Bản án 07/2018/DSST — Tranh chấp quyền sử dụng rừng và đất rừng

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Theo đơn khởi kiện và các tài liệu, chứng cứ kèm theo, nguyên đơn trình bày: Ông Bùi Văn S (tức O) có một thửa đất tại khu vực giáp ranh hai xóm C và B thuộc xã Đ, huyện T, tỉnh Hòa Bình. Năm 1997, được Ủy ban nhân dân huyện Tân Lạc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số H 199xxx, vào sổ cấp GCN số 555/QSDĐ, cấp ngày 20/4/1997. Thửa đất được cấp số 83, tờ bản đồ số 6, diện tích ghi trên giấy chứng nhận là 9.000m2, mục đích sử dụng trồng rừng với thời hạn 50 năm. Gia đình ông S đã khoanh nuôi, bảo vệ rừng cây tạp. Khi đó ông Bùi Văn T cũng có một mảnh ruộng canh tác gần đó. Năm 2000, do ông Bùi Văn S có con nhỏ, thường xuyên ốm đau nên không thường xuyên chăm sóc cây rừng được. Ông T tưởng rừng không có chủ đã tự ý trồng xen cây vào thửa đất của ông S. Khi ông S phát hiện đã có báo cho ông T biết là đất thuộc quyền sử dụng của ông S, do ông T đã trót trồng cây vào thì ông S đồng ý cho ông T mượn với điều kiện ông T phải giữ gìn, bảo quản đất, khi nào gia đình ông S cần thì ông T có trách nhiệm trả lại nguyên vẹn thửa đất. Ông Bùi Văn T đồng ý. Đến năm 2015, gia đình ông T thu hoạch hết cây keo thì ông S có đến nhiều lần yêu cầu ông T trả lại đất nhưng ông T không chịu trả mà còn dùng máy xúc san lấp và trồng lứa keo mới nên tranh chấp phát sinh. Tranh chấp đã được cấp chính quyền cơ sở hòa giải nhưng không thành. Vì vậy, ông Bùi Văn S khởi kiện với yêu cầu ông Bùi Văn T phải hoàn trả lại cho ông toàn bộ diện tích đất chiếm dụng tại thửa đất số 83, tờ bản đồ số 6, vị trí tại đồi Đ thuộc xóm C, xã Đ, huyện T, tỉnh Hòa Bình.

Phía Bị đơn trình bày: Tại đơn đề nghị ngày 05/4/2017, bản tự khai ngày 14/4/2017 và đơn đề nghị ngày 24/9/2017, ông Bùi Văn T khẳng định nguồn gốc đất tranh chấp mà ông đang trực tiếp sử dụng hiện nay là đất nghĩa địa của xóm B 1 và 2. Đất làm nghĩa địa từ những năm 1971,1972 và ông mượn từ năm 1978 đến nay để trồng cây keo. Quá trình sử dụng ông không thấy ông S trực tiếp sử dụng đất nhưng năm 2015, 2016 ông Bùi Văn S đến đòi đất và nói là đất của ông S đã có sổ đỏ nhưng ông không biết nên không đồng ý trả đất mà đề nghị Tòa án, cơ quan chức năng thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ ông Bùi Văn S và giao lại cho ban quản lý xóm B 1 và 2 làm nghĩa địa. Tại biên bản ghi lời khai ông T ngày 22/5/2017, ông T khai nguồn gốc đất do bố mẹ ông khai phá và sử dụng từ năm 1978 đến nay. Nay bố đã chết, mẹ già yếu nên ông trực tiếp sử dụng. Ông Bùi Văn T cũng sẵn sảng thỏa thuận với ông Bùi Văn S về việc giải quyết đất tranh chấp. Hiện nay ông chưa có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất vì xã đã quy hoạch thửa đất đó làm đất nghĩa địa. Theo kết quả hòa giải tại Tòa án ngày 02/6/2017 thì ông Bùi Văn T không đồng ý trả lại đất cho ông Bùi Văn S vì cho rằng đất tranh chấp do ông sử dụng từ năm 1978 đến nay.

Theo kết quả xem xét, thẩm định tại chỗ của Tòa án, thửa đất tranh chấp có vị trí tại đồi Đ thuộc địa phận xóm C, xã Đ, huyện T, tỉnh Hòa Bình. Tứ cận thực tế: phía Bắc giáp đất hộ ông Bùi Văn S; phía Nam giáp đất hộ ông Bùi Văn Ò; phía Đông giáp xóm B 2; phía Tây giáp nhà ở ông Bùi Văn T và có đường ủi đất. Phần đất ông T làm nhà ở vào ông S không yêu cầu đo đạc và đồng ý cho ông T sử dụng. Tứ cận không có tranh chấp với các hộ liền kề. Diện tích đo đạc thực tế là 5.298m2 (Đo theo tọa độ, hệ tọa độ VN 2000, kinh tuyến trục 106o, múi chiếu 3o. Các tọa độ mốc giới: 1- tọa độ x: 227422.31, y: 430281.00; 2- tọa độ x: 2274250.00, y: 430258.00; 3- tọa độ x: 2274289, y: 430230.00; 4- tọa độ x: 2274300.00, y: 430347.00; 5- tọa độ x: 2274345.00, y: 430357.00; 6- tọa độ x: 2274337.00, y: 430395.00). Tài sản trên đất gồm có cây keo do ông Bùi Văn T trồng và 01 ngôi mộ đất không xác định được chủ nhân.

Theo kết quả xác minh, vị trí thửa đất tranh chấp trùng khớp với vị trí thửa đất số 83, tờ bản đồ số 6 tại bản đồ giao đất giao rừng theo Nghị định số 02-CP, ngày 15/01/1994 của Chính phủ. Thửa đất mang tên người sử dụng là ông Bùi Văn O (tức S), đã được cấp Giấy chứng nhận số H 199xxx, vào sổ cấp GCN số 555/QSDĐ, cấp ngày 20/4/1997. Tứ cận theo bản đồ: Phía Bắc giáp thửa đất số 82 của hộ ông Bùi Văn S, phía Nam giáp thửa số 84 của hộ ông Bùi Văn Ò, phía Tây giáp thửa số 88 của hộ ông Bùi Văn M và thửa số 90 của hộ ông Bùi Văn S, phía Đông giáp thửa số 80 của hộ ông Bùi Văn T. Về thủ tục cấp đất: ông Bùi Văn S có đơn xin cấp đất ngày 30/9/1995, có biên bản giao đất giao rừng ngày 30/10/1995 và có tên trong Sổ mục kê (lập ngày 30/8/1997) tại trang số 20, có tên trong Sổ địa chính (lập ngày 30/8/1997) tại số thứ tự 116, trang số 556, diện được cấp đất theo Quyết định số 548/QĐ-UB, ngày 29/9/1994 của Ủy ban nhân dân tỉnh Hòa Bình về việc Ban hành quy định hướng dẫn về giao đất giao rừng, khoán rừng theo Nghị định số 02-CP của Chính phủ. Việc giao đất do tổ công tác gồm cán bộ Kiểm lâm, đại diện UBND xã, đại diện HTX và cán bộ quản lý ruộng đất xã Đ. Theo những người đã được tham gia tổ công tác giao đất giao rừng cho hộ ông Bùi Văn S là các ông Bùi Văn D (Chủ nhiệm - đại diện HTX xóm C), ông Bùi Đức P (Cán bộ quản lý ruộng đất xã) và ông Bùi Văn N (tuy không tham gia giao đất giao rừng nhưng thời điểm đó là Phó Chủ nhiệm HTX xóm C) khẳng định có giao đất giao rừng trên thực tế cho hộ ông Bùi Văn S tại vị trí như hiện nay đang tranh chấp với ông Bùi Văn T. Việc giao đất là giao theo bản đồ lập sẵn của Kiểm lâm huyện, có đại diện hộ dân đi nhận đất. Đất giao cho ông S tại đồi Đ thuộc xóm C, giáp xóm B. Trên đất có vài ngôi mộ nhưng không phải đất nghĩa trang. Khi đó hộ ông T thuộc xóm B và thực tế có khai hoang mảnh ruộng trồng lúa nước ven chân đồi chứ không có đất lâm nghiệp.

Xác minh tại Hạt kiểm lâm huyện Tân Lạc xác định đất giao cho ông Bùi Văn S (tức O) năm 1997 khi giao là đất không thuộc đất nghĩa trang mà là đất giao đất trồng rừng. Hiện nay, đất của ông S thuộc đất rừng phòng hộ đầu nguồn, theo Bản đồ quy hoạch 3 loại đất rừng huyện Tân Lạc và chưa chuyển đổi mục đích sử dụng.

Xác minh tại UBND xã Đ xác định đất tranh chấp thuộc xóm C theo Bản đồ giao đất giao rừng theo Nghị định số 02 – CP nhưng theo Bản đồ đo đạc địa chính chính quy (672) thì lại thuộc xóm B. Thực tế có thời gian gia đình ông Bùi Văn S không sử dụng đất nhưng vẫn chưa bị cơ quan có chức năng thu hồi quyền sử dụng đất. Hiện nay đất thuộc diện tích quy hoạch làm nghĩa trang của xã.

Xác minh tại Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Tân Lạc xác định vị trí đất đã cấp cho ông Bùi Văn S đúng vị trí thực tế và bản đồ giao đất giao rừng theo Nghị định số 02-CP. Tuy nhiên theo Bản đồ quy hoạch tổng thể không gian kiến trúc cảnh quan và sử dụng đất xã Đ (bản đồ quy hoạch nông thôn mới) thì đất đã cấp cho ông S thuộc diện tích đất đang được quy hoạch làm nghĩa trang của xã. Quy hoạch đã được UBND huyện phê duyệt theo Quyết định số 1957/QĐ-UBND ngày 31/12/2011. Đất này cũng thuộc rừng phòng hộ theo tài liệu quy hoạch 3 loại rừng xã Đ, huyện T, tỉnh Hòa Bình.

Tại Công văn số 804/UBND-KT, ngày 19/9/2018 của Ủy ban nhân dân huyện Tân Lạc khẳng định việc quy hoạch nông thôn mới trong đó có nội dung quy hoạch sử dụng đất thì việc quy hoạch mở rộng nghĩa địa xã Đ vào đất đã cấp cho các hộ dân không vi phạm quy định. Căn cứ vào quy hoạch đã được phê duyệt, khả năng đầu tư các dự án, hàng năm Ủy ban nhân dân các xã đăng ký nhu cầu sử dụng đất để đưa vào kế hoạch sử dụng đất của huyện trình Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt, báo cáo Hội đồng nhân dân tỉnh chấp thuận chủ trương thu hồi, chuyển mục đích sử dụng đất. Từ năm 2011 đến nay, Ủy ban nhân dân xã Đ chưa đăng ký nhu cầu sử dụng đất xây dựng nghĩa địa xã do đó diện tích đất quy hoạch mở rộng nghĩa địa xã chưa nằm trong kế hoạch thu hồi đất của huyện. Ủy ban nhân dân huyện căn cứ khoản 3 Điều 29 Luật Đất đai 2003, Điều 46 Luật Đất đai 2013 khẳng định không phải thực hiện điều chỉnh quy hoạch nông thôn mới của xã Đ. Căn cứ khoản 2 Điều 29 Luật Đất đai 2003, khoản 2 Điều 49 Luật Đất đai 2013 khẳng định nếu việc sử dụng đất của hộ ông Bùi Văn S không vi phạm pháp luật thì vẫn tiếp tục sử dụng.

Diễn biến tại phiên tòa: Nguyên đơn giữ nguyên yêu cầu khởi kiện là yêu cầu ông Bùi Văn T trả lại toàn bộ phần đất đã chiếm dụng theo đo đạc thực tế tại thửa số 83, tờ bản đồ số 6. Không yêu cầu ông T trả phần đất lấn chiếm làm nhà ở. Đồng ý trả giá trị tài sản trên đất cho ông Bùi Văn T theo kết quả định giá nhưng nếu ông Bùi Văn T không chấp nhận thì yêu cầu ông Bùi Văn T chặt hết cây đã trồng trên đất để trả lại đất cho ông Bùi Văn S. Ông Bùi Văn S đồng ý vẫn để nguyên ngôi mộ có trên đất; không yêu cầu di dời.

Phía bị đơn chỉ đồng ý trả đất cho ban quản lý xóm B 1 và 2. Nếu trả đất cho ông S thì ông S phải bồi hoàn giá trị cây là 50.000.000 (Năm mươi triệu) đồng. Ông T không có ý kiến gì về việc định giá nhưng ông S bồi hoàn theo giá của kết luận định giá thì ông không đồng ý. Nếu không thì phải để cho ông sử dụng đất cho đến khi thu hoạch xong lứa cây keo đã trồng.

Những người làm chứng có mặt tại phiên tòa khẳng định việc giao đất cho ông Bùi Văn S là giao theo quy định của Nghị định số 02-CP. Khi giao là giao theo bản đồ đã lập sẵn của Hạt kiểm lâm huyện Tân Lạc. Tổ công tác giao đất chỉ phát tuyến chỉ vị trí đất, không đo kiểm tra lại diện tích đất khi giao trên thực tế. Vị trí theo bản đồ giao đất giao rừng là thửa số 83, tờ bản đồ số 6. Vị trí thực tế đúng với vị trí đất tranh chấp hiện nay tại đồi Đ thuộc xóm C, xã Đ, huyện T, tỉnh Hòa Bình. Khi giao là đất rừng tự nhiên, không có ai trồng cây trên đất, không phải đất nghĩa địa. Ông Bùi Văn T khi đó mới chỉ làm ruộng lúa nước tại chân đồi giáp đất giao cho ông Bùi Văn S. Ông T không được giao đất rừng tại khu đồi Đ.

Phía đại diện Viện kiểm sát nhận định về tố tụng: Thẩm phán đã thực hiện đúng các quy định của pháp luật tố tụng từ khi thụ lý vụ án, thu thập chứng cứ cho đến khi vụ án được đưa ra xét xử. Hội đồng xét xử, Thư ký Tòa án đã thực hiện đúng các quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự về phiên tòa dân sự sơ thẩm. Đối với các đương sự: đã thực hiện đúng các quyền, nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật tố tụng. Về nội dung vụ án: thấy rằng đất tranh chấp phù hợp với vị trí đất đã được cấp giấy chứng nhận cho ông Bùi Văn S (tức O). Diện tích đất tranh chấp đã được xem xét, đo đạc xác định vị trí chính xác. Các tài sản trên đất đã được định giá cụ thể. Do vậy, đề nghị Hội đồng xét xử xem xét chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn; buộc bị đơn trả lại cho nguyên đơn diện tích đất tại thửa số 83, tờ bản đồ số 6, diện tích 5.298m2. Về tài sản trên đất là cây keo còn nhỏ, đường kính nhỏ hơn 3 cm, chưa thể khai thác được nên nguyên đơn được sở hữu và có nghĩa vụ thanh toán giá trị cây trên đất cho bị đơn là 11.012.400 đồng. Về ngôi mộ cần giữ nguyên, không di dời.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên tòa và căn cứ kết quả tranh luận tại phiên tòa, Hội đồng xét xử nhận định:

Các đương sự còn phải chịu chi phí tố tụng theo quy định của pháp luật.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Áp dụng khoản 2 Điều 19, khoản 2 Điều 24 Luật Đất đai năm 1993; khoản 2 Điều 29 Luật Đất đai năm 2003; khoản 2 Điều 49, khoản 2 Điều 97, khoản 5 Điều 98, khoản 1, 5 Điều 166 Luật đất đai 2013; khoản 4 Điều 275, 279 và 280, 357, 579 và khoản 1 Điều 580 của Bộ luật dân sự 2015:

Căn cứ vào khoản 9 Điều 26; điểm a khoản 1 Điều 35; điểm a khoản 1 Điều 39; khoản 1 Điều 147; khoản 1 Điều 147; khoản 1 Điều 157, khoản 1 Điều 165, 271, 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 1, 2 Điều 26; điểm a, khoản 2, Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội.

Tuyên xử:

1. Chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Bùi Văn S (tức Bùi Văn O) đối với ông Bùi Văn T; Ông Bùi Văn T có nghĩa vụ trả lại cho ông Bùi Văn S (tức O) diện tích đất đã chiếm dụng tại thửa đất số 83, thuộc tờ bản đồ số 6 tại xóm C, xã Đ, huyện T, tỉnh Hòa Bình, đã được Ủy ban nhân dân huyện Tân Lạc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng số H 199xxx, vào sổ cấp GCN số 555/QSDĐ, cấp ngày 20/4/1997. Tứ cận: Phía Bắc giáp thửa đất số 82 của hộ ông Bùi Văn S, phía Nam giáp thửa số 84 của hộ ông Bùi Văn Ò, phía Tây giáp đất đang sử dụng của hộ ông Bùi Văn T, phía Đông giáp thửa số 80 của hộ ông Bùi Văn T. Diện tích thửa đất thực tế là 5.298m2.

Các tọa độ mốc giới: 1- tọa độ x: 227422.31, y: 430281.00; 2- tọa độ x: 2274250.00, y: 430258.00; 3- tọa độ x: 2274289, y: 430230.00; 4- tọa độ x: 2274300.00, y: 430347.00; 5- tọa độ x: 2274345.00, y: 430357.00; 6- tọa độ x: 2274337.00, y: 430395.00 (Hệ tọa độ VN 2000, kinh tuyến trục 106o, múi chiếu 3o).

Ông Bùi Văn S có quyền đề nghị cơ quan quản lý đất đai có thẩm quyền cấp đổi lại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho phù hợp diện tích đo đạc thực tế.

2. Chấp nhận yêu cầu của ông Bùi Văn T về việc bồi hoàn giá trị cây trên đất tranh chấp theo kết quả định giá; ông Bùi Văn S có nghĩa vụ bồi hoàn cho ông Bùi Văn T giá trị cây bằng tiền là 11.012.400(Mười một triệu, không trăm mười hai nghìn, bốn trăm) đồng. Ông Bùi Văn S (tức O) được sở hữu toàn bộ số cây keo ông Bùi Văn T đã trồng trên đất.

3. Án phí: Ông Bùi Văn T phải chịu 300.000 đồng án phí dân sự sơ thẩm. Ông Bùi Văn S phải chịu 550.620 đồng án phí dân sự về việc bồi hoàn giá trị cây, được trừ vào 1.800.000 đồng tiền tạm ứng án phí đã nộp theo Biên lai số 0001288 ngày 27/3/2017 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Tân Lạc; ông Bùi Văn S (tức O) còn được nhận lại số tiền chênh lệch là 1.249.380 đồng.

4. Chi phí tố tụng:

4.1. Chi phí xem xét, thẩm định tại chỗ là 2.000.000 (Hai triệu) đồng. Ông Bùi Văn T phải chịu khoản tiền này. Khoản tiền này ông Bùi Văn S đã nộp tạm ứng nên ông Bùi Văn T phải trả cho ông Bùi Văn S 2.000.000 đồng.

4.2. Chi phí đo đạc địa chỉ là 4.398.400 (Bốn triệu, ba trăm chín tám nghìn, bốm trăm) đồng. Ông Bùi Văn S và ông Bùi Văn T mỗi người phải chịu 2.199.200 đồng. Ông Bùi Văn S đã nộp tạm ứng 4.398.400 đồng nên ông Bùi Văn T phải trả cho ông Bùi Văn S 2.199.200 đồng.

4.3. Chi phí định giá tài sản là 1.000.000 đồng. Ông Bùi Văn S phải chịu khoản tiền này. Khoản tiền này ông Bùi Văn S đã nộp tạm ứng nay được khấu trừ xong.

Kể từ ngày có đơn yêu cầu thi hành án của người được thi hành án cho đến khi thi hành án xong tất cả các khoản tiền, hàng tháng bên phải thi hành án còn phải chịu khoản tiền lãi của số tiền còn phải thi hành án theo mức lãi suất quy định tại khoản 2 Điều 468 Bộ luật dân sự năm 2015.

Trường hợp bản án được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thỏa thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6, 7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật thi hành án dân sự.

Các đương sự có quyền kháng cáo trong hạn 15 ngày kể từ ngày tuyên án.