Bản án 07/2023/HC-ST — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện, biên bản lấy lời khai và trong quá trình giải quyết vụ án, người khởi kiện bà Nguyễn Thị T trình bày:

Gia đình bà đang sử dụng thửa đất số 275, tờ bản đồ số 9 tại khu dân cư T, phường V, thành phố C, tỉnh Hải Dương. Nguồn gốc đất do nhận chuyển nhượng của vợ chồng ông Đỗ Văn S và bà Nguyễn Thị H5 vào năm 2017. Ngày 10/7/2018, bà được UBND thị xã C (nay là UBND thành phố C) cấp GCNQSDĐ, diện tích đất được cấp là 885 m2 trong đó có 100 m2 đất ở và 785 m2 đất trồng cây lâu năm. Thực tế khi nhận bàn giao đất, ông S, H5 giao cho bà diện tích đất theo hiện trạng sử dụng là 981,3 m2, toàn bộ thửa đất đã xây dựng khuôn viên, có tường bao xung quanh.

Ngày 10/12/2019, UBND thành phố C ban hành Thông báo số 165 về việc thu hồi đất để thực hiện dự án xây dựng hạ tầng du lịch chùa Huyền Thiên, thành phố C, tỉnh Hải Dương (giai đoạn 1), kèm theo Thông báo là danh sách các tổ chức, hộ gia đình cá nhân có đất trong khu vực thu hồi, trong đó có gia đình bà bị thu hồi diện tích đất 669,3 m2. Ngày 30/10/2020, UBND thành phố C ban hành Quyết định thu hồi đất số 550/QĐ-UBND thu hồi của gia đình bà 578,5m2 đất (trong đó có 100 m2 đất ở đô thị và 478,5 m2 đất trồng cây lâu năm khác). Thực tế, gia đình bà bị thu hồi diện tích đất là 637,9 m2. Như vậy, Quyết định thu hồi đất số 550 của UBND thành phố C đã thu hồi thiếu của gia đình bà diện tích đất là 59,4 m2 so với thực tế diện tích đất gia đình bà bị thu hồi.

Sau khi nhận được phương án hỗ trợ, bồi thường đất, tài sản vật kiến trúc trên đất của HĐGPMB thành phố C, bà không đồng ý với phương án bồi thường nên đã có đơn khiếu nại gửi UBND thành phố C. Ngày 22/02/2022, bà nhận được Văn bản số 24/HĐGPMB-CV ngày 05/02/2022 của HĐGPMB thành phố C. Sau đó bà tiếp tục làm đơn khiếu nại Văn bản số 24 của HĐGPMB và gửi Chủ tịch UBND thành phố C xem xét, giải quyết khiếu nại. Ngày 09/6/2022, bà nhận được Văn bản số 74/CV-HĐGPMB ngày 16/5/2022 của HĐGPMB thành phố C về việc trả lời khiếu nại của bà.

Bà T cho rằng việc giải quyết khiếu nại tại Văn bản số 24 và Văn bản số 74 của HĐGPMB thành phố C không đúng về nội dung và hình thức, cụ thể:

Về trình tự, thủ tục, thẩm quyền ban hành: Đơn của bà là khiếu nại UBND thành phố C nhưng HĐGPMB thành phố C giải quyết bằng hình thức trả lời đơn thông thường, không ra quyết định giải quyết, không thực hiện việc thụ lý đơn, như vậy là vi phạm quy định về trình tự, thủ tục, hình thức, thẩm quyền giải quyết khiếu nại.

Về nội dung:

Thứ nhất, bà không đồng ý việc HĐGPMB trả lời diện tích đất 59,4 m2 đất nằm ngoài GCNQSDĐ là đất công có nguồn gốc đất suối do UBND phường quản lý nên không được bồi thường. Bà xác định mặc dù khi mua bán đất, giữa bà và vợ chồng ông S, bà H5 chỉ lập Hợp đồng chuyển nhượng thể hiện việc mua bán diện tích đất theo đúng diện tích trên GCNQSDĐ gia đình ông S đã được cấp là 885 m2, nhưng thực tế, vợ chồng ông S, bà H5 giao cho bà sử dụng diện tích đất là 981,3 m2, hiện trạng trên đất khi nhận bàn giao có nhà ở và được xây tường bao xung quanh thửa đất. Như vậy, diện tích đất 59,4 m2 mặc dù nằm ngoài GCNQSDĐ của bà được cấp nhưng vẫn nằm trong khuôn viên đất của gia đình bà, được giới hạn bởi tường bao quanh, không có tranh chấp với ai, từ khi sử dụng cho đến thời điểm thu hồi không có văn bản nào thông báo hoặc xác định là đất công ích, do vậy không có căn cứ để HĐGPMB thành phố C xác định 59,4 m2 đất vườn của gia đình bà là đất công ích do UBND phường V quản lý.

Thứ hai, HĐGPMB thành phố C xác định giá đất ở của gia đình bà là 3.000.000đ/1m2 là không đúng và không có căn cứ vì, theo Quyết định số 55/2019 của UBND tỉnh Hải Dương quy định bảng giá đất ở đô thị tại KDC Trại Sen, phường V không có danh mục nào quy định giá đất ở là 3.000.000đ/1m2, cũng theo Quyết định này, đất của gia đình bà thuộc vị trí 2, giá là 2.000.000đ/1m2 chứ không phải vị trí 3, giá 1.100.000đ/1m2 như HĐGPMB nhận định.

Thứ ba, tại Văn bản số 24, bà không đồng ý việc HĐGPMB thành phố C cho rằng bà đăng ký hộ khẩu thường trú tại thôn M, xã P, huyện Q, tỉnh Bắc Ninh để làm căn cứ không hỗ trợ tiền thuê nhà và các khoản hỗ trợ khác khi nhà nước thu hồi đất ở. Còn tại Văn bản số 74, HĐGPMB lấy lý do bà chưa cung cấp được tại nơi thường trú không có nhà ở nên không có căn cứ hỗ trợ tiền di chuyển chỗ ở, tiền thuê nhà chờ tạo lập chỗ ở mới. Bà xác định ngoài nhà đất ở phường V, thành phố C bà không có nhà ở nơi khác. Do vậy UBND thành phố C không giải quyết hỗ trợ tiền di chuyển chỗ ở, tiền thuê nhà trong thời gian tạo lập chỗ ở mới khi nhà nước thu hồi đất là không đúng.

Không đồng ý với Văn bản số 24 và Văn bản số 74 của HĐGPMB thành phố C, ngày 07/11/2022, bà có đơn khởi kiện đến Tòa án nhân dân tỉnh Hải Dương, yêu cầu Tòa án giải quyết các nội dung gồm: Hủy Quyết định thu hồi đất số 550/QĐ-UBND ngày 30/10/2020 của UBND thành phố C. Hủy toàn bộ Văn bản số 24/HĐGPMB-CV ngày 05/02/2022 và Văn bản số 74/CV-HĐGPMB ngày 16/5/2022 của HĐGPMB thành phố C. Buộc UBND thành phố C lập phương án bồi thường diện tích 59,4m2 đất vườn bị thu hồi nằm ngoài sổ đỏ; điều chỉnh lại vị trí đất từ vị trí III về vị trí II theo đúng quy định để bồi thường 100 m2 đất ở đô thị, 478,5 m2 đất trồng cây lâu năm khác thuộc thửa số 275, tờ bản đồ số 9, khu dân cư Trại Sen. Buộc UBND thành phố C bồi thường, hỗ trợ các khoản hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất gồm hỗ trợ tiền di chuyển chỗ ở, tiền thuê nhà... theo quy định.

Quá trình giải quyết vụ án, bà T xin rút nội dung yêu cầu hủy Quyết định thu hồi đất số 550/QĐ-UBND ngày 30/10/2020 của UBND thành phố C và giữ nguyên các yêu cầu khởi kiện còn lại.

Người đại diện theo ủy quyền của người bị kiện đồng thời là người đại diện của HĐGPMB thành phố C là ông Nguyễn Văn H - Phó Chủ tịch UBND thành phố C và người đại diện theo pháp luật của UBND phường V là ông Đỗ Đức P - Chủ tịch UBND phường V đều trình bày:

Thực hiện dự án đầu tư, xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật du lịch chùa Huyền Thiên, thị xã C (nay là thành phố C), ngày 10/12/2019, UBND thành phố C đã ban hành Thông báo thu hồi đất số 165 kèm theo danh sách các hộ gia đình cá nhân có đất trong khu vực thu hồi, trong đó có gia đình bà Nguyễn Thị T bị thu hồi diện tích đất 669,3 m2. Ngày 12/8/2020, UBND thành phố C đã ban hành Thông báo thu hồi đất số 263 thay thế cho Thông báo thu hồi đất số 165 do điều chỉnh trích lục thu hồi đất. Theo Thông báo số 263, gia đình bà T bị thu hồi diện tích đất là 637,9 m2. Ngày 30/10/2020, UBND thành phố C ban hành Quyết định thu hồi đất số 550/QĐ-UBND thu hồi của gia đình bà T 578,5m2 đất trong đó có 100 m2 đất ở đô thị và 478,5 m2 đất trồng cây lâu năm khác thuộc thửa số 275, tờ bản đồ số 9, khu dân cư Trại Sen, phường V. Cùng ngày UBND thành phố C ban hành Quyết định số 1172/QĐ-UBND về việc phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất GPMB thực hiện dự án xây dựng hạ tầng chùa Huyền Thiên đối với các hộ gia đình, cá nhân trong đó có gia đình bà T.

Khi lên phương án bồi thường, HĐGPMB thành phố C, UBND phường V cùng bà T đã thực hiện việc đo đạc, kiểm kê đất, tài sản trên đất. Sau khi bà T thống nhất khối lượng kiểm đếm và căn cứ vào nguồn gốc đất, HĐGPMB thành phố C áp giá lên phương án bồi thường để tính giá bồi thường, hỗ trợ về đất và tài sản trên đất. HĐGPMB thành phố C đã tiến hành họp với các hộ dân và niêm yết công khai phương án bồi thường, hỗ trợ tại UBND phường V và khu dân cư. Bà T đã nhận phương án bồi thường và quyết định thu hồi đất của gia đình mình nhưng chưa đồng ý và có đơn khiếu nại. HĐGPMB thành phố C đã làm việc với bà T, sau đó đã ban hành các văn bản trả lời đơn gồm Văn bản số 24/HĐGPMB-CV ngày 05/02/2022 và Văn bản số 74/CV-HĐGPMB ngày 16/5/2022.

Quan điểm của UBND thành phố C, HĐGPMB thành phố C và UBND phường V đối với các yêu cầu khởi kiện của bà T như sau:

Đối với yêu cầu của bà T đề nghị Hủy toàn bộ Văn bản số 24 và Văn bản số 74 của HĐGPMB thành phố C: Trước đây bà T có đơn khiếu nại gửi Ban tiếp công dân thành phố C. Sau đó UBND thành phố C đã chuyển đơn của bà T đến HĐGPMB thành phố C để giải quyết. HĐGPMB thành phố C phối hợp với UBND phường V đã tiến hành làm việc với bà T. Sau đó Chủ tịch HĐGPMB thành phố C đã ban hành Văn bản số 24 và Văn bản số 74 để trả lời khiếu nại của bà T. Mặc dù các Văn bản do Chủ tịch HĐGPMB ký ban hành nhưng với tư cách ký thay cho UBND thành phố C nên xác định trình tự, thủ tục, thẩm quyền giải quyết khiếu nại của bà T là đúng quy định.

Về nội dung trả lời đơn trong các văn bản số 24 và 74, HĐGPMB thành phố C đã căn cứ vào Biên bản xét duyệt nguồn gốc đất của UBND phường V để xem xét bồi thường, hỗ trợ cho bà T. Theo đó xác định diện tích đất 59,4 m2 đất vườn bà T đang sử dụng thuộc diện bị thu hồi nằm ngoài GCNQSDĐ là đất công ích của UBND phường V quản lý nên không được bồi thường, hỗ trợ. Về việc xác định vị trí đất, tính giá đất để làm căn cứ bồi thường: HĐGPMB thành phố C đã căn cứ Quyết định số 2818/QĐ-UBND ngày 17/9/2020 của UBND tỉnh Hải Dương về việc phê duyệt hệ số điều chỉnh giá đất làm cơ sở tính tiền bồi thường giải phóng mặt bằng khi nhà nước thu hồi đất. Cụ thể: Đất ở đô thị, đường phố loại II, nhóm A, vị trí 03 theo bộ khung giá của UBND tỉnh quy định về đất ở là 1.100.000/m2, hệ số điều chỉnh là 2,73 lần, tương đương với mức giá là 3.000.000 đồng/1m2. Về việc hỗ trợ tiền thuê nhà, tiền di chuyển chỗ ở: Ngoài nơi tạm trú là phường V, thành phố C, bà T còn đăng ký hộ khẩu thường trú tại thôn M, xã P, huyện Q, tỉnh Bắc Ninh. Quá trình làm việc, bà T không cung cấp được tài liệu thể hiện tại nơi đăng ký hộ khẩu thường trú không còn chỗ ở nào khác nên HĐGPMB thành phố C không có căn cứ hỗ trợ các khoản tiền thuê nhà, tiền di chuyển chỗ ở. Như vậy Văn bản số 24 và Văn bản số 74 của HĐGPMB thành phố C đã xem xét trả lời đúng và đầy đủ các nội dung khiếu nại của bà T nên không nhất trí với yêu cầu của bà T đề nghị hủy các văn bản này.

Đối với các yêu cầu khởi kiện đề nghị lập phương án bồi thường cho bà T diện tích 59,4 m2 đất vườn; điều chỉnh lại vị trí đất từ vị trí III lên vị trí II theo quy định để bồi thường 100 m2 đất ở đô thị và 478 m2 đất trồng cây lâu năm: UBND thành phố C không nhất trí vì các nội dung này đã được xem xét trả lời tại các Văn bản số 24 và Văn bản số 74 của HĐGPMB thành phố C.

Đối với yêu cầu bồi thường, hỗ trợ các khoản tiền di chuyển chỗ ở, tiền thuê nhà: Quá trình làm việc với Tòa án, bà T cung cấp được Giấy xác nhận không có nhà ở tại nơi đăng ký hộ khẩu thường trú tại xã P, Q, Bắc Ninh. HĐGPMB thành phố C sẽ tiến hành xác minh lại nội dung này, nếu có căn cứ sẽ xem xét lập phương án bồi thường, hỗ trợ cho bà T khoản tiền di chuyển chỗ ở, tiền thuê nhà theo đúng quy định của pháp luật.

Tại phiên tòa:

Người khởi kiện bà Nguyễn Thị T trình bày: Người bị kiện đã xác định việc không bồi thường, hỗ trợ tiền thuê nhà, tiền di chuyển chỗ ở cho bà là chưa đầy đủ và cam kết sẽ lập phương án bổ sung cho bà về các khoản tiền này nên bà tự nguyện rút yêu cầu khởi kiện đối với khoản tiền thuê nhà và tiền di chuyển chỗ ở. Bà T vẫn giữ nguyên các yêu cầu khởi kiện đề nghị hủy Văn bản số 24 và Văn bản số 74 của HĐGPMB thành phố C; đề nghị UBND thành C lập phương án bồi thường đối với diện tích đất vườn 59,4 m2 bị thu hồi nằm ngoài GCNQSDĐ được cấp và xác định lại vị trí đất của bà T từ vị trí 3 lên vị trí 2.

Người đại diện theo ủy quyền của người bị kiện trình bày: UBND thành phố C cam kết lập phương án bồi thường, hỗ trợ đối với khoản tiền thuê nhà và tiền di chuyển chỗ ở cho bà T. Đối với các yêu cầu khởi kiện còn lại của bà T, UBND thành phố C không nhất trí vì diện tích đất 59,4 m2 là đất lấn chiếm nên không được bồi thường; căn cứ vào quy định của pháp luật xác định vị trí đất của nhà bà T là vị trí 3 không phải vị trí 2 như bà T yêu cầu.

Người đại diện của UBND phường V trình bày: Nhất trí với phần trình bày của đại diện UBND thành phố C, không nhất trí yêu cầu khởi kiện của bà T.

Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Hải Dương phát biểu ý kiến: Về việc tuân theo pháp luật và chấp hành pháp luật: Thẩm phán, thư ký, hội thẩm nhân dân và các đương sự cơ bản chấp hành đúng quy định của pháp luật tố tụng hành chính. Về đường lối giải quyết: Căn cứ Luật Tố tụng hành chính; Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn thi hành, đề nghị HĐXX: Căn cứ khoản 1 Điều 30, khoản 4 Điều 32, Điều 116, khoản 2 Điều 173, điểm a, b khoản 2 Điều 193, Điều 348 của Luật Tố tụng hành chính; Điều 27, 28 Luật Khiếu nại; Điều 16 mục 1 Chương IV Nghị định số 124/2020/NĐ-CP ngày 19/10/2020 của Chính phủ; Quyết định số 37/2014/QĐ-UBND ngày 22/12/2014; Quyết định số 2818/QĐ-UBND ngày 17/9/2020; Quyết định số 1025/QĐ-UBND; Quyết định số 16 ngày 22/5/2019; số 52 ngày 12/12/2019; số 03/QĐ-UBND ngày 14/01/2020 của UBND tỉnh Hải Dương; Điều 74, 75 Luật Đất đai 2013; Điều 12 Nghị định số 47/2014 của Chính phủ; Điều 5 Nghị định số 44/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014; Thông tư số 36/2014/TT-BTNMT ngày 20/6/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường. Đề nghị HĐXX:

1. Đình chỉ giải quyết đối với yêu cầu khởi kiện hủy Quyết định thu hồi đất số 550/QĐ-UBND ngày 30/10/2020 của UBND thành phố C; Đình chỉ yêu cầu buộc UBND thành phố C lập phương án bồi thường, hỗ trợ các khoản hỗ trợ gồm tiền di chuyển chỗ ở và tiền thuê nhà.

2. Bác yêu cầu khởi kiện của bà T, đề nghị: Hủy Văn bản số 24/HĐGPMB-CV ngày 05/02/2022 và Văn bản số 74/CV-HĐGPMB ngày 16/5/2022 của HĐGPMB thành phố C. Buộc UBND thành phố C lập phương án bồi thường diện tích 59,4m2 đất vườn bị thu hồi nằm ngoài sổ đỏ; điều chỉnh lại vị trí đất từ vị trí III về vị trí II theo quy định để bồi thường 100 m2 đất ở đô thị và 478,5 m2 đất trồng cây lâu năm khác thuộc thửa số 275, tờ bản đồ số 9 tại khu dân cư Trại Sen, phường V, thành phố C.

3. Về án phí: Bà T phải chịu 300.000đ án phí hành chính sơ thẩm.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, đã được thẩm tra tại phiên tòa; căn cứ kết quả tranh tụng tại phiên tòa, trên cơ sở xem xét đầy đủ toàn diện các chứng cứ, ý kiến của đại diện Viện kiểm sát, các đương sự và các quy định pháp luật hiện hành, Hội đồng xét xử nhận định như sau:

Tại khoản 1 Điều 12 Quyết định số 37/2014 của UBND tỉnh Hải Dương quy định: “Hộ gia đình khi Nhà nước thu hồi đất ở mà phải di chuyển chỗ ở được bồi thường.....”. Tại khoản 2 Điều 21 Quyết định số 37/2014 của UBND tỉnh Hải Dương quy định: “Đối với người bị thu hồi đất ở phải di chuyển chỗ ở ra nơi ở mới hoặc phải phá dỡ nhà để xây dựng lại nhà ở trên phần đất ở còn lại của gia đình và không còn chỗ ở nào khác; trong thời gian chờ tạo lập chỗ ở mới được bố trí vào nhà ở tạm hoặc hỗ trợ tiền thuê nhà...”.

Bà T bị thu hồi toàn bộ diện tích đất ở là 100 m2 và phải tháo dỡ nhà và công trình trên đất. Căn cứ các quy định trên, bà T phải được bồi thường, hỗ trợ chi phí di chuyển chỗ ở và tiền thuê nhà. Tuy nhiên, khi thu hồi đất, HĐGPMB thành phố C không lập phương án bồi thường, hỗ trợ và UBND thành phố C không phê duyệt các khoản tiền thuê nhà, tiền di chuyển chỗ ở cho bà T là thiếu và không đúng quy định của pháp luật. Tuy nhiên về nội dung này UBND thành phố C nhận thấy việc sai sót của mình đã cam kết lập phương án bồi thường cho bà T và bà T đã rút yêu cầu.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ Điều 30, khoản 4 Điều 32, Điều 116, khoản 2 Điều 173, Điều 193, Điều 348 của Luật Tố tụng hành chính; Điều 66, Điều 67, Điều 69, Điều 74, Điều 75 của Luật Đất đai năm 2013; Nghị định số 44 và 47/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ; Thông tư số 36/2014/TT-BTNMT ngày 20/6/2014 và Thông tư số 37/2014/TT-BTNMT ngày 30/6/2014 của Bộ Tài nguyên và môi trường; Quyết định số 37/2014/QĐ-UBND ngày 22/12/2014 của UBND tỉnh Hải Dương; Luật phí và lệ phí năm 2015; Nghị quyết số 326 của UBTVQH14 về án phí, lệ phí Tòa án.

1. Tuyên xử:

1.1. Đình chỉ một phần yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị T, đề nghị:

- Hủy Quyết định thu hồi đất số 550/QĐ-UBND ngày 30/10/2020 của UBND thành phố C.

- Buộc UBND thành phố C bồi thường, hỗ trợ các khoản hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất gồm hỗ trợ tiền di chuyển chỗ ở, tiền thuê nhà.

1.2. Bác các yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị T, đề nghị:

- Hủy toàn bộ Văn bản số 24/HĐGPMB-CV ngày 05/02/2022 của HĐGPMB thành phố C.

- Hủy toàn bộ Văn bản số 74/CV-HĐGPMB ngày 16/5/2022 của HĐGPMB thành phố C.

- Buộc UBND thành phố C lập phương án bồi thường diện tích 59,4m2 đất vườn bị thu hồi nằm ngoài sổ đỏ và yêu cầu khởi kiện đề nghị điều chỉnh lại vị trí đất từ vị trí III lên vị trí II theo quy định để bồi thường 100 m2 đất ở đô thị và 478 m2 đất trồng cây lâu năm.

2. Về án phí: Bà Nguyễn Thị T phải chịu 300.000đ án phí hành chính sơ thẩm.

3. Về quyền kháng cáo: Người khởi kiện, người bị kiện có mặt được quyền kháng cáo bản án trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án. Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan được quyền kháng cáo về nội dung có liên quan trong thời hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án.