Bản án 07/2018/HNGĐ-ST — Tranh chấp về thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại đơn khởi kiện và trong quá trình giải quyết, xét xử nguyên đơn chị Nguyễn Thị Hạnh trình bày:

Trước đây chị và anh Lê Công Của là vợ chồng, năm 2016 chị và anh Lê Công Của đã giải quyết ly hôn tại Tòa án, tại bản án số 07/2016/HNGĐ-ST ngày 23/9/2016 của Tòa án nhân dân huyện Na Hang đã công nhận sự thỏa thuận giữa chị và anh Của, giao con chung là cháu Lê Mạnh Hùng, sinh ngày 02/11/2013 cho anh Lê Công Của trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục sau khi ly hôn, chị không phải cấp dưỡng nuôi con chung và có quyền đi lại thăm nom chăm sóc con chung không ai được cản trở. Nhưng từ sau khi bản án có hiệu lực pháp luật anh Của không cho chị đi lại thăm nom chăm sóc cháu Hùng, khi đến nhà để gặp cháu anh Của đuổi không cho thăm gặp, không cho thăm, không cho đón cháu, thậm chí gửi quần áo, gửi quà cho cháu anh Của cũng không cho. Khi chị đến trường thăm cháu thì anh Của cũng ngăn cản, không cho các cô giáo để chị đến thăm gặp và đón con. Ngoài ra anh Của còn có những hành động không tốt làm ảnh hưởng đến sức khỏe và tâm lý của cháu Hùng như thực hiện những hành vi xúc phạm, chửi bới chị trước mặt cháu Hùng.

Qua tìm hiểu nói chuyện với cô giáo chủ nhiệm của cháu Hùng được các cô cho biết gần đây cháu có một số dấu hiệu của bệnh trầm cảm như thường xuyên buồn bã, trong lớp cô giáo gọi nhiều lần không thưa, động tác chậm hơn các bạn, chị lo sợ tình trạng kéo dài cháu sẽ rơi vào tình trạng tự kỷ. Mặt khác anh Của làm nghề lái xe taxi nên thường xuyên đón chở khách cả ngày lẫn đêm, có những lần đi dài ngày nên để con cho mẹ đẻ của anh Của hiện đã hơn 70 tuổi chăm sóc nên không đảm bảo về điều kiện ăn ở và dạy dỗ cháu học tập.

Anh Lê Công Của hiện nay còn phải nuôi dưỡng, chăm sóc 01 con riêng của anh Của là cháu Lê Kim Tuyết, sinh năm 2003 nên không đảm bảo điều kiện nuôi dưỡng, chăm sóc 02 cháu một lúc.

Hiện nay chị là cán bộ thư viện trường Tiểu học Thanh Tương, chị đã được tuyển dụng chính thức, mức lương hiện hưởng là 6.700.000đ/tháng, ngoài ra chị có buôn bán thêm, mức thu nhập ổn định. Chị có nhà riêng tại thôn An Lộc B, xã An Khang, thành phố Tuyên Quang, nhưng do công tác ở xã Thanh Tương, huyện Na Hang nên hiện chị đang thuê ở trọ tại khu tập thể cơ quan Lâm trường, tổ 10, thị trấn Na Hang, huyện Na Hang, chị có đầy đủ điều kiện tốt để đảm bảo cho việc chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục cháu Hùng.

Nay, chị Hạnh đề nghị được trực tiếp nuôi dưỡng chăm sóc, giáo dục con chung là cháu Lê Mạnh Hùng, không yêu cầu anh Của phải cấp dưỡng nuôi con chung, đề nghị Tòa án xem xét, giải quyết theo quy định của pháp luật.

Tại các biên bản ghi lời khai, biên bản hòa giải và trong quá trình giải quyết, xét xử bị đơn anh Lê Công Của trình bày như sau:

Trước đây anh và chị Nguyễn Thị Hạnh là vợ chồng, năm 2016 anh và chị Nguyễn Thị Hạnh đã giải quyết ly hôn tại Tòa án, tại bản án số 07/2016/HNGĐ-ST ngày 23/9/2016 của Tòa án nhân dân huyện Na Hang đã công nhận sự thỏa thuận giữa anh và chị Hạnh, giao con chung là cháu Lê Mạnh Hùng, sinh ngày 02/11/2013 cho anh trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục sau khi ly hôn, chị Hạnh không phải cấp dưỡng nuôi con chung và có quyền đi lại thăm nom chăm sóc con chung. Sau khi có bản án của Tòa án anh vẫn cho chị Hạnh đi lại thăm nom, chăm sóc con chung, thời gian đầu chị Hạnh hay đến nhà thăm con, nhưng thời gian gần đây chị Hạnh hay đến trường thăm con. Chị Hạnh đã bỏ cháu Hùng từ lúc chưa đầy 3 tuổi để một mình anh nuôi cháu từ nhỏ, chị Hạnh không có tình yêu thương của người mẹ dành cho con nên không đủ điều kiện nuôi con chung.

Về điều kiện vật chất, sinh hoạt: Chị Hạnh không có nhà riêng để ở phải đi thuê nhà, hiện chỗ chị Hạnh thuê rất chật hẹp; chị Hạnh không có điều kiện, thời gian để chăm sóc, đưa đón cháu Hùng đi học vì chị Hạnh làm cán bộ thư viện trường học tại xã Thanh Tương, huyện Na Hang.

Anh Của xác định có nhà cửa ổn định, anh Của làm kinh doanh dịch vụ xe taxi và dịch vụ cầm đồ, thu nhập khoảng 15.000.000 đồng/tháng, công việc của anh Của không ảnh hưởng gì đến việc chăm sóc cháu, anh vẫn là người trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục cháu, đưa đón cháu đi học hàng ngày, chỉ thỉnh thoàng có việc bận thì mới để cháu Hùng cho bà nội chăm sóc.

Anh Của không nhất trí với yêu cầu khởi kiện của chị Hạnh, không nhất trí giao con cho chị Hạnh nuôi dưỡng và vẫn giữ nguyên quan điểm đề nghị được tiếp tục nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục cháu Lê Mạnh Hùng. Đề nghị Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật.

Quá trình giải quyết vụ án Tòa án đã tiến hành hòa giải vụ án nhưng không thành. Tại phiên tòa chị Hạnh vẫn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện đề nghị thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn; anh Lê Công Của vẫn giữ nguyên ý kiến không nhất trí thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn.

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án được thẩm tra tại phiên toà, đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Na Hang phát biểu quan điểm:

- Về việc tuân theo pháp luật tố tụng: Toà án đã thụ lý, giải quyết vụ án dân sự sơ thẩm về việc “ Kiện yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn” là đúng thẩm quyền, đúng nội dung tranh chấp. Toà án xác định tư cách đương sự và tiến hành các thủ tục tố tụng khác theo đúng trình tự pháp luật quy định kể từ ngày thụ lý đến ngày xét xử sơ thẩm, các phần tiến hành tố tụng tại phiên toà sơ thẩm đã được Hội đồng xét xử tiến hành theo đúng trình tự, đúng quy định pháp luật.

- Về hướng giải quyết vụ án:

+ Đề nghị HĐXX căn cứ các Điều 81, 82, 83, 84 của Luật hôn nhân và gia đình, xử chấp nhận yêu cầu khởi kiện yêu cầu thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn của chị Nguyễn Thị Hạnh, giao cháu Lê Mạnh Hùng, sinh ngày 02/11/2013 cho chị Nguyễn Thị Hạnh trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục, do chị Hạnh không đề nghị anh Của cấp dưỡng nuôi con chung nên không giải quyết về vấn đề cấp dưỡng nuôi con.

+ Về án phí: Căn cứ các Điều 143, 144, 147 Bộ luật tố tụng dân sự và Nghị quyết số: 326/2016/ UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, chị Nguyễn Thị Hạnh phải chịu 300.000 đồng tiền án phí dân sự sơ thẩm. Tuyên quyền kháng cáo của các đương sự theo quy định pháp luật.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Chị Nguyễn Thị Hạnh cho rằng anh Lê Công Của luôn ngăn cản chị đi lại thăm nom, chăm sóc con chung, chăm sóc con không tốt; anh Của có nhiều hành động làm ảnh hưởng đến tâm lý của cháu Hùng, gây ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của cháu; chị Hạnh đề nghị được trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục cháu Lê Mạnh Hùng, không yêu cầu anh Của phải cấp dưỡng nuôi con chung. Anh Lê Công Của không nhất trí với ý kiến của chị Hạnh, đồng thời đề nghị được tiếp tục trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục cháu Lê Mạnh Hùng, không yêu cầu chị Hạnh phải cấp dưỡng nuôi con chung.

Quá trình giải quyết vụ án, căn cứ lời khai của đương sự; Kết quả xác minh tại tổ dân phố 17, thị trấn Na Hang, huyện Na Hang; UBND thị trấn Na Hang, huyện Na Hang; Công an thị trấn Na Hang, huyện Na Hang; Trường mầm non Hoa Mai, thị trấn Na Hang, huyện Na Hang; Trường tiểu học Thanh Tương, xã Thanh Tương, huyện Na Hang; xác minh tại thôn An Lộc B, xã An Khang, thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang, Hội đồng xét xử xét thấy:

Kể từ khi giao cháu Lê Mạnh Hùng cho anh Lê Công Của trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục, anh Của đã có một số hành động ngăn cản không cho chị Nguyễn Thị Hạnh thăm nom chăm sóc con chung.

Việc anh Của có những hành động ngăn cản chị Hạnh thăm nom, chăm sóc con chung là làm ảnh hưởng đến quyền lợi của chị Nguyễn Thị Hạnh theo quy định tại khoản 3 Điều 82 Luật hôn nhân và gia đình, vi phạm quy định tại khoản 2 Điều 83 Luật hôn nhân và gia đình. Việc đi lại, thăm nom con chung không chỉ là quyền lợi, nghĩa vụ của cha (mẹ) mà còn là quyền lợi của con, hành vi cản trở, gây khó khăn trong việc thăm nom chung của anh Của đã cố ý tước đi quyền lợi của cháu Hùng, đó là quyền được hưởng sự thương yêu, chăm sóc của cả cha và mẹ. Anh Của là người trực tiếp nuôi dưỡng con chung nhưng lại cản trở việc thăm nom con chung của chị Hạnh thì cũng đồng nghĩa với việc anh Của đã không đảm bảo quyền lợi về mọi mặt của cháu Hùng.

Cháu Lê Mạnh Hùng có những dấu hiệu không được nhanh nhẹn hoạt bát, nhận thức chậm hơn các bạn cùng lớp, có những biểu hiện lầm lì, ít nói, chơi một mình không hòa đồng và hay gây gổ với các bạn trong lớp, nếu để cháu tiếp tục ở với anh Của và không có biện pháp gì khắc phục tình trạng trên, để lâu có thể sẽ gây ảnh hưởng không tốt đến sự phát triển bình thường của cháu. Trong khi đó chị Hạnh là người công tác trong ngành giáo dục nên sẽ có những phương pháp, cách thức dạy dỗ phù hợp và khắc phục những biểu hiện trên của cháu giúp cháu phát triển bình thường và hòa đồng với xã hội. Xét về điều kiện thực tế cả hai đều có nghề nghiệp, có kinh tế, anh Của làm nghề kinh doanh dịch vụ xe taxi và dịch vụ cầm đồ, có thu nhập từ 8.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng/tháng, nhưng mức thu nhập phụ thuộc vào việc kinh doanh, không cố định, thời gian làm việc cũng không cố định. Chị Hạnh có nghề nghiệp và mức thu nhập ổn định do Nhà nước trả lương, mức lương hiện hưởng là 6.700.000 đồng/tháng, chị Hạnh cũng có nhà ở ổn định tại thôn An Lộc B, xã An Khang, thành phố Tuyên Quang, tỉnh Tuyên Quang, thời gian làm việc theo giờ hành chính. Việc anh Của hay phải đi đón, chở khách cả ngày lẫn đêm cũng ảnh hưởng phần nào đến việc chăm sóc cháu Hùng, còn chị Hạnh có thể chủ động được thời gian, có thời gian chăm sóc cháu Hùng nhiều hơn; theo anh Của khai có mức thu nhập cao hơn chị Hạnh nhưng cũng không có những căn cứ rõ ràng. Việc giao con cho ai chăm sóc nuôi dưỡng không phụ thuộc hoàn toàn vào mức thu nhập của người nuôi dưỡng vì nếu người trực tiếp nuôi dưỡng có mức thu nhập không cao thì có thể yêu cầu bên kia cấp dưỡng nuôi con chung. Mặt khác hiện nay anh Của đang phải nuôi 01 con riêng là cháu Lê Kim Tuyết cũng đang trong độ tuổi ăn học, nên một mình anh Của nuôi dưỡng một lúc cả hai cháu sẽ ảnh hưởng nhiều đến kinh tế và không bảo đảm được những điều kiện tốt nhất cho việc nuôi dưỡng, dạy dỗ, giáo dục cháu Hùng phát triển bình thường, trong khi đó chị Hạnh hiện nay sống một mình không phải nuôi dưỡng ai và cũng có đầy đủ các điều kiện để nuôi dưỡng con chung.

Việc giao con chung cho ai nuôi dưỡng phải căn cứ vào việc ai có những điều kiện tốt hơn để cháu có thể phát triển bình thường, đầy đủ về mặt thể chất và tinh thần. Do vậy để đảm bảo quyền lợi mọi mặt cho cháu Lê Mạnh Hùng, HĐXX xét thấy cần chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Hạnh, áp dụng các Điều 81, 82, 83, 84 Luật Hôn nhân và gia đình, giao con chung là cháu Lê Mạnh Hùng, sinh ngày 02/11/2013 cho chị Nguyễn Thị Hạnh trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục là phù hợp. Do chị Hạnh không đề nghị nên anh Của không phải cấp dưỡng nuôi con chung cùng chị Hạnh; anh Của có quyền đi lại thăm nom, chăm sóc con chung, có quyền đề nghị thay đổi người trực tiếp nuôi con theo quy định pháp luật.

Các đương sự có quyền kháng cáo bản án theo quy định của pháp luật.

Vì các lẽ trên:

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ:

- Khoản 3 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35, , khoản 1 Điều 39, Điều 143, 144, 147, 235, 264, 266, 271 và Điều 273 của Bộ luật tố tụng dân sự;

- Các Điều 81, 82, 83, 84 Luật Hôn nhân và gia đình;

- Nghị quyết số: 326/2016/ UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án:

Xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của chị Nguyễn Thị Hạnh về việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn với anh Lê Công Của.

Giao cháu Lê Mạnh Hùng, sinh ngày 02/11/2013 cho chị Nguyễn Thị Hạnh trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục; anh Lê Công Của có trách nhiệm giao cháu Lê Mạnh Hùng cho chị Nguyễn Thị Hạnh nuôi dưỡng khi chị Hạnh có yêu cầu. Anh Lê Công Của không phải cấp dưỡng nuôi con chung cùng chị Hạnh; anh Của được quyền đi lại thăm nom, chăm sóc con chung, có quyền đề nghị thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn.

2. Về án phí: Chị Nguyễn Thị Hạnh phải nộp án phí dân sự sơ thẩm là 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) nhưng được trừ vào số tiền tạm ứng án phí chị Hạnh đã nộp là 300.000đ (Ba trăm nghìn đồng) theo biên lai thu tiền tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án số 0000073, ngày 13/3/2018, tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Na Hang chị Hạnh đã nộp đủ tiền án phí. Anh Lê Công Của không phải nộp án phí.

Trường hợp Bản án, Quyết định được thi hành theo quy định tại điều 2 Luật thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các điều 6,7,7a, 9 Luật thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại điều 30 Luật thi hành án dân sự

Các đương sự đều có mặt tại phiên tòa có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày, kể từ ngày tuyên án sơ thẩm.