Bản án 06/2023/HC-PT — Hành chính

NỘI DUNG VỤ ÁN:

* Theo đơn khởi kiện, lời khai trong quá trình giải quyết vụ án, người khởi kiện trình bày tóm tắt như sau:

Người khởi kiện cùng nhiều hộ dân khác sinh sống ổn định tại khu Đầm Tôm, Đồng Xá, quận Hải An, thành phố Hải Phòng trong nhiều năm qua. Nguồn gốc khu đất là đất hoang hóa, các hộ dân tự san lấp và xây dựng nhà ở trên đất, chính quyền địa phương biết nhưng không có ý kiến gì. Quá trình sử dụng đất người khởi kiện đã nộp hồ sơ đăng ký đất đai và tài sản gắn liền với đất lần đầu tại UBND quận Hải An theo đúng trình tự, thủ tục nhưng không được chấp nhận.

Ngày 17-10-2018, UBND thành phố Hải Phòng ban hành Quyết định số 2692/QĐ-UBND thu hồi 14,2 ha đất quốc phòng tại phường Thành Tô, phường Tràng Cát, quận Hải An giao lại cho UBND quận Hải An quản lý. Ngày 02-11-2020, Chủ tịch UBND quận Hải An ban hành Quyết định số 4476/QĐ-KPHQ áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả do có hành vi vi phạm hành chính về lấn chiếm đất (sau đây gọi tắt là Quyết định số 4476), Quyết định số 4753/QĐ-CCXP ngày 17-11-2020 cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả (sau đây gọi tắt là Quyết định số 4753) đối với người khởi kiện.

Người khởi kiện cho rằng UBND quận Hải An xác định sai nguồn gốc đất, loại đất và thời điểm sử dụng đất của các hộ dân tại khu Đồng Xá nên đã ban hành các quyết định hành chính như trên là trái pháp luật. Lẽ ra, các hộ dân phải được bồi thường, hỗ trợ về đất và tài sản trên đất, được giao đất tái định cư khi bị thu hồi đất. UBND quận Hải An còn vi phạm trình tự, thủ tục xử phạt vi phạm hành chính; lập biên bản vi phạm hành chính không có chữ ký của các hộ dân; cưỡng chế phá dỡ công trình xây dựng trên đất nhưng thu giữ toàn bộ các tài sản khác không trả lại người dân; người khởi kiện đã khiếu nại nhưng không được giải quyết thỏa đáng, nên khởi kiện đề nghị Tòa án giải quyết các yêu cầu sau:

- Hủy Quyết định số 4476 áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả và Quyết định số 4753 cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả.

- Hủy Quyết định số 2692/QĐ-UBND ngày 17-10-2018 (sau đây gọi tắt là Quyết định số 2692) của UBND thành phố Hải Phòng.

* Người bị kiện là Chủ tịch UBND quận Hải An trình bày:

Theo Quyết định số 728/QĐ-TTg ngày 03-10-1996 và Quyết định số 1232/QĐ-TTg ngày 07-9-2012 của Thủ tướng Chính phủ; Công văn số 4125/BTNMT-TCQLĐĐ ngày 31-10-2012 của Bộ Tài nguyên và Môi trường; khu đất 9,2 ha tại phường Thành Tô nằm trong tổng diện tích 14,2 ha là đất quốc phòng, thuộc quyền quản lý của Quân chủng Phòng không - Không quân; được điều chỉnh Quy hoạch tổng thể Cảng Hàng không quốc tế Cát Bi.

Ngày 11-6-2013, Thủ tướng Chính phủ có Công văn số 843/TTg-KTN; đồng ý chuyển mục đích sử dụng khu đất theo quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Hải Phòng. Theo đó, Bộ Tổng Tham mưu có Quyết định số 1410/QĐ-TM ngày 12-8-2014 giao lại khu đất trên cho Tổng Công ty 319 - Bộ Quốc phòng quản lý, sử dụng để đầu tư xây dựng khu đô thị mới. Trong quá trình Tổng Công ty 319 thực hiện các thủ tục chuyển mục đích sử dụng đất, lập dự án đầu tư, một số cán bộ thuộc Sư đoàn 363, cán bộ thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường, lãnh đạo UBND phường Thành Tô tự lập hồ sơ thành từng lô đất nhỏ để phân lô, bán nền vi phạm pháp luật đất đai; đã bị truy cứu trách nhiệm hình sự, xử phạt tù giam. Một số người dân cũng lợi dụng việc đó tổ chức san lấp, lấn chiếm, xây dựng nhà ở, công trình trái phép hoặc bán cho người khác.

Ngày 29-6-2018, Bộ Quốc phòng đã ban hành Công văn số 6910/BQP-TM bàn giao khu đất 14,2 ha cho UBND thành phố Hải Phòng. Ngày 17-10-2018, UBND thành phố Hải Phòng ban hành Quyết định số 2692 và Công văn số 6656/UBND-ĐC3, thu hồi 14,2 ha đất trên, giao UBND quận Hải An quản lý, đồng thời triển khai thực hiện quyết định thu hồi đất. Thực hiện các văn bản chỉ đạo của UBND thành phố, UBND quận Hải An tiến hành lập hồ sơ đối với 159 công trình vi phạm chiếm đất (93 công trình xác định được đối tượng vi phạm, 66 công trình không xác định được đối tượng vi phạm). Đối với 93 công trình xác định được đối tượng vi phạm, Chủ tịch UBND quận quyết định cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả và tổ chức cưỡng chế xong vào tháng 6/2021.

Kết quả xác minh đã xác định được: Gia đình người khởi kiện chiếm đất xây 01 nhà ở 01 tầng, mái tôn mạ màu, tường xây gạch nhưng không xuất trình được giấy tờ sử dụng đất theo quy định của pháp luật; vi phạm Điều 12 Luật Đất đai, khoản 2 Điều 10 Nghị định số 102/2014/NĐ-CP ngày 10-11-2014 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai (sau đây gọi tắt là Nghị định số 102). Thời điểm chiếm đất được xác định sau khi UBND quận tiếp nhận bàn giao khu đất (Biên bản vi phạm hành chính số 359/BB-VPHC ngày 14-11-2018 không xác định được đối tượng vi phạm, nên chỉ thực hiện các thủ tục niêm yết công khai biên bản vi phạm; Biên bản xác minh tình tiết của vụ việc vi phạm hành chính số 22/BB-XM ngày 28-01-2019 đã xác định được bà Luyên người chiếm đất). Căn cứ Quyết định về việc giao quyền xử phạt vi phạm hành chính số 4327/QĐ-GQXP ngày 29-11-2017 của Chủ tịch UBND quận Hải An; Phó Chủ tịch UBND quận Hải An đã ban hành Quyết định số 4476 áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả đối với bà Nguyễn Thị L.

Bà Luyên không chấp hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính, nên Chủ tịch UBND quận Hải An ban hành Quyết định số 4753 cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả.

Quá trình giải quyết vụ việc, UBND quận đã phối hợp với các cấp, ngành liên quan họp đối thoại với các hộ dân, niêm yết công khai các tài liệu, hồ sơ liên quan đến khu đất 14,2 ha tại trụ sở UBND phường Thành Tô để người dân được biết, ban hành văn bản trả lời kiến nghị của các hộ dân tại khu đất 9,2 ha. Do toàn bộ 159 trường hợp chiếm đất đều không tự nguyện thi hành, nên UBND quận Hải An đã tiến hành cưỡng chế phá dỡ toàn bộ các công trình vi phạm trong ngày 21-6-2021 theo đúng quy định của pháp luật.

Như vậy, việc cưỡng chế, xử phạt vi phạm hành chính đối với người khởi kiện là có căn cứ, đúng theo đúng quy định của pháp luật; đề nghị Hội đồng xét xử bác toàn bộ yêu cầu của người khởi kiện.

* Tại Bản án hành chính sơ thẩm số 35/2022/HC-ST ngày 17 tháng 8 năm 2022, Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng đã quyết định:

- Căn cứ khoản 1 Điều 30, Điều 32, điểm a khoản 2 Điều 193, Điều 194 Luật tố tụng hành chính; các Điều 28, 38, 54, 57, 58, 59, 66, 68, 85, 86, 87, 88 Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012, sửa đổi, bổ sung năm 2020; Nghị định số 166/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 và Nghị định số 97/2017/NĐ-CP ngày 18/8/2017 của Chính phủ;

- Căn cứ các Điều 12, 206, 208 Luật đất đai; Nghị định số 102/2014/NĐ-CP ngày 10/11/2014 và Nghị định số 91/2019/NĐ-CP ngày 19/11/2019 của Chính phủ;

- Căn cứ Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án,

Tuyên xử: Bác yêu cầu khởi kiện của bà Nguyễn Thị L về việc yêu cầu hủy Quyết định số 4476/QĐ-KPHQ ngày 02/11/2020 áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả và Quyết định số 4753/QĐ-CCXP ngày 17/11/2020 cưỡng chế buộc thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả của Chủ tịch UBND quận Hải An, thành phố Hải Phòng.

Ngoài ra, Tòa án cấp sơ thẩm còn quyết định về án phí và thông báo quyền kháng cáo theo quy định pháp luật.

Ngày 13/9/2022, người khởi kiện là bà Nguyễn Thị L có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm.

* Tại phiên tòa phúc thẩm:

- Đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội có quan điểm:

- Về tố tụng: Thẩm phán từ khi thụ lý đến khi xét xử đã thực hiện đúng các quy định của Luật tố tụng hành chính. Tại phiên tòa, Hội đồng xét xử, Thư ký phiên tòa đã thực hiện đúng các quy định của Luật tố tụng hành chính. Trong quá trình giải quyết vụ án, các đương sự cơ bản đã chấp hành đúng các quy định.

- Về nội dung: tài liệu chứng cứ thu thập được thể hiện người khởi kiện cùng nhiều hộ dân khác đã có hành vi chiếm đất, vi phạm qui định tại khoản 2 Điều 10 Nghị định số 102; Chủ tịch UBND quận Hải An đã ban hành các quyết định xử phạt vi phạm hành chính đúng thẩm quyền, trình tự thủ tục, đảm bảo tính có căn cứ và hợp pháp. Do đó, yêu cầu của người khởi kiện đề nghị hủy các quyết định hành chính nêu trên là không có cơ sở. Đề nghị Hội đồng xét xử căn cứ khoản 1 Điều 241 Luật tố tụng hành chính, không chấp nhận kháng cáo của người khởi kiện.

NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:

Sau khi nghiên cứu các tài liệu có trong hồ sơ vụ án, được thẩm tra công khai tại phiên tòa; nghe các ý kiến trình bày của người khởi kiện, xét quan điểm của người bị kiện, nghe ý kiến người có quyền lợi nghĩa vụ liên quan, của các Luật sư, quan điểm giải quyết vụ án của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại Hà Nội; Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận thấy:

Vì các lẽ trên; căn cứ khoản 1 Điều 241 Luật tố tụng hành chính; Luật phí và lệ phí; Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30/12/2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án.

QUYẾT ĐỊNH:

1. Không chấp nhận kháng cáo của người khởi kiện là bà Nguyễn Thị L. Giữ nguyên Bản án hành chính sơ thẩm số 35/2022/HC-ST ngày 17 tháng 8 năm 2022 của Tòa án nhân dân thành phố Hải Phòng.

2. Bà Nguyễn Thị L không phải chịu án phí hành chính phúc thẩm.

Các quyết định khác của bản án sơ thẩm không có kháng cáo, kháng nghị có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết hạn kháng cáo, kháng nghị.

Bản án phúc thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày tuyên án.

CÁC THẨM PHÁN

THẨM PHÁN - CHỦ TỌA PHIÊN TÒA Nguyễn Văn Cường

Phan Thị Vân Hương

Võ Hồng Sơn