Bản án 06/2025/HNGĐ-ST — Tranh chấp về nuôi con, chia tài sản của nam, nữ chung sống với nhau như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn hoặc hủy kết hôn trái pháp luật

NỘI DUNG VỤ ÁN:

Tại phiên tòa nguyên đơn chị Hờ Y X vắng mặt, tuy nhiên theo đơn khởi kiện và các lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, chị Hờ Y X trình bày:

Về quan hệ hôn nhân: Chị và với anh Lầu Bá C tự nguyện tìm hiểu và về chung sống với nhau từ năm 2005, không đăng ký kết hôn tại UBND xã phường, thị trấn mà chỉ tổ chức lễ cưới, mời hai họ, anh em tới dự lễ cưới theo phong tục tại địa phương. Trong khoảng thời gian đầu mới cưới vợ chồng chung sống yêu thương nhau và hạnh phúc như những gia đình, cặp vợ chồng khác. Tuy nhiên, đến tháng 3/2022 thì phát sinh mâu thuẫn, nguyên nhân là do bất đồng quan điểm sống dẫn đến thường xuyên xảy ra cãi vã căng thẳng, vợ chồng sống ly thân từ đó đến nay. Hiện chị Hờ Y X không còn tình cảm nên yêu cầu Tòa án giải quyết không công nhận chị và anh Lầu Bá C là vợ chồng.

Về con chung: Chị Hờ Y X và anh Lầu Bá C có 02 con chung là Lầu Diệu L, sinh ngày 21/9/2011 và cháu Lầu Đức T, sinh ngày 29/4/2015. Nay ly hôn, chị Hờ Y X có nguyện vọng được trực tiếp chăm sóc, nuôi dưỡng con chung cho đến khi con đủ 18 tuổi; về cấp dưỡng nuôi con: Chị Hờ Y X không yêu cầu anh Lầu Bá C phải cấp dưỡng nuôi con chung.

Về tài sản chung và các khoản nợ chung: Chị Hờ Y X không yêu cầu Tòa án giải quyết.

Đối với bị đơn vắng mặt tại phiên tòa: Sau khi thụ lý đơn khởi kiện, thông báo thụ lý vụ án, qua xác minh anh Lầu Bá C thường xuyên vắng mặt tại địa phương, đi đâu và làm gì không ai biết, thỉnh thoảng có trở về địa phương nhưng không ở lại lâu dài, hiện nay anh Lầu Bá C không khai báo về việc thay đổi nơi cư trú, Tòa án đã tiến hành niêm yết công khai tại Ủy ban nhân dân xã Đ và tại Bản P, xã Đ, huyện K, tỉnh Nghệ An là nơi cư trú cuối cùng của bị đơn. Quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa sơ thẩm, bị đơn anh Lầu Bá C vẫn vắng mặt, mặc dù đã được triệu tập hợp lệ nhiều lần nên Tòa án không thể tiến hành các thủ tục tố tụng theo đúng quy định tại Điều 204, 207, 208 và Điều 227 của Bộ luật tố tụng dân sự.

Tại phiên tòa, đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An phát biểu ý kiến:

Về tố tụng: Tòa án thụ lý đúng thẩm quyền, xác định quan hệ tranh chấp; Trong quá trình điều tra thu thập chứng cứ Thẩm phán đã chấp hành đúng quy định tại Điều 48 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Việc thu thập chứng cứ, tống đạt đảm bảo quyền của đương sự. Việc tuân theo pháp luật của Hội đồng xét xử thực hiện đúng theo trình tự từ Điều 239 đến Điều 260 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Việc chấp hành pháp luật của Thư ký phiên tòa được thực hiện đúng quy định tại Điều 51 của Bộ luật Tố tụng dân sự. Việc chấp hành pháp luật của đương sự: Bị đơn vắng mặt trong quá trình giải quyết vụ án và tại phiên tòa, nguyên đơn chấp hành đúng quy định của pháp luật, bị đơn chưa chấp hành đúng các quy định tại Điều 70, 71, 72 của Bộ luật tố tụng dân sự.

Về nội dung: Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng các Điều 9, 14, 15 và 53, 81, 82, 83, 84 của Luật Hôn nhân và gia đình; Điều 147, Điều 228 của Bộ luật Tố tụng dân sự; khoản 5 Điều 27 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban thường vụ quốc Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án, xử: về hôn nhân: Không công nhận chị Hờ Y X và anh Lầu Bá C là vợ chồng; về con chung: Giao có 02 con chung là Lầu Diệu L, sinh ngày 21/9/2011 và cháu Lầu Đức T, sinh ngày 29/4/2015 cho chị Hờ Y X nuôi dưỡng, chăm sóc cho đến khi các con đủ 18 tuổi. Tạm hoãn nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con cho anh Lầu Bá C do chị Hờ Y X không yêu cầu; về tài sản chung, nợ chung: Nguyên đơn chị Hờ Y X không yêu cầu Tòa án giải quyết nên không xem xét; về án phí: Nguyên đơn chị Hờ Y X phải nộp án phí ly hôn sơ thẩm theo quy định.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án đã được thẩm tra tại phiên toà và căn cứ vào kết quả tranh luận tại phiên toà, Hội đồng xét xử nhận định:

Đối với yêu cầu cấp dưỡng nuôi con: Do chị Hờ Y X không yêu cầu nên tạm hoãn nghĩa vụ cấp dưỡng đối với anh Lầu Bá C. Trường hợp chị Hờ Y X nuôi con không đảm bảo quyền, lợi ích của con mà anh Lầu Bá C có căn cứ chứng minh thì có quyền làm đơn thay đổi người trực tiếp nuôi con sau ly hôn hoặc yêu cầu cấp dưỡng nuôi con. Trường hợp anh Lầu Bá C lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì chị Hờ Y X có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom con của anh Lầu Bá C.

Vì các lẽ trên,

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 7 Điều 28, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, điểm b khoản 2 Điều 227, Điều 228, Điều 147, Điều 271 và Điều 273 Bộ luật tố tụng dân sự.

Căn cứ vào Điều 9, khoản 1 Điều 14, Điều 15, khoản 2 Điều 53, Điều 81, Điều 82, Điều 83 và 84 Luật hôn nhân gia đình;

Căn cứ vào khoản 5 Điều 27 của Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

Tuyên xử: Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của chị Hờ Y X.

1. Về hôn nhân: Không công nhận chị Hờ Y X và anh Lầu Bá C là vợ chồng.

2. Về con chung: Giao 02 con chung là cháu Lầu Diệu L, sinh ngày 21/9/2011 và cháu Lầu Đức T, sinh ngày 29/4/2015 cho chị Hờ Y X được trực tiếp nuôi dưỡng, chăm sóc cho đến khi con đủ 18 tuổi, trưởng thành. Tạm hoãn nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con đối với anh Lầu Bá C do chị Hờ Y X không yêu cầu. Anh Lầu Bá C có quyền, nghĩa vụ chăm sóc, thăm nom con chung không ai được cản trở. Trường hợp chị Hờ Y X là người trực tiếp nuôi con chung không đảm bảo quyền, lợi ích của con mà anh Lầu Bá C có căn cứ chứng minh thì anh Lầu Bá C có quyền yêu cầu Tòa án xem xét, thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn hoặc yêu cầu cấp dưỡng nuôi con. Trường hợp anh Lầu Bá C lạm dụng việc thăm nom để cản trở hoặc gây ảnh hưởng xấu đến việc trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con thì chị Hờ Y X có quyền yêu cầu Tòa án hạn chế quyền thăm nom con của anh Lầu Bá C.

3. Về án phí: Chị Hờ Y X phải nộp 300.000 đồng (Ba trăm nghìn) án phí dân sự sơ thẩm về ly hôn, được khấu trừ vào số tiền 300.000 đồng (Ba trăm nghìn) đã nộp tạm ứng án phí, lệ phí Tòa án theo biên lai thu số 0001107 ngày 28/10/2024 tại Chi cục Thi hành án dân sự huyện Kỳ Sơn, tỉnh Nghệ An (Chị Hờ Y X đã nộp đủ tiền án phí dân sự sơ thẩm).

4. Về quyền kháng cáo: Nguyên đơn chị Hờ Y X và bị đơn anh Lầu Bá C vắng mặt, có quyền kháng cáo bản án trong hạn 15 ngày kể từ ngày nhận được bản án hoặc bản án được niêm yết theo quy định./.