tài sản chung thửa đất 124 cho bà và ông A, sau đó chia tài sản thừa kế của ông A, nhưng đề nghị trừ nghĩa vụ chung của vợ chồng mà bà đã thanh toán là 1.095.000.000đ, trị giá tài sản còn bao nhiêu đề nghị chia tài sản chung và chia thừa kế theo quy định của pháp luật. Bà đề nghị trích cho bà một phần công sức duy trì và quản lý di sản bằng 01 suất thừa kế. Đối với di sản chị T2 và chị T3 được hưởng, các chị cho bà bà đồng ý nhận. Bà H đề nghị được nhận tài sản chung, tài sản thừa kế, công sức là toàn bộ quyền sử dụng thửa đất số 124 vì bà không có nơi ở nào khác, chị A chưa xây dựng gia đình nên chưa cần chỗ ở riêng, bà T1 ở với các con ở Hà Nam, bà H có trách nhiệm thanh toán cho các đồng thừa kế bằng trị giá theo định giá, nhưng bà có hoàn cảnh khó khăn nên chưa trả ngay được đề nghị được trả dần. Bà H đề nghị chia tài sản chung và tài sản thừa kế diện tích đất 115,5m2 được cấp GCNQSDĐ nêu trên và ngôi nhà trên đất thì bà H không đề nghị chia tài sản gì khác.

Về chi phí tố tụng: Chi phí tố tụng là 3.400.000đ, bà H đề nghị chịu toàn bộ, bà đã nộp đủ.

Về án phí: Bà Hoa đề nghị chịu án đối với trị giá tài sản được chia, được hưởng gồm tài sản chung, tài sản thừa kế, công sức và án phí đối với kỉ phần thừa kế chị T2 cho bà. Tuy nhiên, hiện nay bà H có hoàn cảnh khó khăn, có xác nhận của địa phương đề nghị giảm một phần án phí cho bà H.

Bị đơn chị Chu Kim A vắng mặt tại phiên tòa, tại bản tự khai chị A trình bày: Bố chị là Chu Kim A, mẹ chị là Nguyễn Thị Ngân H, bố mẹ chị có 03 người con chung là chị Chu Minh A, sinh năm 2001; em Chu Vĩnh T2, sinh năm 2007 và Chu Kim T3, sinh năm 2012. Cả 03 chị em chị hiện nay đều đang sinh sống cùng mẹ là Nguyễn Thị Ngân H tại Tổ dân phố M, thị trấn H, huyện D, tỉnh Vĩnh Phúc. Ông nội của chị là ông Chu Văn H (đã chết năm 2018); bà nội của chị là bà Chu Thị T1 (sinh năm 1952, hiện đang sinh sống tại: Xóm B, thôn X, xã X, huyện B, tỉnh Hà Nam). Bố mẹ chị có tài sản chung là quyền sử dụng thửa đất số 124 và tài sản trên đất là một ngôi nhà cấp bốn có diện tích xây dựng là 115,5m2.

Ngày 18/4/2024 ông Chu Kim A chết do bị tai nạn giao thông. Do sự việc xảy ra đột ngột nên ông Akhông để lại di chúc. Bà Hcó nhu cầu phân chia di sản thừa kế do bố chị để lại để tiện cho việc thực hiện các giao dịch liên quan. Tuy nhiên, do gia đình chị không xác định được phần di sản ông A để lại nên chị không đồng ý ký các giấy tờ cần thiết. Vì vậy, bà H đã làm đơn khởi kiện đề nghị Tòa án chia tài sản chung và chia di sản thừa kế do bố chị để lại là thửa đất số 124. Chị đồng ý với yêu cầu chia tài sản chung và chia di sản thừa theo pháp luật đối với quyền sử dụng thửa đất số 124 và tài sản trên đất là một ngôi nhà cấp bốn có diện tích xây dựng là 115,5m2 theo nội dung đề nghị của bà H nêu trên, chị đồng ý nhận bằng trị giá như đề nghị của bà H, nhưng đề nghị bà H trả luôn sau ngày xét xử.

Chị Chu Vĩnh T2h và chị Chu Kim T3 vắng mặt tại phiên tòa.Tại bản tự khai chị T2 và chị T3 trình bày:

Bố các chị là Chu Kim A, mẹ các chị là Nguyễn Thị Ngân H, bố mẹ các chị có tài sản chung là quyền sử dụng thửa đất số 124 và tài sản trên đất là một ngôi nhà cấp bốn có diện tích xây dựng là 115,5m2.

Ngày 18/4/2024 ông Chu Kim A chết do bị tai nạn giao thông. Do sự việc xảy ra đột ngột nên ông Kim A không để lại di chúc. Ông nội của các chị là ông Chu Văn H (đã chết năm 2018); bà nội của các chị là bà Chu Thị T1 (sinh năm 1952, hiện đang sinh sống tại: Xóm B, thôn X, xã X, huyện B, tỉnh Hà Nam). Bố mẹ các chị có 03 người con chung là: chị Chu Minh A (sinh năm 2001); chị Chu Vĩnh T2 (sinh năm 2007), Chu Kim T3 (sinh năm 2012). Cả 03 chị em hiện nay đều đang sinh sống cùng bà Nguyễn Thị Ngân H tại Tổ dân phố M, thị trấn Ha, huyện D, tỉnh Vĩnh Phúc.

Gần đây, bà H có nhu cầu chia tài sản chung và chia di sản thừa kế do bố các chị để lại để tiện cho việc thực hiện các giao dịch liên quan. Tuy nhiên, gia đình không thống nhất được với nhau, chị Chu Minh A không đồng ý ký kết các giấy tờ cần thiết. Gia đình đã nhiều lần bàn bạc, thỏa thuận nhưng không đạt được kết quả.

Vì vậy, bà H đã làm đơn khởi kiện chị Chu Minh A đề nghị Tòa án giải quyết các vấn đề sau: Thứ nhất, chia cho mẹ các chị ½ thửa đất số 124 và ½ tài sản trên đất. Thứ hai, chia di sản thừa kế theo pháp luật đối với ½ quyền sử dụng đất thửa đất số 124 và ½ tài sản trên đất là di sản do ông Chu Kim A để lại. Các chị đồng ý với toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà H. Về phần di sản thừa kế mà các chị được hưởng các chị cho mẹ các chị là bà Nguyễn Thị Ngân H.

Bà H trình bày: Chị Chu Vĩnh T2 và chị Chu Kim T3 đều là người dưới 18 tuổi, bà là người đại diện theo pháp luật của chị Chu Vĩnh T2 và chị Chu Kim T3. Do các chị bận đi học nên không đến Tòa án làm việc được. Các chị đã trình bày quan điểm trong bản tự khai là đồng ý với yêu cầu khởi kiện của bà và cho bà phần tài sản được chia thừa kế. Chị Chu Kim T3 là trẻ em chưa đủ 16 tuổi đề nghị Tòa án miễn án phí cho chị Chu Kim T3.

Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan cụ Chu Thị T1 vắng mặt tại phiên tòa. Tại biên bản lấy lời khai ngày 10/01/2025 cụ T1 trình bày: Cụ là mẹ đẻ của ông Chu Kim A. Cụ được biết ông Chu Kim A và vợ là bà Nguyễn Thị Ngân H có tạo lập được thửa đất, sau khi Tòa án thông báo thụ lý vụ án thì cụ được biết là thửa đất số 124 trên đất có nhà. Khi còn sống ông A và vợ con đều ở trên thửa đất này. Bà H và ông Anh có 03 người con là Chu Minh A, sinh năm 2001, Chu Vĩnh T2, sinh năm 2007,Chu Kim T3, sinh năm 2012, hiện nay các cháu đang ở với bà H. Khi ông Kim A còn sống cụ có nghe ông Kim A nói là vợ chồng còn nợ ngân hàng, nhưng cụ không biết nợ ngân hàng nào và số nợ là bao nhiêu, ông A thì nói là nợ một ít, còn bà H nói nợ hơn 01 tỷ.

Nay bà H khởi kiện chia tài sản chung của bà H và ông A mỗi người ½, phần của ông A chia thừa kế theo quy định của pháp luật. Cụ đồng ý phân chia theo yêu cầu khởi kiện. Bố của ông Chu Kim A là cụ Chu Văn H chết trước ông A. Đối với phần chia thừa của ông A, cụ và ông H được hưởng đề nghị giao cho cụ bằng trị giá. Cụ đề nghị được miễn án phí phần cụ được hưởng. Do ông A chết không để lại di chúc, đề nghị Tòa án chia tài sản chung và tài sản thừa kế của ông A theo quy định của pháp luật.

Về chi phí tố tụng đề nghị bà H chịu toàn bộ

Về án phí cụ là người cao tuổi đề nghị được miễn án phí phần cụ được hưởng.

Tại phiên tòa Kiểm sát viên phát biểu ý kiến của Viện kiểm sát về việc tuân theo pháp luật tố tụng của Thẩm phán, Hội đồng xét xử, thư ký đúng quy định của pháp luật. Các đương sự đều chấp hành quy định của pháp luật;

Về nội dung đề nghị Hội đồng xét xử: p dụng Điều 26,Điều 35, Điều 147, Điều 157, Điều 165, Điều 228 Bộ luật tố tụng dân sự năm 2015; các Điều 612, 613,649, 650, 651, 660 Bộ luật dân sự năm 2015; Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án,

- Xác nhận tài sản chung của ông Chu Kim A và bà Nguyễn Thị Ngân H là thửa đất số 124, tờ bản đồ số 31, có diện tích 115,5m2 đất ở và nhà trên đất, địa chỉ thửa đất ở tổ dân phố M, thị trấn H, huyện D, tỉnh Vĩnh Phúc có trị giá 2.430.500.000đ.

-Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn về chia tài sản chung và chia thừa kế theo pháp luật thửa đất số 124, tờ bản đồ số 31 có diện tích là 115,5m2 đất ở và nhà trên đất,địa chỉ thửa đất ở tổ dân phố M, thị trấn H, huyện D, tỉnh Vĩnh Phúc.Cụ thể:

-Chia tài sản chung, trích một phần công sức và chia tài sản thừa kế của ông Chu Kim A cho bà Nguyễn Thị Ngân H được quyền sử dụng 115,5m2 đất ở thửa đất số 124, tờ bản đồ số 31 và ngôi nhà trên đất. Địa chỉ thửa đất ở tổ dân phố M, thị trấn H, huyện D, tỉnh Vĩnh Phúc.

Đương sự được liên hệ cơ quan có thẩm quyền kê khai đăng kí để được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật.

- Bà Nguyễn Thị Ngân H có trách nhiệm thanh toán trị giá tài sản thừa kế cho chị Chu Minh A và cụ Chu Thị T1 mỗi người là 121.409.091đ ( làm tròn là 121.409.000đ).

Về chi phí tố tụng: Bà H đề nghị chịu toàn bộ không đề nghị Tòa án giải quyết

Về án phí: Đề nghị giải quyết theo quy định của pháp luật.