Bản án 06/2022/HS-ST — Hình sự

[1] Về thủ tục tố tụng: Qua thẩm tra hồ sơ vụ án, Hội đồng xét xử nhận thấy, trong quá trình điều tra, truy tố, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Điều tra viên, Kiểm sát viên đã tuân thủ đúng và đầy đủ trình tự, thủ tục tố tụng theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự. Quá trình giải quyết vụ án, các bị cáo Nguyễn L, Trần Văn T, Nguyễn Tr và những người tham gia tố tụng khác không có ý kiến hay khiếu nại về hành vi, quyết định của Cơ quan tiến hành tố tụng và những người tiến hành tố tụng trong vụ án. Do đó, hành vi, quyết định tố tụng của Cơ quan tiến hành tố tụng, những người tiến hành tố tụng là hợp pháp.

[2] Các bị cáo Nguyễn L, Trần Văn T, Nguyễn Tr là công dân có đầy đủ năng lực trách nhiệm hình sự, nhận thức được hành vi của mình đánh nhau gây thương tích cho Phạm Hữu T là vi phạm pháp luật. Nhưng vì mâu thuẫn nhỏ từ trước giữa bị cáo Tr và bị hại T mà bị cáo T đã gợi ý rủ T lên nhà Tr nhậu nhằm gây chuyện và đánh dằn mặt trả thù cho Tr. Lúc này bị cáo L và Tr đồng ý và gọi điện cho T lên nhà Tr, khi T và Phạm Văn L lên nhà và cùng ngồi nhậu 5 phút thì bị cáo L gây chuyện ném chén vào người T, còn bị cáo T dùng dao kim loại màu trắng dài khoản 34cm chém vào lưng T 03 nhát, chém L 01 nhát vào cánh tay, sau đó bị cáo Tr rượt đuổi T và T vì tự vệ nên đã dùng con dao lấy từ T chém 01 nhát vào cổ tay của Tr, tỷ lệ thương tật 03 %. Thấy vậy, bị cáo L vì bức xúc nên đã dùng dao kim loại dài 38cm đã sét rỉ chém nhiều nhát vào tay trái, phải và nách của T gây thương tích, khi T bỏ chạy L đuổi theo chém vào tay T làm gây thương tích cho bị hại, tổng cộng là 42%. Trong quá trình điều tra và tại phiên tòa các bị cáo Nguyễn L, Trần Văn T, Nguyễn Tr đã thừa nhận hành vi phạm tội của mình phù hợp với lời khai của bị hại, người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan, người làm chứng và các tài liệu, chứng cứ khác có trong hồ sơ vụ án. Do đó, Hội đồng xét xử có đủ cơ sở để kết luận bị cáo Nguyễn L, Trần Văn T, Nguyễn Tr đã phạm tội “Cố ý gây thương tích” với tình tiết định khung “Dùng hung khí nguy hiểm” được quy định tại điểm c khoản 3 Điều 134 Bộ luật hình sự. Vì vậy, Viện Kiểm sát nhân dân huyện Lý Sơn truy tố: các bị cáo Nguyễn L, Trần Văn T, Nguyễn Tr về tội “Cố ý gây thương tích” theo điểm c khoản 3 Điều 134 Bộ luật hình sự là có căn cứ, đúng người, đúng tội và đúng pháp luật.

[3] Xét về tính chất đồng phạm của các bị cáo trong vụ án: Hội đồng xét xử nhận thấy đây là vụ cố ý gây thương tích có 03 bị cáo cùng tham gia, nhưng các bị cáo không có sự bàn bạc, tổ chức, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng người mà do tự phát, chỉ nghe một người gợi ý là đồng ý và cùng nhau thực hiện hành vi phạm tội, do đó, vụ án mang tính đồng phạm giản đơn. Tuy nhiên xét về vai trò của từng bị cáo, thì bị cáo Nguyễn L là người gây chuyện trước (khi T và L đang ngồi nhậu cùng với các bị cáo được 5 phút thì L dùng chén trên bàn nhậu ném vào người T trước) và người thực hiện tội phạm tích cực từ đầu đến cuối, thương tích của bị hại chủ yếu do bị cáo L gây ra, vì vậy bị cáo L giữ vai trò chính trong vụ án. Đối với bị cáo Trần Văn T vì bạn bè nên đã khởi xướng cùng nhau đánh T dằn mặt trả thù cho Tr, đồng thời bị cáo T cũng là người trực tiếp chém nhiều nhát vào lưng Trọng gây thương tích cho bị hại nên giữ vai trò thứ hai và chịu trách nhiệm cao hơn bị cáo Tr. Còn đối với bị cáo Nguyễn Tr, khi nghe bị cáo T khởi xướng thì đồng ý và cùng rủ T lên nhậu mục đích đánh dằn mặt trả thù, tuy nhiên bị cáo Tr không có trực tiếp gây thương tích gì cho bị hại mà ngược lại bị hại T lại gây thương tích cho bị cáo Tr 03% nên chỉ giữ vai trò thứ yếu (người giúp sức).

[4] Về tính chất, mức độ thực hiện hành vi phạm tội của bị cáo và tình tiết tăng năng, giảm nhẹ trách nhiệm hình sự: [4.1] Hành vi phạm tội của bị cáo Nguyễn L: Vào ngày 05/7/2016, bị Tòa án nhân dân huyện Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi xử phạt 12 (mười hai) tháng tù về tội “Cố ý gây thương tích”. Ngày 13/9/2016, Tòa án nhân dân tỉnh Quảng Ngãi xét xử phúc thẩm, không chấp nhận kháng cáo của bị cáo Nguyễn L, giữ nguyên bản án hình sự sơ thẩm. Ngày 28/4/2017 chấp hành xong hình phạt và đến nay đã được xóa án tích. Thế nhưng, bị cáo không lấy đó làm bài học cho mình lo tu chí làm ăn mà còn tiếp tục phạm tội rất nghiêm trọng, cụ thể là: Vì muốn trả thù cho bị cáo Tr nên khi T lên ngồi nhậu một lúc là bị cáo đã gây chuyện ném chén vào người bị hại, sau đó khi nghe bị cáo Tr nói “thằng T nó chém bị thương tích rồi” cũng như trong người bị cáo đã có men bia, rượu nên bị cáo bức xúc việc người khác chém anh ruột mình và đã trực tiếp dùng dao chém nhiều nhát vào chỏ tay trái, mu bàn tay phải, lòng bàn tay trái, cánh tay trái, sườn trái, nách bên trái, phải gây thương tích, khi bị hại bỏ chạy thì bị cáo đuổi theo và chém tiếp 2 nhát vào tay phải, ngón trỏ phải của bị hại để cho hả giận, Hành vi của bị cáo là rất nguy hiểm cho xã hội, biết việc làm của mình là trái pháp luật nhưng vẫn cố tình làm là thể hiện sự coi thường pháp luật, là xâm hại đến sức khỏe của bị hại được pháp luật bảo vệ, gây ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh, trật tự tại địa phương, nên cần áp dụng mức hình phạt thật nghiêm khắc tương xứng với tính chất và mức độ hành vi phạm tội mà bị cáo đã gây ra. Tuy nhiên, trong quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; đã cùng gia đình khắc phục, bồi thường thiệt hại xong cho bị hại và bị hại có đơn xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo. Mặt khác, gia đình bị cáo hoàn cảnh kinh tế quá khó khăn, có cha bị bệnh nặng phải thường xuyên đi điều trị bệnh, chỉ có bị cáo và bị cáo Tr là lao động chính trong gia đình nhưng cả hai đều phạm tội trong vụ án này. Cho nên cần áp dụng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại các điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự xem xét giảm nhẹ một phần hình phạt cho bị cáo khi lượng hình. Bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, nhưng nhân thân xấu, là người tích cực thực hiện hành vi phạm tội, thương tích của bị hại chủ yếu do bị cáo gây ra nên phải chịu mức hình phạt cao hơn so với hai bị cáo T, Tr. Do đó, cần phải cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội một thời gian dài mới đủ sức răn đe, giáo dục bị cáo và phòng ngừa chung cho xã hội.

[4.2] Hành vi phạm tội của bị cáo Trần Văn T: Là người trực tiếp gợi ý việc rủ bị hại lên nhậu để gây chuyện và đánh dằn mặt trả thù; là người trực tiếp dùng dao chém vào lưng bị hại ba nhát liên tiếp gây thương tích cho bị hại. Hành vi của bị cáo T là rất nguy hiểm cho xã hội, thể hiện sự coi thường pháp luật, đã trực tiếp xâm hại đến sức khỏe của bị hại được pháp luật bảo vệ, gây ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh, trật tự tại địa phương, nên cần áp dụng mức hình phạt nghiêm khắc tương xứng với tính chất và mức độ hành vi phạm tội mà bị cáo đã gây ra. Tuy nhiên, trong quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; bị cáo có nhân thân tốt, không có tiền án, tiền sự; đã tác động gia đình bồi thường, khắc phục một phần thiệt hại cho bị hại; bị hại có đơn xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo. Cho nên cần áp dụng các điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự xem xét giảm nhẹ một phần hình phạt cho bị cáo. Bị cáo có nhân thân tốt, có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự nên cần áp dụng khoản 1 Điều 54 Bộ luật hình sự xử phạt bị cáo dưới mức thấp nhất của khung hình phạt để thể hiện chính sách khoan hồng đối với người phạm tội. Tuy nhiên cũng phải cần cách ly bị cáo ra khỏi đời sống xã hội một thời gian mới đủ sức răn đe, giáo dục bị cáo vào phòng ngừa chung cho xã hội.

[4.3] Hành vi phạm tội của bị cáo Nguyễn Tr: Khi nghe bị cáo Tấn gợi ý là gọi T lên nhậu để gây chuyện và đánh dằn mặt trả thù cho bị cáo (vì trước đó khi T đến đòi nợ cho bạn nhưng bị cáo không trả nên T đã đánh vào mặt bị cáo Tr) thì bị cáo liền đồng ý và cùng rủ T lên nhậu để đánh trù thù. Khi việc đánh nhau xảy ra thì bị cáo Tr cũng tham gia rượt đuổi theo T để đánh T, nhưng chưa kịp đánh thì bị T dùng dao chém một nhánh gây thương tích cổ tay tỷ lệ 03%. Hành vi của bị cáo Tr là nguy hiểm cho xã hội, biết việc làm của mình trái pháp luật mà vẫn cứ làm, tuy không trực tiếp gây thương tích cho bị hại nhưng đã giúp sức gọi điện rủ bị hại lên cho các bị cáo khác gây thương tích cho bị hại, là gián tiếp xâm hại đến sức khỏe của bị hại được pháp luật bảo vệ, gây ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh, trật tự tại địa phương, nên cần áp dụng mức hình phạt nghiêm khắc tương xứng với tính chất và hành vi phạm tội mà bị cáo đã gây ra nhằm để răng đe, giáo dục bị cáo và phòng ngừa chung cho xã hội. Tuy nhiên, trong quá trình điều tra và tại phiên tòa bị cáo thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải; bị cáo có nhân thân tốt, không có tiền án, tiền sự; đã cùng gia đình bồi thường, khắc phục thiệt hại cho bị hại xong; bị hại có đơn xin giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo. Mặt khác, gia đình bị cáo hoàn cảnh kinh tế quá khó khăn, có cha bị bệnh nặng phải thường xuyên đi điều trị bệnh, chỉ có bị cáo và bị cáo L là lao động chính trong gia đình nhưng cả hai đều phạm tội trong vụ án này, cho nên cần áp dụng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự quy định tại các điểm b, s khoản 1, khoản 2 Điều 51 Bộ luật hình sự mà xem xét giảm nhẹ hình phạt cho bị cáo khi lượng hình. Bị cáo có nhân thân tốt, có nhiều tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự nên cần áp dụng khoản 1 Điều 54 Bộ luật hình sự xử phạt bị cáo dưới mức thấp nhất của khung hình phạt để thể hiện chính sách khoan hồng đối với người phạm tội; đồng thời bị cáo Tr giữ vai trò thứ yếu trong vụ án như đã phân tích nêu trên. Ngoài lần phạm tội này thì bị cáo từ trước đến nay luôn chấp hành tốt chính sách pháp luật của Nhà nước và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ công dân nơi cư trú; trong giai đoạn điều tra, truy tố, xét xử được gia đình bảo lĩnh mà bị cáo vẫn chấp hành tốt, không vi phạm pháp luật; Bị cáo có nơi cư trú rõ ràng; có nhân thân tốt; nhận thấy bị cáo có khả năng tự cải tạo và việc cho hưởng án treo không gây nguy hiểm cho xã hội. Từ những nhận định trên, bị cáo Nguyễn Trung có đủ các điều kiện để được hưởng án treo theo quy định tại Điều 2 Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15/5/2018 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao hướng dẫn áp dụng Điều 65 của Bộ luật Hình sự về án treo và Điều 1 Nghị quyết số 01/2022/NQ-HĐTP ngày 15/4/2022 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 02/2018/NQ-HĐTP ngày 15 tháng 5 năm 2018 của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân Tối cao hướng dẫn áp dụng Điều 65 của Bộ luật Hình sự về án treo.

[5] Đối với hành vi Phạm Hữu T dùng dao chém gây thương tích cho bị cáo Nguyễn Tr với tỷ lệ thương tích là 03% là do trong quá trình T té ngã, bị cáo Tr xông vào định đánh T nên T tay phải cầm con dao vừa giật được trên tay của bị cáo T đánh trả lại bị cáo Tr để phòng vệ; Đồng thời, bị cáo Tr có đơn trình bày không yêu cầu giải quyết hành vi do Phạm Hữu T gây ra cho mình nên không có căn cứ để truy cứu trách nhiệm hình sự đối với Phạm Hữu T.

[6] Đối với hành vi mà bị cáo Trần Văn T dùng dao chém 01 nhát vào tay của Phạm Văn L chỉ bị trầy xướt nhẹ thương tích không đáng kể nên Phạm Văn L không yêu cầu giải quyết nên không xem xét xử lý hành vi này đối với bị cáo T.

[7] Về trách nhiệm dân sự: Trừ khoản chi phí thuốc men và tàu xe ban đầu mà các bị cáo đã liên đới tự nguyện bồi thường cho bị hại 20.000.000đ (hai mươi triệu đồng), thì các bị cáo L, T, Tr cùng gia đình các bị cáo và bị hại đã tự nguyện thỏa thuận với nhau về mức bồi thường thiệt hại như sau: Đối với bị cáo L có trách nhiệm bồi thường là 30.000.000đ (ba mươi triệu đồng), bị cáo Tr có trách nhiệm bồi thường là 30.000.000đ (ba mươi triệu đồng); còn bị T có trách nhiệm bồi thường là 25.000.000đ (hai mươi lăm triệu đồng). Xét thấy sự tự thỏa thuận này không trái với quy định của pháp luật và đạo đức xã hội nên Hội đồng xét xử ghi nhận sự tự nguyện thỏa thuận của các bên, trong đó:

[7.1] Đối với bị cáo Nguyễn L và Nguyễn Tr đã cùng gia đình bồi thường xong cho bị hại 60.000.000đ (sáu mươi triệu đồng) như theo thỏa thuận và bị hại không có yêu cầu gì thêm về dân sự đối với bị cáo L, Tr nên Hội đồng xét xử không xem xét.

[7.2] Đối với bị cáo Trần Văn T đã tác động gia đình bồi thường cho bị hại 10.000.000đ (mười triệu đồng) còn lại 15.000.000đ (mười lăm triệu đồng). Nhưng tại phiên tòa hôm nay, bị hại Phạm Hữu T không yêu cầu bị cáo Trần Văn T phải tiếp tục bồi thường số tiền còn lại (15.000.000đ) cho bị hại nên Hội đồng xét xử không xét.

[8] Về xử lý vật chứng gồm: 01 (một) con dao kim loại màu trắng (inox), không có cán dao chỉ có lõi cán bằng kim loại dài 34 cm, trong đó: lõi cán dao dài rộng (11,5 x 0,9) cm; lưỡi cán dao dài, rộng (22,5 x 8,7) cm, do bị cáo T dùng để chém gây thương tích cho bị hại T và 01 (một) con dao cán gỗ có khuy sắt, lưỡi dao bằng sắt dài 38 cm, trong đó: cán dao dài, rộng (11,5x2,2) cm; lưỡi dao dài, rộng (26,5x 06)cm, do bị cáo L dùng để chém gây thương tích cho bị hại T. Đây là công cụ mà bị cáo L, T sử dụng để gây thương tích cho bị hại T nên cần tịch thu và tiêu hủy theo biên bản giao, nhận vật chứng ngày 28/01/2022 giữa cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Lý Sơn và Chi cục Thi hành án dân sự huyện Lý Sơn.

[9] Đề nghị của đại diện Viện kiểm sát nhân dân huyện Lý Sơn phù hợp với nhận định của Hội đồng xét xử nên được chấp nhận.

[10] Về án phí sơ thẩm: Căn cứ vào khoản 2 Điều 136 của Bộ luật tố tụng hình sự và khoản 1 Điều 23 Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quy định về mức thu, miễn, giảm, thu, nộp, quản lý và sử dụng án phí và lệ phí Tòa án buộc các bị cáo Nguyễn L, Trần Văn T, Nguyễn Tr, mỗi bị cáo phải chịu 200.000đ (Hai trăm ngàn đồng) tiền án phí hình sự sơ thẩm. Vì các lẽ trên,