Bản án 06/2025/DS-PT — Tranh chấp hợp đồng tặng cho tài sản

NỘI DUNG VỤ ÁN

Theo hồ sơ án sơ thẩm thể hiện:

* Nguyên đơn bà Đoàn Võ Ngọc L có ý kiến trình bày thể hiện nội dung:

Trước đây, bà L khởi kiện ông T, bà T1 về việc tranh chấp hợp đồng vay tài sản. Ngày 22/4/2022, Tòa án nhân dân huyện Châu Phú đưa ra xét xử và tuyên bản án dân sự sơ thẩm số 73/2022/DS-ST (viết tắt bản án sơ thẩm số 73), chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà L và ông Đoàn Võ Ngọc Q, buộc ông Mai Phủ T2 và bà Nguyễn Thị Lệ T1 có nghĩa vụ liên đới trả cho bà L và ông Đoàn Võ Ngọc Q 40 chỉ vàng 24kara.

Ông T, bà T1 kháng cáo và Tòa án nhân dân tỉnh An Giang đã xét xử phúc thẩm tại bản án dân sự phúc thẩm số 128/2022/DS-PT (viết tắt bản án phúc thẩm số 128) ngày 21/7/2022, quyết định không chấp nhận kháng cáo của ông T và bà T1, giữ nguyên bản án sơ thẩm số 73.

Sau khi bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật thì bà L nộp đơn yêu cầu thi hành án đến ngày 18/8/2022, Chi cục Thi hành án dân sự huyện Châu Phú ban hành Công văn số 422/CV-CCTHADS đề nghị Văn phòng Đ chi nhánh C2 cung cấp thông tin về tài sản là quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất của ông T và bà T1. Ngày 02/11/2022, Văn phòng Đ chi nhánh C2 có phiếu cung cấp thông tin xác định: diện tích đất trồng lúa nước 18.084m2 cấp cho ông T, bà T1 theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH04003 do UBND huyện C cấp ngày 20/6/2011, tờ bản đồ số 90 - 102, thửa đất số 1901 – 1902 - 10 - 11 tọa lạc tại thị trấn V đã làm thủ tục tặng cho con là anh Mai Nguyễn Đăng K, hồ sơ nộp ngày 23/6/2022, trả kết quả ngày 13/7/2022. Diện tích đất thổ cư, đất trồng cây lâu năm, đất nuôi trồng thủy sản 823,7m2 cấp cho ông T, bà T1 theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 03780/gF do UBND huyện C cấp ngày 31/5/2022, tờ bản đồ số 33; thửa đất số 80 – 81, tọa lạc thị trấn V, đã làm thủ tục tặng cho anh M Nguyễn Đăng K, hồ sơ nộp ngày 23/6/2022, trả kết quả ngày 13/7/2022.

Trong thời gian Tòa án nhân dân tỉnh An Giang thụ lý giải quyết và xét xử thì ông T, bà T1 đã có hành vi tẩu tán tài sản nhằm để tránh né trách nhiệm thi hành án, chuyển tặng cho tài sản của mình nhằm trốn tránh nghĩa vụ trả nợ, lập hợp đồng tặng cho tài sản trái pháp luật làm ảnh hưởng đến quyền lợi của bà L.

Bà L khởi kiện yêu cầu Tòa án tuyên bố hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa ông Mai Phủ T, bà Nguyễn Thị Lệ T1 và anh Mai Nguyễn Đăng K đối với diện tích đất trồng lúa nước 18.084m2 (trước đây đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông T, bà T1 số CH04003, do UBND huyện C cấp ngày 20/6/2011, tờ bản đồ số 99 - 102; thửa đất số 1901 – 1902 – 10 - 11 tọa lạc thị trấn Vĩnh Thạnh T) vô hiệu và đồng thời hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hiện nay đã cấp cho anh Mai Nguyễn Đăng K đối với diện tích 18.084m2. Mục đích yêu cầu hủy hợp đồng tặng cho tài sản nêu trên để đảm bảo việc thi hành bản án đã có hiệu lực pháp luật và cũng để đảm bảo quyền và lợi ích của bà L.

* Ông Nguyễn Phước H1 là người đại diện theo ủy quyền của bị đơn ông Mai Phủ T và bà Nguyễn Thị Lệ T1 có ý kiến trình bày:

Ông Mai Phủ T, bà Nguyễn Thị Lệ T1 không đồng ý theo yêu cầu khởi kiện của bà Đoàn Võ Ngọc L vì hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất đối với diện tích 18.084m2 giữa ông T, bà T1 với anh K là hợp pháp, đúng quy định pháp luật có công chứng và không thuộc trường hợp cấm chuyển dịch tài sản. Do vậy, bà L yêu cầu tuyên bố hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất và hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hiện nay đã cấp cho anh M Nguyễn Đăng K diện tích 18.084m2 là không có căn cứ.

* Bị đơn ông Mai Phủ T có bản tự khai trình bày: Ông T không đồng ý theo yêu cầu khởi kiện của bà L. Nguồn gốc diện tích đất 18.084m2 mà ông và bà T1 tặng cho con là do ông bà để lại cho ông. Mục đích ông, bà T1 tặng cho quyền sử dụng đất nêu trên để làm phủ thờ, sau này khi ông T, bà T1 chết thì con ông dùng tài sản này vào việc thờ cúng ông bà và lo đám tiệc trong gia đình. Bản chất thực tế của hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất đối với diện tích đất nêu trên là hợp đồng tặng cho tài sản. Hiện ông vẫn là người trực tiếp canh tác diện tích đất 18.084m2 nêu trên, lý do ông vẫn còn canh tác là để lo đám tiệc trong gia đình, khi nào ông, bà T1 chết thì giao lại cho anh K. Hiện nay, ông chưa có phương án trả nợ cho bà L theo số nợ tại bản án sơ thẩm số 73 và bản án phúc thẩm số 128.

* Bị đơn ông Mai Nguyễn Đăng K có ý kiến trình bày tại biên bản lấy lời khai ngày 10/4/2024, thể hiện nội dung: Anh không đồng ý đối với yêu cầu khởi kiện của bà L. Anh là con ruột của ông Mai Phủ T và bà Nguyễn Thị Lệ T1. Diện tích đất 18.084m2 ông T, bà T1 tặng cho anh có nguồn gốc từ ông bà để lại cho cha mẹ anh, nay anh đã trưởng thành nên cha mẹ để lại cho anh. Mục đích cha mẹ tặng cho anh diện tích đất nêu trên là để sau này khi cha mẹ chết thì anh là người thờ cúng ông bà và lo đám tiệc trong gia đình. Hiện ông T, bà T1 đang trực tiếp quản lý, canh tác diện tích 18.084m2, lợi nhuận từ việc canh tác diện tích này do ông T và bà T1 trực tiếp quản lý, sử dụng và dùng vào việc chi tiêu hàng ngày trong gia đình, anh không sử dụng nguồn tiền này. Khi ông T, bà T1 chết thì anh mới trực tiếp quản lý và canh tác đất. Bản chất thực tế của hợp đồng tặng quyền sử dụng đất diện tích 18.084m2 là để ông T, bà T1 tặng cho quyền sử dụng đất này cho anh. Hiện diện tích đất 18.084m2 không có ai tranh chấp với anh, ông T và bà T1.

* Người có quyền lợi nghĩa vụ liên Văn phòng C1 có ý kiến trình bày: Ngày 22/6/2022, ông Mai Phủ T, bà Nguyễn Thị Lệ T1 có đến Văn phòng công chứng Nguyễn Duy S để yêu cầu công chứng hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa bên tặng cho là ông Mai Phủ T và bà Nguyễn Thị Lệ T1, bên được tặng cho là anh Mai Nguyễn Đăng K. Căn cứ theo Luật Công chứng và sau khi kiểm tra, đối chiếu bản gốc của các giấy tờ Văn phòng công chứng đã thực hiện đúng theo quy định

Tại bản án dân sự sơ thẩm số 184/2024/DS -ST ngày 23 tháng 7 năm 2024 của Toà án nhân dân huyện Châu Phú, tỉnh An Giang đã quyết định:

1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Đoàn Võ Ngọc L đối với ông Mai Phủ T, bà Nguyễn Thị Lệ T1 và anh Mai Nguyễn Đăng K.

Tuyên bố hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa ông Mai Phủ T, bà Nguyễn Thị Lệ T1 và anh Mai Nguyễn Đăng K đối với diện tích đất 18.084m2, thửa đất số 1901 – 1902 – 10 – 11, tờ bản đồ số 99 – 102 tọa lạc thị trấn V, huyện C, tỉnh An Giang theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BD 046106, số vào sổ cấp giấy CH04003 do UBND huyện C cấp ngày 20/6/2011, được Văn phòng C3 (nay là Văn phòng C1) chứng thực ngày 22/6/2022 số công chứng 511, quyển số 01/2022TP/CC-SCC/HĐGD vô hiệu.

Khi bản án có hiệu lực pháp luật các bên đương sự có nghĩa vụ liên hệ đến cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quản lý đất đai để thực hiện thủ tục cho ông Mai Phủ T và bà Nguyễn Thị Lệ T1 đứng tên chủ sử dụng đất đối với diện tích 18.084m2, thửa đất số 1901 – 1902 – 10 - 11; tờ bản đồ số 99 – 102, hiện diện tích đất nêu trên đang nằm trong giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số DH 786937, số vào sổ cấp giấy CS11782 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh A cấp ngày 06/7/2022, tọa lạc thị trấn V, huyện C, tỉnh An Giang.

Ngoài ra, bản án còn tuyên về án phí; quyền kháng cáo; quyền thi hành án và thời hiệu thi hành án của các bên đương sự.

* Tại phiên tòa phúc thẩm:

+ Ông Nguyễn Văn H2 là người đại diện theo ủy quyền của ông Mai Phủ T, bà Nguyễn Thị Lệ T1: Đề nghị Hội đồng xét xử xem xét căn cứ theo quy định của pháp luật vào thời điểm ký hợp đồng do bản án chưa có hiệu lực pháp luật. Theo quy định giao dịch chỉ bị vô hiệu khi được xác lập sau thời điểm bản án có hiệu lực pháp luật. Do đó, hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa ông T, bà T1 và anh K là phù hợp với quy định, không có dấu hiệu tẩu tán tài sản nên đề nghị xem xét chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn, không chấp nhận đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn.

+ Ông Mai Phủ T thống nhất với ý kiến trình bày của ông H2 đề nghị xem xét không chấp nhận đối với yêu cầu khởi kiện của bà L

+ Anh Mai Nguyễn Đăng K không có ý kiến tranh luận đề đề nghị xem xét không chấp nhận đối với yêu cầu khởi kiện của bà L

+ Người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho nguyên đơn luật sư Lương Tường H đưa ra các quan điểm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bà Đoàn Võ Ngọc L. Đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ vào khoản 2 Điều 124 của Bộ luật dân sự năm 2015 để chấp nhận đối với yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn, không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn. Tuy nhiên, đề nghị Hội đồng xét xử có lưu ý trong trường hợp tuyên vô hiệu và điều chỉnh giấy, để tạo điều kiện cho bà L trong giai đoạn thi hành án có thể thi hành.

+ Bà Đoàn Võ Ngọc L thống nhất với ý kiến của người bảo vệ quyền và lợi ích cho bà L, đề nghị Hội đồng xét xử giữ y đối với bản án sơ thẩm

+ Văn phòng C1 có ý kiến đối với hợp đồng tặng cho vào thời điểm các đương sự công chứng là phù hợp theo quy định của luật công chứng quy định.

+ Đại diện Viện kiểm sát nhân dân tỉnh An Giang phát biểu:

- Về thủ tục tố tụng: Thẩm phán được phân công giải quyết vụ án, Hội đồng xét xử đã chấp hành đầy đủ quy định của Bộ Luật tố tụng dân sự từ khi thụ lý vụ án đến khi xét xử. Các đương sự cũng đã chấp hành đúng các quy định của pháp luật về tố tụng.

- Về nội dung giải quyết vụ án: Đề nghị Hội đồng xét xử áp dụng khoản 1 Điều 308 Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015, không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của bị đơn ông Mai Phủ T, bà Nguyễn Thị Lệ T1 và anh Mai Nguyễn Đăng K; giữ nguyên bản án dân sự sơ thẩm số 184/2024/DS -ST ngày 23 tháng 7 năm 2024 của Toà án nhân dân huyện Châu Phú, tỉnh An Giang.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

[4.2] Tuy nhiên, căn cứ khoản 1 Điều 131 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định: “Giao dịch dân sự vô hiệu không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên kể từ thời điểm giao dịch được xác lập”. Do, Hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất diện tích 18.084m2 giữa ông T, bà T1 với anh K được Văn phòng C3 (nay là Văn phòng C1) chứng thực ngày 22/6/2022 vô hiệu nên không làm phát sinh, thay đổi, chấm dứt quyền, nghĩa vụ dân sự của các bên. Đồng thời, căn cứ tại khoản 2 Điều 131 Bộ luật dân sự năm 2015 quy định: “Khi giao dịch dân sự vô hiệu thì các bên khôi phục lại tình trạng ban đầu, hoàn trả cho nhau những gì đã nhận”

Vì các lẽ trên;

QUYẾT ĐỊNH:

Căn cứ vào khoản 2 Điều 308, khoản 1 Điều 148 của Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015; khoản 1 Điều 29 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH1430/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc Hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Toà án;

Không chấp nhận yêu cầu kháng cáo của ông Mai Phủ T, bà Nguyễn Thị Lệ T1 và anh Mai Nguyễn Đăng K

Sửa Bản án dân sự sơ thẩm số 184/2024/DS -ST ngày 23 tháng 7 năm 2024 của Toà án nhân dân huyện Châu Phú, tỉnh An Giang:

Căn cứ vào khoản 3 Điều 26, điểm a khoản 1 Điều 35, điểm a khoản 1 Điều 39, Điều 91, khoản 2 Điều 92, Điều 147, khoản 3 Điều 228, Điều 266, Điều 273 của Bộ luật Tố tụng dân sự;

Căn cứ vào khoản 2 Điều 124, Điều 131 của Bộ luật Dân sự năm 2015;

Căn cứ vào khoản 2 Điều 26 của Nghị quyết số: 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí, lệ phí Tòa án.

1. Chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Đoàn Võ Ngọc L đối với ông Mai Phủ T, bà Nguyễn Thị Lệ T1 và anh Mai Nguyễn Đăng K.

[1.1] Tuyên bố hợp đồng tặng cho quyền sử dụng đất giữa ông Mai Phủ T, bà Nguyễn Thị Lệ T1 và anh Mai Nguyễn Đăng K đối với diện tích đất 18.084m2, thửa đất số 1901, 1902, 10, 11, tờ bản đồ số 99, 102 tọa lạc thị trấn V, huyện C, tỉnh An Giang theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất số BD 046106, số vào sổ cấp giấy CH04003 do Ủy ban nhân dân huyện C cấp ngày 20/6/2011, được Văn phòng C3 (nay là Văn phòng C1) chứng thực ngày 22/6/2022 số công chứng 511, quyển số 01/2022TP/CC-SCC/HĐGD vô hiệu.

[1.2] Ông Mai Phủ T, bà Nguyễn Thị Lệ T1 được tiếp tục quản lý, sử dụng đối với diện tích đất 18.084m2, thửa đất số 1901, 1902, 10, 11; tờ bản đồ số 99, 102, mục đích sử dụng: Đất chuyên trồng lúa nước theo giấy chứng nhận quyền sử dụng đất quyền sở hữu nhà ở và tài sản khắc gắn liền với đất số DH 786937, số vào cấp giấy CS11782 do Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh A cấp ngày 06/7/2022 cho anh Mai Nguyễn Đăng K, khu đất tọa lạc tại thị trấn V, huyện C, tỉnh An Giang.

Ông T, bà T1 được quyền liên hệ cơ quan có thẩm quyền đăng ký điều chỉnh những thay đổi biến động sau khi cấp giấy đất đối với diện tích đất 18.084m2, thửa đất số 1901, 1902, 10, 11; tờ bản đồ số 99, 102, mục đích sử dụng: Đất chuyên trồng lúa nước theo quy định của pháp luật.

3. Về án phí dân sự:

3.1. Về án phí dân sự sơ thẩm:

Ông Mai Phủ T, bà Nguyễn Thị Lệ T1 và anh M Nguyễn Đăng K phải chịu 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) án phí dân sự sơ thẩm.

Bà Đoàn Võ Ngọc L được nhận lại 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) tạm ứng án phí đã nộp theo biên lai thu tạm ứng án, lệ phí Tòa án số 0015322 ngày 25/9/2023 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Châu Phú, tỉnh An Giang.

3.2. Về án phí dân sự phúc thẩm:

Hoàn trả ông Mai Phủ T, bà Nguyễn Thị Lệ T1, anh M Nguyễn Đăng K mỗi người 300.000 đồng (Ba trăm nghìn đồng) tiền tạm ứng án phí đã nộp theo các biên lai thu: số 0005937 ngày 16/8/2024; số 0005938 ngày 16/8/2024 và số 0005939 ngày 16/8/2024 của Chi cục Thi hành án dân sự huyện Châu Phú.

Trường hợp bản án, quyết định được thi hành theo quy định tại Điều 2 Luật Thi hành án dân sự thì người được thi hành án dân sự, người phải thi hành án dân sự có quyền thoả thuận thi hành án, quyền yêu cầu thi hành án, quyền tự nguyện thi hành án hoặc bị cưỡng chế thi hành án theo quy định tại các Điều 6,7 và 9 Luật Thi hành án dân sự; thời hiệu thi hành án được thực hiện theo quy định tại Điều 30 Luật Thi hành án dân sự.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

TM. HỘI ĐỒNG XÉT XỬ PHÚC THẨM