Bản án 07/2023/HNGĐ-ST — Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Trong đơn khởi kiện (đơn xin ly hôn) ngày 17/11/2022, bản tự khai ngày 13/12/2022, nguyên đơn chị Nguyễn Thị H trình bày: giữa nguyên đơn và bị đơn anh Nguyễn Bá Th đăng ký kết hôn ngày 14/12/2009 tại UBND xã Nghi Long, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An. Hôn nhân hoàn toàn tự nguyện. Sau khi kết hôn, vợ chồng sống với bố mẹ đẻ anh Th một thời gian đến năm 2018 thì vợ chồng làm nhà ở riêng tại xóm K Ng, xã Ng L. Quá trình chung sống, sau khi kết hôn được khoảng 6 tháng thì anh Th đi xuất khẩu lao động tại Đ L đến năm 2016 trở về nhà. Cũng bắt đầu từ thời gian này, vợ chồng bắt đầu phát sinh mâu thuẫn do bất đồng quan điểm sống, anh Th thường ghen tuông chị Th vô cớ và có lời nói xúc phạm chị Th làm mất tình cảm vợ chồng. Do mâu thuẫn ngày một lớn nên đến tháng 10/2022, vợ chồng sống ly thân từ đó cho đến nay. Nhận thấy tình cảm vợ chồng không còn, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được, nên chị Nguyễn Thị H yêu cầu Toà án giải quyết:

- Ly hôn bị đơn anh Nguyễn Bá Th;

- Con chung: có 02 con chung tên Nguyễn Bá Nh, sinh ngày 22/3/2010 và Nguyễn Thị Ngọc A, sinh ngày 25/8/2014. Hiện tại, cháu Ngọc A đang ở với chị H, cháu Nh đang ở với anh Th. Chị H yêu cầu được trực tiếp nuôi cháu Ngọc A, giao cháu Nh cho anh Th trực tiếp nuôi, không yêu cầu giải quyết vấn đề cấp dưỡng nuôi con chung.

- Về tài sản chung: không yêu cầu tòa án giải quyết.

- Về nghĩa vụ tài sản chung: vợ chồng không nợ cá nhân, tổ chức nào và nguyên đơn không yêu cầu Tòa án giải quyết.

Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, bị đơn anh Nguyễn Bá Th đã được triệu tập hợp lệ nhiều lần nhưng không có mặt nên Toà án không thể thu thập được lời khai của anh Th. Toà án đã thực hiện việc niêm yết các thủ tục tố tụng theo quy định của pháp luật.

Quá trình xác minh, UBND xã Nghi Long đã cung cấp thông tin về thời gian, điều kiện kết hôn và con chung đúng như lời khai của chị H. Phía chính quyền xã đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.

Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Nghi Lộc phát biểu ý kiến theo quy định tại điều 262 Bộ luật tố tụng dân sự như sau:

- Về tố tụng: Thẩm phán, Hội đồng xét xử, Thư ký Tòa án đã tuân thủ các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự. Các đương sự chấp hành đúng quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự.

- Về nội dung: đề nghị áp dụng điều 28, 35, 147 Bộ luật Tố tụng dân sự; các Điều 51, 56, 81, 82, 83 của Luật hôn nhân và gia đình: giải quyết cho chị Nguyễn Thị H được ly hôn anh Nguyễn Bá Thuơng; giao con chung Nguyễn Bá Nh và Nguyễn Thị Ngọc A cho chị H trực tiếp nuôi; không giải quyết vấn đề cấp dưỡng nuôi con chung, tài sản chung và nghĩa vụ tài sản chung.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Đây là vụ án có tranh chấp về người trực tiếp nuôi con chưa thành niên khi ly hôn nên Tòa án tiến hành thu thập chứng cứ về nguyên nhân của việc phát sinh tranh chấp là phù hợp với quy định tại khoản 3 điều 208 Bộ luật tố tụng dân sự.

Tòa án đã tiến hành Thông báo thụ lý vụ án, triệu tập bị đơn nhiều lần hợp lệ đến các buổi làm việc, phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ và hòa giải cũng như phiên toà nhưng bị đơn vắng mặt không có lý do. Nguyên đơn có đơn xin xét xử vắng mặt, bị đơn vắng mặt phiên toà lần thứ 2 không có lý do nên Tòa án xét xử vắng mặt các đương sự là đúng quy định tại Điều 238 Bộ luật Tố tụng dân sự.

Xét chị Nguyễn Thị H và anh Nguyễn Bá Th đăng ký kết hôn ngày 14/12/2009 tại UBND xã Nghi Long, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An và không vi phạm các quy định về điều kiện kết hôn tại Điều 9, Điều 10 Luật hôn nhân và gia đình năm 2000. Như vậy hôn nhân hợp pháp.

Trong quá trình giải quyết vụ án, Toà án không thu thập được lời khai của anh Nguyễn Bá Th, tuy nhiên việc vợ chồng anh Th - chị H đã sống ly thân từ tháng 10 năm 2022 cho đến nay đã thể hiện chị H và anh Th không quan tâm, tôn trọng lẫn nhau, không coi trọng cuộc sống hôn nhân. Do vậy, Hội đồng xét xử xác định: chị H và anh Th đã vi phạm nghĩa vụ sống chung, thương yêu, chăm sóc, quan tâm giúp đỡ nhau theo quy định tại điều 19 Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 nên có cơ sở để khẳng định, hôn nhân giữa chị H và anh Th đã lâm vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài, mục đích hôn nhân không đạt được. Vì thế cần áp dụng điều 56 Luật hôn nhân và gia đình 2014, xử cho chị Nguyễn Thị H ly hôn anh Nguyễn Bá Th.

Về con chung: Có 02 con chung là Nguyễn Bá Nh, sinh ngày 22/3/2010 và Nguyễn Thị Ngọc A, sinh ngày 25/8/2014. Hiện tại, cháu Ngọc A đang ở với chị H, cháu Nh đang ở với anh Th. Xét, con chung đã trên 7 tuổi và Toà án cần xem xét nguyện vọng của con chung. Cháu Nguyễn Bá Nh là trẻ em thuộc đối tượng khuyết tật đặc biệt nặng, hiện đang hưởng trợ cấp bảo trợ xã hội tại địa phương, cháu Nguyễn Thị Ngọc A có nguyện vọng được ở với mẹ. Chị H có chỗ ở, công việc ổn định, có nguyện vọng được trực tiếp nuôi cháu Ngọc A, giao cháu Nh cho anh Th trực tiếp nuôi. Nên cần chấp nhận nguyện vọng của con chung, cho chị H được trực tiếp nuôi cháu Ngọc A. Tuy nhiên, quá trình giải quyết vụ án cũng như tại phiên toà, anh Th không có mặt. Toà án không có lời khai của anh Th để biết được yêu cầu của anh Th về vấn đề con chung nên không có cơ sở để giao cháu Nguyễn Bá Nh cho anh Th trực tiếp nuôi được. Do đó, cần tạm thời giao cháu Nguyễn Bá Nh cho chị H trực tiếp nuôi. Khi nào anh Th có đơn yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con thì sẽ giải quyết sau. Hội đồng xét xử áp dụng Điều 81 Luật hôn nhân và gia đình năm 2014 giao các con chung Nguyễn Bá Nh, Nguyễn Thị Ngọc A cho nguyên đơn trực tiếp nuôi. Nguyên đơn không yêu cầu giải quyết vấn đề cấp dưỡng nuôi con chung nên Hội đồng xét xử không giải quyết.

Về tài sản chung, nghĩa vụ tài sản chung: đương sự không yêu cầu nên Hội đồng xét xử không xem xét.

Đại diện Viện kiểm sát tham gia phiên tòa không có kiến nghị gì nên Hội đồng xét xử không xem xét.

Về án phí: Nguyên đơn phải chịu án phí ly hôn theo luật định.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào các Điều 56, 81, 82, 83 của Luật hôn nhân và gia đình

Điều 147 Bộ luật tố tụng dân sự; Khoản 5 Điều 27 Nghị quyết 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016.

Xử:

- Cho chị Nguyễn Thị H ly hôn anh Nguyễn Bá Th;

- Về con chung: giao con chung Nguyễn Bá Nh, sinh ngày 22/3/2010 và Nguyễn Thị Ngọc A, sinh ngày 25/8/2014 cho chị Nguyễn Thị H trực tiếp nuôi. Không giải quyết vấn đề cấp dưỡng nuôi con chung.

Anh Th có quyền và nghĩa vụ thăm nom con chung mà không ai được cản trở. Nếu anh Th lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì chị H có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom con của anh Th.

Chị H cùng các thành viên gia đình không được cản trở anh Th trong việc thăm nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.

Người đang trông giữ con chung có nghĩa vụ giao con chung cho người được Tòa án giao quyền nuôi con khi có yêu cầu thi hành án.

- Về tài sản chung, nghĩa vụ tài sản chung: không giải quyết.

- Về án phí: chị Nguyễn Thị H chịu 300.000 đồng án phí ly hôn sơ thẩm nhưng được trừ số tiền tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai thu tạm ứng án phí, lệ phí tòa án số 0005481 ngày 17/11/2022 do Chi cục thi hành án dân sự huyện Nghi Lộc phát hành.

Nguyên đơn, bị đơn có quyền kháng cáo lên Toà án nhân dân tỉnh Nghệ An trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết.

"Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành theo quy định tại các điều 6, 7, 7a và 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại điều 30 Luật thi hành án dân sự".